1
00:00:01,418 --> 00:00:09,418
 

2
00:00:39,080 --> 00:00:41,416
وقتی یک بحران بین‌المللی پیش میاد

3
00:00:41,499 --> 00:00:44,836
مردم کشور همیشه در حمایت
از رئیس‌جهورشون متحد میشن

4
00:00:44,919 --> 00:00:46,087
و اون بار هم فرق نمی‌کرد

5
00:00:47,297 --> 00:00:51,843
جیمی کارتر از همون اول
جوری رفتار می‌کرد که انگار اون مسئوله

6
00:00:55,889 --> 00:00:58,281
رئیس جمهور کارتر تا لحظاتی
دیگر وارد اتاق شرقی کاخِ سفید میشن

7
00:00:58,305 --> 00:01:02,979
تا در اولین کنفرانس خبری خود
پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران

8
00:01:03,062 --> 00:01:05,315
و گروگان‌گیری در روز چهارم نوامبر

9
00:01:05,398 --> 00:01:07,567
یعنی بیش از سه هفته‌ی پیش، شرکت کنند

10
00:01:08,485 --> 00:01:09,778
ممنونم

11
00:01:12,655 --> 00:01:15,033
در ۲۴ روز گذشته

12
00:01:15,116 --> 00:01:19,996
تنها نگرانی ملتِ ما گروگان‌گرفتنِ
هموطنان آمریکایی‌مان در ایران بوده

13
00:01:21,539 --> 00:01:26,503
ما از بعضی از آنان که به وطن و پیش خانواده
و دوستانِ خود بازگشتند، استقبال کردیم

14
00:01:26,586 --> 00:01:30,006
ولی ما تا زمانی که تمام آن‌ها را
از شر زندان و آزار در امان نباشند

15
00:01:30,089 --> 00:01:35,637
نه متوقف می‌شویم و نه از مسیر
تلاش خود منحرف می‌شویم

16
00:01:35,720 --> 00:01:37,388
چرا سیاست‌تون رو نقض کردین

17
00:01:37,472 --> 00:01:39,933
و اجازه دادین شاه وارد این کشور بشه؟

18
00:01:40,016 --> 00:01:43,394
با توجه به عواقب این کار
از تصمیم‌تون پشیمونید؟

19
00:01:43,478 --> 00:01:48,608
تصمیمی که من شخصاً و بدون
تحت فشار بودن از جانب کسی گرفتم

20
00:01:48,691 --> 00:01:51,653
تا اصول کشورمان را اجرا کنم

21
00:01:51,736 --> 00:01:58,952
و امکانات لازم برای کمک پزشکی
به شاه برای حفظ جانش را فراهم کنم

22
00:01:59,035 --> 00:02:00,703
.تصمیم درستی بوده -
...جیمی کارتر -

23
00:02:00,787 --> 00:02:02,372
واقعا می‌خواست کارش رو خوب انجام بده

24
00:02:02,455 --> 00:02:03,623
و رئیس جمهور خوبی باشه

25
00:02:03,706 --> 00:02:06,167
و هر کاری که به نظرش
درست بود رو انجام داد

26
00:02:06,251 --> 00:02:08,545
ولی وقتی ایرانیان
آمریکایی‌ها رو گروگان گرفتن

27
00:02:08,628 --> 00:02:13,508
اون رو توی شرایط بسیار پیچیده‌ای قرار دادن

28
00:02:13,591 --> 00:02:17,720
جیمی گفت: "من سر
"جونِ مردم‌مون قمار نمی‌کنم

29
00:02:17,804 --> 00:02:19,472
"اونا همه‌ی گروگان‌ها رو می‌کشن"

30
00:03:27,874 --> 00:03:29,959
سفارت آمریکا که مخفیانه از پشت بام
مجاور از آن فیلم برداری شده

31
00:03:30,043 --> 00:03:33,463
متروک و حتی آرام به نظر می‌رسد

32
00:03:33,546 --> 00:03:37,842
ولی در داخل ساختمان‌های بی سر و صدا
گروگان‌ها همچنان در عذابند

33
00:03:37,926 --> 00:03:41,679
همچنان اطلاعاتی از وضعیتِ
روحی و روانی آن‌ها در دست نیست

34
00:03:43,973 --> 00:03:50,229
جوری نبود که فکر کنیم
مدت زیادی اونجا نگه‌مون می‌دارن

35
00:03:50,313 --> 00:03:52,106
یه ماه هم که گذشت

36
00:03:52,190 --> 00:03:55,735
بازم انتظار نداشتیم طولانی مدت باشه

37
00:03:57,487 --> 00:04:00,657
دو ماه گذشت بازم چنین انتظاری نداشتیم

38
00:04:00,740 --> 00:04:04,911
انتظار داشتیم که این موضوع حل بشه

39
00:04:07,080 --> 00:04:09,749
تقریباً یازده هکتاره

40
00:04:09,832 --> 00:04:11,501
پس خیلی خیلی بزرگه

41
00:04:11,584 --> 00:04:15,505
"انبارش که بهش می‌گفتیم "ماشروم این

42
00:04:15,588 --> 00:04:20,051
یه ساختمون بسیار بزرگ زیرزمینی بود

43
00:04:20,134 --> 00:04:22,345
خیلی‌هامون رو منتقل کردن اونجا

44
00:04:23,179 --> 00:04:28,226
تو اتاقک کوچیکی که داشتی
می‌تونستی کلی درجا بزنی

45
00:04:28,309 --> 00:04:31,688
مدت زیادی اونجا موندیم

46
00:04:31,771 --> 00:04:35,942
چند بار این خیال به سرم زد
که برسم به دیوار و ازش برم بالا

47
00:04:36,025 --> 00:04:37,485
و از محوطه‌ی سفارت برم بیرون؟

48
00:04:37,568 --> 00:04:40,071
خب، اصلاً شدنی نبود

49
00:04:41,572 --> 00:04:46,661
یکی از تکنیک‌های ادامه‌ی حیات
اینه که یه روتین ایجاد کنی

50
00:04:47,912 --> 00:04:53,334
روتین ما این بود که حواس‌مون باشه
ده صبح بیدار بشیم

51
00:04:53,418 --> 00:04:56,421
و یکی از دلایل دیر بیدارشدنمون این بود که

52
00:04:56,504 --> 00:05:01,551
تظاهراتِ بیرون سفارت گاهی اوقات
تا ساعت دو یا سه صبح ادامه داشت

53
00:05:09,392 --> 00:05:12,687
وقتی توی ایران زندانی بودم، یه
وقتایی بود که هیچ اتفاقی نمی‌افتاد

54
00:05:12,770 --> 00:05:16,149
و به فکر چیزهایی که درباره‌ی
اسیران جنگی ویتنام خونده بودم، می‌افتادم

55
00:05:16,232 --> 00:05:19,819
و یادمه خونده بودم یه آقایی
تو ذهنش یه خونه ساخت

56
00:05:19,902 --> 00:05:21,696
و منم همین کار رو کردم

57
00:05:21,779 --> 00:05:23,865
اندودکاری هفت ثانیه ازم وقت می‌گیره

58
00:05:23,948 --> 00:05:26,868
یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت

59
00:05:26,951 --> 00:05:29,537
برای برداشتن این تخته‌ی دو در چهار، و هفت

60
00:05:29,620 --> 00:05:33,166
یک، دو، سه، چهار، پنج، شش، هفت قدم به عقب

61
00:05:33,249 --> 00:05:37,170
و باید دست می‌کردم توی جیبم و یه
میخِ هفت و نیم سانتی در می‌آوردم

62
00:05:37,253 --> 00:05:38,963
و احتمالاً مجبور می‌شدم دوازده بار بکوبمش

63
00:05:39,047 --> 00:05:42,300
خلاصه این کار رو بارها و بارها
تو ذهنم می‌کردم تا یه دیوار تکمیل بشه

64
00:05:42,383 --> 00:05:45,261
من قدم می‌زدم، یا توی همون
فضایی که داشتم درجا می‌زدم

65
00:05:45,344 --> 00:05:48,890
یا با ان دوتایی ورزش می‌کردیم

66
00:05:51,726 --> 00:05:56,230
سعی می‌کردم به خاطرات خوش بچگیم
فکر کنم

67
00:05:56,314 --> 00:05:58,816
یه دوستِ خوبی داشتم
که اسمش تونی سدونا بود

68
00:05:58,900 --> 00:06:00,401
رفت پرتغال

69
00:06:00,485 --> 00:06:02,528
شب جمعه بود و پیش خودم فکر
می‌کردم الان تونی داره چی کار می‌کنه؟

70
00:06:02,612 --> 00:06:05,782
حین انجام وظیفه گیر افتاده یا تو
ساعت تخفیف رفته بار تا نوشیدنی بخوره؟

71
00:06:07,241 --> 00:06:09,452
ایمانم بود که باعث می‌شد دووم بیارم

72
00:06:09,535 --> 00:06:13,372
و کشیشی رو می‌شناختم
که به خلوت رفته بود

73
00:06:13,456 --> 00:06:16,000
این کشیش می‌گفت خب
اگه مسیح واقعاً انسان بود

74
00:06:16,084 --> 00:06:20,046
و تونست به خلوتی چهل روزه در بیابان بره
پس اونم می‌تونه

75
00:06:20,129 --> 00:06:25,676
!و پیش خودم گفتم: "خب، سلام
تو هم که خودتی و خودت

76
00:06:25,760 --> 00:06:29,555
"بیا فکر کن به خلوت رفتی

77
00:06:29,639 --> 00:06:32,433
من تنهایی توی زیرزمین بودم

78
00:06:32,517 --> 00:06:37,271
اون موقع بود که تو انفرادی
حرکات کششی رو شروع کردم

79
00:06:39,107 --> 00:06:43,194
وقتی اون همه مدت توی انفرادی
باشی و یا با کسی ارتباط نداشته باشی

80
00:06:43,277 --> 00:06:46,489
بیش از حد فکر و خیال می‌کنی

81
00:06:47,782 --> 00:06:50,326
همسرم زنِ خیلی قوی‌ایه

82
00:06:50,409 --> 00:06:52,036
و من ترسم از این بود که

83
00:06:52,120 --> 00:06:59,335
تصمیم بگیره تنهایی پاشه بیاد ایران
تا منو نجات بده یا یه کاری کنه

84
00:06:59,418 --> 00:07:01,045
اگه میومد، فاجعه می‌شد

85
00:07:01,129 --> 00:07:05,591
آخه ممکن بود خودش هم اسیر
بشه یا دیگه نتونه از ایران بره

86
00:07:07,468 --> 00:07:12,265
از روز اول شروع کردم به نامه نوشتن

87
00:07:12,348 --> 00:07:14,016
هر روز نامه می‌نوشتم

88
00:07:14,100 --> 00:07:17,812
همراه بچه‌ها برای جان نامه می‌نوشتیم

89
00:07:17,895 --> 00:07:19,313
و من پستش می‌کردم

90
00:07:19,397 --> 00:07:22,650
هر روز به مدتِ ۴۴۴روز کارم همین بود

91
00:07:22,733 --> 00:07:24,694
خیلی سخت بود

92
00:07:26,237 --> 00:07:29,437
[تهران]

93
00:07:39,542 --> 00:07:43,379
به تازگی گزارشی به دستم رسیده که
حدوداً هشتاد هزار ایرانی بیرون سفارت

94
00:07:43,462 --> 00:07:48,259
با حالتی بسیار هیجانی در حال تظاهرات هستند

95
00:07:48,342 --> 00:07:51,762
و ما داریم تمام تلاشمون رو می‌کنیم

96
00:07:51,846 --> 00:07:54,849
تا اقتدار کشورمون رو حفظ کنیم

97
00:07:54,932 --> 00:08:01,230
و از جان گروگان‌هایی که شجاع، فداکار
و سزاوارِ حمایت هستند، محافظت کنیم

98
00:08:05,026 --> 00:08:07,403
توی ایران شاهد شورش دانشجویان بودیم

99
00:08:07,486 --> 00:08:10,948
می‌دیدیم که پرچمِ آمریکا رو آتیش می‌زنن

100
00:08:11,032 --> 00:08:14,869
یه آمریکایی هم نبود که به چشم خودش
[لزلی استال، خبرنگار کاخ سفید، سی‌بی‌اس]

101
00:08:14,952 --> 00:08:21,709
خشمی که ایرانیان نسبت به گروگان‌های
داخل ساختمون داشتن رو ندیده باشه

102
00:08:21,792 --> 00:08:23,920
یعنی از ما بدشون میومد؟ آخه چرا؟

103
00:08:24,003 --> 00:08:27,590
جیمی کارتر داشت حقوق بشر رو ترویج می‌داد

104
00:08:27,673 --> 00:08:29,592
امکان نداشت چنین بلایی سرمون بیاد

105
00:08:29,675 --> 00:08:34,347
خب این وضعیت ادامه داشت و
چنین بلایی هم داشت سرمون میومد

106
00:08:38,351 --> 00:08:40,228
به نظرم خیلی مسخره‌ست که
[هیوستون]

107
00:08:40,311 --> 00:08:43,314
سفارت آمریکا رو در اونجا تسخیر کردن

108
00:08:43,397 --> 00:08:45,274
بعد خودشون پا میشن میان اینجا و انتظار دارن

109
00:08:45,358 --> 00:08:47,610
بذاریم تحصیل کنن. اونم در
حالیکه نفت بهمون نمیدن

110
00:08:47,693 --> 00:08:49,800
ما شهروندان آمریکایی رو دوست داریم

111
00:08:49,824 --> 00:08:50,738
یعنی مشکلی با اتفاقاتی که
توی ایران داره می‌افته، نداری؟

112
00:08:50,821 --> 00:08:52,865
باید آزاد بشن ولی شاه جنایتکاره

113
00:08:52,949 --> 00:08:55,534
شما پرچم آمریکا رو آتیش می‌زنین
مرگ بر آمریکا میگین

114
00:08:55,618 --> 00:08:57,912
اگه از این کشور خوشتون
نمیاد خب از اینجا برید

115
00:09:00,498 --> 00:09:02,792
!برو خونه! برو خونه
[.واشنگتن دی. سی]

116
00:09:02,875 --> 00:09:04,961
!برو خونه! برو خونه

117
00:09:05,044 --> 00:09:08,631
!اینا دشمن مردم آمریکان. برو خونه

118
00:09:08,714 --> 00:09:10,800
!خمینی برو به جهنم

119
00:09:10,883 --> 00:09:13,678
!خمینی برو به جهنم
!خمینی برو به جهنم

120
00:09:13,761 --> 00:09:16,597
!مرگ، مرگ، مرگ بر شاه

121
00:09:16,681 --> 00:09:18,891
!مرگ، مرگ، مرگ بر شاه

122
00:09:18,975 --> 00:09:23,145
دانشجویان ایرانی در بورلی هیلز، کالیفرنیا
تصمیم داشتن تظاهرات‌شان را

123
00:09:23,229 --> 00:09:25,606
ساعت ۱۰:۳۰ در پارکی کوچک برگزار کنند

124
00:09:25,690 --> 00:09:28,985
تظاهرکنندگان ضدایرانی
قبل از آن‌ها به محل رسیدند

125
00:09:29,068 --> 00:09:31,862
در کمتر از یک دقیقه آن‌ها
شروع به حمله به دانشجویان کردند

126
00:09:36,534 --> 00:09:40,496
حدوداً ۷۵ نفر دستگیر شدند
که اکثرشان ایرانی هستند

127
00:09:40,579 --> 00:09:42,957
واضح است که برخی از آن‌ها
مورد حمله قرار گرفتند

128
00:09:43,040 --> 00:09:45,418
پرچم ایران به آتش کشیده شد و جمعیت

129
00:09:45,501 --> 00:09:48,421
که حالا به بیش از هزار نفر
رسیده بود، فریاد شادی سر دادند

130
00:09:54,302 --> 00:09:58,055
زمونه‌ی بدی برای آمریکایی‌ها شده بود

131
00:09:58,139 --> 00:10:00,516
کارتر به این موضوع فکر نمی‌کرد

132
00:10:00,599 --> 00:10:02,810
فقط سوالش این بود که چطور
می‌تونه زندانی‌ها رو برگردونه؟

133
00:10:04,312 --> 00:10:06,856
و از اونجایی که پیشینه‌ی مسیحی داشت

134
00:10:06,939 --> 00:10:08,858
عقیده داشت جان هر آدمی باارزشه

135
00:10:08,941 --> 00:10:12,737
تا حدی صلح‌طلب بود که اعتقادی
به جنگ سر این قضیه نداشت

136
00:10:14,572 --> 00:10:18,701
آقای کارتر که وضعیت پیش آمده در تهران را

137
00:10:18,784 --> 00:10:20,494
بدترین مصیبت دوران
ریاست جمهوری خود می‌داند

138
00:10:20,578 --> 00:10:22,997
به وزارت امور خارجه رفت تا با
خانواده‌های برخی از گروگان‌ها دیدار کند

139
00:10:23,080 --> 00:10:27,376
و به آن‌ها اطمینان دهد تمام تلاشِ خود را
برای آزادی گروگان‌ها می‌کند

140
00:10:27,460 --> 00:10:29,587
من قصد ندارم

141
00:10:30,963 --> 00:10:35,092
هیچ اقدام نظامی کنم که
باعث خونریزی یا تحریکِ

142
00:10:35,176 --> 00:10:38,763
گروگان‌گیرهای بی‌ثبات بشه

143
00:10:38,846 --> 00:10:40,556
تا به گروگان‌هامون حمله
.یا مجازات‌شان کنند

144
00:10:40,639 --> 00:10:43,726
من به صورت بسیار
...میانه‌رو و محتاطانه پیش میرم

145
00:10:43,809 --> 00:10:47,813
اول صحبت از دیپلماسی شد

146
00:10:52,610 --> 00:10:59,158
لیست چیزهایی که کارتر با
دیپلماسی به دست آورده، خیلی طولانیه

147
00:10:59,241 --> 00:11:01,327
پیمان کمپ دیوید

148
00:11:01,410 --> 00:11:04,246
باعث برقراری صلح بین اسرائیل و مصر شد

149
00:11:04,330 --> 00:11:12,088
و با تصویب معاهدات کانال پاناما باعث
جلوگیری از جنگی بزرگ در آمریکای مرکزی شد

150
00:11:12,171 --> 00:11:15,841
و اون روابط دیپلماتیک با چین برقرار کرد

151
00:11:17,259 --> 00:11:21,430
پس جیمی کارتر می‌خواست
راه‌حلی دیپلماتیک رو امتحان کنه

152
00:11:21,514 --> 00:11:28,437
و گروگان‌گیرها و دولت ایران رو
متقاعد کنه تا گروگان‌ها رو آزاد کنند

153
00:11:28,521 --> 00:11:29,897
مسالمت آمیز حلش کنند

154
00:11:29,980 --> 00:11:38,239
اونا دادستان کل سابق، رمزی کلارک رو
به تهران فرستادن و ایرانی‌ها کاملاً پسش زدن

155
00:11:39,573 --> 00:11:44,286
واسطه‌هایی از کشورهای دیگه رو هم پس زدند

156
00:11:44,370 --> 00:11:50,584
محمدعلی محبوب‌ترین مرد دنیا
که مسلمان هم بود رو پس زدند

157
00:12:20,281 --> 00:12:23,284
کارتر همچنین سعی کرد
ایرانی‌ها رو تحت فشار بذاره

158
00:12:23,367 --> 00:12:26,704
برای همین دارایی‌های ایرانی‌ها رو
بلوکه کرد

159
00:12:28,247 --> 00:12:30,666
این دارایی‌های بلوکه‌شده
 شامل تمام چیزهایی که

160
00:12:30,750 --> 00:12:34,336
توسط دولت یا هر نهاد متعلق
به دولت کنترل میشد، بود

161
00:12:34,420 --> 00:12:39,925
شرکت‌های نفتی که بدهی‌های هنگفتی
به ایران داشتن نمی‌تونستن پرداختش کنن

162
00:12:40,009 --> 00:12:44,180
هرکسی می‌خواست براشون
کالایی ارسال کنه، نمی‌تونست

163
00:12:44,263 --> 00:12:47,433
تمام اون دارایی‌ها بلوکه شده بود

164
00:12:49,268 --> 00:12:51,353
:اینا رو آیت الله خمینی گفته

165
00:12:51,437 --> 00:12:53,647
ما ترسی از تحریم اقتصادی نداریم"

166
00:12:53,731 --> 00:12:56,650
ما ترسی از حمله‌ی نظامی نداریم

167
00:12:56,734 --> 00:13:00,237
ترس ما از وابستگی فرهنگی است

168
00:13:00,321 --> 00:13:04,950
"ترس ما از این است که جوانان نوکر غرب شوند

169
00:13:18,464 --> 00:13:23,093
،نفرتش از ما بسیار آشکار
واضح و انتقام‌جویانه بود

170
00:13:23,177 --> 00:13:26,430
و به نظرم ما زیر سیطره‌شون بودیم

171
00:13:35,523 --> 00:13:37,858
از آنجایی که ایام مقدس‌مون نزدیکه

172
00:13:37,942 --> 00:13:44,573
می‌خوام چند کلمه‌ای با مردم آمریکا بزنم

173
00:13:44,657 --> 00:13:47,701
گفتم: "هیچ صلحی روی زمین وجود ندارد

174
00:13:47,785 --> 00:13:50,204
چون نفرت نیرومنده

175
00:13:50,287 --> 00:13:54,917
و سرود صلح زمین و نیکی به مردم را
"به سخره می‌گیرد

176
00:13:55,000 --> 00:13:57,836
گلوریا لوئیس امروز صبح همراه دوستانش
برای شرکت در مراسم عشای ربانی

177
00:13:57,920 --> 00:14:01,423
به کلیسای کاتولیک رومی کوچکی
در هومر، ایلینوی رفت

178
00:14:01,507 --> 00:14:07,429
پسرش گروهبان پاول لوئیس هنوز در
سفارت آمریکا در تهران گروگان است

179
00:14:07,513 --> 00:14:09,807
اون سوم نوامبر وارد ایران شد

180
00:14:09,890 --> 00:14:11,934
و چهارم نوامبر اسیر شد

181
00:14:12,851 --> 00:14:14,019
در سفارت

182
00:14:14,103 --> 00:14:17,773
وقتی فهمیدین اون رو گروگان گرفتن چه
واکنشی نشون دادین؟ چه فکری کردین؟

183
00:14:17,856 --> 00:14:20,859
هنوز هم برام مثل یه کابوسه

184
00:14:20,943 --> 00:14:25,030
ما هنوز هم مثل همیشه
کریسمس رو جشن می‌گیریم ولی

185
00:14:25,114 --> 00:14:27,575
البته که جاش اینجا خیلی خالیه

186
00:14:27,658 --> 00:14:29,952
وقتی پاول برگرده خونه بازم
جشن کریسمس می‌گیرین؟

187
00:14:30,035 --> 00:14:32,830
مطمئن باشید جشن بزرگ‌تری می‌گیریم

188
00:14:34,665 --> 00:14:40,879
اصلا نمی‌دونستم پدر و مادرم هر روز
با فکر اینکه من مُرده‌ام یا زنده، چی می‌کشن

189
00:14:43,465 --> 00:14:46,302
درست قبل از کریسمس اسیرکننده‌هامون

190
00:14:46,385 --> 00:14:51,265
زمان زیادی با ما درباره‌ی نحوه
جشن گرفتن کریسمس و کلیسا رفتن، حرف زدن

191
00:14:51,348 --> 00:14:54,393
نمی‌دونستیم وزیرهای زیادی قراره بیان

192
00:14:54,476 --> 00:14:56,604
یا فقط یه وزیری که جرئت
تهران اومدن داشته باشه، میاد

193
00:14:56,687 --> 00:15:04,403
خیال می‌کردیم واقعا جشن کریسمسه و
من واقعا خیلی براش ذوق و شوق داشتم

194
00:15:04,486 --> 00:15:10,037
ما برای اینکه آرمان‌هامون رو از طریق
رسانه‌ها به گوش عموم مردم جهان برسونیم

195
00:15:10,061 --> 00:15:12,312
با موانع زیادی روبه رو بودیم

196
00:15:12,494 --> 00:15:17,124
پس شروع به استفاده از تاکتیک‌هایی
کردیم که به ما این فرصت رو می‌دادن که

197
00:15:17,207 --> 00:15:20,336
پیام ملت ایران رو به جهان برسونیم

198
00:15:33,307 --> 00:15:35,267
اومدن دنبال‌مون و ما رو بردن

199
00:15:35,351 --> 00:15:39,146
"بهمون گفتن: "وقت کلیسا رفتنه
چشم‌هامون و دست‌هامون رو بستن

200
00:15:39,229 --> 00:15:40,648
و یادمه در رو باز کردن

201
00:15:40,731 --> 00:15:43,859
چشم‌بندم رو گرفتن و منو هل دادن بیرون

202
00:15:43,942 --> 00:15:45,444
و چشم‌بندم رو در آوردن

203
00:15:45,527 --> 00:15:47,237
.و بعد نورِ نورافکن‌ها خورد تو چشم‌هام

204
00:15:51,033 --> 00:15:53,035
ما رو بردن توی یه اتاق. دوربین هم اونجا بود

205
00:15:53,118 --> 00:15:56,914
و همه‌جور میوه و خوراکی‌های
کریسمسی پیدا می‌شد

206
00:15:58,415 --> 00:16:00,542
خداوند، پدر مهربانی‌ها

207
00:16:00,626 --> 00:16:05,714
مرگ و رستاخیز فرزندش را
وسیله‌ی مصالحه‌ی دنیا قرار داده

208
00:16:05,798 --> 00:16:09,426
و روح القدس را برای آمرزش گناهان
در میان ما فرستاده است

209
00:16:09,510 --> 00:16:13,722
با قدرت و اختیارات کلیسا
باشد تا خداوند شما را ببخشد و بیامرزد

210
00:16:13,806 --> 00:16:18,936
و من به نام پدر و پسر و روح القدس
شما رو از شر گناهانتان خلاص می‌کنم

211
00:16:19,019 --> 00:16:20,354
آمین

212
00:16:24,608 --> 00:16:26,902
یه سری از خوراکی‌ها رو گذاشتم تو جیبم

213
00:16:26,985 --> 00:16:30,739
چون بعداً خوشحال
می‌شدم پرتقالی چیزی بخورم

214
00:16:30,823 --> 00:16:33,626
ولی نگرانیم از این بود
،که اگه قراره خانواده‌م منو ببینن

215
00:16:33,650 --> 00:16:36,453
 چون داشتن از تلویزیون پخشش می‌کردن

216
00:16:36,537 --> 00:16:39,873
دلم می‌خواد عادی و سالم جلوه کنم

217
00:16:39,957 --> 00:16:42,710
دلم می‌خواست خانواده‌ام بدونن حالم خوبه

218
00:16:45,212 --> 00:16:48,632
یک آرزوی کریسمس، مخصوص شما"

219
00:16:48,716 --> 00:16:51,176
امام خمینی، کریسمس مبارک

220
00:16:51,260 --> 00:16:52,761
از طرف گروگان‌های آمریکایی

221
00:16:52,845 --> 00:16:55,597
بیست و پنجم دسامبر سال ۱۹۷۹

222
00:16:55,681 --> 00:16:57,433
".ایران، تهران

223
00:16:57,516 --> 00:17:00,477
شما در محضر پدر نشسته‌اید

224
00:17:00,561 --> 00:17:02,479
پروردگارا دعاهای ما را بشنو

225
00:17:02,563 --> 00:17:04,398
زیرا تو تنها روح‌القدسی

226
00:17:04,481 --> 00:17:06,358
تنها تو پروردگاری

227
00:17:06,442 --> 00:17:11,029
تو تنها عیسی مسیح بلندمرتبه

228
00:17:11,113 --> 00:17:14,616
با روح‌القدس و جلای خدای پدر هستی
آمین

229
00:17:14,700 --> 00:17:19,747
به کشیش گفتم: "این کارها دیگه چیه؟
"اصلاً واسه چی ما اینجا نشستیم؟

230
00:17:20,030 --> 00:17:24,283
رهبر انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی
[معصومه ابتکار]

231
00:17:24,366 --> 00:17:27,880
پیامی به شرح زیر به مناسبت کریسمس
برای مسیحیان جهان فرستاده

232
00:17:27,963 --> 00:17:31,258
کریسمس بر ملت‌های مستضعف جهان"

233
00:17:31,341 --> 00:17:34,303
و ملت‌های مسیحی و مسیحیان ایران مبارک

234
00:17:34,386 --> 00:17:36,180
مسیح پیامبر بزرگی بود

235
00:17:36,263 --> 00:17:38,474
که ماموریتش حمایت از مستضعفین

236
00:17:38,557 --> 00:17:41,059
"...و برقراری عدالت و رحمت بود

237
00:17:41,143 --> 00:17:46,122
سعی‌مون این بود دیدگاه‌هامون رو
از منظر باور مشترک‌مون

238
00:17:46,146 --> 00:17:50,277
،اسلام، مسیحیت
و نبوت عیسی مسیح بیان کنیم

239
00:17:50,360 --> 00:17:55,199
و اینکه بگیم ما هم
به ارزش‌های انسانی اعتقاد داریم

240
00:17:56,800 --> 00:18:03,255
،مسیحیان، چرا وقتی مردمِ ایران، ویتنام
فلسطین، لبنان و دیگر کشورها قتل عام شدند

241
00:18:03,338 --> 00:18:07,236
آقای کارتر دعا نکردند و خواستارِ واکنش نشدند؟

242
00:18:07,419 --> 00:18:09,797
...معصومه ابتکار

243
00:18:09,880 --> 00:18:11,548
!وای خدایا، اصلا نمی‌تونم تحملش کنم

244
00:18:11,632 --> 00:18:14,343
و مطمئن باشید جوانانِ ما، دانشجویان...

245
00:18:14,426 --> 00:18:19,348
با گروگان‌ها به درستی برخورد می‌کند زیرا
طبق دستور اسلام ما باید به اسیران رحم کنیم

246
00:18:19,431 --> 00:18:21,892
.اگرچه ممکن است آن‌ها ظالم و جاسوس باشند

247
00:18:21,975 --> 00:18:26,188
اون ازتمام چیزهایی که توی آمریکا
یاد گرفته بود، علیه ما استفاده کرد

248
00:18:26,271 --> 00:18:28,065
اون یه هرزه‌ی به تمام معنا بود

249
00:18:31,109 --> 00:18:34,655
متوجه شدم که گول خوردم

250
00:18:34,738 --> 00:18:38,367
و از اون آدم خوشحال تبدیل شدم

251
00:18:39,284 --> 00:18:40,953
به یه آدمِ عصبانی

252
00:18:41,036 --> 00:18:42,621
من یه زندونی بودم

253
00:18:48,710 --> 00:18:50,504
جناب کشیش کافین ازم خواست آواز بخونم

254
00:18:50,587 --> 00:18:51,672
قبول نکردم

255
00:18:51,755 --> 00:18:54,299
قبول نکردم انجیل بخونم

256
00:18:55,009 --> 00:18:56,709
حالا همه دستان هم رو می‌گیریم و دعا می‌خونیم

257
00:18:56,761 --> 00:18:58,261
...چون این شبی است که در آن

258
00:18:58,387 --> 00:19:02,287
اسیرکنندگان و اسیران
به هر نحوی دور هم جمع شدند

259
00:19:02,558 --> 00:19:06,562
وقتی ازم خواستن دستِ کسانی که
اسیرمون کردن رو بگیرم و دعا بخونم

260
00:19:08,188 --> 00:19:09,481
دست به سینه وایسادم

261
00:19:09,565 --> 00:19:12,943
و به طرف گفتم بره درشو بذاره
و من دستش رو نمی‌گیرم

262
00:19:15,696 --> 00:19:17,698
یه نمایش تبلیغاتی بود

263
00:19:19,449 --> 00:19:23,871
اینطور که پیداست اونا سالم و سلامتن

264
00:19:23,954 --> 00:19:27,124
حالا کسی منظورش این
نیست که این شرایط عالیه

265
00:19:27,207 --> 00:19:30,085
کی دلش می‌خواد اسیر باشه؟

266
00:19:30,168 --> 00:19:32,462
...ولی اونا

267
00:19:32,546 --> 00:19:34,506
به نظر حال‌شون خوبه

268
00:19:34,590 --> 00:19:38,552
بدیهیه که برخی از اونا
بهتر با این تنش کنار میان

269
00:19:40,345 --> 00:19:42,264
،بعد از جشن کریسمس
یه شب من و مک‌کیل رو

270
00:19:42,347 --> 00:19:46,685
به زندونِ توی زیرزمین سفارت بردن

271
00:19:46,768 --> 00:19:48,353
ما رفتار خوبی توی جشن نداشتیم

272
00:19:48,437 --> 00:19:50,814
و حالا باید تنبیه می‌شدیم

273
00:19:50,898 --> 00:19:52,774
ما رو انداختن توی انباری

274
00:19:52,858 --> 00:19:54,902
شیشه‌ی پنجره‌ها رو برداشته بودن

275
00:19:54,985 --> 00:19:56,528
ولی بازم از بیرون بسته بودنشون

276
00:19:56,612 --> 00:20:00,574
و نمی‌دونم، تقریباً یه ماهی
ما رو اون پایین ول کردن

277
00:20:00,657 --> 00:20:02,910
کاری را که شبه‌نظامیان
دیشب در سفارت کردند

278
00:20:02,993 --> 00:20:06,330
می‌توان عملیات روابط عمومی پیچیده‌ای تلقی کرد

279
00:20:06,413 --> 00:20:11,043
برای نشان دادن اینکه به برخی
گروگان‌ها آسیب جسمی وارد نشده

280
00:20:11,126 --> 00:20:13,295
و تلاشی برای نشان دادنِ شفقت مذهبی بود

281
00:20:13,378 --> 00:20:17,215
یه شخص بدبین ممکنه
این رو عملیات تبلیغاتی بنامد

282
00:20:17,299 --> 00:20:21,386
نفرت ایرانیان از آمریکا
برای پذیرفتن شاه واقعی بود

283
00:20:21,470 --> 00:20:24,306
ولی صحنه‌هایی که ما از سفارت
می‌دیدیم خیلی عجیب‌وغریب بودن

284
00:20:24,389 --> 00:20:27,759
دستفروش‌های خیابونی‌ای رو می‌دیدیم که دارن

285
00:20:27,783 --> 00:20:31,813
تنقلات، چغندر، لوبیا
شاه‌بلوط و تخم‌مرغ می‌فروشن

286
00:20:31,897 --> 00:20:35,901
:یکی از شعارهای محبوبم این بود
"مرگ بر کارتر، تخم‌مرغ بخور"

287
00:20:47,537 --> 00:20:52,209
و اینقدر مصنوعی شد که
جمعیت کم کم خسته شدن

288
00:20:52,292 --> 00:20:55,128
و چند هفته که گذشت این جوری شد که فقط
هر وقت دوربین‌های تلویزیونی روشن بودن

289
00:20:55,212 --> 00:20:59,299
شروع می‌کردن به مرگ بر آمریکا
و مرگ بر شاه گفتن

290
00:21:07,516 --> 00:21:11,979
این اولین بحران سیاست خارجی آمریکا
بود که به طور کامل از تلویزیون پخش شد

291
00:21:12,062 --> 00:21:15,440
و خیلی هم تلویزیون‌پسند بود

292
00:21:20,070 --> 00:21:24,658
گروگان‌گیرها میومدن بیرون
و سخنرانی می‌کردن

293
00:21:24,741 --> 00:21:27,786
و نمایش خوبی هم راه می‌انداختن

294
00:21:27,869 --> 00:21:30,497
واضحه که... صبر می‌کنم مکث کنن

295
00:21:30,580 --> 00:21:34,042
و خبرگزاری آمریکایی لحظه به لحظه‌ش رو
پوشش می‌داد

296
00:21:34,126 --> 00:21:38,839
،و آنچه در تلویزیون در حال رخ دادن بود
نگرش مردم نسبت به یک کشور را شکل می‌داد

297
00:21:38,922 --> 00:21:42,634
بعضی‌ها در خفا عذاب می‌کشیدند و
قصد داشتند به همین شکل ادامه بدهند

298
00:21:42,718 --> 00:21:45,501
برخی دیگر تسلی را در باز کردنِ در خانه‌شان

299
00:21:45,525 --> 00:21:48,307
و وقت گذاشتن و مطرح
کردن افکارشان پیدا کردند

300
00:21:48,390 --> 00:21:53,228
گروگان جیمی لوپز که سال گذشته
شهر گلوب، آریزونا را بر سر زبان‌ها انداخت

301
00:21:53,311 --> 00:21:57,065
و این افتخاریه که خانواده‌ش
می‌توانستند بدون آن به خوشی زندگی کنند

302
00:21:57,149 --> 00:22:01,278
جیمی یه بار به مادرش گفت: "می‌دونی
"مامان، یکی از همین روزها مشهورت می‌کنم

303
00:22:01,361 --> 00:22:04,948
ولی وقتی وضعیت الان رو می‌بینم
!میگم نه پسرجون! نه این‌جوری! دیگه کافیه

304
00:22:05,949 --> 00:22:10,787
هدف اصلی اینه که اون رو برگردونیم
خونه و گمونم هدف کل دنیا همینه

305
00:22:10,871 --> 00:22:14,541
ماجرای جذابی شد

306
00:22:14,624 --> 00:22:18,170
بیش از پنجاه گروگان که
شامل خانواده‌ها هم می‌شد

307
00:22:19,796 --> 00:22:23,759
همین رو با ملی‌گرایی و میهن‌پرستی
ترکیب کنی، بازی رو بُردی

308
00:22:31,725 --> 00:22:34,227
به غیر از آن آهنگ بی‌معنا

309
00:22:34,311 --> 00:22:37,064
ایران در حال تولیدِ یک
ملی‌گرایی آمریکایی جدید است

310
00:22:37,147 --> 00:22:39,107
"بهش میگن "ما نمی‌خوایم بهمون زور بگن

311
00:22:39,191 --> 00:22:43,111
هر ایرانی‌ای که از این کشور
خوشش نمیاد باید از اینجا بره

312
00:23:00,712 --> 00:23:05,133
این شب سال نو با نگرانی‌های زیادی همراه است

313
00:23:05,217 --> 00:23:09,221
یکی از مهم‌ترین آن‌ها
گروگان‌های آمریکایی در ایران است

314
00:23:09,304 --> 00:23:14,142
حالا یه بالون داریم که وقتی
بیفته یعنی سال ۱۹۸۰ فرا رسیده

315
00:23:18,021 --> 00:23:21,650
پتانسیل زیادی برای داستان‌های آدما
از دل بحران گروگان‌گیری وجود داشت

316
00:23:21,733 --> 00:23:24,236
و همین باعث شد که کم کم

317
00:23:24,319 --> 00:23:27,030
بحث اخبار به مثابه سرگرمی پیش بیاد
[نرگس باجغلی، انسان‌شناس از دانشگاه جانز هاپکینز]

318
00:23:27,114 --> 00:23:29,739
اغلب نگرانی چندانی برای مدتی طولانی در مورد

319
00:23:29,763 --> 00:23:32,828
افرادی که زیاد باهاشون
آشنایی نداریم، ابراز نشده

320
00:23:32,911 --> 00:23:34,788
می‌دانیم که حداقل ۱۹ تن از آنان متاهل‌اند

321
00:23:34,871 --> 00:23:38,291
نه تن از آن‌ها فرزندانی خردسال تا جوان دارند

322
00:23:38,375 --> 00:23:43,296
کسانی که مظنون به جاسوسی هستند
برای اجرای عدالت اسلامی، محاکمه می‌شوند

323
00:23:43,380 --> 00:23:46,883
آیا این به معناست که اگر برخی از آمریکایی‌ها
محکوم شوند، ممکنن است اعدام شوند؟

324
00:23:46,967 --> 00:23:48,844
آیت الله پاسخی به این سوال نداد

325
00:23:48,927 --> 00:23:51,638
...فکر نمی‌کنم

326
00:23:51,721 --> 00:23:54,850
با هیچ گروگانی به خوبیِ آن‌ها برخورد بشه

327
00:23:54,933 --> 00:24:03,942
مطمئنم خیلی خیلی بهتر از ۸۰ درصد
ایرانیانی که داخل کشورند باهاشون رفتار میشه

328
00:24:04,025 --> 00:24:07,028
خب از لحاظ رژیم غذایی ممکنه درست باشه

329
00:24:07,112 --> 00:24:12,701
ولی ۸۰ درصد ایرانیان تمام طول روز
به صندلی‌شون بسته نشدن

330
00:24:12,784 --> 00:24:14,953
میشه یه کاری در این رابطه کنید؟

331
00:24:15,036 --> 00:24:18,039
نه باور کنید، اینا دروغه. بارها و بارها گفتم
[صادق قطب‌زاده، وزیر امور خارجه]

332
00:24:18,123 --> 00:24:20,500
دروغه که اونا رو به صندلی بستن

333
00:24:20,584 --> 00:24:25,630
چیزی که واقعاً باعث شد پوشش خبری وارد
مرحله‌ی دیگری بشه، ای‌بی‌سی نیوز بود

334
00:24:25,714 --> 00:24:28,550
اونا برنامه‌ی ویژه‌ای به نام
گروگان‌‌گرفته‌شدگان آمریکایی" ساختن"

335
00:24:28,633 --> 00:24:30,218
"که نهایتاً اسمش شد "نایت لاین

336
00:24:30,302 --> 00:24:32,554
نایت لاین ای‌بی‌سی نیوز با تد کوپل

337
00:24:32,637 --> 00:24:37,225
هیجان زیادی در رابطه با مصاحبه‌های زنده
تلویزیونی وجود دارد، ریسکی به همراه داره

338
00:24:37,309 --> 00:24:40,770
چون معلوم نیست آدم‌ها چی بگن
ولی خود این موضوع هم هیجان‌انگیزه

339
00:24:40,854 --> 00:24:43,523
اونا در واقع داشتن کاری رو می‌کردن
که توی زمان خودش

340
00:24:43,607 --> 00:24:45,859
در حوزه‌ی پخش تلویزیونی
و پخش اخبار خیلی پیچیده بود

341
00:24:45,942 --> 00:24:49,321
باز هم اینجا هستیم با برنامه زنده
از سن دیگو و واشنگتن

342
00:24:49,404 --> 00:24:54,284
در خدمت خانم دورتا مورفیلد و
علی آگاه از سفارت ایران هستیم

343
00:24:54,367 --> 00:25:01,291
استفاده‌شون از تکنولوژی ماهواره‌ای باعث
شد آدم‌ها در پخش زنده با همدیگه گفتوگو کنند

344
00:25:01,374 --> 00:25:02,751
و احساسات نقش زیادی در این امر داشتند

345
00:25:02,834 --> 00:25:06,087
چطور می‌تونید همچنان این
آدم‌های بی‌گناه رو توی زندان نگه دارین؟

346
00:25:06,171 --> 00:25:10,425
حضور مداوم همسرانِ گروگان‌ها
در برنامه اهمیت زیادی داشت

347
00:25:10,508 --> 00:25:17,891
باعث می‌شد دل مردم به رحم بیاد و
از عذابی که این خانواده‌ها می‌کشیدن آگاه بشن

348
00:25:17,974 --> 00:25:23,396
و تد کوپل هر شب این
بحران گروگان‌گیری رو پوشش می‌داد

349
00:25:23,480 --> 00:25:28,526
تحریم‌های دیپلماتیک و اقتصادی
علیه ایران تا به امروز نتیجه مطلوبی نداشته

350
00:25:28,610 --> 00:25:32,739
نتیجه مطلوب، حرکتی از سوی
رهبران ایران برای آزادی گروگان‌ها بوده

351
00:25:32,822 --> 00:25:37,535
با این حال رئیس جمهور کارتر امروز
از یک سری اقدامات جدید علیه ایران خبر داد

352
00:25:37,619 --> 00:25:43,083
آیت الله خمینی قبلا به هشدارهای بعدازظهر
امروز رئیس جمهور کارتر واکنش نشان داده

353
00:25:43,166 --> 00:25:44,918
"خمینی گفته: "طبل توخالی

354
00:25:45,001 --> 00:25:49,297
و امشب به یکی از حساس‌ترین سوالات
این سالِ مبارزاتِ انتخاباتی می‌پردازیم

355
00:25:49,381 --> 00:25:52,467
آیا رئیس جمهور دارد با
ایران بازی سیاسی راه می‌اندازد؟

356
00:25:52,550 --> 00:25:56,388
پیامِ شماره یکِ تلویزیون
اینه که تلویزیون تماشا کنید

357
00:25:56,471 --> 00:25:58,390
امشب هوا بارونیه
خونه بمونید

358
00:25:58,473 --> 00:26:00,642
تو خیابون‌ها جرم و جنایت اتفاق می‌افته
خونه بمونید

359
00:26:00,725 --> 00:26:02,811
اخبار ساعت ۱۱ پخش میشه
خبرهای بیشتر در راهه

360
00:26:02,894 --> 00:26:04,271
جایی نرید

361
00:26:04,354 --> 00:26:08,692
و با روانشناسی درباره خدمات یک شنبه‌ی
عیدپاک برای گروگان‌ها صحبت می‌کنیم

362
00:26:08,775 --> 00:26:10,568
هر چیزی که پخش میشه
دعوتیه به بخش بعدی برنامه‌ها

363
00:26:10,652 --> 00:26:12,779
که همین جور تلویزیون تماشا کنید

364
00:26:12,862 --> 00:26:15,115
برنامه‌ی نایت لاین هم
با همین فرمول جلو می‌رفت

365
00:26:15,198 --> 00:26:17,909
!فرداشب دوباره برگردین تا بیشتر تحقیر بشین

366
00:26:17,993 --> 00:26:19,119
خبرهای بیشتری در راهه

367
00:26:19,202 --> 00:26:21,746
می‌دونین، همه می‌خواستن تماشاش کنن

368
00:26:21,830 --> 00:26:26,835
همه شیفته‌ی این جریان شده
بودن و مردم رو خشمگین می‌کرد

369
00:26:26,918 --> 00:26:31,840
کاهش جدی در حمایت مردم از مدیریتِ بحرانِ
گروگان‌گیریِ رئیس جمهور کارتر مشاهده شده

370
00:26:31,923 --> 00:26:33,341
و این اتفاق یک شبه نیفتاده

371
00:26:33,425 --> 00:26:36,364
طبق نظرسنجی‌ها ۴۹ درصد
از شرکت‌کنندگان بر این باورند

372
00:26:36,388 --> 00:26:39,848
تلاش‌های رئیس جمهور برای
پایان دادن به بحران بی‌نتیجه بوده

373
00:26:39,931 --> 00:26:43,184
اگه شما جای رئیس جمهور کارتر
بودین تصمیم‌تون در رابطه با ایران

374
00:26:43,268 --> 00:26:45,729
و حضور گروگان‌ها در اون کشور چی بود؟

375
00:26:45,812 --> 00:26:49,232
به نظرم وقتشه سی هزار تفنگدار دریایی رو
وارد سواحل ایران کنیم

376
00:26:49,316 --> 00:26:53,320
و ملک آمریکا که همون سفارتِ
آمریکاست رو تسخیر کنند

377
00:26:53,403 --> 00:26:55,363
خب چرا که نه؟

378
00:26:55,447 --> 00:26:57,824
رک و پوست کنده بگم که مشاوران
رئیس جمهور احساس می‌کنند که

379
00:26:57,907 --> 00:27:02,329
مداخله نظامی بدون شک باعث
کشته شدنِ گروگان‌ها میشه

380
00:27:02,412 --> 00:27:04,831
برنامه "نایت لاین" خیلی محبوب
بود و مخاطبان زیادی داشت

381
00:27:04,914 --> 00:27:09,544
و تاثیر زیادی روی مردم آمریکا داشت

382
00:27:09,627 --> 00:27:14,215
و داشت فشار رو روی کارتر بیشتر می‌کرد

383
00:27:14,299 --> 00:27:17,552
اصلاً دلم نمی‌خواد به این فکر کنم
که به خاطر ۵۰ نفر وارد جنگ بشیم

384
00:27:19,262 --> 00:27:21,306
البته اگه پای جون خودم وسط
بود می‌گفتم باید این کار رو بکنن

385
00:27:21,389 --> 00:27:24,559
اگه اون گروگان‌ها رو آزاد نکنند

386
00:27:24,642 --> 00:27:27,187
فکر نمی‌کنم ما هم باید بشینیم
و دست روی دست بذاریم

387
00:27:27,270 --> 00:27:31,024
خیلی‌ها ، حتی اعضای خانواده‌ی
خودش، از عدم تمایل کارتر

388
00:27:31,107 --> 00:27:34,361
به متوسل شدن به زور کلافه شده بودن

389
00:27:34,444 --> 00:27:38,031
حتی روزالین کارتر هم ازش
می‌خواست بیشتر خشونت به خرج بده

390
00:27:38,114 --> 00:27:42,869
مادرش، لیلیان کارتر ازش می‌خواست
بزنه آیت الله رو بمبارون کنه بره

391
00:27:45,121 --> 00:27:50,752
دهه ۱۹۸۰ در آشگفتی، نزاع و تغییر فرا رسید

392
00:27:50,835 --> 00:27:56,800
در همین لحظه در ایران ۵۰نفر
همچنان در اسارت هستند

393
00:27:56,883 --> 00:28:00,303
آن‌ها قربانیان بی‌گناهِ
تروریسم و بی‌دولتی هستند

394
00:28:00,387 --> 00:28:04,974
ملت ما در واکنش به اقدام شنیع ایران

395
00:28:05,058 --> 00:28:10,647
هرگز در زمان صلح اینقدر آگاه و متحد نبوده

396
00:28:10,730 --> 00:28:12,524
موضع ما واضح و روشنه

397
00:28:12,607 --> 00:28:18,029
آمریکا تسلیمِ باج‌گیری نمی‌شود

398
00:28:18,113 --> 00:28:21,199
اگر آسیبی به گروگان‌های آمریکایی وارد شود

399
00:28:22,033 --> 00:28:27,038
ایران بهایی سنگین خواهد پرداخت

400
00:28:38,258 --> 00:28:44,639
ما تا وقتی که تمامِ گروگان‌ها آزاد
نشوند، دست از تلاش برنمی‌داریم

401
00:28:47,976 --> 00:28:51,312
جیمی کارتر از یه طرف مارگزیده بود

402
00:28:51,396 --> 00:28:57,610
و یه جورایی خودش مسبب این اتفاق بود

403
00:28:57,694 --> 00:29:01,448
تا حدی اون صرفاً قربانی زمان‌بندی بد بود

404
00:29:01,531 --> 00:29:08,705
ولی کارتر همچنین زیر فشار سیاسی‌ای
بود که در نتیجه مشکلات بزرگی ایجاد کرد

405
00:29:08,788 --> 00:29:11,374
چندین ماه قبل از تسخیر سفارت

406
00:29:11,458 --> 00:29:15,795
کارتر تحت فشار زیادی بود
تا از شاه تبعیدی حمایت کنه

407
00:29:15,879 --> 00:29:18,173
و کار درست رو در حق متحدمون بکنه

408
00:29:20,091 --> 00:29:26,181
حالا اینکه چرا کارتر به شاه اجازه ورود
به آمریکا رو داد خودش داستان عجیبی داره

409
00:29:30,143 --> 00:29:33,897
،سال ۱۹۷۹ دیوید راکفلر
رئیس هیئت مدیره‌ی بانک چیس

410
00:29:33,980 --> 00:29:36,983
،وزیر امور خارجه‌ی نیکسون
هنری کیسینجر

411
00:29:37,066 --> 00:29:38,151
و جان جی مک‌کلوی

412
00:29:38,234 --> 00:29:40,320
که زمانی رئیس صندوق بین‌المللی پول بود

413
00:29:40,403 --> 00:29:42,822
پروژه عقاب رو مطرح کردند

414
00:29:42,906 --> 00:29:48,995
و هدفش این بود که رئیس جمهور رو
متقاعد کنند اجازه‌ی ورودِ شاه رو بده

415
00:29:49,078 --> 00:29:51,539
به نظر من که ما از همون اول
باید اجازه‌ی ورود شاه رو می‌دادیم

416
00:29:51,623 --> 00:29:54,626
به نظرم رفتارمون شرم‌آور بوده

417
00:29:54,709 --> 00:29:56,002
چه رفتاری؟

418
00:29:56,085 --> 00:29:59,631
اینکه به یه متحد قدیمی پشت کردیم

419
00:29:59,714 --> 00:30:04,052
هنری دائماً سخنرانی می‌کرد که
آمریکا باید از خودش خجالت بکشه

420
00:30:04,135 --> 00:30:06,012
مایه‌ی آبروریزیه

421
00:30:06,095 --> 00:30:07,555
دائماً کارتر رو تحت فشار می‌گذاشت

422
00:30:07,639 --> 00:30:10,683
شاه دوستِ آمریکا بود

423
00:30:10,767 --> 00:30:14,020
:کارتر هم از کوره در رفت و گفت
"گور بابای شاه"

424
00:30:15,188 --> 00:30:18,149
کارتر ماه‌ها مقاومت کرد

425
00:30:18,233 --> 00:30:23,929
اون می‌دونست یا قطعاً می‌ترسید
که دیپلمات‌های آمریکایی در تهران

426
00:30:23,953 --> 00:30:25,749
با عواقب این تصمیم مواجه بشن

427
00:30:27,575 --> 00:30:33,706
اکتبر سال ۱۹۷۹ این مسئله که
شاه مبتلا به سرطانه، علنی شد

428
00:30:33,790 --> 00:30:41,047
و در نتیجه فشارها برای اجازه دادن
به شاه برای ورود به آمریکا واقعاً شدید شد

429
00:30:41,130 --> 00:30:48,221
و تیم پروژه عقاب وزارت امور خارجه رو متقاعد
کرد که شاه نمی‌تونه در مکزیک درمان بشه

430
00:30:50,974 --> 00:30:53,893
کارتر در شرایط سختی قرار گرفت

431
00:30:53,977 --> 00:30:58,356
چون بهش گفته بود شاه رو به موته

432
00:30:58,439 --> 00:31:04,862
اون از سر نیتی درست و بشردوستانه
قبول کرد و اجازه ورود شاه رو داد

433
00:31:06,239 --> 00:31:07,657
به نظرم پیرمرد حالش خوبه

434
00:31:07,740 --> 00:31:12,036
این بدترین تصمیمِ دوران
ریاست جمهوریش میشه

435
00:31:12,120 --> 00:31:16,833
دیوید راکفلر، هنری کیسینجر
و جان مک‌کلوی میگن

436
00:31:16,916 --> 00:31:21,004
از اونجایی که شاه از متحدان وفادار آمریکا بوده

437
00:31:21,087 --> 00:31:25,967
ما آمریکایی‌ها موظف بودیم بپذیریمش

438
00:31:26,050 --> 00:31:28,469
ولی اسناد و سوابق چیزِ دیگه‌ای میگن

439
00:31:29,721 --> 00:31:34,058
،تجارت اصلی دیوید راکفلر
بانک چیس منتهن

440
00:31:34,142 --> 00:31:43,151
یک سال قبل از خروج شاه از ایران
دو میلیارد دلار با ایران تجارت کرده بود

441
00:31:43,234 --> 00:31:45,862
پس ممکنه این قضیه هم مطرح بوده باشه

442
00:31:45,945 --> 00:31:49,907
یعنی ربطی به پول‌های شاه
که توی بانک چیس بود، نداشت؟

443
00:31:49,991 --> 00:31:51,117
حرف بیخودی بود

444
00:31:51,200 --> 00:31:53,578
بانک چیس اصلاً دخلی تو این قضیه نداشت

445
00:31:53,661 --> 00:31:56,456
به نظرم در نهایت یه موضوع شخصیه

446
00:31:56,539 --> 00:31:59,292
اونا با شاه دوست بودن

447
00:32:02,879 --> 00:32:04,380
من با دیوید راکفلر مصاحبه کردم

448
00:32:04,464 --> 00:32:06,758
بهش گفتم خب این کار
باعث بحران گروگان‌گیری شد

449
00:32:06,841 --> 00:32:10,762
"اونم گفت: "آره ولی ما تعهدی داشتیم

450
00:32:10,845 --> 00:32:15,850
در واقع جوابش این بود که
"چه بد. حیف شد"

451
00:32:15,933 --> 00:32:17,977
دوید راکفلر و هنری کیسینجر

452
00:32:18,061 --> 00:32:21,481
اون دوتا صرفاً دوتا شهروند هستن

453
00:32:21,564 --> 00:32:27,153
هیچ حقی ندارن که اینقدر نفوذ داشته باشن
که تصمیمات رئیس جمهور رو به باد بدن

454
00:32:27,236 --> 00:32:29,697
ما اونقدرها براشون مهم نبودیم

455
00:32:36,621 --> 00:32:41,459
بعد از بحران گروگان‌گیری
شاه جایی برای رفتن نداشت

456
00:32:41,542 --> 00:32:44,879
اونا گفتن: "گوش کن، باید
از بیمارستان نیویورک بری

457
00:32:44,962 --> 00:32:47,715
"ما نمی‌خوایم توی کشور بمونی

458
00:32:50,093 --> 00:32:52,929
افرادِ جیمی کارتر پیشنهاد
رفتن به پاناما رو دادن

459
00:32:56,307 --> 00:33:02,313
شاه اینجا در جزیره کنتادورا دوران نقاهت خود
را در امنیت و با حفظ حریم خصوصی می‌گذراند

460
00:33:02,397 --> 00:33:04,983
سخنگوی او می‌گوید
آفتاب و آب کمکِ زیادی

461
00:33:05,007 --> 00:33:08,027
به شاه می‌کند تا دوباره قدرت
.بدنیش رو بدست بیاره

462
00:33:09,570 --> 00:33:11,698
تا حالا شاه رو دیدین؟ -
آره دیروز دیدیمش که -

463
00:33:11,781 --> 00:33:14,325
توی خیابون قدم می‌زد. بعد
دوباره دیشب هم دیدیمش که

464
00:33:14,409 --> 00:33:17,578
توی رستوران شام می‌خورد
ما هم توی همون رستوران بودیم

465
00:33:17,662 --> 00:33:19,205
چه جور به نظر می‌رسه؟

466
00:33:19,288 --> 00:33:21,165
به نظر خوبه
به نظر خسته‌ست

467
00:33:21,249 --> 00:33:22,500
انگار مریضه

468
00:33:27,130 --> 00:33:32,385
میگن شما گفتین ایشون هنوز تصمیم نگرفتن برای
همیشه اینجا بمونن یا نه. وضعیت از چه قراره؟

469
00:33:32,468 --> 00:33:36,180
ما فقط می‌خوایم تعطیلات رو
بگذرونیم و بعد تصمیم بگیریم

470
00:33:39,517 --> 00:33:43,479
امروز در سفارت آمریکا در پاناما
شاهد بیشتر شدن تدابیر امنیتی بودیم

471
00:33:43,563 --> 00:33:46,399
مقامات اصرار داشتند که
این اتفاقی غیرعادی نیست

472
00:33:46,482 --> 00:33:50,820
اگه شاه رو توی این کشور نگه
داریم، اینجا دوباره دیکتاتوری میشه

473
00:33:50,903 --> 00:33:53,114
واسه همین ما نمی‌خوایم شاه توی پاناما بمونه

474
00:33:53,197 --> 00:33:58,202
اولین مزاحمت در پذیرایی مسالمت‌آمیز
از شاه از اینجا شروع شد

475
00:33:58,286 --> 00:33:59,746
تظاهرات پراکنده‌ای شده بود

476
00:33:59,829 --> 00:34:03,624
که تنها یه چیز متحدشون
می‌کرد، اینکه شاه از پاناما بره

477
00:34:03,708 --> 00:34:08,713
هر ماشین پلیس یا خودروی دولتی‌ای
هدفی برای اعمال خشونت از طرف مردم، بود

478
00:34:10,840 --> 00:34:14,802
من شاه رو سوارِ یه ماشین کروکی کردم

479
00:34:14,886 --> 00:34:18,639
...و متوجه شدم یه کم ترسیده بود که
[آریستیدس رویو، رئیس جمهور سابق پاناما]

480
00:34:18,723 --> 00:34:21,517
سوار چنین ماشینی بشه

481
00:34:21,601 --> 00:34:26,814
:و من مجبور شدم بهش بگم
لطفاً اصلاً نگران نباشید"

482
00:34:26,898 --> 00:34:33,446
خبری از هیچ تیراندازی یا کسی
"که بخواد آسیبی بهتون بزنه نیست

483
00:34:34,906 --> 00:34:37,867
و اینم بگم که مردِ غمگینی بود

484
00:34:37,950 --> 00:34:43,080
غمگین بود. یه بار هم خوشحال ندیدمش

485
00:34:44,791 --> 00:34:50,213
ما از لحظه‌ای که وارد
کشور زیبای شما شدیم تا الان

486
00:34:50,296 --> 00:34:53,424
اوقات خوشی را سپری کردیم

487
00:34:54,550 --> 00:35:01,224
و امیدواریم اقامتِ موقت خوبی

488
00:35:01,307 --> 00:35:04,101
در کشور شما داشته باشیم

489
00:35:05,603 --> 00:35:07,021
بعد از اینکه وارد پاناما شد

490
00:35:07,105 --> 00:35:13,820
ایرانیان علیه شاه دعوی مطرح کردند
و خواستارِ استرداد شاه به ایران شدند

491
00:35:13,903 --> 00:35:18,616
و من بهشون گفتم ما توی پاناما
بهش پناهندگی دادیم

492
00:35:18,699 --> 00:35:25,498
پس... ولی شما این آزادین و این
حق رو دارین که طرح دعوی کنید

493
00:35:25,581 --> 00:35:30,670
رئیس جمهور پاناما با افرادِ
جیمی کارتر تماس گرفت

494
00:35:30,753 --> 00:35:33,673
و گفت: " ایرانیان با ما درباره‌ی

495
00:35:33,756 --> 00:35:38,553
استرداد احتمالی شاه، تا حدودی
"در ازای آزادی گروگان‌ها، مکاتبه کردند

496
00:35:38,636 --> 00:35:40,721
کارتر دیگه واقعاً داشت مستأصل می‌شد

497
00:35:40,805 --> 00:35:42,765
اونا هیچ واسطه‌ای نداشتن
که باهاش مذاکره کنند

498
00:35:42,849 --> 00:35:46,769
و به نظرم اگه تصمیم
استرداد یا عدم استرداد شاه

499
00:35:46,853 --> 00:35:49,397
باعث آزادی گروگان‌ها می‌شد

500
00:35:49,480 --> 00:35:51,899
کارتر احتمالاً باهاش موافقت می‌کرد

501
00:35:51,983 --> 00:35:56,571
خیلی طول نکشید که تایید کرد
همیلتون جردن، رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید

502
00:35:56,654 --> 00:36:01,576
مخفیانه به دیدار مقامات ایرانی در پاریس بره

503
00:36:01,659 --> 00:36:06,998
کارتر این نقشه رو که خیلی مسخره
به نظر می‌رسه، حسابی جدی گرفته بود

504
00:36:07,081 --> 00:36:14,255
همیلتون جردن سیبیل و عینک گذاشته بود تا
تغییر قیافه بده و در انظار عمومی شناخته نشه

505
00:36:14,338 --> 00:36:18,676
و با وزیر امور خارجه ایران
ملاقات کنه و نقشه رو بررسی کنه

506
00:36:20,970 --> 00:36:24,223
وزیر امرور خارجه ایران می‌خواست بهش بگم

507
00:36:24,307 --> 00:36:26,851
"ما شاه رو دو دستی تقدیم‌تون می‌کنیم"

508
00:36:26,934 --> 00:36:30,438
می‌خواست بهش قول بدم
که شاه به ایران برمی‌گرده

509
00:36:30,521 --> 00:36:33,733
و من نتونستم این قول رو بهش بدم

510
00:36:33,816 --> 00:36:37,194
همسرش فرح دیبا به شدت نگران بود

511
00:36:37,278 --> 00:36:42,617
وقتی که درخواست استرداد رو دید
خیلی ترسید و گفت

512
00:36:42,700 --> 00:36:45,828
"برش نگردونین ایران"

513
00:36:50,666 --> 00:36:55,129
گزارش‌هایی از اطلاعاتی‌های خودیِ
به دست‌مون رسیده بود که

514
00:36:55,212 --> 00:36:56,714
"از اونجا برید"

515
00:36:56,797 --> 00:37:01,677
بهم گفتن: "اونجا جون‌تون در خطره
"و بهتره از اونجا برید

516
00:37:04,513 --> 00:37:09,810
به همیلتون گفتم: "ما داریم
"از پاناما میریم. والسلام

517
00:37:09,894 --> 00:37:11,812
اونم گفت: "باشه، بیا یه کاری کنیم

518
00:37:11,896 --> 00:37:17,568
"بذار از طریق نمایندگی یه هواپیما براتون جور کنم

519
00:37:17,652 --> 00:37:22,782
یک جت اورگرین اینترنشنال دی‌سی-۸ در
فرودگاه شهر پاناما در انتظارشان بود

520
00:37:22,865 --> 00:37:27,119
اورگرین اینترنشنال یک عملیات سابق سیا بود

521
00:37:27,203 --> 00:37:31,165
"برای سوخت‌گیری به "آزور
رفتیم و مدتی اونجا موندیم

522
00:37:31,248 --> 00:37:35,419
بعداً فهمیدیم همیلتون جردن داشته
پای تلفن با ایرانیان حرف می‌زده

523
00:37:35,503 --> 00:37:40,716
تا در صورت آزادی گروگان‌ها
هواپیما رو به پاناما برگردونه

524
00:37:40,800 --> 00:37:43,761
"ولی بعد بهمون گفتن: "می‌تونید برید

525
00:37:43,844 --> 00:37:46,055
و با به مصر رفتیم

526
00:37:46,138 --> 00:37:49,058
نگرش کارتر این بود که به هر دری بزنه

527
00:37:49,141 --> 00:37:55,022
ولی تمام دوز و کلک‌های مخفیانه‌ش
با همیلتون جردن در پاناما

528
00:37:55,106 --> 00:37:58,234
...در نهایت

529
00:37:58,317 --> 00:38:02,780
به نتیجه خاصی نرسید
کاری رو پیش نبرد

530
00:38:02,863 --> 00:38:04,532
حالا چی به سر گروگان‌ها میاد؟

531
00:38:04,615 --> 00:38:06,492
آخه گفتن قراره محاکمه بشن

532
00:38:06,575 --> 00:38:08,661
می‌خواین این آدما رو محاکمه کنید؟

533
00:38:08,744 --> 00:38:11,831
اگه شاه رو برنگردونن، بله

534
00:38:11,914 --> 00:38:13,207
به نظرتون برش می‌گردونن؟

535
00:38:13,290 --> 00:38:18,004
اگه برش نگردونن، محاکمه‌ها شروع میشه
و گروگان‌ها محاکمه میشن

536
00:38:18,087 --> 00:38:21,716
و در دادگاهی اسلامی محاکمه میشن

537
00:38:21,799 --> 00:38:27,388
و حکم‌شون بر اساس
موازین اسلامی اجرا میشه

538
00:38:27,471 --> 00:38:31,809
شما گفتین که اگه حمله‌ای به این سفارت بشه
گروگان‌ها رو نابود می‌کنید

539
00:38:31,892 --> 00:38:34,478
واقعاً می‌تونید چنین کاری کنید؟ -
بله، ما جدی گفتیم -

540
00:38:34,562 --> 00:38:36,772
...یعنی شما شخصاً می‌تونی تفنگ دست بگیری

541
00:38:36,856 --> 00:38:38,983
.بله -
و بذاریدش روی سر یکی از این آدما و بکشیدش؟ -

542
00:38:39,066 --> 00:38:41,277
بله وقتی ببینم کسی اسلحه دست گرفته

543
00:38:41,360 --> 00:38:43,612
مسلسل آمریکایی دست گرفته

544
00:38:43,696 --> 00:38:46,240
و خواهران و برادرانم رو توی خیابون‌ها بکشه

545
00:38:46,323 --> 00:38:51,162
.البته که این کار رو می‌کنم
ظلم و ستم باید نابود بشه

546
00:38:51,245 --> 00:38:56,542
خانم ابتکار از مبارزترین زنان بود

547
00:38:56,625 --> 00:39:03,174
دوست داشت قلدربازی در بیاره
و گاهی خیلی بی‌ادب بود

548
00:39:03,257 --> 00:39:07,303
یه بار برای ما چندتا آبنبات
آورد چون گویا یه روز جشنی بود

549
00:39:07,386 --> 00:39:09,430
"گفت: "براتون چندتا آبنبات آوردم

550
00:39:09,513 --> 00:39:12,308
و ما هم گفتیم چقدر لطف کرده و
:بعد آبنبات‌ها رو داد دست ان و گفت

551
00:39:14,091 --> 00:39:16,320
"مرگ بر آمریکا"

552
00:39:16,604 --> 00:39:23,069
خیلی از ایرانیان این داستان رو ساختن که
با ما مثل مهمانانی محترم برخورد میشده

553
00:39:23,152 --> 00:39:24,653
و اینکه خیلی خوب باهامون رفتار میشده

554
00:39:24,737 --> 00:39:27,823
و انگاری که تو هتل بودیم

555
00:39:27,907 --> 00:39:30,868
حالا شاید هتلش پنج ستاره نبود
!ولی خلاصه چندستاره بود

556
00:39:30,951 --> 00:39:32,661
از این خبرها نبود

557
00:39:35,331 --> 00:39:37,083
از یه جایی به بعد، پایِ خامنه‌ای

558
00:39:37,166 --> 00:39:39,960
که سال‌ها بعد رهبر ایران شد

559
00:39:40,044 --> 00:39:45,257
به داستان باز شد و این
حس رو داشتم که میاد پیش من

560
00:39:45,341 --> 00:39:47,134
اون جایی که بودم، جای کثیفی بود

561
00:39:47,218 --> 00:39:50,096
نمی‌خواستم اونجا باشم
ولی به هرحال مال من بود

562
00:39:50,179 --> 00:39:53,766
پس اونم مهمونم بود و منم میزبانش بودم

563
00:39:53,849 --> 00:39:55,643
ولی هیچ‌وقت بی‌احترامی نکردم

564
00:39:55,726 --> 00:39:57,353
سرزنشش نکردم

565
00:40:21,544 --> 00:40:30,511
اصل مهمی داشتم که من می‌دونم
چطور باید با یک مهمان رفتار کرد

566
00:40:30,594 --> 00:40:33,848
و می‌دونم یه میزبان باید چطور رفتار کنه

567
00:40:33,931 --> 00:40:36,183
شماها نمی‌دونید

568
00:41:04,503 --> 00:41:08,465
حقیقتش این بود که من ۹ ماه از
اون ۱۴ ماه رو توی انفرادی بودم

569
00:41:08,549 --> 00:41:13,304
،عملاً محروم از ارتباط با دیگران
ارتباط کمی با دنیای بیرون داشتم

570
00:41:13,387 --> 00:41:19,185
و تقریباً هیچ خبر یا اطلاعی از
اتفاقاتی که داشت می‌افتاد، نداشتم

571
00:41:31,030 --> 00:41:33,240
یادم رفته چی گفتم و چی کار کردم

572
00:41:33,324 --> 00:41:38,370
ولی دو هفته بدون تشک با
دست‌های بسته کف زمین می‌خوابیدم

573
00:41:38,454 --> 00:41:45,920
مگه اینکه شما استاد یوگا باشید
وگرنه خیلی سخته دست‌هات

574
00:41:46,003 --> 00:41:49,840
با بست پلاستیکی جلوت بسته باشه

575
00:41:49,924 --> 00:41:53,802
که بدتر هم هست و بخوای
تو این وضعیت بخوابی

576
00:41:53,886 --> 00:41:56,764
اگه بخوای بخوابی باید دست‌هات رو کجا بذاری؟

577
00:41:56,847 --> 00:42:02,603
سخت هم هست با این وضعیت
بری دستشویی و خودت رو تمیز کنی

578
00:42:02,686 --> 00:42:03,854
خیلی سخته

579
00:42:24,041 --> 00:42:27,086
دقیقاً یادمه شبِ پنجم فوریه بود
که ما رو آوردن بیرون

580
00:42:27,169 --> 00:42:29,797
حتماً ساعت یک یا دو صبح بود

581
00:42:29,880 --> 00:42:35,469
یهو یه مشت مرد مسلح که
چهره‌هاشون رو پوشانده بودن ریختن تو

582
00:42:35,552 --> 00:42:38,013
بهمون گفتن رو به دیوار وایسیم

583
00:42:38,097 --> 00:42:41,183
یعنی گفتیم یه بازرسی امنیتیه چیزیه

584
00:42:41,267 --> 00:42:45,729
صدای کلی آدم و کشیدن ماشه
تفنگ رو دور و برت می‌شنیدی

585
00:42:45,813 --> 00:42:48,274
.گفتیم خیله خوب، تموم شد دیگه
اینا جوخه اعدامن

586
00:42:48,357 --> 00:42:50,025
آخه دارن همین کار رو می‌کنن

587
00:42:50,109 --> 00:42:52,278
دارن برای شلیک صف می‌کشن

588
00:42:52,361 --> 00:42:54,113
...و بعد صدایِ

589
00:42:54,196 --> 00:42:56,699
گلنگدن تفنگ رو شنیدم

590
00:42:56,782 --> 00:43:00,536
پیش خودم گفتم: "انگاری خالیه
"گمون نکنم یه دونه فشنگ هم توش باشه

591
00:43:00,619 --> 00:43:05,165
بعد شنیدم هدف گرفتن و پیش
"خودم گفتم: "عمراً ما رو بزنن

592
00:43:05,249 --> 00:43:06,458
خیلی ترسناک بود

593
00:43:06,542 --> 00:43:11,338
پیش خودم گفتم: "خب ممکنه آخر خط باشه
"واضحه که کاری از دست ما برنمیاد

594
00:43:11,422 --> 00:43:16,844
:و بعد شنیدیم به فارسی گفتن
"آماده، هدف"

595
00:43:16,927 --> 00:43:18,846
و بعد هیچی نشد

596
00:43:19,596 --> 00:43:21,265
صدای کشیدن ماشه اومد

597
00:43:21,348 --> 00:43:22,641
و ما هنوز سرجامون بودیم

598
00:43:22,725 --> 00:43:26,312
دونه دونه ما رو برگردوندن به اتاقک‌هامون

599
00:43:26,395 --> 00:43:28,522
...و همه این جوری بودن که

600
00:43:30,524 --> 00:43:35,988
نمی‌دونستییم بخندیم، گریه کنیم
نمی‌دونستیم چی کار کنیم

601
00:43:36,071 --> 00:43:39,658
سخت‌ترین قسمت روز براتون چیه؟
[مادرِ گروگان ویلیام گالگوس]

602
00:43:41,243 --> 00:43:42,494
به نظرم همش به یه اندازه سخته

603
00:43:42,578 --> 00:43:46,498
یعنی هر روز از خواب پا میشم

604
00:43:48,000 --> 00:43:55,341
و اولین کاری که می‌کنم اینه که دعا کنم
بیل و بقیه‌ی گروگان‌ها حال‌شون خوب باشه

605
00:43:55,424 --> 00:43:58,719
نمی‌تونم کار کنم. نمی‌تونم از تخت بیام بیرون -
چرا؟ -

606
00:43:58,743 --> 00:44:00,743
[همسرِ گروگان جری پلوتکین]

607
00:44:01,930 --> 00:44:04,099
گمونم روزهایی هست
که نمی‌تونم باهاش کنار بیام

608
00:44:04,183 --> 00:44:09,772
خیلی تلاش می‌کنم ولی یه روزایی هست که
نمی‌تونم با این وضعیت کنار بیام

609
00:44:13,817 --> 00:44:17,738
اون زمان خانواده‌ها علناً شروع به صحبت کردن

610
00:44:17,821 --> 00:44:19,823
می‌خواستن صحبت‌هاشون پخش بشه

611
00:44:19,907 --> 00:44:24,411
می‌خواستن این ماجرا هر روز
جلوی چشم مردم باشه

612
00:44:24,495 --> 00:44:28,791
نمی‌خواستن به ماجرا بی‌توجهی بشه

613
00:44:28,874 --> 00:44:31,543
اسم خودشون رو گذاشته بودن
"کارگروه ایران"

614
00:44:31,627 --> 00:44:36,090
همسران گروگان‌ها و افسران
وزارت خارجه همه داوطلب شدند

615
00:44:36,173 --> 00:44:41,553
آن‌ها وقتی یکی از اقوام گروگان‌ها نیاز به
صحبت کردن با کسی دارد، آن طرف تلفن هستند

616
00:44:41,637 --> 00:44:44,681
این کار به این معناست که ما
خودمون مسئولیت رو به عهده می‌گیریم

617
00:44:44,765 --> 00:44:47,101
خودمون تصمیم می‌گیریم
[همسرِ گروگان بروس لینگن]

618
00:44:47,184 --> 00:44:50,646
که از اینجا به بعد چطور پیش بریم

619
00:44:50,729 --> 00:44:53,090
کاملا مشهود است که حمایت عمومی

620
00:44:53,114 --> 00:44:56,068
از رسیدگی رئیس‌جمهور
به وضعیت ایران، کمتر و کمتر میشه

621
00:44:56,151 --> 00:44:57,945
هممون می‌دونستیم، مردمم می‌دونستن

622
00:44:58,028 --> 00:45:01,448
خانواده گروگان‌ها به ملاقات
رئیس جمهور کارتر می‌رفتن

623
00:45:01,532 --> 00:45:04,451
و ایده‌هاشون رو باهاش مطرح می‌کردن

624
00:45:05,577 --> 00:45:11,166
وضعیت بسیار حساسی بود

625
00:45:11,250 --> 00:45:15,909
مطمئنم کارتر متقاعد شده بود که می‌تونه

626
00:45:15,933 --> 00:45:20,592
همون روزهای اول بحران گروگان‌گیری
مشکل رو حل کنه

627
00:45:21,301 --> 00:45:26,515
تو خواب هم نمی‌دید ۴۴۴ روز طول بکشه

628
00:45:28,058 --> 00:45:31,687
وقتی یکی از نزدیکانت توی زندان
باشه، نمی‌دونی داره چی بهش می‌گذره

629
00:45:32,730 --> 00:45:34,773
نمی‌تونستم هیچ کاری کنم

630
00:45:34,857 --> 00:45:39,778
به خاطر دوتا بچه‌ام باید
خودم رو کنترل می‌کردم

631
00:45:41,363 --> 00:45:44,575
باید سرشون رو گرم می‌کردم
باهاشون بازی می‌کردم

632
00:45:44,658 --> 00:45:48,495
مراقب‌شون بودم
بهشون غذا می‌دادم

633
00:45:48,579 --> 00:45:50,914
جلوی بچه‌هام گریه نمی‌کردم

634
00:45:50,998 --> 00:45:55,419
،ولی وقتی خواب‌شون می‌کردم
می‌زدم زیر گریه

635
00:45:55,502 --> 00:45:56,962
عصبانی بودم

636
00:45:57,045 --> 00:45:59,423
از جامعه عصبانی بودم

637
00:45:59,506 --> 00:46:01,425
از هر دو کشور

638
00:46:03,177 --> 00:46:06,710
کشور ما از زمانی که
شما به گروگان‌ گرفته شدین

639
00:46:06,734 --> 00:46:10,267
دائماً با بحران روبرو بوده
[پیام کارتر به گروگان‌ها]

640
00:46:10,350 --> 00:46:13,187
شما هنوز در تهران اسیر هستید

641
00:46:13,270 --> 00:46:18,066
ولی دعا می‌کنم خیلی زود بتونم
شخصاً وقتی به آمریکا برگشتید

642
00:46:18,150 --> 00:46:21,361
به استقبال هرکدام از شما بیام

643
00:46:35,334 --> 00:46:36,668
بذارین یه چیزی بهتون بگم

644
00:46:36,752 --> 00:46:38,545
من فقط فکر می‌کنم ما می‌تونیم بهتر عمل کنیم

645
00:46:38,629 --> 00:46:42,925
اون سه سال و نیم وقت داشته
و فرصتش رو داشته

646
00:46:43,008 --> 00:46:45,844
و به نظرم وقتشه یه بازیکن خط حمله جدید
بفرستیم تو بازی

647
00:46:48,180 --> 00:46:50,724
بحران گروگان‌گیری همچنان ادامه داشت

648
00:46:50,807 --> 00:46:53,519
و در عین حال مبارزات انتخاباتی
برای انتخاب مجدد شروع شده بود

649
00:46:53,602 --> 00:46:57,481
و رونالد ریگان وارد صحنه شد
و کمپین خیلی خوبی راه انداخت

650
00:46:57,564 --> 00:47:00,526
!ما ریگان رو می‌خوایم
!ما ریگان رو می‌خوایم

651
00:47:00,609 --> 00:47:01,944
!ما ریگان رو می‌خوایم

652
00:47:02,027 --> 00:47:05,197
معتقدم امروز در این کشور

653
00:47:05,280 --> 00:47:11,870
میلیون‌ها دموکرات هستند
که به اندازه ماها از وضعیت ناراضین

654
00:47:11,954 --> 00:47:15,499
!ما ریگان رو می‌خوایم
!ما ریگان رو می‌خوایم

655
00:47:15,582 --> 00:47:20,671
ریگان نیرویی بود که آروم آروم در حال رشد بود

656
00:47:20,754 --> 00:47:26,552
ریگان حس اعتماد، قدرت
و امنیت رو منعکس می‌کرد

657
00:47:26,635 --> 00:47:30,806
و اون انتقال حس قدرتش خیلی مهم بود

658
00:47:30,889 --> 00:47:35,018
چون کارتر حس ضعف منتقل می‌کرد

659
00:47:35,102 --> 00:47:39,283
سوابق کارتر لیستی طولانی
از ناامیدی، بدقولی

660
00:47:39,307 --> 00:47:41,308
فراموش کردن و رها کردن امانت‌هایی مقدسه

661
00:47:41,692 --> 00:47:44,236
واضح بود که اون نامزد محبوبِ آمریکاست

662
00:47:44,319 --> 00:47:47,406
و حرف دل مردم آمریکا این بود که
حساب اون پدرسوخته‌ها رو برس"

663
00:47:47,489 --> 00:47:51,326
هموطن‌هامون رو برگردون ولی مهم‌تر
"از همه اینکه خون و خونریزی راه بنداز

664
00:47:51,410 --> 00:47:56,123
وقتی مطمئنید که با دیپلماسی
نمیشه اونا رو برگردوند

665
00:47:56,206 --> 00:47:59,362
در این صورت به تمام گزینه‌هایی
که برای اعمالِ

666
00:47:59,386 --> 00:48:03,547
فشار ناخوشایند روی اسیرکنندگان
در اختیار دارید، نگاه می‌کنید

667
00:48:03,630 --> 00:48:05,882
و خصوصی و نه علنی

668
00:48:05,966 --> 00:48:08,760
به آن‌ها اعلام می‌کنید اگر تا تاریخی مشخص

669
00:48:08,844 --> 00:48:11,638
آن گروگان‌ها به کشوری بی‌طرف
تحویل داده نشوند

670
00:48:11,722 --> 00:48:14,141
به اقدام ناخوشایند متوسل می‌شوید

671
00:49:02,898 --> 00:49:07,486
تقریباٌ تا ماه اوت چیزی
درباره‌ی عملیات پنجه عقاب نشنیدم

672
00:49:07,569 --> 00:49:11,031
و بهم یه روزنامه ورزشی دادن بخونم

673
00:49:11,114 --> 00:49:15,077
همیشه دنبال آگهی استخدام یا یه
چیزی بودم که از اوضاع سر در بیارم

674
00:49:15,160 --> 00:49:18,121
اون روز فکر کنم روزنامه بوستون رو می‌خوندم

675
00:49:18,205 --> 00:49:20,666
یه طرفش داستان مصور بود

676
00:49:20,749 --> 00:49:25,587
و طرف دیگه‌ش سرمقاله‌ای
درباره‌ی تلاش‌ها و شکست‌ها بود

677
00:49:25,671 --> 00:49:27,839
و اونجا درباره‌ی عملیات پنجه عقاب خوندم

678
00:49:27,923 --> 00:49:31,385
من اون زمان از عملیات پنجه عقاب بی‌خبر بودم

679
00:49:31,468 --> 00:49:40,894
روحمم خبر نداشت به قولی
عملیات نجاتی انجام شده بود

680
00:49:40,977 --> 00:49:42,521
ما از هیچی خبر نداشتیم
...ما

681
00:49:42,604 --> 00:49:44,523
ما هیچی ازش نمی‌دونستیم

682
00:49:46,274 --> 00:49:47,192
هیچی

683
00:49:51,738 --> 00:49:54,032
این گزارش ویژه سی‌بی‌اس نیوز است

684
00:49:55,617 --> 00:49:57,577
"عملیاتی که شکست خورد"

685
00:49:58,203 --> 00:49:59,371
شب به خیر

686
00:49:59,454 --> 00:50:04,793
آنچه در ادامه می‌شنوید ماجرای قهرمانی
و تراژدی، جسارت و شکستی ناگوار است

687
00:50:04,876 --> 00:50:08,004
.عملیات نجاتِ گروگان‌ها
.عملیاتی که شکست خورد

688
00:50:09,756 --> 00:50:14,761
کارتر چند روزی بعد از گروگان‌گیری

689
00:50:14,845 --> 00:50:18,724
دستور برنامه‌ریزی اضطراری
برای یک عملیات نجات رو صادر کرد

690
00:50:18,807 --> 00:50:23,979
و پنتاگون پنج ماه روش کار می‌کرد

691
00:50:34,030 --> 00:50:39,065
عملیات پنجه عقاب
با نشستنِ هلی‌کوپترها و

692
00:50:39,089 --> 00:50:44,124
هواپیماهای سی-۱۳۰ در
صحرایی در غرب تهران شروع می‌شد

693
00:50:46,543 --> 00:50:51,757
برخی از هواپیماها حامل مخازن سوخت
برای سوخت‌گیری هلیکوپترها بودن

694
00:50:51,840 --> 00:50:57,012
و قرار بود هلیکوپترها نیروها رو
از صحرای یک سوار کنن

695
00:50:59,890 --> 00:51:03,059
و برن تهران

696
00:51:03,143 --> 00:51:06,688
و طبق چیزی که من یادمه قرار بود بعداً

697
00:51:06,772 --> 00:51:09,691
هلی‌کوپتری در استادیومی
نزدیک سفارت فرود بیاد

698
00:51:10,859 --> 00:51:17,616
و بعد سیا کامیون‌ها رو برای سوار کردنِ
سربازها در خارج از تهران بفرسته

699
00:51:17,699 --> 00:51:20,148
و بعد درحالیکه هواپیماهای
جنگی سی-۱۳۰ بالای

700
00:51:20,172 --> 00:51:22,621
ساختمون سفارت در حال
پروازن، وارد سفارت بشن

701
00:51:22,704 --> 00:51:25,582
و کنترل محوطه سفارت رو در دست بگیرن

702
00:51:25,665 --> 00:51:30,754
در نظر داشته باشید که نگهبانان
سفارت سربازهای کارکشته‌ای نبودن

703
00:51:30,837 --> 00:51:32,964
یه مشت دانشجوی تندرو بودن

704
00:51:33,048 --> 00:51:38,678
پس به بیانی انتظار نمی‌رفت
با مقاومت زیادی مواجه بشن

705
00:51:38,762 --> 00:51:43,350
قرار شد گروگان‌ها رو بردارن و برن استادیوم

706
00:51:43,433 --> 00:51:48,063
سوار هلیکوپترشون کنن و
گروگان‌هامون رو بیارن بیرون

707
00:51:49,231 --> 00:51:52,317
گمونم عقیده بر این بود که می‌تونیم
تمام گروگان‌ها رو بیاریم بیرون

708
00:51:52,400 --> 00:51:54,653
و اگه ایرانی‌ها دیر واکنش نشون بدن

709
00:51:54,736 --> 00:51:57,823
ایرانی‌ها هم تلفات زیادی نمی‌دادن

710
00:51:59,491 --> 00:52:03,078
عملیات پیچیده‌ای بود، سخت بود، ریسکی بود

711
00:52:03,161 --> 00:52:09,042
ولی بعید می‌دونم کسانی که در
برنامه‌ریزی عملیات پنجه عقاب نقش داشتند

712
00:52:09,125 --> 00:52:12,546
یه لحظه هم به شانس موفقیت
این عملیات شک داشته بودن

713
00:52:12,629 --> 00:52:17,425
برخی تصمیم امروز برای عملیات نجات
در ایران را تصمیمی عاقلانه تلقی می‌کنند

714
00:52:17,509 --> 00:52:20,762
عده‌ای آن را نامعقول و نسنجیده می‌دانند

715
00:52:20,846 --> 00:52:24,850
ولی تقریباً تمام جهان شجاعت کسانی که
این عملیات را انجام داد را تحسین می‌کنند

716
00:52:24,933 --> 00:52:30,522
این تیم که به تیم دلتا معروف است با
الگوبرداری از واحدهای ضد تروریستی مشابه

717
00:52:30,605 --> 00:52:33,149
اسرائیل و آلمان غربی طراحی شده

718
00:52:39,865 --> 00:52:43,201
فاز اول عملیات خیلی خوب پیش رفت

719
00:52:43,285 --> 00:52:47,622
وقتی سیا هواپیماش رو فرستاد
تا فضای فرود رو ایجاد کنه

720
00:52:47,706 --> 00:52:53,503
و چراغ‌های کنترل از راه دور رو
برای باند فرود رو نصب کنه

721
00:52:53,587 --> 00:52:56,256
همه چیز خیلی خوب پیش رفت

722
00:52:56,339 --> 00:52:57,966
همه خیلی راضی بودن

723
00:52:58,049 --> 00:53:02,429
ارتش گفته بود می‌تونه تا ده‌تا هلیکوپتر
در اختیارشون قرار بده

724
00:53:02,512 --> 00:53:03,930
هشت‌تا فرستادن

725
00:53:04,014 --> 00:53:06,725
گفتن حداقلش شش‌تاست

726
00:53:06,808 --> 00:53:09,853
از هشت هلیکوپتر سیکورسکی بزرگ استفاده شد

727
00:53:09,936 --> 00:53:15,150
"که در جنگ ویتنام به "غول‌های سبز جالی
معروف بودن، دوتا بیشتر از آنچه لازم بود

728
00:53:15,233 --> 00:53:19,988
ولی سه‌تا از هشت‌تا خراب شدند
که درصد خیلی بالایی‌ست

729
00:53:20,071 --> 00:53:22,866
و این موضوع تحقیقات پنتاگون است

730
00:53:22,949 --> 00:53:28,288
یه هلیکوپتر به خاطر طوفان شن برگشت

731
00:53:29,331 --> 00:53:32,834
دوتاشون مشکل مکانیکی داشتن

732
00:53:34,336 --> 00:53:36,755
وقتی به صحرای یک رسیدن

733
00:53:36,838 --> 00:53:41,509
که نقطه ملاقات با هواپیماهای سی-۱۳۰ بود

734
00:53:41,593 --> 00:53:43,970
به قدر کافی هلیکوپتر نداشتن

735
00:53:44,054 --> 00:53:45,805
پس کارتر عملیات رو متوقف کرد

736
00:53:45,889 --> 00:53:52,646
عملیات متوقف شده بود و
همه باید از ایران خارج می‌شدند

737
00:53:53,939 --> 00:53:59,027
قابل درک بود که کارتر به شدت
بابت این موضوع ناراحت بود

738
00:54:00,028 --> 00:54:02,656
و بعد خبرهای بدتری رسید

739
00:54:02,739 --> 00:54:07,786
یکی از هلیکوپترها به یکی از
هواپیماهای سی-۱۳۰ برخورد کرد

740
00:54:07,869 --> 00:54:10,622
و منفجر شدن

741
00:54:10,705 --> 00:54:17,504
خیلی از سربازهایی که توی
سی-۱۳۰ بودن رو بیرون آوردن

742
00:54:17,587 --> 00:54:20,298
ولی هشت‌تا آمریکایی کشته شدند

743
00:54:20,382 --> 00:54:25,178
و به خاطر آتیش‌سوزی و این که داشتن
توجه زیادی به خودشون جلب می‌کردن

744
00:54:25,261 --> 00:54:31,017
تصمیم گرفتن واقعاً فوراً باید تخلیه کنن

745
00:54:31,101 --> 00:54:34,270
و خلاصه مجبور شدن بقایا رو همون جا بذارن

746
00:54:34,354 --> 00:54:38,441
تا حدی به این خاطر که
گرفتار شعله‌های آتیش بودن

747
00:54:38,525 --> 00:54:44,823
وقتی خبر به کارتر رسید
سرش رو گذاشت روی میز

748
00:54:44,906 --> 00:54:51,287
و سرش رو بین دستانش گذاشت

749
00:54:51,371 --> 00:54:57,711
راستش من آقایی که خلبان هلیکوپتری بود
که با هواپیما برخورد کرد رو می‌شناختم

750
00:54:57,794 --> 00:54:59,587
اون داشت طبق دستورات کسی
که هدایتش می‌کرد، جلو می‌رفت

751
00:54:59,671 --> 00:55:02,257
و یهو ناغافل همه‌چی منفجر شد

752
00:55:02,340 --> 00:55:06,011
و به اون سخت گذاشت
شخصاً بهش سخت گذاشت

753
00:55:06,094 --> 00:55:07,721
و ما هشت نفر رو از دست دادیم

754
00:55:21,484 --> 00:55:25,488
...کسی نباید به خاطر ما کشته می‌شد
...و

755
00:55:29,451 --> 00:55:31,077
هیچ‌وقت این رو فراموش نمی‌کنم

756
00:55:37,125 --> 00:55:39,919
به دلیل فروپاشی مداوم قدرت در ایران

757
00:55:40,003 --> 00:55:44,090
و خطرات روزافزونی که
جانِ گروگان‌ها را تهدید می‌کرد

758
00:55:44,174 --> 00:55:48,720
و درک اینکه آزادی زودهنگام
آن‌ها بعید به نظر می‌رسید

759
00:55:48,803 --> 00:55:52,557
من تصمیم گرفتم تا طرح‌های
عملیات نجات را آغاز کنم

760
00:55:53,850 --> 00:55:58,605
به نظرم کارتر به خاطر شکست
عملیات صحرای یک داغون شده بود

761
00:55:58,688 --> 00:56:01,024
هشت سرباز کشته شده بودن

762
00:56:01,107 --> 00:56:06,821
،و در پی این اتفاق، وزیر امور خارجه‌ش
سایروس ونس استعفا داد

763
00:56:10,366 --> 00:56:14,630
احساس وحشت خاصی از اینکه بقایای اجساد

764
00:56:14,654 --> 00:56:18,917
برخی از آمریکایی‌ها باید پشت سر
گذاشته بشه، وجود داشت

765
00:56:19,000 --> 00:56:24,422
در عرض چند روز مقامات ایران
در محل صحرای یک حضور پیدا کردن

766
00:56:24,506 --> 00:56:26,257
و تصاویرش رو از تلویزیون پخش کردن

767
00:56:26,341 --> 00:56:36,267
و از بقایای هلیکوپتر و هواپیمای
سی-۱۳۰ عکس و فیلم می‌گرفتند

768
00:56:36,351 --> 00:56:42,649
نفرت انگیز بود که چقدر از بقایای اجساد
این سربازهای آمریکایی سوءاستفاده کردن

769
00:56:42,732 --> 00:56:46,361
اونا اجساد رو برگردوندن تهران
و دوباره به نمایش‌شون گذاشتن

770
00:56:46,444 --> 00:56:51,157
و تماشاشون برای هر کسی که نقشی
در کل عملیات داشت، دلسردکننده بود

771
00:57:00,458 --> 00:57:04,879
امروز در محوطه سفارت هیچ نشانی از
تغییر در وضعیت گروگان‌ها مشاهده نشده

772
00:57:04,963 --> 00:57:09,717
بعید است که آن‌ها از عملیات نیمه تمام
برای آزادکردنشان باخبر باشند

773
00:57:09,801 --> 00:57:14,639
اسیرکنندگان با صدور بیانیه‌ای هشدار دادند
که اگر آمریکا به چنین اقداماتی ادامه دهد

774
00:57:14,722 --> 00:57:20,186
اجساد گروگان‌ها را در کنار کسانی
که عامل چنین اقدامی بودند، دفن می‌کنند

775
00:58:06,608 --> 00:58:10,695
اومدن و گفتن: "وسایلتون رو
"جمع کنید. قراره جابجا بشید

776
00:58:10,778 --> 00:58:13,531
قبلاً هم جابجامون کردن بود ولی
معمولاً جابجایی از اتاق به اتاق بود

777
00:58:13,615 --> 00:58:15,366
یا مثلاً از ساختمون به ساختمون

778
00:58:15,450 --> 00:58:19,120
"گفت: "نه، این دفعه طولانیه

779
00:58:19,204 --> 00:58:23,416
هیجان، بدو بدو و احساسات زیادی رو
دور و برمون حس می‌کردیم

780
00:58:23,499 --> 00:58:27,754
و بهمون گفته بودن وسایلمون رو
جمع کنیم که می‌خوان از اینجا ببرنمون

781
00:58:27,837 --> 00:58:30,465
و بهمون گفتن سوار ون‌ها بشیم و من
واقعاً فکر می‌کردم قراره بریم فرودگاه

782
00:58:30,548 --> 00:58:33,501
و خیلی زود، تقریباً یک ساعت بعدش

783
00:58:33,585 --> 00:58:35,929
پیش خودم گفتم اگه قرار بود
بریم فرودگاه تا الان رسیده بودیم

784
00:58:36,012 --> 00:58:39,182
یادم نمیومد تا فرودگاه چقدر راه بود
ولی می‌دونستم اونقدر دور نیست

785
00:58:41,768 --> 00:58:47,148
فقط می‌دونم یه روز صبح
اومدن و ما رو کشیدن بیرون

786
00:58:47,232 --> 00:58:52,028
ما رو پشت یه ماشین یا
کامیون فرستاده بودن یه جای دور

787
00:58:53,988 --> 00:58:55,573
ما رو از این ور به اون ور می‌بردن

788
00:58:55,657 --> 00:58:59,035
به نظر میومد آخر کاره. آخر خط بود

789
00:58:59,259 --> 00:59:07,259