1
00:00:01,335 --> 00:00:09,335
 

2
00:00:15,098 --> 00:00:17,767
این گزارش ویژه سی‌بی‌اس نیوز است

3
00:00:17,851 --> 00:00:20,395
شب بخیر. سفارت آمریکا امشب در تهران

4
00:00:20,478 --> 00:00:23,064
در دستِ صدها دانشجوی ایرانی است

5
00:00:23,148 --> 00:00:25,650
که پس از درگیری‌ای
سه ساعته با نیروهای آمریکایی

6
00:00:25,734 --> 00:00:26,735
کنترل را به دست گرفتند

7
00:00:28,069 --> 00:00:32,282
سفارت آمریکا در تهران امشب
در دستِ دانشجویان مسلمان است

8
00:00:32,365 --> 00:00:37,412
بنا به گزارشی آن‌ها صد نفر را که
اکثراً آمریکایی هستند، گروگان گرفته‌اند

9
00:00:37,495 --> 00:00:41,207
[:معصومه ابتکار]
اینجا سفارت نبود، مرکز سیا بود

10
00:00:42,792 --> 00:00:44,711
اینجا لانه‌ی جاسوسی بود

11
00:00:44,794 --> 00:00:48,131
که در آن علیه مردم ایران توطئه می‌کردند

12
00:00:48,214 --> 00:00:49,817
عذرخواهی می‌کنم، یه لحظه
اجازه بدین، باشه؟

13
00:00:49,967 --> 00:00:52,577
اگه فکر می‌کنید بعضی از کارکنان
سفارت آمریکا جاسوس هستند

14
00:00:52,594 --> 00:00:55,138
...در این صورت -
خب این جوری فکر نمی‌کنم. می‌دونم هستن -

15
00:00:55,221 --> 00:00:58,057
ما می‌دونیم هستن
این جور نیست که من همچین فکری کنم

16
00:00:58,141 --> 00:00:59,350
ما می‌دونیم. همه می‌دونن

17
00:00:59,434 --> 00:01:02,479
اونا چشم‌هام رو بستن
دست‌هام رو بستن

18
00:01:02,562 --> 00:01:05,148
و از اون روز به بعد در اسارت بودم

19
00:01:05,231 --> 00:01:07,265
وحشتی به جون‌مون
انداخته بودن که اصلا نمی‌دونستیم

20
00:01:07,289 --> 00:01:09,277
قراره ببرن‌مون بیرون
و اعدام‌مون کنن یا نه

21
00:01:10,695 --> 00:01:12,405
لزلی، از کاخ سفید چه خبر؟

22
00:01:12,489 --> 00:01:14,657
به نظرت امشب چه جوی بر اون جا حاکمه؟

23
00:01:14,741 --> 00:01:18,161
خب والتر، جو متشنجیه
امروز صبح بهم گفتن

24
00:01:18,244 --> 00:01:22,332
دولت داره برای محاصره‌ی طولانی آماده میشه

25
00:01:22,415 --> 00:01:24,584
امیدوارم قبل از کریسمس برسم خونه

26
00:01:24,667 --> 00:01:28,046
این رو به عهده‌ی مردم آمریکا
و رئیس‌جمهورمون می‌ذارم

27
00:01:28,129 --> 00:01:30,799
تا تصمیمِ درست رو بگیرن

28
00:01:30,882 --> 00:01:33,551
می‌خوام پسرم برگرده خونه
می‌خوام برگرده

29
00:01:33,635 --> 00:01:35,011
و می‌خوام زنده برگرده

30
00:01:36,596 --> 00:01:38,056
بنابراین در این ساعت و در این شب

31
00:01:38,139 --> 00:01:39,974
سرنوشت ملت‌ها و رهبران‌شان

32
00:01:40,058 --> 00:01:42,185
همچنان به طرز لاینفکی
به سرنوشت آمریکایی‌هایی که

33
00:01:42,268 --> 00:01:45,522
در سفارت خود زندانی شدند، گره خورده

34
00:01:45,605 --> 00:01:49,274
[:معصومه ابتکار]
ما نمی‌خوایم از آمریکایی‌ها انتقام بگیریم

35
00:01:49,276 --> 00:01:50,654
ما ازشون متنفر نیستیم

36
00:01:50,819 --> 00:01:53,154
ما می‌خوایم کمک‌شون کنیم تا

37
00:01:53,238 --> 00:01:56,199
عواقبِ اقدامات دولت‌شان در ایران را درک کنند

38
00:01:56,282 --> 00:01:57,700
صدای ما را از ایستگاه رادیویی
کی‌پی‌اف‌کی لس‌آنجلس می‌شنوید

39
00:01:57,784 --> 00:02:01,371
ساعت چهار و سی دقیقه صبح است
این تماس تلفنی زنده با ایران، تهران است

40
00:02:01,454 --> 00:02:03,039
الو؟ -
الو؟ -

41
00:02:03,122 --> 00:02:05,333
ما می‌خوایم با سفارت آمریکا تماس بگیریم

42
00:02:05,416 --> 00:02:08,169
ما با هر حزبی صحبت خواهیم کرد

43
00:02:08,920 --> 00:02:12,715
می‌خواین بدونین توی سفارت چه خبره؟ هان؟ -
بله -

44
00:02:12,799 --> 00:02:17,762
میشه با یکی از آمریکایی‌هایی
که گروگان گرفتین صحبت کنم؟

45
00:02:19,014 --> 00:02:21,014
ولی امکانش نیست

46
00:02:21,016 --> 00:02:22,688
در حال حاضر امکانش نیست

47
00:02:22,934 --> 00:02:26,980
به نظرتون آخرش چی میشه؟

48
00:03:18,281 --> 00:03:20,742
الان ساعت در رادیو و تلویزیون ملی ایران

49
00:03:20,825 --> 00:03:23,119
...حدود ۲۷ دقیقه مانده به یازده ظهر
[سال ۱۳۵۵»]

50
00:03:23,202 --> 00:03:25,580
جلسی عضویت عمومی باشگاه زنان آمریکا

51
00:03:25,663 --> 00:03:28,041
برای روز سه شنبه ساعت ۹:۳۰ در هیلتون
برنامه ریزی شده

52
00:03:28,124 --> 00:03:30,168
بولینگ‌بازها توجه کنید -
...تمام اعضای ای‌دابلیوسی -

53
00:03:30,251 --> 00:03:33,129
که مایل به شرکت در لیگ
بولینگ صبح شنبه هستند

54
00:03:33,212 --> 00:03:34,547
...باید همین الان ثبت‌نام کنند

55
00:03:34,631 --> 00:03:38,426
مفاهیم جالبی در انجمن ایران و آمریکا از هم اکنون

56
00:03:38,509 --> 00:03:41,095
تا بیست و ششم در گالری‌های یک و دو

57
00:03:41,179 --> 00:03:42,847
...از ساعت پنج تا هشت مطرح می‌شود

58
00:03:42,931 --> 00:03:46,643
...دمای هوا امروز ۱۵ درجه تا حداکثر ۲۳ درجه

59
00:03:46,726 --> 00:03:49,203
من در مارس سال ۱۹۷۷ وارد ایران شدم

60
00:03:49,227 --> 00:03:53,231
تا در بخش ویزا در سفارت شروع به کار کنم
[مایکل مترینکو، افسر سیاسی، گروگان سفارت]

61
00:03:56,486 --> 00:03:58,905
.من عاشقِ فرهنگ ایرانی بودم

62
00:03:58,988 --> 00:04:01,783
شعر، ادبیات، موسیقی

63
00:04:01,866 --> 00:04:05,703
نقاشی، کاشی‌کاری‌ها

64
00:04:05,787 --> 00:04:07,997
.مجسمه‌سازی، حکاکی‌

65
00:04:09,374 --> 00:04:13,711
اون جا می‌تونستم شاهدِ
تاریخ هزاران سال پیش باشم

66
00:04:13,795 --> 00:04:17,131
تاریخِ عهد عتیق، کتاب مقدس

67
00:04:17,215 --> 00:04:18,675
تاریخ استر و مردخای

68
00:04:18,758 --> 00:04:20,551
و دانیال، کورش کبیر

69
00:04:22,178 --> 00:04:24,013
کشورشون این‌جوری بود

70
00:04:25,932 --> 00:04:29,644
همه چیز اون کشور به نظرم مسحور کننده بود

71
00:04:29,727 --> 00:04:35,692
ارتباط من با ایران چیزی بیشتر
از صرفاً چهارده ماه گروگان بودنه

72
00:04:37,110 --> 00:04:40,196
اولین بار سال ۱۹۶۲ وارد ایران شدم

73
00:04:40,279 --> 00:04:43,335
علی امینی نخست‌وزیر ایران
[جان لیمبرت، افسر سیاسی، گروگان سفارت]

74
00:04:43,359 --> 00:04:46,869
و جان کندی رئیس‌جمهور آمریکا بود

75
00:04:46,953 --> 00:04:52,000
وقتی سال ۱۹۶۴ در دوره‌ی
آموزشی سپاه صلح بودم

76
00:04:52,083 --> 00:04:56,379
آشنایی با زبان فارسی بود که من رو
.جذبِ ایران و فرهنگ و زبانش کرد

77
00:04:56,462 --> 00:05:00,174
با ایرانی‌هایی آشنا شدم که معلم‌مون بودن

78
00:05:00,258 --> 00:05:03,810
و پیش خودم گفتم
وای! معرکه‌ست! عجب زبانِ معرکه‌ای

79
00:05:03,845 --> 00:05:06,973
یعنی خب اولاً که جنسیت نداره

80
00:05:07,056 --> 00:05:08,558
!حتی برای ضمایر

81
00:05:11,144 --> 00:05:12,854
به طرز فوق‌العاده‌ای غنیه

82
00:05:12,937 --> 00:05:15,832
شاید به خاطر این بود و اینکه چون زنم رو

83
00:05:15,856 --> 00:05:19,235
توی ایران پیدا کردم و بنا
به دلایلی که هنوز نمی‌دونم

84
00:05:19,318 --> 00:05:21,195
مایل بود باهام ازدواج کنه

85
00:05:21,279 --> 00:05:24,490
و البته وقتی
عضوی از خانواده‌ی ایرانی بشی

86
00:05:24,574 --> 00:05:27,201
شروع به یادگیری ظرافت‌های زبان می‌کنی

87
00:05:27,285 --> 00:05:33,082
خلاصه یا خودت رو همراه می‌کنی یا نمی‌کنی

88
00:05:33,166 --> 00:05:36,282
اون روزا اگه دخترهای ایرانی
[پروانه لیمبرت، همسر جان لیمبرت]

89
00:05:36,306 --> 00:05:39,422
می‌خواستن با آمریکایی‌ها
یا خارجی‌ها ازدواج کنن

90
00:05:39,505 --> 00:05:44,719
وزارت کشور باید اجازه‌ش رو می‌داد

91
00:05:44,802 --> 00:05:47,013
:و من پرسیدم: "آخه چرا؟" و جواب دادن

92
00:05:47,096 --> 00:05:50,725
...چون ما داریم از شما محافظت می‌کنیم"

93
00:05:50,808 --> 00:05:55,688
می‌خوایم بدونیم این مرد
"کیه و چه سابقه‌ای داره

94
00:05:55,772 --> 00:05:58,733
یه ماهی طول کشید، یه ماه و نیم

95
00:05:58,816 --> 00:06:01,486
و بعد بهمون اجازه دادن ازدواج کنیم

96
00:06:01,569 --> 00:06:04,572
و بعد دخترمون سال ۱۹۶۹ به دنیا اومد

97
00:06:06,407 --> 00:06:10,078
اگه از آمریکایی‌ها بپرسین
مشکلات از کجا شروع شد

98
00:06:10,161 --> 00:06:15,083
میگن شروعش سال ۱۹۷۹ با
بحران گروگان‌گیری بود

99
00:06:15,166 --> 00:06:18,127
ولی مشکل ریشه‌ای تر از این
حرف‌هاست و روابط پیچیده‌تر بودن

100
00:06:18,211 --> 00:06:20,046
در واقع به سال‌ها پیش از این اتفاق برمی‌گرده

101
00:06:20,129 --> 00:06:22,799
به روابط ۷۰، ۸۰، ۹۰ سال قبل از اون برمی‌گرده

102
00:06:22,882 --> 00:06:24,467
و بیشتر این روابط مثبت بودن

103
00:06:28,137 --> 00:06:30,306
اینجا در تخت جمشید

104
00:06:30,389 --> 00:06:34,435
نماد پادشاهی ایرانی در اوجِ خود

105
00:06:34,519 --> 00:06:37,647
محمدرضا پهلوی

106
00:06:37,730 --> 00:06:39,607
شاهنشاه آریامهر

107
00:06:39,690 --> 00:06:43,861
از سال ۱۹۴۱ پادشاه ایران است

108
00:06:46,906 --> 00:06:48,783
وقتی آمریکایی‌ها به دهه‌ی هفتادِ خاورمیانه
فکر می‌کنن

109
00:06:48,866 --> 00:06:50,785
یاد تحریم نفت توسط کشورهای عربی میفتن
[جان قزوینیان، مورخ]

110
00:06:50,868 --> 00:06:52,453
یادِ جنگ اعراب با اسرائیل می‌افتند

111
00:06:52,537 --> 00:06:54,539
ولی در سمت شرقِ همه‌ی این اتفاقات

112
00:06:54,622 --> 00:06:56,916
در کمال تعجب، یک نوع
پادشاهی اساطیری وجود داره

113
00:06:56,999 --> 00:06:59,293
که توسط شاهی رهبری میشه

114
00:06:59,377 --> 00:07:02,046
که بسیار ثروتمند و باشکوهه و حامیِ آمریکاست

115
00:07:02,130 --> 00:07:04,382
پادشاه ایران از نیویورک بازدید می‌کند

116
00:07:04,465 --> 00:07:07,343
او همراه ملکه‌ی زیباش در میان تشویق حضار

117
00:07:07,426 --> 00:07:09,345
و نوارهای کاغذی از برادوی عبور می‌کند

118
00:07:11,430 --> 00:07:13,015
می‌دونید، با تخت طاووس

119
00:07:13,099 --> 00:07:14,767
مثل خانواده‌ی سلطنتی در بریتانیا

120
00:07:14,851 --> 00:07:17,061
باهاش رفتار می‌شد

121
00:07:17,145 --> 00:07:19,480
انگار که این سلسله

122
00:07:19,564 --> 00:07:21,732
یک واقعیت غیرقابل انکار بود

123
00:07:31,117 --> 00:07:33,995
شاه مدرنیست بود و زندگی خیلی مدرنی داشت

124
00:07:34,078 --> 00:07:37,081
عکس زنش هم توی مجله وگ چاپ شد

125
00:07:37,165 --> 00:07:40,251
این زندگی فخرفروشانه‌ی پادشاه

126
00:07:40,334 --> 00:07:43,337
امری عادی تلقی می‌شد
[منصور فرهنگ، سفیر سابق ایران در سازمان ملل متحد]

127
00:07:43,421 --> 00:07:47,175
یه چیز معمولی بود، بسیار شبیه به اروپا

128
00:07:47,258 --> 00:07:50,011
چیه که یه ایرانی رو می‌سازه؟

129
00:07:50,094 --> 00:07:54,265
منظورم اینه که پیوند مشترکی که
همه‌ی اونا رو متحد می‌کنه، چیه؟

130
00:07:56,475 --> 00:07:58,603
نمی‌خوام پروپاگاندا درست کنم

131
00:07:58,686 --> 00:08:01,898
ولی به نظرم پادشاهی و شاه‌شونه

132
00:08:01,981 --> 00:08:03,357
محمدرضا شاه

133
00:08:03,441 --> 00:08:05,526
عقیده داشت که مردم شاه‌شون رو دوست دارن

134
00:08:05,610 --> 00:08:08,362
و اینکه شاه از خواسته‌های مردم باخبره

135
00:08:08,446 --> 00:08:10,615
یه جورایی نبض مردم دستش بود

136
00:08:10,698 --> 00:08:12,533
اون آرزوها، امیدها، رویاها

137
00:08:12,617 --> 00:08:13,951
اهداف و امیال‌شون رو در دست داشت

138
00:08:14,035 --> 00:08:16,579
و به طور غریزی از اینا باخبر بود

139
00:08:18,873 --> 00:08:20,750
اون از خیلی جهات در ناز و نعمت بزرگ شده بود

140
00:08:20,833 --> 00:08:24,754
توی یکی از مدارس شبانه روزی
ممتاز در سوئیس تحصیل کرده بود

141
00:08:26,964 --> 00:08:28,549
اون سنت مشروطه‌ی غربی رو می‌فهمید

142
00:08:31,093 --> 00:08:33,763
اعضای کنگره در کاخ کنگره آمریکا واقع در واشنگتن

143
00:08:33,846 --> 00:08:36,515
به سخنان شاه درباره‌ی

144
00:08:36,599 --> 00:08:39,977
دوستی، احترام و اتحاد استواری که

145
00:08:40,061 --> 00:08:43,147
بین مردم ایران و آمریکا وجود دارد، گوش دادند

146
00:08:43,231 --> 00:08:49,820
مایلم صمیمانه از شما تشکر و قدردانی کنم

147
00:08:53,115 --> 00:08:57,328
از زمان آیزنهاور، کندی

148
00:08:57,411 --> 00:09:00,831
جانسون، نیکسون، فورد

149
00:09:00,915 --> 00:09:04,126
شاه همیشه

150
00:09:04,210 --> 00:09:07,713
متحد اصلی آمریکا بود

151
00:09:07,797 --> 00:09:10,174
اون متحد ما در خاورمیانه بود

152
00:09:10,258 --> 00:09:12,343
ما به ایران نیاز داشتیم

153
00:09:12,426 --> 00:09:14,512
موضوع اصلی اینه

154
00:09:14,595 --> 00:09:17,431
می‌خواین بدونین چرا ایران مهمه؟
یه نگاه به نقشه بندازین

155
00:09:19,558 --> 00:09:23,479
می‌بینید که این کشور مرز
بزرگی با خلیج فارس داره

156
00:09:23,562 --> 00:09:26,232
و در همسایگیِ اتحاد جماهیر شوروی سابقه

157
00:09:30,361 --> 00:09:31,779
سفارت آمریکا

158
00:09:31,862 --> 00:09:35,074
یکی از بزرگ‌ترین املاک

159
00:09:35,157 --> 00:09:37,285
در مرکز تهران بود

160
00:09:41,747 --> 00:09:43,833
یه زمانی بود که هزاران نفر

161
00:09:43,916 --> 00:09:45,626
برای سفارت آمریکا کار می‌کردن
[ایلین شولینو، خبرنگار نیوزویک]

162
00:09:45,710 --> 00:09:50,131
انگاری یه قصری در مرکز شهر بود

163
00:09:51,924 --> 00:09:53,509
زمین فوتبال

164
00:09:53,592 --> 00:09:55,261
زمین تنیس، استخر

165
00:09:55,344 --> 00:09:56,971
اقامتگاه‌های بزرگ

166
00:09:57,054 --> 00:09:58,514
مسیرهای پیاده‌روی

167
00:09:58,597 --> 00:09:59,890
باغ‌های زیبا داشت

168
00:09:59,974 --> 00:10:01,183
خیلی بزرگ بود

169
00:10:01,267 --> 00:10:05,354
جوری که انگار نمادِ امپریالیسم
و زوال و انحطاط آمریکا

170
00:10:05,438 --> 00:10:07,023
درست در مرکز تهران بود

171
00:10:08,357 --> 00:10:12,153
ایران فقط به خاطر جنگ سرد برای ما مهم شد

172
00:10:14,030 --> 00:10:15,489
و البته به خاطر این هم بود که

173
00:10:15,573 --> 00:10:16,782
ایران نفت داشت

174
00:10:18,075 --> 00:10:20,328
نفت، نفت، نفت

175
00:10:20,411 --> 00:10:21,704
از نفت غافل نشید

176
00:10:23,956 --> 00:10:26,736
من بیشتر دوران کاریم رو
[سالی کوین، روزنامه‌نگار واشنگتن پست]

177
00:10:26,860 --> 00:10:28,002
در واشنگتن پست مشغول به کار بودم

178
00:10:28,085 --> 00:10:29,712
و درباره‌ی قدرت می‌نوشتم

179
00:10:29,795 --> 00:10:32,214
چون موضوعیه که جذابیت زیادی برام داره

180
00:10:32,298 --> 00:10:35,551
من شیفته‌ی تماشای آدم‌هاییم که دنبال قدرتن

181
00:10:35,634 --> 00:10:38,596
و بعد به قدرت هم می‌رسن

182
00:10:38,679 --> 00:10:41,640
و دوست دارم تماشاشون
کنم که از قدرت استفاده می‌کنن

183
00:10:41,724 --> 00:10:44,060
و دوست دارم تماشاشون
کنم که قدرت رو از دست میدن

184
00:10:44,143 --> 00:10:45,728
این مرد به سرتاسر دنیا سفر می‌کنه

185
00:10:45,811 --> 00:10:47,646
با تمام آدم‌های مهم ملاقات می‌کنه

186
00:10:47,730 --> 00:10:50,024
و میلیاردها دلار پول خرج می‌کنه

187
00:10:50,107 --> 00:10:51,317
او را در واشنگتن

188
00:10:51,400 --> 00:10:53,194
شایسته‌ترین مردِ مجرد کاخ کنگره

189
00:10:53,277 --> 00:10:55,654
و یکی از جذاب‌ترین
مردان هیئت دیپلماتیک می‌دانند

190
00:10:55,738 --> 00:10:57,823
یکی از دوستانِ نزدیک والدینم

191
00:10:57,907 --> 00:11:03,537
اردشیر زاهدی بود که
سفیر ایران در آمریکا بود

192
00:11:03,621 --> 00:11:05,873
و من باهاش آشنا شدم و قرار می‌ذاشتم

193
00:11:05,956 --> 00:11:10,753
اون مجرد بود و منم تقریباً با کسی نبودم

194
00:11:14,548 --> 00:11:17,510
از نظر اکثرِ مهمانان مهمانیِ سفارت ایران

195
00:11:17,593 --> 00:11:21,430
که میشه گفت حدوداً ده تا
چهل هزار دلار خرج برداشته

196
00:11:21,514 --> 00:11:23,265
این مهمانی پر زرق و برق است

197
00:11:23,349 --> 00:11:25,267
پس وقتی اردشیر واشنگتن بود

198
00:11:25,351 --> 00:11:27,561
من توی همه‌ی مهمونی‌هاش شرکت می‌کردم

199
00:11:27,645 --> 00:11:30,689
دوست پیدا کردن برای خود و کشورش

200
00:11:30,773 --> 00:11:34,402
شغلِ تمام وقتِ سفیر زاهدی است

201
00:11:34,485 --> 00:11:36,529
آدم بانفوذی بود

202
00:11:36,612 --> 00:11:39,198
با کاخ سفید ارتباط تنگاتنگی داشت
همه رو می‌شناخت

203
00:11:39,281 --> 00:11:41,409
این یه چیزیه که براتون خریدم

204
00:11:41,492 --> 00:11:43,744
به مناسبتِ خونه‌ی جدیدتون -
...وای خدایا -

205
00:11:43,828 --> 00:11:45,246
اون به جای کیف اداری

206
00:11:45,329 --> 00:11:48,499
با خودش خاویاری گران قیمت از ایران

207
00:11:48,582 --> 00:11:51,293
به مهمانی هالیوودی در خانه‌ی اوا گابور برد

208
00:11:51,377 --> 00:11:55,172
توی مهمونی‌هاش تشت خاویار بود

209
00:11:55,256 --> 00:11:57,967
مشخصه که چقدر بزرگ منظورمه؟ جدی میگم
[لزلی استال، خبرنگار کاخ سفید، سی‌بی‌اس]

210
00:11:58,050 --> 00:12:00,594
خیال می‌کردم شما اتریشی. توی وین

211
00:12:00,678 --> 00:12:01,804
...وین بودم

212
00:12:01,887 --> 00:12:07,268
،اونا خبرنگاران، اعضای کنگره
اعضای کاخ سفید رو ماساژ می‌دادن

213
00:12:07,351 --> 00:12:11,272
و وقتی میگم اونا متحد ما بودن
یعنی متحد تمام و کمال ما بودن

214
00:12:11,355 --> 00:12:13,774
ما دیدگاه مشترکی به مسائل داشتیم

215
00:12:13,858 --> 00:12:15,568
ما ارتش‌شون رو تقویت می‌کردیم

216
00:12:15,651 --> 00:12:17,945
اصلاً به نظرم ارتش‌شون رو از ما داشتن

217
00:12:20,197 --> 00:12:22,783
نحوه‌ی حرکتش فوق‌العاده‌ست

218
00:12:22,867 --> 00:12:25,744
شاهِ ایران مایله بزرگ فکر کنه

219
00:12:25,828 --> 00:12:27,163
و چیزهای بزرگ بخره

220
00:12:27,246 --> 00:12:29,123
امروز یکی از نمایندگان دولتش

221
00:12:29,206 --> 00:12:31,041
در واشنگتن بود تا قراردادی را امضا کند

222
00:12:31,125 --> 00:12:36,589
که طی پنج سالِ آینده پانزده میلیارد دلار
در آمریکا هزینه کند

223
00:12:36,672 --> 00:12:38,674
این مبلغ تنها
دو میلیارد دلار کمتر از هزینه‌ای است

224
00:12:38,757 --> 00:12:41,218
که آمریکا برای طرح مارشال

225
00:12:41,302 --> 00:12:43,804
به منظور بازسازی اروپا
پس از جنگ جهانی دوم، خرج کرده بود

226
00:12:46,640 --> 00:12:49,685
وقتی نیکسون و  کیسینجر
سال ۱۹۷۲ به اون جا رفتن

227
00:12:49,768 --> 00:12:52,688
این رابطه رو مستحکم کردن

228
00:12:52,771 --> 00:12:57,818
و  کیسینجر از شاه به عنوان
نابغه‌ای استراتژیک یاد کرد و تحسینش کرد

229
00:12:57,902 --> 00:13:02,406
این توافقنامه شامل فروشِ هشت
نیروگاه هسته‌ای آمریکا به ایران است

230
00:13:02,490 --> 00:13:05,117
کیسینجر تاکید کرد که
ایران معاهده‌ای را امضا کرده

231
00:13:05,201 --> 00:13:07,203
که متهعد شده سلاح هسته‌ای نسازد

232
00:13:07,286 --> 00:13:09,747
این سیاست عامدانه‌ی آمریکا

233
00:13:09,830 --> 00:13:12,500
برای گسترش فناوری هسته‌ای
در سراسر جهان نیست

234
00:13:12,583 --> 00:13:16,545
این موردی بود که تامین ملزومات یکی از

235
00:13:16,629 --> 00:13:20,007
مهم‌ترین شرکای تجاری ما مناسب بود

236
00:13:20,090 --> 00:13:24,178
شاه حاصر بود تقریباً هر چیزی رو
که ما حاضریم بهش بفروشیم، بخره

237
00:13:26,263 --> 00:13:29,225
خلاصه که این رابطه‌ی ویژه

238
00:13:29,308 --> 00:13:30,559
بر پایه‌ی پول بود

239
00:13:33,687 --> 00:13:35,481
او پنجمین ارتش بزرگ جهان رو داشت

240
00:13:35,564 --> 00:13:40,194
و داشت تسلیحات زیادی رو از آمریکا
و دیگر کشورها میخرید

241
00:13:40,277 --> 00:13:43,113
و به نظر می‌رسید کاملا شکست‌ناپذیره

242
00:13:44,865 --> 00:13:48,461
اون می‌خواست تا ابتدای
قرن بیست‌ و یکم ایران رو

243
00:13:48,485 --> 00:13:52,081
به یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های
بزرگ جهانی تبدیل کنه

244
00:13:52,164 --> 00:13:55,611
،و آنچه رو که بهش "تمـدن بزرگ" می‌گفت
[ویکتور تامست، نایب رئیس مأموریت، گروگان سفارت]

245
00:13:55,635 --> 00:13:58,128
به وجود بیاره

246
00:13:58,212 --> 00:13:59,421
.خلاصه آدم بسیار جاه‌طلبی بود

247
00:13:59,505 --> 00:14:01,590
انقلاب سفید خودِ شاه

248
00:14:01,674 --> 00:14:03,759
وعده‌ی آن چیزی جز

249
00:14:03,842 --> 00:14:05,928
فروپاشی یک جامعه فئودالی دیرینه

250
00:14:06,011 --> 00:14:11,725
و جایگزینی آن با ایده‌ی جدید
عدالت اجتماعی و فرصت برابر نبود

251
00:14:11,809 --> 00:14:13,143
خدماتِ بهداشتی کارآمد

252
00:14:13,227 --> 00:14:14,311
آموزش و پرورش

253
00:14:14,395 --> 00:14:16,105
استانداردهای بالاتر زندگی

254
00:14:16,188 --> 00:14:18,065
و شاه در بخشی از تحولاتش

255
00:14:18,148 --> 00:14:20,401
برای اولین بار به زنان حق رأی داد

256
00:14:20,484 --> 00:14:23,537
تغییـر، به خصوص در این زمینه
[مهناز افخمی، وزیر امور زنانِ کشور شاهنشاهی ایران]

257
00:14:23,620 --> 00:14:27,408
همیشه با مخالفت و
پرخاشگری زیادی مواجه میشه

258
00:14:27,491 --> 00:14:29,243
مخصوصاً اگه این تغییر خیلی سریع اتفاق بیفته

259
00:14:29,326 --> 00:14:32,580
من سه یا چهار سالِ تمام در دولت شاه بودم

260
00:14:32,663 --> 00:14:35,499
،ایران داشت تبدیل به کشوری مدرن

261
00:14:35,583 --> 00:14:37,501
نیمه صنعتی

262
00:14:37,585 --> 00:14:40,754
با طبقه‌ی متوسط تحصیل‌کرده می‌شد

263
00:14:40,838 --> 00:14:43,591
این تغییرات در جامعه

264
00:14:43,674 --> 00:14:46,635
و در روابط زنان

265
00:14:46,719 --> 00:14:49,555
در خانواده و اجتماع است که

266
00:14:49,638 --> 00:14:53,559
کلِ بنای فکری و زندگی کشور رو

267
00:14:53,642 --> 00:14:55,477
دگرگون می‌کنه

268
00:14:56,895 --> 00:15:02,776
ما عضو اون نسلِ آمریکایی‌گرا، غرب‌گرا بودیم

269
00:15:02,860 --> 00:15:04,236
یا حداقل من بودم

270
00:15:04,320 --> 00:15:06,780
تو سینما فیلم‌های آمریکایی می‌دیدیم

271
00:15:06,864 --> 00:15:08,616
تلویزیون آمریکا رو می‌دیدیم

272
00:15:08,699 --> 00:15:11,994
الگوهامون شده بود
ستاره‌های فیلم‌های آمریکایی

273
00:15:12,077 --> 00:15:14,388
فکر کنم سعی می‌کردیم ازشون تقلید کنیم
[شهرزاد فرامرزی، خبرنگار اسوسیتد پرس]

274
00:15:14,471 --> 00:15:17,458
و این مربوط به بخش کوچیکی از جامعه نبود

275
00:15:17,541 --> 00:15:18,542
فراگیر بود

276
00:15:18,626 --> 00:15:19,960
بله

277
00:15:20,044 --> 00:15:22,796
راستش تغییر خوبی بود

278
00:15:22,880 --> 00:15:27,635
بسیاری از زنان توی دولت کار می‌کردن

279
00:15:27,718 --> 00:15:30,471
من آزاد بودم بدون لباس آستین‌دار بیرون برم

280
00:15:30,554 --> 00:15:32,348
و مردم آزادتر بودن

281
00:15:32,431 --> 00:15:35,809
مردم هم به خاطر نفت پولِ بیشتری داشتن

282
00:15:35,893 --> 00:15:39,313
به نظرتون موفقیت قطعیه؟

283
00:15:39,396 --> 00:15:42,483
همه‌ش به این بستگی داره
که آیا مردم‌مون می‌خوان

284
00:15:44,318 --> 00:15:47,154
اون چیزی باشن که می‌تونن یا نه

285
00:15:47,237 --> 00:15:49,448
اونا دقیقاً می‌خوان چی باشن؟

286
00:15:49,531 --> 00:15:51,200
کشوری درجه یک

287
00:15:51,283 --> 00:15:52,868
مترقی

288
00:15:52,951 --> 00:15:55,537
پیشرفته

289
00:15:55,621 --> 00:15:58,624
و به نظرتون می‌خوان همچین چیزی بشن؟

290
00:15:58,707 --> 00:16:03,045
حداقل اینکه شرایطش براشون مهیاست

291
00:16:12,554 --> 00:16:15,224
ما از امروز صبح پیگیر بودیم

292
00:16:15,307 --> 00:16:17,142
سران کشورها

293
00:16:17,226 --> 00:16:20,312
در آستانه‌ی ورود به تخت جمشید، ایران هستند

294
00:16:20,396 --> 00:16:25,067
تا در دو هزار و پانصدمین جشن سالگردِ تاسیس

295
00:16:25,150 --> 00:16:28,320
امپراتوری ایران شرکت کنند

296
00:16:28,404 --> 00:16:31,532
شما شاهدِ شکوهِ ایران باستان هستید

297
00:16:31,615 --> 00:16:33,200
ویرانه‌های ۲۵۰۰ ساله

298
00:16:35,619 --> 00:16:37,705
و هیجان‌انگیزترین بخش جشنی که

299
00:16:37,788 --> 00:16:40,874
سیزده سال پیش براش
برنامه‌ریزی شده داره آغاز میشه

300
00:16:42,626 --> 00:16:49,258
چندین ماه قبل از شروع مهمانی
در تخت جمشید خبرش به گوشم رسید

301
00:16:49,341 --> 00:16:51,760
اصلاً فکرش هم نمی‌کردم
واشنگتن پست منو بفرسته

302
00:16:51,844 --> 00:16:53,762
چون تازه اونجا مشغول به کار شده بودم

303
00:16:53,846 --> 00:16:56,098
یادم نمیاد اصلا ماموریت خارجی رفته باشم

304
00:16:58,475 --> 00:16:59,935
صدای بلندگوی پشت سرم رو می‌شنوین

305
00:17:00,018 --> 00:17:01,854
چون دارن آدما رو در موقعیت قرار میدن

306
00:17:04,398 --> 00:17:06,734
ولی باربارا والترز از دوستان خوبم بود

307
00:17:06,817 --> 00:17:09,111
و باربارا داشت می‌رفت پس منم گفتم

308
00:17:09,194 --> 00:17:10,654
باربارا والترز قراره اونجا باشه

309
00:17:10,738 --> 00:17:13,073
.و گزارش خیلی مهمی میشه

310
00:17:15,409 --> 00:17:16,326
و اونا هم موافقت کردن

311
00:17:18,037 --> 00:17:21,749
از همون شروعش محشر بود

312
00:17:23,125 --> 00:17:25,544
اونا یه شهرک چادری درست کرده بودن

313
00:17:25,627 --> 00:17:28,714
هر پادشاه و امپراتور و پادشاهی

314
00:17:28,797 --> 00:17:30,632
و هر کی که بود

315
00:17:30,716 --> 00:17:33,802
چادر مخصوص به خودش و یه حیاط کوچیک

316
00:17:33,886 --> 00:17:36,138
و صندلی‌های کوچیکی دم درش داشت

317
00:17:38,182 --> 00:17:41,435
اونا همه‌چیز رو از پاریس
وارد کرده بود. همه‌چیز

318
00:17:41,518 --> 00:17:43,187
سرآشپزهای پاریس رو آورده بودن

319
00:17:43,270 --> 00:17:45,314
از پاریس تخم‌مرغ آورده بودن

320
00:17:45,397 --> 00:17:48,859
برای چهره‌پردازها از پاریس
مژه مصنوعی آورده بودن

321
00:17:48,942 --> 00:17:51,779
تا آدم‌های معروف رو گریم کنن

322
00:17:51,862 --> 00:17:53,781
خلاصه انگاری توی پاریس بودی

323
00:17:53,864 --> 00:17:57,159
جز اینکه وسط طوفان شن بودی

324
00:17:57,242 --> 00:17:59,620
به خاطر مهمانی‌ای که در تخت جمشید برگزار شد

325
00:17:59,703 --> 00:18:03,415
ایران در مرکز توجه بود

326
00:18:03,499 --> 00:18:06,251
گمونم اون زمان حدوداً
صد میلیون دلار خرج مهمانی شد

327
00:18:06,335 --> 00:18:09,922
...به پولِ الان چقدر میشه؟ می‌دونید

328
00:18:10,005 --> 00:18:11,507
حدوداً میشه ۷۵۰ میلیون

329
00:18:11,590 --> 00:18:13,217
خیلی از مردم خشمگین بودن

330
00:18:13,300 --> 00:18:16,512
و نه فقط در ایران

331
00:18:16,595 --> 00:18:17,846
بلکه در سراسر جهان

332
00:18:17,930 --> 00:18:19,640
اون مهمونی همه‌چیز رو عوض کرد

333
00:18:19,723 --> 00:18:21,809
شماری از ایرانیان در سراسر کشور

334
00:18:21,892 --> 00:18:25,061
به جشن پرخرج شاه ایران

335
00:18:25,085 --> 00:18:27,816
به مناسبت ۲۵۰۰ سالگی سلسله‌ی
خود، اعتراض کردند

336
00:18:27,898 --> 00:18:30,025
در ایران

337
00:18:30,108 --> 00:18:33,570
بیش از صد میلیون دلار خرج این جشن‌ها میشه

338
00:18:33,654 --> 00:18:36,740
و پولش از جیب مردم ایران میاد

339
00:18:36,824 --> 00:18:38,450
!مرگ بر جشن

340
00:18:38,534 --> 00:18:42,746
خلاصه این از نظر مردم

341
00:18:42,830 --> 00:18:46,458
نشانه‌ای از پیشرفت یا مدرنیسم نبود

342
00:18:46,542 --> 00:18:48,449
...یه موج ضربه‌ای بود که

343
00:18:48,473 --> 00:18:50,479
به کل جامعه وارد شد
[رضا دقتی، عکاس خبری]

344
00:18:53,173 --> 00:18:56,051
رونق نفت جامعه‌ی ایران را متحول کرد

345
00:18:56,134 --> 00:18:57,427
ولی در رقابت برای رسیدن به ثروت‌

346
00:18:57,511 --> 00:18:59,888
نخبگان کشور سودِ بیشتری بردند

347
00:18:59,972 --> 00:19:03,809
معاملات تجاری جدید
که کمیسیون‌های هنگفت جدید به دنبال دارند

348
00:19:03,892 --> 00:19:05,936
یک سبک زندگی جدید که دیگر
نه تنها از غرب تقلید می‌کند

349
00:19:06,019 --> 00:19:07,521
بلکه سعی دارد از آن پیشی بگیرد

350
00:19:09,815 --> 00:19:14,236
به نظر من پولِ نفت به دست مردم نمی‌رسید

351
00:19:14,319 --> 00:19:19,157
...و این یه جورایی منو خیلی عصبانی و

352
00:19:19,241 --> 00:19:21,827
نمیگم افراطی، فقط توی ذهنم این‌جوری بود

353
00:19:21,910 --> 00:19:24,538
،ولی تصمیم گرفتم که نه
من از این مرد خوشم نمیاد

354
00:19:34,006 --> 00:19:38,406
[ابراهیم اصغرزاده، دانشجوی انقلابی]

355
00:20:03,660 --> 00:20:06,038
بیشتر دشمنی با تغییرات اجتماعی

356
00:20:06,121 --> 00:20:07,789
صرفاً ارتجاعی هستند

357
00:20:07,873 --> 00:20:10,417
ولی سرکوب شاه آنقدر وحشیانه بود

358
00:20:10,500 --> 00:20:14,296
که باعث دشمنی لیبرال‌های
سخنورِ تحصیل‌کرده در غرب

359
00:20:14,379 --> 00:20:16,715
مثل وکلا و دانشگاهیان شد

360
00:20:16,798 --> 00:20:18,926
تا در این جلسه درباره‌ی
زندانیان سیاسی صحبت کنند

361
00:20:19,009 --> 00:20:21,428
اندکی پس از فیلم‌برداری از
این جلسه، یکی از آن‌ها بازداشت

362
00:20:21,511 --> 00:20:24,306
و بسیاری از آن‌ها مخفی شدند

363
00:20:33,190 --> 00:20:35,776
اعلی‌حضرت انتقادات زیادی

364
00:20:35,859 --> 00:20:37,527
در بخش‌های خاصی از مطبوعات خارجی

365
00:20:37,611 --> 00:20:40,155
در رابطه با سرکوب سیاسی، سانسور

366
00:20:40,238 --> 00:20:47,120
و نقش پلیس امنیت در کنترلِ
.مخالفان احتمالی در ایران مطرح شده

367
00:20:47,204 --> 00:20:48,622
تنها پاسخِ من اینه که

368
00:20:48,705 --> 00:20:49,790
کی اهمیت میده؟

369
00:20:52,042 --> 00:20:54,878
شاه ایران همه‌چیز بود

370
00:20:57,381 --> 00:21:00,759
همه باید تمام دستوراتش رو اجرا می‌کردن
[محسن سازگارا، مقام سابق جمهوری اسلامی ایران]

371
00:21:00,842 --> 00:21:02,177
و تحسینش کنن

372
00:21:04,346 --> 00:21:06,515
"ما حتی نمی‌تونستیم بهش بگیم "شاه

373
00:21:08,809 --> 00:21:10,519
"باید می‌گفتیم "شاهنشاه

374
00:21:10,602 --> 00:21:13,355
"یا "اعلی‌حضرت

375
00:21:15,607 --> 00:21:18,735
البته که همه جا مخبر و جاسوس بود

376
00:21:21,405 --> 00:21:23,490
یه بار رفته بودم نمایشگاه عکس

377
00:21:23,573 --> 00:21:26,326
:و یه عکسی از شاه اونجا بود و گفتم

378
00:21:26,410 --> 00:21:27,911
"!اِ! شاه رو ببین"

379
00:21:27,995 --> 00:21:30,539
می‌دونین، من سن و سالی نداشتم
:و خواهرم گفت

380
00:21:30,622 --> 00:21:34,001
"!هیس! شاهنشاه"

381
00:21:34,084 --> 00:21:39,548
اون متوجه نشد که تغییر جامعه هم
به دموکراسی نیاز داره

382
00:21:39,631 --> 00:21:44,219
به آزادی بیان و آزادی احزاب سیاسی نیاز داره

383
00:21:44,302 --> 00:21:46,179
اعلی‌حضرت، شما یه نیروی پلیس دارین

384
00:21:46,263 --> 00:21:48,265
یه پلیس مخفی به نام ساواک دارین

385
00:21:49,057 --> 00:21:51,101
گویا به اندازه سایر سازمان‌های جهان

386
00:21:51,184 --> 00:21:53,645
کارآمد و گاهاً وحشیانه‌ست

387
00:21:53,729 --> 00:21:56,314
همینطور که این موضوع رو
مطرح می‌کنم، لبخند می‌زنید

388
00:21:56,398 --> 00:22:00,569
شاه پلیس مخفیش یعنی ساواک رو با کمکِ

389
00:22:00,652 --> 00:22:03,905
سازمان اطلاعات آمریکا و اسرائیل ساخت

390
00:22:03,989 --> 00:22:08,201
ساواک هم برای سرکوب تروریسم بود

391
00:22:08,285 --> 00:22:11,705
که اون موقع تهدیداتی از هر سو وجود داشت

392
00:22:11,788 --> 00:22:16,918
تا حزب کمونیسم رو تحت کنترل نگه داره

393
00:22:17,002 --> 00:22:25,594
و برای زیرنظر گرفتن هر مخالفِ احتمالی
از جمله اعضای کابینه‌ی خودش بود

394
00:22:25,677 --> 00:22:28,096
ساواکی‌ها به بی‌رحم بودن شهرت داشتن

395
00:22:28,180 --> 00:22:31,933
و برای همین مردم خیلی مراقب بودن

396
00:22:35,604 --> 00:22:38,106
من دانشجوی دانشگاه تهران بودم

397
00:22:39,608 --> 00:22:44,237
من از بی‌عدالتی اجتماعی، بی‌خانمان‌ها

398
00:22:44,321 --> 00:22:47,449
بچه‌هایی که غذا برای
خوردن نداشتن و کفش نداشتن

399
00:22:48,492 --> 00:22:50,410
مردمی که به گدایی افتاده بودن

400
00:22:50,494 --> 00:22:52,996
و مردمی که در فقر زندگی
می‌کردن، عکس می‌گرفتم

401
00:22:53,080 --> 00:22:55,791
و با خودم گفتم چرا این عکس‌ها رو چاپ نکنم

402
00:22:55,874 --> 00:22:58,752
و به دیوار خیابون‌ها آویزون‌شون نکنم

403
00:22:58,835 --> 00:23:02,339
و زیرشون ننویسم
...آدمای این روستا آواره شدن"

404
00:23:02,422 --> 00:23:05,592
و این آدما گرسنه‌ان"؟

405
00:23:06,718 --> 00:23:08,345
.و اینجوری شروع شد

406
00:23:10,555 --> 00:23:15,143
یه شب داشتم کار می‌کردم
که یه نفر در زد

407
00:23:15,227 --> 00:23:19,731
شروع کرد از همه پرسیدن که اسم‌تون چیه

408
00:23:19,815 --> 00:23:22,734
و وقتی خودم رو معرفی
"کردم، گفت: "با ما بیا

409
00:23:24,236 --> 00:23:28,323
اونا بازداشتم کردن و بردنم شکنجه‌گاه

410
00:23:29,866 --> 00:23:33,954
شروع کردن با کابل به کف پاهام زدن

411
00:23:34,037 --> 00:23:38,375
دستام رو می‌بستن و از سقف آویزونم می‌کردن

412
00:23:38,458 --> 00:23:44,005
و برق به اندام تناسلی و اینجا وصل می‌کردن

413
00:23:44,089 --> 00:23:46,174
عکاسی جوان با کمکِ مترجم

414
00:23:46,258 --> 00:23:48,301
اتفاقی رو که در دوران دانشجوییش
براش افتاده، توصیف می‌کنه

415
00:23:48,385 --> 00:23:52,931
اونا به یه صندلی به اسم صندلی آپولو
می‌بستنش و روی سرش یه کلاه‌خودی می‌ذاشتن

416
00:23:53,014 --> 00:23:54,808
در حالی که ماموران با شلاق دوره‌ش کرده بودن

417
00:23:54,891 --> 00:23:57,853
او به دستگاهی به اسم
صندلی آپولو" بسته شده بود"

418
00:23:57,936 --> 00:24:00,313
وقتی شکنجه شوک الکتریکی شدید می‌شد

419
00:24:00,397 --> 00:24:04,526
صدای فریاد خودش داخلِ کلاه خودِ آهنی
دور سرش منعکس می‌شد و تشدید می‌شد

420
00:24:04,609 --> 00:24:08,738
این وضعیت پنج ماه ادامه داشت

421
00:24:11,533 --> 00:24:13,910
بیست و چهار ساعتِ شبانه روز

422
00:24:16,288 --> 00:24:19,249
از راه سختش یاد گرفتم که

423
00:24:19,332 --> 00:24:22,878
حد نهایی پلیدی بشر کجاست

424
00:24:32,137 --> 00:24:35,891
اردشیر زاهدی، سفیر ایران در آمریکا

425
00:24:35,974 --> 00:24:39,227
ما آدمایی نیستیم که بخواییم کسی رو بکشیم

426
00:24:39,311 --> 00:24:42,189
ما در گذشته خائنانی داشتیم

427
00:24:42,272 --> 00:24:44,774
خیلی‌هاشون برگشتن

428
00:24:44,858 --> 00:24:51,156
سعی می‌کردم وقایع ایران رو
بخش‌بندی کنم و اون زمان

429
00:24:51,239 --> 00:24:53,074
مردم واقعاً از چیزی باخبر نبودن

430
00:24:53,158 --> 00:24:54,159
شایعاتی پخش شده بود

431
00:24:54,242 --> 00:24:59,206
و مطمئن نیستم اردشیر
چقدر در جریان اتفاقات بود

432
00:24:59,289 --> 00:25:02,125
احتمالاً در جریان بود چون سفیر بود

433
00:25:03,335 --> 00:25:06,296
من...من... برام سخته که

434
00:25:07,505 --> 00:25:09,299
درباره‌ی این مسائل صحبت کنم

435
00:25:09,382 --> 00:25:11,134
فرماندار کارتر، آیا برای ادایِ

436
00:25:11,218 --> 00:25:13,678
سوگند قانون اساسی آماده‌اید؟ -
.بله -

437
00:25:13,762 --> 00:25:16,598
من مارسِ سال ۱۹۷۶ وارد ایران شدم

438
00:25:16,681 --> 00:25:20,560
و کارتر ژانویه سال ۱۹۷۷ روی کار اومد

439
00:25:20,644 --> 00:25:22,312
تبریک میگم

440
00:25:22,395 --> 00:25:25,982
کارتر اعلام کرده بود که حقوق بشر

441
00:25:26,066 --> 00:25:28,652
جنبه‌ی اصلی سیاستش خواهد بود

442
00:25:28,735 --> 00:25:33,573
تعهد ما به حقوق بشر باید مطلق باشد

443
00:25:33,657 --> 00:25:37,077
دولت ما باید در عین حال

444
00:25:37,160 --> 00:25:41,498
هم شایسته و هم دلسوز باشد

445
00:25:41,581 --> 00:25:42,958
کارتر آرمانگرا بود

446
00:25:43,041 --> 00:25:46,086
اون چندان به سیاست‌ها شاه اهمیتی نمی‌داد

447
00:25:46,169 --> 00:25:51,007
،از نظر اون شاه یک دیکتاتور
یک مرد ارتشی قدرتمند بود

448
00:25:51,091 --> 00:25:54,386
ولی به محض اینکه به قدرت رسید

449
00:25:54,469 --> 00:25:56,680
متوجه شد ساز و کار دنیا به این سادگیا نیست

450
00:25:56,763 --> 00:25:58,431
و اینکه آمریکا به ایران نیاز داره

451
00:25:58,515 --> 00:26:01,893
و برای همین مجوز فروش
تجهیزات نظامی رو صادر کرد

452
00:26:01,977 --> 00:26:04,437
واقعاً انگار داشت سیاست‌های نیکسون رو
ادامه می‌داد

453
00:26:06,189 --> 00:26:08,775
از شاه دعوت کردن به کاخ سفید بیاد

454
00:26:12,279 --> 00:26:14,614
در حالیکه روبه‌روی دفتر بیضی ایستاده بودن

455
00:26:14,698 --> 00:26:16,408
با گروهی از نوازندگان ازش استقبال شد

456
00:26:18,201 --> 00:26:20,328
رئیس‌جمهور کارتر امروز در کاخِ سفید

457
00:26:20,412 --> 00:26:22,706
مراسمی رسمی برای استقبال
از شاه ایران برگزار خواهد کرد

458
00:26:22,789 --> 00:26:25,375
این در حالی‌ست که پلیس و سرویس مخفی

459
00:26:25,458 --> 00:26:27,836
خود را با تدابیر امنیتی شدید

460
00:26:27,919 --> 00:26:29,296
برای تظاهرات گسترده‌ای آماده می‌کند

461
00:26:29,379 --> 00:26:32,048
که انتظار می‌رود بزرگ‌ترین تظاهرات
پس از جنگ ویتنام باشد

462
00:26:32,132 --> 00:26:34,384
!مرگ بر شاه

463
00:26:34,467 --> 00:26:36,136
تظاهرات زیادی برگزار ‌شد

464
00:26:36,219 --> 00:26:37,887
شاه به هر جا که سفر می‌کرد

465
00:26:37,971 --> 00:26:40,932
چندتا دانشجوی ایرانی
اونجا بود که مخالفش بودن

466
00:26:42,600 --> 00:26:44,978
ما تو هر تظاهراتی می‌گفتیم

467
00:26:45,061 --> 00:26:48,481
شاه دست‌نشانده‌ی آمریکاست

468
00:26:48,565 --> 00:26:54,487
ما تقریباً پنجاه هزار دانشجوی ایرانی
در آمریکا داشتیم

469
00:26:54,571 --> 00:26:57,574
من عضو نهضت آزادی ایران بودم

470
00:26:57,657 --> 00:27:02,662
که یک سازمان مخفی سیاسی در آمریکا بود

471
00:27:02,746 --> 00:27:05,332
و علیه رژیم شاه می‌جنگید

472
00:27:07,584 --> 00:27:12,047
ما با پول تمامِ دانشجوها
یه اتوبوس کرایه کردیم

473
00:27:12,130 --> 00:27:14,549
پول‌هامون رو گذاشتیم روی هم

474
00:27:14,632 --> 00:27:17,385
و از شیکاگو رفتیم واشنگتن دی سی

475
00:27:21,806 --> 00:27:25,643
چندتا آهنگِ انقلابی ساختیم

476
00:27:25,727 --> 00:27:27,062
باهم خوندیم‌شون

477
00:27:28,813 --> 00:27:30,940
مسلمون‌ها، مارکسیست‌ها، ملی‌گراها

478
00:27:31,024 --> 00:27:34,110
،چپ‌ها، راست‌گرا‌ها
همه با هم مخالف شاه بودیم

479
00:27:43,370 --> 00:27:45,205
وقتی کارتر با شاه ملاقات کرد

480
00:27:45,288 --> 00:27:47,582
پلیس دی سی مجبور شد گاز اشک‌آور بزنه

481
00:27:47,665 --> 00:27:53,838
تا جمعیت رو کنترل کنه و گاز اشک‌آور
به سکوی سخنرانی رسید

482
00:27:53,922 --> 00:27:57,967
و وقتی اشک از چشم‌های شاه سرازیر شد

483
00:27:58,051 --> 00:27:59,594
خیلی خوشحال شدیم

484
00:27:59,677 --> 00:28:04,599
گفتیم: "شاهنشاه باید هم گریه کنی

485
00:28:04,682 --> 00:28:08,770
"و این اشک‌ها برای مردم بیچاره‌ی ایرانه

486
00:28:08,853 --> 00:28:12,565
شاه به خبرنگاران گفت
از تظاهرات‌ها ناراحت نشده

487
00:28:12,649 --> 00:28:16,277
...خب شخصاً من

488
00:28:18,780 --> 00:28:21,616
در برابر این چیزها واکسینه شدم

489
00:28:21,699 --> 00:28:27,580
و ما اونقدر ضعیف نیستیم که با
همچین تظاهرات‌هایی سقوط کنیم

490
00:28:28,707 --> 00:28:32,407
[ایران، تهران]

491
00:28:33,294 --> 00:28:35,880
در شبِ سال نو  ۱۹۷۷

492
00:28:35,964 --> 00:28:39,634
رئیس‌جمهور کارتر در حال سفر
به چندین کشور بود

493
00:28:39,717 --> 00:28:41,886
و در ایران توقف کرد

494
00:28:45,181 --> 00:28:48,268
و ضیافتی با حضور شاه برگزار شد

495
00:28:48,351 --> 00:28:54,190
و کارتر سخنرانی‌ای کرد که خیلی معروف شد

496
00:28:54,274 --> 00:28:56,443
و در اون تحسین پر شور و حرارتی از شاه کرد

497
00:28:56,526 --> 00:28:57,819
ایـران

498
00:28:57,902 --> 00:29:00,780
به دلیل رهبری فوق‌العاده‌ی شاه

499
00:29:00,864 --> 00:29:08,746
،در یکی از پرآشوب‌ترین نقاط دنیا
.یک جزیره ثبات است

500
00:29:10,039 --> 00:29:15,690
،این خیلی مرهون شماست اعلی‌حضرت
مرهون رهبری شما

501
00:29:16,338 --> 00:29:22,342
و احترام و تحسین و عشقی
که مردم‌تان نسبت به شما دارند

502
00:29:53,708 --> 00:29:55,668
سال نوی شما مبارک
ممنونم

503
00:29:55,752 --> 00:29:58,838
وقتی که کارتر در اون جشنِ
شب سال نو به سلامتی شاه نوشید

504
00:29:58,922 --> 00:30:03,051
عملاً اسمش رو پای ۲۵ سال روابط بد نوشت

505
00:30:03,134 --> 00:30:04,469
در هفت هفته‌ی گذشته

506
00:30:04,552 --> 00:30:07,388
این روستای کوچک در ۳۲ کیلومتری جنوب پاریس

507
00:30:07,472 --> 00:30:11,476
به مرکز مقاومتی در برابر شاه ایران تبدیل شده

508
00:30:11,559 --> 00:30:14,687
اینجا محل اقامت موقتی مردی‌ست که

509
00:30:14,771 --> 00:30:16,856
نماد مخالفتِ مذهبی با شاه

510
00:30:16,940 --> 00:30:19,400
و رهبر جنبش سرنگونی شاه است

511
00:30:19,484 --> 00:30:21,694
او  آیت الله خمینی است

512
00:30:21,778 --> 00:30:24,364
یک شخصیت مذهبی تحسین‌شده در ایران

513
00:30:24,447 --> 00:30:31,204
اولین باری که اسمِ خمینی رو
شنیدم سال ۱۹۷۸ بود

514
00:30:31,287 --> 00:30:33,456
اون از دهه شصت میلادی از ایران رفته بود

515
00:30:33,540 --> 00:30:37,001
اون زمان حدوداً ۱۵، ۱۶سالی از ایران رفته بود

516
00:30:38,503 --> 00:30:41,047
دولت ایران اون رو تبعید کرده بود چون

517
00:30:41,130 --> 00:30:44,425
اون از معدود آیت الله‌هایی بود که

518
00:30:44,509 --> 00:30:48,680
در تمام طول زندگیش با شاه مخالف بود

519
00:30:48,763 --> 00:30:52,392
و طرفدارِ حکومت اسلامی بود

520
00:30:52,475 --> 00:30:56,771
همه حس می‌کردن اون با بقیه فرق داره

521
00:30:56,854 --> 00:31:00,567
خمینی این ایده رو بیان کرد

522
00:31:00,650 --> 00:31:05,321
که "روس‌ها خیلی از زمین‌های ما رو گرفتن

523
00:31:05,405 --> 00:31:08,241
ولی آمریکا و غرب

524
00:31:08,324 --> 00:31:10,493
".دارن روحِ ما رو می‌گیرن

525
00:31:10,577 --> 00:31:14,914
اون از عبارت "غرب‌زدگی" استفاده کرد

526
00:31:16,416 --> 00:31:19,085
آن‌ها رویای جمهوری اسلامی در ایران

527
00:31:19,168 --> 00:31:21,546
بر اساس قوانین سختگیرانه‌ی اسلام را
در سر دارند

528
00:31:21,629 --> 00:31:26,551
تمام فعالین سیاسی در ایران

529
00:31:26,634 --> 00:31:28,136
از آیت الله خمینی پیروی می‌کردند

530
00:31:28,219 --> 00:31:30,638
چون اون مخالف شاه بود

531
00:31:32,807 --> 00:31:39,731
من زمانی که آیت الله خمینی
به نوفل‌لوشاتو، فرانسه رفت بهش ملحق شدم

532
00:31:39,814 --> 00:31:42,108
من یکی از کارکنان اون خونه بودم

533
00:31:45,069 --> 00:31:50,658
آرزوم این بود که برم اونجا
و به ستاد انقلاب کمک کنم

534
00:31:55,371 --> 00:31:57,665
اون خونه در وسط ناکجاآباد بود

535
00:31:59,375 --> 00:32:03,880
من در دفتری در مجله نیوزویک کار می‌کردم

536
00:32:03,963 --> 00:32:05,965
من پایین‌ترین سمت رو توی اداره داشتم

537
00:32:06,049 --> 00:32:07,884
برای همین کنار اتاق تلکس نشسته بودم

538
00:32:07,967 --> 00:32:09,469
و صدای تلکس رو می‌شنیدم

539
00:32:09,552 --> 00:32:11,387
و رفتم تو و یه نگاهی بهش انداختم

540
00:32:11,471 --> 00:32:13,973
و دیدم پیام برای جاناتان راندال از واشنگتن پسته

541
00:32:14,057 --> 00:32:16,559
بهش زنگ زدم و گفتم: "سلام جان

542
00:32:16,643 --> 00:32:18,436
همین الان یه تلکس برات اومده و نوشته

543
00:32:18,519 --> 00:32:21,272
آیت الله خمینی به تازگی وارد پاریس شده

544
00:32:21,356 --> 00:32:24,400
و سردبیر خارجی‌تون براش سوال شده
".که گزارشی در این باره نوشته بشه یا نه

545
00:32:24,484 --> 00:32:31,658
و اون گفت: "خب از قضا من فردا
"میرم اون جا که ببینمش. می‌خوای بیای؟

546
00:32:31,741 --> 00:32:33,826
و اینجوری شد که من اولین آمریکایی

547
00:32:33,910 --> 00:32:36,579
و اولین زنی بودم که
با آیت الله خمینی مصاحبه کرد

548
00:32:38,247 --> 00:32:40,208
خمینی خیلی عبوس بود

549
00:32:40,291 --> 00:32:45,505
و فقط یه بار خندید. اونم وقتی
که نوه‌ش بدو بدو اومد توی اتاق

550
00:32:45,588 --> 00:32:47,382
و پرید بغلش

551
00:32:49,467 --> 00:32:51,469
اون شبکه‌ای در پاریس داشت

552
00:32:51,552 --> 00:32:56,474
چون پاریس یکی از کانون‌های
ایرانی‌های تبعیدی بود

553
00:32:56,557 --> 00:33:01,729
بنابراین پایگاهی در اونجا بود که در نهایت
برای اون منبری شد

554
00:33:01,813 --> 00:33:05,608
که از اون برای کنترل رسانه‌ها
و فرستادن پیام استفاده می‌کرد

555
00:33:07,193 --> 00:33:10,363
هر روز ده‌ها فیلم‌بردار بیرون خونه‌ش
منتظر وایساده بودن

556
00:33:10,446 --> 00:33:13,866
تا بیانات آیت الله خمینی رو بشنون

557
00:33:15,535 --> 00:33:17,704
وای! این عالی بود

558
00:33:34,178 --> 00:33:37,724
وقتی آیت الله خمینی رو دیدم
اولین برداشتم ازش این بود که

559
00:33:37,807 --> 00:33:43,980
به نسبت دیگر رهبران بزرگ جهان
سخنران خوبی نیست

560
00:33:44,063 --> 00:33:47,608
و صدای چندان جذابی هم نداره

561
00:33:50,069 --> 00:33:52,530
ولی آدم خیلی باهوشی بود

562
00:33:52,613 --> 00:33:54,407
تقریباً نابغه‌ بود

563
00:33:58,327 --> 00:34:00,580
یکی از کارهام توی اون خونه

564
00:34:00,663 --> 00:34:01,914
این بود که به رسانه‌ها کمک کنم

565
00:34:01,998 --> 00:34:07,295
ما سخنرانی‌هاش رو روی
نوار ضبط می‌کردیم

566
00:34:10,047 --> 00:34:11,966
اولِ هر نوار

567
00:34:12,049 --> 00:34:14,552
با صدای خودم تاریخ و مکان رو
می‌گفتم و ضبط می‌کردم

568
00:34:21,893 --> 00:34:25,938
و بعد نوار آماده تکثیر بود

569
00:34:26,022 --> 00:34:30,651
نوارها به ایران منتقل می‌شد و
فعالان اونا رو بین مردم پخش می‌کردن

570
00:34:30,735 --> 00:34:32,862
خطبه‌های ضبط شده و مجدد ضبط شده

571
00:34:32,945 --> 00:34:35,823
از طریق یک شبکه‌ی سراسری زیرزمینی
منتقل می‌شد

572
00:34:35,907 --> 00:34:38,618
و یه وقتای محدودی بود که
می‌تونستی تو چمدون مردم بگردی

573
00:34:38,701 --> 00:34:40,495
تا ببینی توی یادداشت‌هاشون چی می‌نویسن

574
00:34:40,578 --> 00:34:43,956
یا نوارهای خطبه‌های آیت الله رو
قاچاق می‌کنن یا نه

575
00:34:44,040 --> 00:34:46,125
و این دقیقاً همون اتفاقی
بود که کم کم داشت می‌افتاد

576
00:34:50,671 --> 00:34:52,340
وقتی از زندان آزاد شدم

577
00:34:52,423 --> 00:34:56,010
توی یه دفتر بزرگ کار پیدا کردم

578
00:34:58,262 --> 00:35:00,848
پنجره‌هاش رو به خیابونِ اصلی بود

579
00:35:00,932 --> 00:35:03,017
و اسم اون خیابون شاه بود

580
00:35:03,100 --> 00:35:05,144
"خیابانِ شاه"

581
00:35:05,228 --> 00:35:07,772
و ما صدای فریادِ یه سری آدم رو شنیدیم

582
00:35:08,940 --> 00:35:11,651
واسه همین همه رفتیم پای پنجره

583
00:35:13,194 --> 00:35:17,490
و اون اولین باری بود که
دیدم در ایران تظاهرات شده

584
00:35:21,202 --> 00:35:26,457
،و من به عنوان یک زندانی سابق
یک زندانی سیاسی

585
00:35:26,541 --> 00:35:28,720
شوکه شده بودم ولی
در عین حال از دیدن اون تظاهرات

586
00:35:28,744 --> 00:35:30,578
"!خوشحال شدم و گفتم: "وای خدای من

587
00:35:32,839 --> 00:35:33,798
باورنکردنی بود

588
00:35:36,342 --> 00:35:38,177
و بعد یهو صدای تیراندازی شنیدیم

589
00:35:52,233 --> 00:35:54,360
باید بگم وقتی مردم به میدون ژاله

590
00:35:54,443 --> 00:35:58,990
که در واقع محله من در ایران بود، اومدن

591
00:35:59,073 --> 00:36:01,868
و پاسبان‌ها شروع کردن به تیراندازی

592
00:36:01,951 --> 00:36:04,370
همه‌چیز از اونجا شروع شد

593
00:36:04,453 --> 00:36:05,788
انقلاب شروع شد

594
00:36:09,584 --> 00:36:12,420
اون واقعاً باعث آشوب در کشور شد

595
00:36:16,507 --> 00:36:18,217
هر روزِ این هفته

596
00:36:18,301 --> 00:36:20,177
تظاهرکنندگان چهره‌شان رو پوشاندند
و پیشروی کردند

597
00:36:20,261 --> 00:36:22,555
نیروهای حکومت جوابِ
طعنه‌های آن‌ها را با گلوله دادند

598
00:36:24,307 --> 00:36:31,188
این تبدیل به چرخه‌ی خشونتی
شد که تا سال ۱۹۷۸ تشدید شد

599
00:36:31,272 --> 00:36:36,319
آیت الله خمینی وقتی روی سجاده‌ش می‌شینه
و مردم رو به انقلاب سیاسی دعوت می‌کنه

600
00:36:36,402 --> 00:36:38,279
هیچ تعارض وجدانی ندارد

601
00:36:38,362 --> 00:36:43,075
او از ایرانیان می‌خواهد تا در
مبارزه با شاه از جان خود بگذرند

602
00:36:43,159 --> 00:36:46,412
این نمایشی فوق‌العاده از قدرت است

603
00:36:46,495 --> 00:36:50,917
خمینی با صدایی آرام در روستایی
کوچک در فرانسه صحبت می‌کند

604
00:36:51,000 --> 00:36:53,586
.و نتیجه‌ی صحبت‌هایش در تهران این است

605
00:37:01,469 --> 00:37:04,569
وقتی ماه اول وارد ایران شدم
مرحله‌ای از محاصره وجود داشت

606
00:37:04,597 --> 00:37:05,614
ساعتِ نه شب

607
00:37:05,638 --> 00:37:09,197
دیگه اجازه نداشتیم از خونه‌هامون بیاییم بیرون
[احمد سلامتیان، مقام سابق جمهوری اسلامی ایران]

608
00:37:09,269 --> 00:37:11,969
!ولی خیابان‌های تهران پر از آدم بود

609
00:37:16,493 --> 00:37:18,093
و این تظاهر کنندگان چی می‌گفتن؟

610
00:37:18,319 --> 00:37:22,319
...می‌گفتن: "جانشین، منجی

611
00:37:22,532 --> 00:37:23,832
مسیح

612
00:37:25,577 --> 00:37:26,577
"آیت الله خمینی

613
00:37:31,207 --> 00:37:33,668
مردم در حال جنگیدن بودن
سهمسایه‌ها به جون هم افتاده بودن

614
00:37:35,252 --> 00:37:37,421
شیشه‌ی بیشتر بانک‌های شهر رو
آورده بودن پایین

615
00:37:37,505 --> 00:37:40,508
و تمام کاغذهای توی بانک‌ها رو
ریخته بودن تو خیابون

616
00:37:40,591 --> 00:37:45,012
می‌دیدم دود از تمام شهر بلند شده

617
00:37:45,096 --> 00:37:47,515
سوخت برای انقلاب اونجا بود

618
00:37:50,059 --> 00:37:51,852
از هم‌گسیختگی اجتماعی

619
00:37:51,936 --> 00:37:54,438
فروپاشی طبقه‌ی کارگر

620
00:37:54,522 --> 00:37:58,776
درک بسیاری از مردمِ
طبقه‌ی پایین جامعه از این حقیقت که

621
00:37:58,859 --> 00:38:01,153
هرگز سهمی از آبادی ایران نخواهند داشت

622
00:38:01,237 --> 00:38:05,825
،فساد، تعداد زیاد مردمی که پسر

623
00:38:05,908 --> 00:38:10,329
یا دختر یا پدر یا مادر یا عموزاده‌شون
به زندان افتاده بود

624
00:38:10,413 --> 00:38:13,207
سوخت اینا بود. خمینی کبریت بود

625
00:38:17,837 --> 00:38:19,839
جمعیتی که می‌بینید همون
چیزیه که دولت نظامی

626
00:38:19,922 --> 00:38:24,385
ادعا می‌کنه صدای اقلیت مخالفان
در ایرانِ امروز است

627
00:38:24,468 --> 00:38:27,346
بدون شک این چیزیه که بعداً ادعا خواهند کرد

628
00:38:27,430 --> 00:38:29,974
تظاهراتی کاملاً مذهبی است

629
00:38:30,057 --> 00:38:34,020
ولی هیچ شکی نیست که این واقعاً چیه

630
00:38:34,103 --> 00:38:37,982
این صدای گسترده علیه حکومت شاه است

631
00:38:57,001 --> 00:39:01,088
هر بخش از تظاهرات رو گروه‌های
متفاوتی از مردم تشکیل داده بودن

632
00:39:03,507 --> 00:39:06,093
تنها خواسته‌مون رفتن شاه بود

633
00:39:21,192 --> 00:39:25,821
ایران مدتی بود که ناآرام بود

634
00:39:25,905 --> 00:39:30,117
من روی اهداف شوری برای سیا کار می‌کردم

635
00:39:31,160 --> 00:39:33,079
که تو ایران سر و صدا شد

636
00:39:33,162 --> 00:39:34,497
بله

637
00:39:34,580 --> 00:39:37,750
اگه شاه نتونه قدرتش رو حفظ کنه

638
00:39:37,833 --> 00:39:40,461
چه تاثیر داخلی و بین‌المللی‌ای خواهد داشت؟

639
00:39:40,544 --> 00:39:44,465
من کاملاً انتظار دارم شاه
قدرتش رو در ایران حفظ کنه

640
00:39:44,548 --> 00:39:48,469
و مشکلات موجود در ایران رو هم حل کنه

641
00:39:48,552 --> 00:39:52,598
ثبات ایران مسلم فرض می‌شد

642
00:39:52,681 --> 00:39:57,393
اغلب مردم این عقیده رو داشتن که
ببینید شاه رهبری قدرتمنده

643
00:39:57,476 --> 00:39:59,255
اون کشورش رو می‌شناسه

644
00:39:59,438 --> 00:40:03,526
اون ارتش بزرگی داره که
بی چون و چرا بهش وفاداره

645
00:40:04,985 --> 00:40:06,320
ساواک رو داره

646
00:40:06,403 --> 00:40:08,531
.پلیس مخفیش رو
.در سلامت کامل هم که هست

647
00:40:10,157 --> 00:40:11,784
چه مشکلی ممکنه پیش بیاد؟

648
00:40:13,119 --> 00:40:14,537
:شاه گفت

649
00:40:14,620 --> 00:40:17,915
سازمان اطلاعات من، ساواک"

650
00:40:17,998 --> 00:40:20,946
هر چیزی را که لازم است درباره‌ی

651
00:40:20,970 --> 00:40:24,380
مخالفان سیاسی داخلی ایران
"بدانید، به شما خواهد گفت

652
00:40:27,466 --> 00:40:29,301
در زمان حکومت شاه

653
00:40:29,385 --> 00:40:32,513
پیمانی نامقدس بین آمریکا و ایران وجود داشت

654
00:40:32,596 --> 00:40:34,140
برای همین یک بی بصیرتی وجود داشت

655
00:40:34,223 --> 00:40:35,558
ما آزادی می‌خوایم

656
00:40:35,641 --> 00:40:38,352
و می‌خوام جیمی کارتر بدونه که

657
00:40:38,435 --> 00:40:43,023
ما دیگه حقوق بشرش رو نمی‌خوایم

658
00:40:43,107 --> 00:40:45,442
می‌خوایم حقوق بشرمون رو
خودمون تعریف کنیم

659
00:40:45,526 --> 00:40:47,987
ما سعی داشتیم به واشنگتن هشدار بدیم

660
00:40:48,070 --> 00:40:51,657
و من سه گزارش طولانی نوشتم

661
00:40:51,740 --> 00:40:57,079
یکی‌شون از قضا از زبونِ
یکی از محافظان شاه بود

662
00:40:57,163 --> 00:40:58,831
اون گفت: "من از شاه بیزارم

663
00:40:58,914 --> 00:41:01,250
ولی هیچ‌وقت کاری نمی‌کنم که آسیب ببینه

664
00:41:01,333 --> 00:41:05,379
چون سوگند خوردم که ازش محافظت کنم ولی

665
00:41:05,462 --> 00:41:09,383
اگه ببینم یکی دیگه اسلحه طرفش گرفته

666
00:41:09,466 --> 00:41:13,345
سرم رو بر می‌گردونم و
".یه طرفِ دیگه رو نگاه می‌کنم

667
00:41:13,429 --> 00:41:15,598
خلاصه این سه‌تا گزارش به واشنگتن رسید

668
00:41:15,681 --> 00:41:19,310
و حدوداً یه هفته بعدش به
دفتر سفیر احضارم کردن

669
00:41:19,393 --> 00:41:24,190
و سفیر نزدیک بود منو از
سرویس خارجی بیرون بندازه

670
00:41:24,273 --> 00:41:26,692
حسابی از کوره در رفته
بود که من بدون اطلاعش

671
00:41:26,775 --> 00:41:29,820
این مزخرفات و دروغ‌ها رو نوشتم

672
00:41:31,280 --> 00:41:36,535
کارکنان سفارت در این حد
از اتفاقات ایران غافل بودن

673
00:41:41,582 --> 00:41:45,886
این فیلم که در آن نشان می‌دهد حامیان
او هنوز او را شاهنشاه خطاب می‌کنند

674
00:41:45,970 --> 00:41:48,247
برای استفاده در برنامه‌های خبری سانسور
شده توسط دولت ایران در نظر گرفته شده

675
00:41:48,330 --> 00:41:50,674
ولی چیزی که در خبرها ذکر نمیشه

676
00:41:50,758 --> 00:41:52,718
این است که در طول برگزاری مراسم

677
00:41:52,801 --> 00:41:55,596
شایعاتی در جایی دیگر
پخش شده که آیت الله خمینی

678
00:41:55,679 --> 00:41:57,097
رهبر مذهبی ضد شاه

679
00:41:57,181 --> 00:41:58,891
که در فرانسه در تبعید است

680
00:41:58,974 --> 00:42:02,519
خواستار اعتصاب عمومی
به منظور از کار انداختن ایران است

681
00:42:02,603 --> 00:42:05,356
چاه‌های نفت و پالایشگاه‌ها بسته شدند

682
00:42:05,439 --> 00:42:09,818
یعنی خب اتفاقاتی داشت میفتاد که
باید زنگ خطرها رو به صدا در می‌آورد

683
00:42:09,902 --> 00:42:12,112
،بنابراین بله

684
00:42:12,196 --> 00:42:15,032
این یک شکست اطلاعاتی بزرگ تلقی شد

685
00:42:16,492 --> 00:42:20,079
ولی انقلاب‌ها تا زمانی که
اجتناب ناپذیر نباشند، تصورناپذیرن

686
00:42:20,162 --> 00:42:24,667
اعلی‌حضرت گزارشاتی رسیده
که ارتش‌تون ممکنه بهتون خیانت کنه

687
00:42:24,750 --> 00:42:26,961
نگران این موضوع نیستین؟

688
00:42:27,044 --> 00:42:28,629
ارتشم؟

689
00:42:28,712 --> 00:42:30,756
!آخه چطور ممکنه؟

690
00:42:30,839 --> 00:42:34,843
پس خیال‌تون بابت ارتش
راحته؟ به نظرتون بهتون وفاداره؟

691
00:42:34,927 --> 00:42:37,972
اگه این‌جوری بود که کار کشور تموم بود

692
00:42:39,455 --> 00:42:42,299
وقتی انقلاب داشت رژیم شاه رو در بر می‌گرفت

693
00:42:42,383 --> 00:42:45,729
آدم‌ها عملا از هر دو طرف
التماسش می‌کردن یه کاری کنه

694
00:42:45,813 --> 00:42:47,356
:تندروهایی بودن که بهش می‌گفتن

695
00:42:47,439 --> 00:42:48,816
سرکوب‌شون کن! به زور متوسل شو"

696
00:42:48,899 --> 00:42:50,985
باید به جمعیت شلیک کنی

697
00:42:51,068 --> 00:42:54,862
باید چندتا قتل عام دیگه راه بندازی تا
"این انقلابی‌ها حساب کار دست‌شون بیاد

698
00:42:55,045 --> 00:42:56,949
:و در مقابل آدمایی بودن که بهش می‌گفتن
نه! باید هر چه سریع‌تر"

699
00:42:57,032 --> 00:42:58,576
اصلاحات دموکراتیک بیشتری ارائه کنی

700
00:42:58,659 --> 00:43:02,663
باید انتخابات آزاد و عادلانه برگزار کنی
"و زندانیان سیاسی رو آزاد کنی

701
00:43:02,746 --> 00:43:04,790
و شاه هم مونده بود چی کار کنه
هر دوشون رو امتحان کرد

702
00:43:04,873 --> 00:43:08,335
و این باعث ایجاد چرخه‌ی معیوبی شد و کم کم
کنترل کنترل اوضاع از دستش خارج شد

703
00:43:12,089 --> 00:43:16,760
سوق دادن شاه به سمت
آزادسازی، سیاستِ آمریکا بود

704
00:43:18,137 --> 00:43:24,560
با نگاهی به گذشته، به نظرم بهترین
دانشجویان شاه می‌گفتن اون همیشه

705
00:43:24,643 --> 00:43:26,645
به شدت احساس ناامنی می‌کرد

706
00:43:26,729 --> 00:43:29,148
اغلب بسیار مردد بود

707
00:43:29,231 --> 00:43:36,196
که جلوی بازدیدکنندگان خارجی و
سفیران آمریکایی نقش بازی می‌کرد

708
00:43:36,280 --> 00:43:38,324
ولی اون یه کم شبیه جادوگر شهر اُز بود

709
00:43:38,407 --> 00:43:42,286
اگه بتونم این رو توی یه سوال
نسبتاً کلی خلاصه کنم، قربان

710
00:43:43,454 --> 00:43:45,539
چه مشکلی اینجا پیش اومد؟

711
00:43:45,622 --> 00:43:49,251
خب زبان قاصره

712
00:43:51,253 --> 00:43:56,759
پیشرفتِ زیادی، قدرت خریدِ زیادی

713
00:43:59,928 --> 00:44:03,640
شاید بشه گفت کالای مصرفی ناکافی

714
00:44:04,975 --> 00:44:07,561
تورم

715
00:44:07,644 --> 00:44:11,648
و همچنین اشتباهاتِ دولتی

716
00:44:13,734 --> 00:44:18,030
که زیادی از خودش مطمئن بود

717
00:44:18,113 --> 00:44:22,368
اونا باید بیشتر به مردم توجه می‌کردن

718
00:44:22,451 --> 00:44:24,370
به نظرتون

719
00:44:24,453 --> 00:44:27,623
تا ژوئیه آینده اوضاع به حدی آرام بشه

720
00:44:27,706 --> 00:44:30,417
که بتونید همونطور که از ابتدا قصد داشتید

721
00:44:30,501 --> 00:44:34,755
انتخاباتی برگزار کنید و
دوباره حکومتی مشروطه بشین؟

722
00:44:36,924 --> 00:44:39,927
خب آدمیزاد به امید زنده‌ست

723
00:44:40,010 --> 00:44:42,471
تظاهرات بیشتر و اوضاع بدتر می‌شد

724
00:44:45,516 --> 00:44:48,102
،من اون زمان برای نلسون راکفلر

725
00:44:48,185 --> 00:44:49,937
فرماندار نیویورک در چهار دوره

726
00:44:50,020 --> 00:44:52,898
و معاون سابق رئیس‌جمهور آمریکا، کار می‌کردم

727
00:44:52,981 --> 00:44:57,069
یه روز رفته بودم دفتر نلسون راکفلر
که در بالای مرکز راکفلر بود

728
00:44:57,152 --> 00:45:00,697
و اون بهم گفت کم کم داره نگران شاه میشه

729
00:45:02,157 --> 00:45:04,410
:برای همین بهم گفت
گمونم باید بری دیدنِ شاه"

730
00:45:04,493 --> 00:45:07,538
ببینی کاری از دست‌مون
"برمیاد براش انجام بدیم یا نه

731
00:45:07,621 --> 00:45:09,748
پس اینجوری شد که پام به ماجرا باز شد

732
00:45:09,832 --> 00:45:11,417
فرماندار راکفلر منو فرستاد اونجا

733
00:45:11,500 --> 00:45:14,294
و همچنین می‌خواست
کمی شاه رو دلگرم کنه

734
00:45:14,378 --> 00:45:17,131
یه نامه دلگرم‌کننده از طرف
فرماندار برای شاه بردم

735
00:45:17,214 --> 00:45:19,508
و بنا به دلایلی منو شاه با هم صمیمی شدیم

736
00:45:20,968 --> 00:45:26,014
یه شب بهش گفتم: "شما پنجاه هزار
دانشجو تربیت کردین. فرستادین‌شون

737
00:45:26,098 --> 00:45:28,016
"به بهترین مدارس دنیا

738
00:45:28,100 --> 00:45:32,229
گفتم: "اینا که برمی‌گردن ایران
"و فریاد مرگ بر شاه سر میدن

739
00:45:32,312 --> 00:45:34,273
ایشون هم بهم نگاه کرد و
:سری تکون داد و گفت

740
00:45:34,356 --> 00:45:37,609
می‌دونی آقای آرمِئو، یه جا توی تاریخ خوندم"

741
00:45:37,693 --> 00:45:41,447
"ناسپاسی طبیعتِ مردم است

742
00:45:41,530 --> 00:45:44,074
و دیگه جای بحثی نذاشتن

743
00:45:44,158 --> 00:45:47,369
:و بعد یه روز گفتن
"می‌خوام کنترل اموراتم رو به دست بگیری"

744
00:45:47,453 --> 00:45:50,414
و من گفتم: "اعلی‌حضرت من
کنترل امورات‌تون رو به دست بگیرم؟

745
00:45:50,497 --> 00:45:52,458
:گفتم: "منی که آمریکایی‌ام؟" و ایشون گفتن

746
00:45:52,541 --> 00:45:55,377
"خب می‌دونی، گمونم میریم غرب"

747
00:46:03,343 --> 00:46:07,806
شاه ایران امروز با چشمانی اشک‌بار کشورش را

748
00:46:07,890 --> 00:46:10,017
به مقصد سفری که ممکن
است بی‌بازگشت باشد، ترک کرد

749
00:46:13,270 --> 00:46:19,276
شاه رسماً در طی دوازده ماه

750
00:46:19,359 --> 00:46:22,738
از فرمانروای کشورش تبدیل به یک فراری شد

751
00:46:41,715 --> 00:46:46,715
"فرانسه، نوفل‌لوشاتو"

752
00:46:48,263 --> 00:46:52,392
صبح زود، گمونم ساعت هفت بود، در رو باز کردم

753
00:46:52,476 --> 00:46:56,396
یکی از دوستان روزنامه‌نگار فرانسوی
:دمِ در بود و گفت

754
00:46:56,480 --> 00:46:59,274
"شاه همین الان از ایران رفت"

755
00:46:59,358 --> 00:47:03,529
"گفتم: "وای! قراره یه کشور جدید بسازیم

756
00:47:06,740 --> 00:47:08,909
اگه شلوغ نکنید، صدا بهتون می‌رسه

757
00:47:08,992 --> 00:47:13,330
آیت الله قبل از پرواز
در نشست خبری شرکت می‌کنند

758
00:47:13,413 --> 00:47:15,040
به نظرتون موفق می‌شید؟

759
00:47:15,123 --> 00:47:16,542
بله موفق میشیم
[ابراهیم یزدی، سخنگوی خمینی]

760
00:47:16,625 --> 00:47:18,085
یه کم خطرناک نیست؟

761
00:47:18,168 --> 00:47:23,257
می‌دونم خیلی‌هاتون سال‌هاست به
موفقیت ما شک دارین ولی ما موفق میشیم

762
00:47:23,340 --> 00:47:26,260
وقتی آیت الله خمینی
تصمیم گرفت به ایران برگرده

763
00:47:26,343 --> 00:47:31,431
یزدی به آیت الله خمینی تاکید داشت
که ممکنه خطراتی وجود داشته باشه

764
00:47:31,515 --> 00:47:34,476
چون اون زمان هنوز کشور دست ما نیفتاده بود

765
00:47:34,560 --> 00:47:37,855
به نظرتون چه اتفاقی توی تهران می‌افته؟

766
00:47:38,772 --> 00:47:40,065
اتفاقاتی دلخراش

767
00:47:40,148 --> 00:47:44,152
ما تصمیم گرفتیم که با کلی
خبرنگار سوار هواپیما بشیم

768
00:47:44,236 --> 00:47:48,073
چون این تضمینی بود برای
اینکه به هواپیما شلیک نشه

769
00:47:48,156 --> 00:47:50,367
این کارتون یه کم خطرناک نیست؟

770
00:47:50,450 --> 00:47:53,328
چرا، هست -
چه جور خطری؟ -

771
00:47:54,871 --> 00:47:56,123
شلیک به هواپیما؟

772
00:47:56,206 --> 00:48:00,127
اونجا همیشه یه آدم‌های دیوونه‌ای پیدا میشه

773
00:48:00,210 --> 00:48:02,879
!ممنون. چه فکرِ دلگرم‌کننده‌ای

774
00:48:02,963 --> 00:48:04,756
ولی یادتون باشه همه‌ی شما هم
با هوایپمای ما میایین

775
00:48:04,840 --> 00:48:07,593
یعنی ما گروگان‌هاتونیم؟

776
00:48:07,676 --> 00:48:09,553
ما شما رو گروگان نمی‌گیریم

777
00:48:09,636 --> 00:48:11,305
خودتون تصمیم بگیرین ببینین
می‌خواین باهامون بیایین یا نه

778
00:48:11,388 --> 00:48:13,307
،وقتی بالاخره پاریس رو ترک کرد

779
00:48:13,390 --> 00:48:16,226
همراهانش و ما خبرنگارها همراهش بودیم

780
00:48:16,310 --> 00:48:18,604
هیچ‌کس نمی‌دونست چی میشه

781
00:48:18,687 --> 00:48:20,981
پرواز نیمه شب بود

782
00:48:21,064 --> 00:48:25,360
چون قرار بود ساعت نه صبح برسیم تهران

783
00:48:30,324 --> 00:48:33,827
سال‌ها بعد از زبیگنیف برژینسکی

784
00:48:33,910 --> 00:48:36,413
که مشاور امنیت ملی دولت کارتر بود، شنیدم

785
00:48:36,496 --> 00:48:38,165
که رئیس نیروی هوایی ایران

786
00:48:38,248 --> 00:48:43,629
در زمان ریاست جمهوری کارتر
واقعا نقشه‌ی منفجر کردنِ هواپیما رو داشته

787
00:48:43,712 --> 00:48:45,589
کارتر گفته: "من نمی‌خوام
"قاطی این مسائل بشم

788
00:48:45,672 --> 00:48:49,509
ولی برژینسکی به نیروی هوایی ایران نگفته

789
00:48:49,593 --> 00:48:51,011
که نزننش

790
00:48:52,929 --> 00:48:56,141
برخی از مشهورترین خبرنگاران جهان
سوار اون هواپیما بودن

791
00:48:56,224 --> 00:48:58,435
پیتر جنینگز هم بود

792
00:49:01,396 --> 00:49:03,982
صادق، برامون ترجمه می‌کنی؟

793
00:49:04,066 --> 00:49:12,491
آیت الله میشه لطفاً بفرمایید
از بازگشت به ایران چه حسی دارین؟

794
00:49:23,126 --> 00:49:25,837
"خمینی گفت: "هیچ اهمیتی برام نداره

795
00:49:27,821 --> 00:49:28,340
"هـیـچی"

796
00:49:28,423 --> 00:49:32,552
خوشحالن یا هیجان‌زده؟ -
نظری ندارن -

797
00:49:32,636 --> 00:49:38,225
اون همچین جوابی داد چون تربیت‌شدگان
مکتب عرفان می‌خوان به جایی برسن

798
00:49:38,308 --> 00:49:41,603
که به هیچ چیزی در این دنیا اهمیت ندن

799
00:49:41,687 --> 00:49:43,355
اون مردی روحانی بود

800
00:49:43,438 --> 00:49:45,190
مثل پیامبر بود

801
00:49:45,273 --> 00:49:48,026
و همه به این اعتقاد داشتن

802
00:50:23,020 --> 00:50:30,020
روزی که خمینی وارد ایران شد چهار
تا پنج میلیون آدم اومده بودن تو خیابون

803
00:50:38,077 --> 00:50:40,677
از قبلش کلی پوستر همه‌جا بود

804
00:50:43,916 --> 00:50:47,916
دیو چو بیرون رود، فرشته درآید

805
00:51:00,390 --> 00:51:05,020
وقتی همراه آیت الله خمینی وارد ایران شدیم

806
00:51:05,103 --> 00:51:08,398
کشور ده روز در آشوبِ کامل بود

807
00:51:08,482 --> 00:51:10,233
کاملاً در وضعیتی نامعلوم بود

808
00:51:10,317 --> 00:51:11,985
یعنی قرار بود انقلاب بشه؟

809
00:51:12,068 --> 00:51:14,863
قرار بود انقلابی خونین بشه؟

810
00:51:16,490 --> 00:51:19,993
اون زمان ارتش همچنان پشتِ شاه بود

811
00:51:20,076 --> 00:51:25,290
این‌ها نماینده‌ی اقتدار
نیروهای مسلح ایران هستند

812
00:51:25,373 --> 00:51:30,253
شما اینجا شاهد قدرت
وفاداری به شخصِ شاه هستید

813
00:51:30,337 --> 00:51:33,423
می‌دونید، می‌تونید وفاداری رو
از تو چشم‌های این آدما بخونید

814
00:51:33,507 --> 00:51:35,842
و هیچ شکی نیست که تک تک این افراد حاضرن

815
00:51:35,926 --> 00:51:40,472
نه تنها خودشون رو بلکه تمام
ارزش‌هاشون رو قربانی کنند

816
00:51:43,600 --> 00:51:46,186
این هفته در تهران شایعاتی به گوش می‌رسد

817
00:51:46,269 --> 00:51:49,189
که گارد جاویدان شاهنشاهی قصد
به قتل رساندن خمینی را دارد

818
00:51:51,149 --> 00:51:53,860
نهضت اسلامی سوگند خورده تا از رهبرش دفاع کنه

819
00:51:53,944 --> 00:51:57,072
و برای ارتش چریکی روز افزون خود
اسلحه می‌فرستد

820
00:52:00,909 --> 00:52:03,662
دانشجویان خون مجروحان
را به دستان خود می‌مالند

821
00:52:03,745 --> 00:52:06,373
"و میگن: "خمینی رهبر ماست

822
00:52:07,457 --> 00:52:09,334
و تسلیم هم نمیشن

823
00:52:15,674 --> 00:52:17,717
در روز دهم فوریه

824
00:52:17,801 --> 00:52:24,266
متوجه شدم نظامیان در پایگاه هوایی ایران
شورش کردن

825
00:52:29,145 --> 00:52:36,528
پس با جو الکس موریس از لس آنجلس تایمز
تاکسی گرفتیم و رفتیم اونجا

826
00:52:36,611 --> 00:52:40,115
اسلحه خانه پایگاه هوایی باز شد

827
00:52:41,825 --> 00:52:44,035
مردم داشتن خودشون رو مسلح می‌کردن

828
00:52:45,412 --> 00:52:48,874
و یه‌ دفعه غوغا بپا شد

829
00:52:48,957 --> 00:52:52,335
و ما به یه ساختمون پناه بردیم

830
00:52:52,419 --> 00:52:55,005
بدو بدو از پله‌ها بالا رفتیم

831
00:52:55,088 --> 00:53:00,927
و سعی داشتیم از پنجره به خیابانی
که در اون درگیری شده بود، نگاه کنیم

832
00:53:05,307 --> 00:53:08,518
یه تیر از پنجره رد شد

833
00:53:09,185 --> 00:53:10,812
...و

834
00:53:13,523 --> 00:53:16,109
به قفسه سینه جو الکس موریس خورد

835
00:53:19,613 --> 00:53:21,656
درجا مُرد

836
00:53:29,539 --> 00:53:31,958
آخرین شب رژیم شاه

837
00:53:32,042 --> 00:53:35,337
منم مثل خیلی دیگه از ایرانیان نخوابیدم

838
00:53:36,671 --> 00:53:39,174
پاسبان‌ها و تانک‌ها تو خیابون بودن

839
00:53:40,675 --> 00:53:42,510
و یکی از دوستانم کشته شده بود

840
00:53:45,096 --> 00:53:48,642
ولی ما نسلی بودیم که فکر می‌کردیم باید

841
00:53:48,725 --> 00:53:53,438
جون‌مون رو در راهِ کشور، دین و خدا بدیم

842
00:53:53,521 --> 00:53:57,567
پایان نمادین انقلاب
بعد از ظهرِ امروز فرا رسید. انقلابیون

843
00:53:57,651 --> 00:53:59,611
محوطه‌ی کاخ شاه را تصرف کردند

844
00:53:59,694 --> 00:54:01,821
گارد جاویدان شاهنشاهی خانه‌ی مردی را که

845
00:54:01,905 --> 00:54:04,282
سوگند یاد کرده بودند
از او دفاع کنند را تسلیم کردند

846
00:54:04,366 --> 00:54:08,870
از زمان بازگشت آیت الله خمینی
به ایران تا پیروزی انقلاب

847
00:54:08,954 --> 00:54:10,580
فقط ده روز طول کشید

848
00:54:19,464 --> 00:54:21,841
آیت الله خمینی پیروز شد

849
00:54:21,925 --> 00:54:24,803
او اکنون ایران، نفت

850
00:54:24,886 --> 00:54:26,554
پول، دولت

851
00:54:26,638 --> 00:54:30,016
و میلیاردها تجهیزات نظامی خریداری شده
توسط شاه را کنترل می‌کند

852
00:54:30,100 --> 00:54:31,017
همه چیز در اختیار او است

853
00:54:31,101 --> 00:54:34,062
تسخیر کاخ شاه ممکن است
نماد پایان انقلاب باشد

854
00:54:34,145 --> 00:54:37,148
ولی لزوماً به این معنا نیست
که درگیری‌ها در اینجا پایان یافته

855
00:54:37,232 --> 00:54:41,736
خیابان‌ها اکنون مملو از باندهای مسلح است
که همه آن‌ها مقامات را به رسمیت نمی‌شناسند

856
00:54:41,820 --> 00:54:44,322
ایران همچنان در بی‌ثباتی به سر می‌برد

857
00:54:53,873 --> 00:54:58,128
من روز چهاردهم فوریه رفتم سفارت آمریکا

858
00:54:58,211 --> 00:55:02,757
تا کمکم کنن جسد جو الکس رو
به آمریکا برگردونم

859
00:55:02,841 --> 00:55:05,301
ساعت تقریباً هشت صبح بود

860
00:55:05,385 --> 00:55:10,432
که صدای تیراندازی به سفارت رو شنیدیم

861
00:55:10,515 --> 00:55:15,854
مهاجمان اعضای یک گروه چریکی چپ بودن

862
00:55:17,272 --> 00:55:21,443
و داشتن از دیوارهای سفارت میومدن بالا

863
00:55:24,279 --> 00:55:28,033
یکی از افسران سفارت بیسیم داشت

864
00:55:28,116 --> 00:55:33,663
و منم شنیدم که سفیر دستور داد
نیروها در صورت امکان تسلیم بشن

865
00:55:35,874 --> 00:55:41,212
اون نمی‌خواست به حمله‌ی بزرگ‌تری
از اونچه در حال وقوع بود دامن بزنه

866
00:55:41,296 --> 00:55:45,300
یه سرباز تسلیم شد و با
تفنگ خودش بهش شلیک کردن

867
00:55:47,927 --> 00:55:55,351
نهایتاً هممون رو از سفارت
بیرون کردن و به حیاط پشتی بردن

868
00:55:55,435 --> 00:56:00,356
یه عکسی هم از من هست که موقع
اون اتفاقات دارم از سفارت بیرون میام

869
00:56:00,440 --> 00:56:03,651
افراد آیت ‌الله خمینی با کامیون بلندگو دار

870
00:56:03,735 --> 00:56:08,156
در خیابان‌های اطراف ساختمان
:با این پیام حرکت می‌کردند

871
00:56:08,239 --> 00:56:09,449
.تیراندازی نکنید"

872
00:56:09,532 --> 00:56:12,827
اگر ایرانیان بخواهند سفارت آمریکا را تسخیر کنند

873
00:56:12,911 --> 00:56:16,664
بهانه‌ای به دستِ آمریکایی‌ها میدهند
".تا اسلحه‌شان را به سمت ما بگیرند

874
00:56:16,748 --> 00:56:18,583
افراد خمینی یه زنجیره انسانی
در اطراف تقاطع تشکیل دادند

875
00:56:18,666 --> 00:56:23,338
تا ایرانیان تفنگ‌به‌دست و
کنجکاو را از محدوده دور کنند

876
00:56:23,421 --> 00:56:29,761
خیلی زود طرفداران خمینی که
نمی‌خواستن سفارت آمریکا تسخیر بشه

877
00:56:29,844 --> 00:56:31,429
کنترل اوضاع رو به دست گرفتن

878
00:56:31,513 --> 00:56:35,558
ما امیدوارم که بتونیم اوضاع رو مدیریت کنیم
[رئیس ستاد، فرماندهی انقلاب ایران]

879
00:56:35,642 --> 00:56:39,312
و بعد از سفارت محافظت کنیم و

880
00:56:39,395 --> 00:56:41,898
و به مردم بفهمونیم که
سوءتفاهمی پیش اومده

881
00:56:41,981 --> 00:56:47,529
خمینی از ابراهیم یزدی که خیلی بهش نزدیک بود
خواست که بره اونجا و از اونجا بیرونش کنه

882
00:56:48,947 --> 00:56:53,660
تو یه چشم به‌هم زدن یزدی و
همراهانش کار رو یه سره کردن

883
00:56:55,328 --> 00:56:57,664
و همه ما فکر می‌کردیم

884
00:56:57,747 --> 00:57:03,503
فوریه نمونه‌ بارزی از آنچه در
تسخیر سفارت اتفاق می‌افته‌ بود

885
00:57:03,586 --> 00:57:08,049
مشخص شد که اشتباه
می‌کردیم. همه اشتباه می‌کردیم

886
00:57:08,133 --> 00:57:11,719
آن‌ها امروز صبح کاروانی وارد فرودگاه تهران شدند

887
00:57:15,348 --> 00:57:18,351
سفارت آمریکا در اینجا امیدواره تا هفته‌ی
آینده پنج هزار آمریکایی را از ایران خارج کنه

888
00:57:18,434 --> 00:57:21,479
و تنها افرادی را در ایران بذاره که حضورشون

889
00:57:21,563 --> 00:57:25,859
در سفارت و شرکت‌های
متعدد آمریکایی ضروری است

890
00:57:27,610 --> 00:57:34,159
در سفارت، ماموریت بزرگی متمرکز
بر مقابله با شوروی وجود داشت

891
00:57:34,242 --> 00:57:36,786
بیشترش از دست رفته بود

892
00:57:36,870 --> 00:57:39,205
عملاً پوسته‌ای ازش باقی مونده

893
00:57:39,289 --> 00:57:43,126
تقریباً پنجاه یا شصت یا
شاید هزاران نفر بودن

894
00:57:43,209 --> 00:57:46,254
:معاون سفیر بهم گفت

895
00:57:46,337 --> 00:57:47,881
اگه بخوای الان می‌تونی بری"

896
00:57:47,964 --> 00:57:50,258
کارکنان دارن با پرواز خارج
"میشن" و من گفتم: "ترجیح میدم بمونم

897
00:57:51,301 --> 00:57:53,344
"اونم گفت: "باشه، بعدا به کارمون میای

898
00:57:53,428 --> 00:57:54,846
.من افسر سیاسی بودم

899
00:57:54,929 --> 00:57:56,181
.هیچ چیز عجیبی نبود

900
00:57:56,264 --> 00:57:57,557
اگه شما افسر سیاسی باشی

901
00:57:57,640 --> 00:58:00,810
چه اتفاقی بهتر از انقلاب؟

902
00:58:00,894 --> 00:58:03,688
اگه دنبال طوفان باشی

903
00:58:03,771 --> 00:58:06,816
به هوای خوب و تابستونی
و آفتابی راضی نمیشی

904
00:58:06,900 --> 00:58:09,861
می‌خوای بری دنبال طوفان و گردباد

905
00:58:09,944 --> 00:58:12,030
و گاهی خودتم از این طوفان در امان نیستی

906
00:58:13,781 --> 00:58:15,700
من می‌خواستم شاهد این انقلاب باشم

907
00:58:15,783 --> 00:58:18,703
سال‌ها بود که به نوعی تماشاش می‌کردم

908
00:58:18,786 --> 00:58:20,997
و می‌خواستم به چشم خودم ببینمش

909
00:58:21,080 --> 00:58:24,918
تا اواخر پاییز اونجا موندم

910
00:58:25,001 --> 00:58:29,339
و بعدش دو هفته‌ای به
آمریکا سفر کردم و برگشتم

911
00:58:29,422 --> 00:58:30,965
و تقریباً دو هفته بعدش گروگانم گرفتن

912
00:58:33,201 --> 00:58:41,201