1
00:00:01,335 --> 00:00:09,335
 

2
00:00:14,306 --> 00:00:16,506
[ترانه "اوه سوپرمن" از لوری اندرسون، سال ۱۹۸۱]

3
00:00:16,600 --> 00:00:18,900
♪ خب تو منو نمی‌شناسی ♪

4
00:00:21,750 --> 00:00:24,250
♪ ولی من می‌شناسمت ♪

5
00:00:26,276 --> 00:00:33,376
♪ و یه پیامی دارم که باید بهت برسونم ♪

6
00:00:35,702 --> 00:00:39,502
♪ هواپیماها دارن نزدیک میشن ♪

7
00:00:46,900 --> 00:00:48,900
♪ پس بهتره آماده بشی ♪

8
00:00:49,215 --> 00:00:53,011
ترانه "اوه سوپرمن" واکنش من

9
00:00:53,094 --> 00:00:57,932
به نجات هلیکوپتری فاجعه‌بارِ
گروگان‌ها در ایران بود

10
00:00:58,016 --> 00:01:01,436
و خفتِ بزرگی برای آمریکا بود

11
00:01:01,519 --> 00:01:04,272
قرار بود تکنولوژی بزرگی در اونجا
استفاده بشه و مسئله رو ختم به خیر بشه

12
00:01:04,355 --> 00:01:06,524
و در عوض تصادف
کردیم و توی صحرا سوختیم

13
00:01:06,608 --> 00:01:08,777
و این قضیه به شدت

14
00:01:09,694 --> 00:01:12,363
خفت بار و فاجعه بار بود

15
00:01:15,867 --> 00:01:18,411
هشت تا جسد رو دستمونه

16
00:01:18,495 --> 00:01:20,789
تنها کاری که ازمون برمیاد
اینه که با ترس و دلهره زندگی کنیم

17
00:01:20,872 --> 00:01:22,999
و شاید پنجاه‌تا جسد دیگه هم اونجا باشه
[پدرِ یک گروگان]

18
00:01:23,082 --> 00:01:26,211
و خدا می‌دونه شبه‌نظامی‌ها
چه واکشنی نشون بدن

19
00:01:26,294 --> 00:01:27,420
.باید ببینیم چی میشه

20
00:01:31,549 --> 00:01:35,428
بعد از عملیات نجات بعضی‌هامون رو به جاهای مختلف کشور منتقل کردن

21
00:01:35,512 --> 00:01:41,142
من یه دوره‌ای توی ویلای یه نفر بودم که
احتمالاً مال یکی از مقامات رژیم سابق بود

22
00:01:42,268 --> 00:01:44,979
یه روز می‌خواستم دوش بگیرم

23
00:01:45,063 --> 00:01:47,690
و یه روزنامه پیدا کردم
به زبان فارسی بود

24
00:01:47,774 --> 00:01:50,443
دانشجویان روزنامه‌ها
رو کف قفسه‌ها می‌انداختن

25
00:01:50,527 --> 00:01:52,695
و خلاصه منم روزنامه رو دزدیدم

26
00:01:52,779 --> 00:01:58,785
و کردمش توی شلوارم و اونجا بود که
برای اولین بار فهمیدم ماموریتی انجام شده

27
00:01:58,868 --> 00:02:02,831
که شکست خورده بود و
اینکه تلفات آمریکایی هم داشته

28
00:02:05,083 --> 00:02:08,753
واقعاً به خاطر کشته‌شدگان غصه خوردم

29
00:02:08,837 --> 00:02:12,090
و در عین حال حس
کردم حداقل فراموش نشدیم

30
00:02:14,467 --> 00:02:21,224
متأسفانه به نظرم این پیروزی‌ای
برای ایران از نظر پرستیژ و قدرت بود

31
00:02:21,307 --> 00:02:24,686
راستش رو بخواین
به نظر من که اصلاً اوضاع خوبی نیست

32
00:02:25,937 --> 00:02:29,190
اینجا که کاری از دست کسی برنمیاد

33
00:02:29,274 --> 00:02:33,069
آدم‌هایی اونجا هستن که دنیا دست‌شونه
[پدربزرگ یک گروگان]

34
00:02:33,152 --> 00:02:35,029
اونان که باید بدونن دارن چی کار می‌کنن

35
00:02:35,113 --> 00:02:37,198
برای همین هم ما
به اون جایگاه‌ها رسوندیمشون

36
00:02:42,078 --> 00:02:47,584
مردم به این باور رسیدن که ما شکست خوردیم

37
00:02:47,667 --> 00:02:51,713
و این شکستی بزرگ برای ما یعنی آمریکاست

38
00:02:51,796 --> 00:02:54,090
ضربه‌ی ویرانگری بود

39
00:02:59,512 --> 00:03:04,767
خدا رحمتشون کنه. آخه اونا واقعاً
اومدن و سعی کردن ما رو نجات بدن

40
00:03:04,851 --> 00:03:07,228
اونا سعیشون رو کردن. سعیشون رو کردن

41
00:03:10,481 --> 00:03:14,277
ولی من اون زمان چیزی
درباره عملیات نمی‌دونستم

42
00:03:15,570 --> 00:03:17,989
اونا اومدن و ما رو بیرون کشیدن بیرون

43
00:03:18,072 --> 00:03:19,866
و من رو هم بردن بیرون

44
00:03:21,701 --> 00:03:26,289
اون روز بود که منو فرستاد زندان اوین
توی سیاهچال

45
00:03:27,290 --> 00:03:32,420
تقریباً یه متر عرض و یه متر طولش بود

46
00:03:34,172 --> 00:03:37,842
هیچی به جز یه در فولادی اونجا نبود

47
00:03:37,926 --> 00:03:42,221
یه چیزی نازکی روی زمین بود و تمام

48
00:03:42,305 --> 00:03:46,392
من شش یا هفت طبقه زیرزمین بودم

49
00:03:46,476 --> 00:03:48,603
چیزی دیده نمیشد

50
00:03:49,562 --> 00:03:51,898
و همینطور که زمان می‌گذشت

51
00:03:51,981 --> 00:03:54,859
"پیش خودم گفتم: "خب همینه

52
00:03:54,943 --> 00:04:02,367
پس تصمیم گرفتم اونقدر محکم
سرم رو به در بکوبم که درجا بمیرم

53
00:04:04,035 --> 00:04:07,121
ولی بعد بیشتر بهش فکر کردم

54
00:04:07,205 --> 00:04:09,374
می‌خواستم دووم بیارم و برگردم خونه

55
00:05:03,678 --> 00:05:06,347
شب بخیر. شاه معزول ایران

56
00:05:06,431 --> 00:05:07,932
محمدرضا پهلوی

57
00:05:08,016 --> 00:05:10,184
بامداد امروز در قاهره درگذشت

58
00:05:12,979 --> 00:05:19,444
رادیو تهران این خبر را با عنوان
خونخوارِ قرن مُرده است" منتشر کرد"

59
00:05:19,527 --> 00:05:22,447
او ۶۰ ساله بود و از وطنش دور بود

60
00:05:23,781 --> 00:05:27,201
اگه مردمم رو ناامید کردم

61
00:05:27,285 --> 00:05:30,913
من تمام تلاشم رو کردم
ولی نتونتسم موفق بشم

62
00:05:30,997 --> 00:05:36,794
ولی معتقدم این بر عهده‌ی
مردم ایرانه که قضاوت کنند

63
00:05:37,420 --> 00:05:39,420
[مصر، قاهره]

64
00:05:40,006 --> 00:05:43,051
شاه واقعاً مرد متشخصی بود

65
00:05:43,134 --> 00:05:46,304
مرد مهربان و بی‌ریایی بود

66
00:05:48,681 --> 00:05:54,020
وقتی از دنیا رفت، احساس کردم این
مرد بیچاره واقعاً بدبیاری آورد ولی می‌دونید

67
00:05:54,103 --> 00:05:56,147
تاریخ بی‌گناهیش رو اثبات می‌کنه

68
00:06:01,903 --> 00:06:05,114
رئیس جمهور سادات سنگ تمام گذاشت

69
00:06:05,198 --> 00:06:07,241
تشییع جنازه دولتی برگزار کرد

70
00:06:08,993 --> 00:06:11,496
متحدان سابقِ شاه از جمله آمریکا

71
00:06:11,579 --> 00:06:14,207
مقاماتی بلندپایه برای
شرکت در مراسم فرستادند

72
00:06:14,290 --> 00:06:17,025
به جز رئیس جمهور سادات
دو عزادار عالی رتبه‌ی دیگر که

73
00:06:17,049 --> 00:06:20,296
به طور ناگهانی قدرت را
از دست دادند، حضور داشتند

74
00:06:20,379 --> 00:06:25,093
شاه معزول یونان و ریچارد نیکسون

75
00:06:25,176 --> 00:06:27,762
من بیش از سی سال ایشون رو می‌شناختم

76
00:06:27,845 --> 00:06:31,849
و شاه در تمام اون دوره و حتی بیشتر

77
00:06:31,933 --> 00:06:36,104
یکی از وفادارترین دوستان و متحدان آمریکا بوده
[ریچارد نیکسون، رئیس جمهور سابق آمریکا]

78
00:06:36,187 --> 00:06:41,609
و رفتاری که باهاش شد فقط می‌تونه
هشداری باشه برای دیگر دوستانِ آمریکا

79
00:06:41,692 --> 00:06:46,364
که وقتی به مشکلی برخوردند
نمی‌توانند روی ما حساب کنند

80
00:06:46,447 --> 00:06:48,241
و به نظرم این واقعاً مایه تأسفه

81
00:06:52,286 --> 00:06:55,039
امام شیعیان مصر دعای کوتاهی خواند

82
00:06:55,123 --> 00:06:59,168
و گفت: "خدایا اگر آنگونه که
شایسته اوست با او رفتار کنی

83
00:06:59,252 --> 00:07:00,419
پس سزاوار آن است

84
00:07:00,503 --> 00:07:03,256
و اگر بخششت را شامل حالش کنی

85
00:07:03,339 --> 00:07:06,217
"بخشنده و رحیم هستی

86
00:07:09,512 --> 00:07:14,225
شاه که مُرد با خودم گفتم
شاید الان دیگه آزادشون کنن

87
00:07:14,308 --> 00:07:16,394
ولی نکردن

88
00:07:16,477 --> 00:07:17,937
نکردن

89
00:07:39,542 --> 00:07:44,380
از ابتدای سال ۱۹۸۰ خیلی سخت
می‌شد بگی قدرت توی ایران دست کیه

90
00:07:44,463 --> 00:07:48,217
:دانشجوها به دولت می‌گفتن
"نه، ما گروگان‌ها رو آزاد نمی‌کنیم"

91
00:07:48,301 --> 00:07:52,054
و توی این اوضاع
انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد

92
00:07:56,934 --> 00:08:00,980
در اولین انتخابات ریاست جمهوری
ابوالحسن بنی‌صدر

93
00:08:01,063 --> 00:08:04,358
پیروز انتخابات شد و اولین رئیس جمهور شد

94
00:08:05,902 --> 00:08:08,779
بنی‌صدر تحصیلکرده فرانسه بود

95
00:08:08,863 --> 00:08:14,160
و مشتاق بود دست کم با کشورهای اروپایی
روابط خوبی برقرار کنه

96
00:08:14,243 --> 00:08:20,166
آمریکایی‌ها امیدوارند بنی‌صدر بتواند
قدرت دانشجویان و آخوندها را محدود کند

97
00:08:20,792 --> 00:08:25,792
من به دیدار آقای خمینی رفتم
بهش گفتم کشور در بحرانه

98
00:08:27,090 --> 00:08:32,090
که آمریکا خیلی از پول‌هامون رو بلوکه کرده

99
00:08:32,887 --> 00:08:35,087
اینکه ایران گروگان آمریکا شده بود

100
00:08:35,211 --> 00:08:36,211
ابوالحسن بنی‌صدر]
[رئیس جمهور سابق جمهوری اسلامی ایران

101
00:08:36,224 --> 00:08:37,124
.واضح بود

102
00:08:37,267 --> 00:08:39,267
جناب رئیس جمهور

103
00:08:39,291 --> 00:08:43,291
خبری از دانشجویانی که توی
سفارت آمریکا هستن دارین؟

104
00:08:44,107 --> 00:08:44,507
خیر

105
00:08:44,566 --> 00:08:46,438
واکنشتون چیه؟

106
00:08:46,735 --> 00:08:47,876
خیر

107
00:08:48,027 --> 00:08:51,239
بنی‌صدر حس می‌کرد این بحران
باعث شرمساری ایران شده

108
00:08:51,322 --> 00:08:53,908
و واقعاً دلش می‌خواست به این بحران پایان بده

109
00:08:53,991 --> 00:08:55,701
جناب رئیس جمهور

110
00:08:55,785 --> 00:09:01,999
می‌دونید چه کسی گروگان‌ها رو کنترل
می‌کنه و الان کجا هستند و حالشون چطوره؟

111
00:09:03,668 --> 00:09:07,588
خیر، من نمی‌دونم کجان

112
00:09:07,672 --> 00:09:12,134
یعنی حتی بهتون اعتماد ندارن
که بهتون بگن گروگان‌ها کجان؟

113
00:09:12,218 --> 00:09:17,598
وقتی میگم نمی‌دونم
به این معنا نیست که کاملاً بی‌اطلاعم

114
00:09:17,682 --> 00:09:23,521
می‌دونم که اونا رو به شهرهای مختلف ایران بردن
[منصور فرهنگ]

115
00:09:23,604 --> 00:09:25,273
وقتی میگم نمی‌دونم

116
00:09:25,356 --> 00:09:28,734
منظورم مسئله مسئولیته

117
00:09:28,818 --> 00:09:31,612
من اصلاً مسئولیتی در قبال این موضوع ندارم

118
00:09:31,696 --> 00:09:34,240
بنی‌صدر اصلاً قدرتی نداشت

119
00:09:34,323 --> 00:09:37,535
خمینی رهبرِ بلامنازع ایران بود

120
00:09:39,412 --> 00:09:42,512
من سعی کردم آقای خمینی رو 
متوجه اوضاع کنم

121
00:09:43,291 --> 00:09:46,891
ولی اون هیچی علاقه‌ای
به آزاد کردن گروگان‌ها نداشت

122
00:09:47,253 --> 00:09:51,053
اون برای اینکه دیکتاتوریش رو
به مردم تحمیل کنه

123
00:09:51,132 --> 00:09:53,132
به یه دشمن خارجی نیاز داشت

124
00:09:54,200 --> 00:09:58,800
برای همینم خمینی از خداش بود
گروگان‌ها رو نگه داره

125
00:10:09,400 --> 00:10:14,488
اون زمان میزان بی اعتمادی
بین دو کشور اونقدر

126
00:10:16,490 --> 00:10:18,659
زیاد بود که

127
00:10:18,743 --> 00:10:21,245
مذاکره اون زمان تابو بود

128
00:10:21,329 --> 00:10:25,583
به این معنا بود که در برابر
اراده‌ی یک ابرقدرت تسلیم بشیم

129
00:10:44,602 --> 00:10:49,106
بعد از عملیات نجات
دانشجویان خیلی از مردان رو

130
00:10:49,190 --> 00:10:52,318
از ساختمان سفارت خارج کردن
و به جاهای مختلفی در ایران بردند

131
00:10:54,111 --> 00:10:56,822
من و ان رو توی همون سفارت گذاشتن

132
00:10:58,032 --> 00:11:00,368
یادمه روز بیست و دوم سپتامبر

133
00:11:00,451 --> 00:11:07,875
توی حموم بودم که صدای موسیقی
"شنیدم و با خودم گفتم: "چه خبر شده؟

134
00:11:07,958 --> 00:11:12,588
نوای گروه موسیقی نظامی
در کل تهران به گوش می‌رسید

135
00:11:15,257 --> 00:11:17,259
یه چیزهایی رو به هوا می‌انداختن

136
00:11:17,343 --> 00:11:19,637
نمی‌تونستیم بفهمیم چه خبر شده

137
00:11:20,513 --> 00:11:24,433
یه روز بعدش بهمون گفتن
عراق به ایران حمله کرده

138
00:11:31,649 --> 00:11:36,821
ایران و عراق، اگرچه هنوز اعلام
نکردند، عملاً امشب در جنگ هستند

139
00:11:41,534 --> 00:11:44,495
بخشی از منطقه مرزی
ایران و عراق بیابان برهوتی است

140
00:11:44,578 --> 00:11:48,729
که یک آبراه مهم به اسم
شط العرب از آنجا می‌گذره

141
00:11:48,853 --> 00:11:50,400
عراق می‌خواهد کنترل آنجا را به دست بیاورد

142
00:12:17,027 --> 00:12:20,072
رهبرت کیه؟

143
00:12:20,156 --> 00:12:22,032
خمینی

144
00:12:22,116 --> 00:12:24,243
خمینی؟ -
بله، امام خمینی -

145
00:12:28,664 --> 00:12:32,460
در طول جنگ ایران و عراق
یک میلیون نفر کشته شدند

146
00:12:32,543 --> 00:12:35,588
گزارشات زیادی از تلفات گسترده
غیرنظامیان رسیده

147
00:12:35,671 --> 00:12:37,715
بعضی وقتا پیش خودم میگم: "وای خدایا

148
00:12:37,798 --> 00:12:45,431
مشکلاتِ یه روزِ ما بیشتر از مشکلاتیه که
"سالیانه توی یه کشور عادی پیش میاد

149
00:12:49,685 --> 00:12:52,062
ایران اون زمان ضعیف و آسیب‌پذیر بود

150
00:12:52,146 --> 00:12:54,648
اونا کلاً متکی به تجهیزات نظامیِ آمریکایی بودن

151
00:12:54,732 --> 00:12:56,150
که میراث رژیم شاه بود

152
00:12:56,233 --> 00:12:57,776
ولی تحریم شده بودن

153
00:12:57,860 --> 00:13:00,112
برای همین نمی‌تونستن
قطعات یدکی آمریکایی تهیه کنند

154
00:13:02,907 --> 00:13:06,076
جنگ با عراق بالاخره

155
00:13:06,160 --> 00:13:11,373
انگیزه‌ای برای ایرانی‌ها به وجودآورد تا
قضیه گروگان‌گیری رو پشت سر بذارن

156
00:13:11,457 --> 00:13:14,018
شب بخیر. امروز اولین نشانه امیدبخش

157
00:13:14,042 --> 00:13:17,213
برای آزادی گروگان‌های آمریکایی پس
از چندین ماه مشاهده شد

158
00:13:19,632 --> 00:13:25,137
یه هفته قبل از انتخابات خبرش بهمون رسید

159
00:13:25,221 --> 00:13:28,057
آخوندها با هم دیدار کرده بودن و شروط
جدیدی داشتن. به نظر اوضاع خوب بود

160
00:13:28,140 --> 00:13:31,644
به نظر می‌رسید تا قبل از سه شنبه
بتونیم گروگان‌ها رو از ایران خارج کنیم

161
00:13:31,727 --> 00:13:33,229
"گفتیم: "عه! پس یه دوره دیگه هم سر کاریم

162
00:13:33,312 --> 00:13:35,786
همه فکر می‌کردن ما واقعاً تا روز
انتخابات گروگان‌ها رو از ایران خارج می‌کنیم

163
00:13:36,010 --> 00:13:37,550
هیجان‌انگیز بود

164
00:13:37,733 --> 00:13:43,697
دولت کارتر معتقد بود به مذاکره
برای آزادسازی گروگان‌ها خیلی نزدیکه

165
00:13:43,781 --> 00:13:46,867
قطعاً کمپین ریگان نگران بودن

166
00:13:46,951 --> 00:13:48,744
این می‌تونست نتیجه‌ی انتخابات رو
به کلی تغییر بده

167
00:13:48,827 --> 00:13:51,914
فردی که الان روی کاره
مزیت فوق‌العاده‌ای داره

168
00:13:51,997 --> 00:13:54,238
چه در دستکاری در امور

169
00:13:54,262 --> 00:13:56,502
یا در سوءاستفاده از وقایعی که رخ می‌دهد
[رئیس کمپین ریگان]

170
00:13:56,585 --> 00:13:59,755
بنابراین واضحه که احتمالش هست

171
00:13:59,838 --> 00:14:04,093
کمپین ریگان-بوش کمیته غافلگیری اکتبر
تشکیل دادند

172
00:14:04,176 --> 00:14:10,266
که بررسی کنند اگه خمینی گروگان‌ها رو
در ماه اکتبر آزاد کنه چی میشه

173
00:14:10,349 --> 00:14:11,392
"گفتن: "حالا باید چیکار کنیم؟

174
00:14:11,475 --> 00:14:16,105
در این مورد آیا معتقدید رئیس جمهور داره
برای منافع سیاسی امور رو دستکاری می‌کنه؟

175
00:14:16,188 --> 00:14:18,482
نمی‌دونم داره می‌کنه یا نه

176
00:14:18,566 --> 00:14:20,651
مطمئناً دلیلی ندارم باور کنم که داره می‌کنه

177
00:14:20,734 --> 00:14:23,988
به نظرم همه‌ی ما واقعاً می‌خوایم
گروگان‌ها به خونه برگردن

178
00:14:24,071 --> 00:14:30,578
همه می‌دونن که ایرانی‌ها نمی‌خوان
ببینن فرماندار ریگان رئیس جمهور بشه

179
00:14:30,661 --> 00:14:34,498
اونا می‌خوان توی انتخابات با ۵۲ گروگانمون
یه دست بازی کنند

180
00:14:34,582 --> 00:14:38,460
انگار که اونا مثل ۵۲ تا کارت
در یک دسته ورق مذاکره هستند

181
00:14:39,211 --> 00:14:41,797
چیزی که واقعاً ازش دلخورم

182
00:14:41,880 --> 00:14:46,302
،توانایی یک ملت بیگانه
[جرالد فورد، رئیس جمهور سابق آمریکا]

183
00:14:46,385 --> 00:14:49,054
،که اینجا منظورم آیت الله است

184
00:14:49,138 --> 00:14:55,102
در تاثیرگذاری احتمالی
در انتخابات ریاست جمهوری آمریکاست

185
00:14:55,185 --> 00:14:58,188
ما همچنان منتظر بودیم ایرانیان
شرایطشون رو اعلام کنند

186
00:15:04,612 --> 00:15:06,612
من توی مجلس ایران بودم

187
00:15:06,781 --> 00:15:10,381
می‌دیدم که مذاکرات رو ساعت‌ها کِش میدن

188
00:15:24,256 --> 00:15:29,261
،بعد کم کم به نتیجه رسید. نه
تا روز انتخابات انجام نمی‌شد

189
00:15:29,345 --> 00:15:34,099
اون زمان با خودم فکر می‌کردم بهترین
سخنرانی‌ای که کارتر می‌تونه بکنه اینه که

190
00:15:34,183 --> 00:15:36,185
یه "تو کار ما دخالت نکنید"ِ تحریک آمیز بگه

191
00:15:36,268 --> 00:15:39,647
یه چیز آمریکایی و هیجانی و فقط بگه

192
00:15:39,730 --> 00:15:41,315
"گور باباتون"

193
00:15:42,900 --> 00:15:44,318
کارتر نمی‌خواست چنین
کاری رو بکنه چون فکر می‌کرد

194
00:15:44,401 --> 00:15:47,780
ممکنه به قیمت جونِ یکی
از گروگان‌ها تموم بشه

195
00:15:47,863 --> 00:15:49,823
نمی‌خواست هیچ کاری
کنه که اوضاع بدتر بشه

196
00:15:52,242 --> 00:15:55,621
بشینید -
بشینید! بشینید -

197
00:15:56,747 --> 00:15:58,332
کاش

198
00:16:00,084 --> 00:16:03,212
می‌تونستم پیش بینی کنم
گروگان‌ها چه زمانی برمی‌گردن

199
00:16:03,295 --> 00:16:05,172
ولی نمی‌تونم

200
00:16:05,255 --> 00:16:08,842
ولی چه گروگان‌ها قبل یا بعد
از انتخابات به کشور بازگردند

201
00:16:08,926 --> 00:16:12,721
و فارغ از نتیجه انتخابات

202
00:16:12,805 --> 00:16:16,225
دولت ایران و جامعه جهانی

203
00:16:16,308 --> 00:16:22,481
،متوجه خواهند شد که کشور ما
مردمش و رهبران هر دو حزب سیاسی

204
00:16:22,564 --> 00:16:28,028
همگی خواهان بازگشت زودهنگام و
بی خطرِ گروگان‌ها به وطن‌شان هستند

205
00:16:28,112 --> 00:16:34,993
ولی تنها بر مبنایی که عزت
ملی و یکپارچگی ملت ما حفظ شود

206
00:16:43,377 --> 00:16:47,464
جلو نیایین

207
00:16:47,548 --> 00:16:50,634
ممنون. خوشحالم که اینجام
خوشوقتم

208
00:16:53,471 --> 00:16:56,771
فرماندار، رئیس جمهور کارتر میگه شما دارین
با گروگان‌های ایران بازی سیاسی می‌کنید

209
00:16:57,725 --> 00:17:03,605
گروگان‌ها در نتیجه سیاست‌های
این دولت تقریباً یه ساله که اونجان

210
00:17:03,689 --> 00:17:05,983
کی فکر می‌کرد اینقدر طول بکشه؟

211
00:17:06,066 --> 00:17:11,363
سرتیتر خبرها قبل از انتخابات
سالگرد بحران گروگان‌گیری بود

212
00:17:11,447 --> 00:17:13,240
سرتیتر خبرها این بود

213
00:17:13,323 --> 00:17:14,575
روزها ادامه داشت

214
00:17:14,658 --> 00:17:18,412
یک سال پیش در چنین روزی
آمریکایی‌ها در ایران گروگان گرفته شدند

215
00:17:18,495 --> 00:17:20,664
هیچکس نمی‌دونست آخرش چی میشه

216
00:17:20,748 --> 00:17:22,666
هیچکس نمی‌دونست کار به کجا می‌رسه

217
00:17:22,750 --> 00:17:26,879
،با خودم گفتم: "وای خدای من
"الان دیگه کشور توی این فازه

218
00:17:26,962 --> 00:17:28,881
"این اساس انتخابات میشه"

219
00:17:36,722 --> 00:17:41,226
آخرین روز مبارزات انتخاباتی، روز قبل از انتخابات

220
00:17:41,310 --> 00:17:46,774
کاتر تصمیم گرفت برای آخرین
بار به سرتاسر کشور سفر کنه

221
00:17:46,857 --> 00:17:49,568
هوای پاک، آب تمیز

222
00:17:49,651 --> 00:17:50,986
کنترل گسترش سلاح‌های هسته‌ای

223
00:17:51,069 --> 00:17:53,614
...حفظ ملت‌مان در صلح، متمم حقوق برابر

224
00:17:53,697 --> 00:17:58,327
صبح زود به سمت غرب رفتیم
و در طول مسیر توقف کردیم

225
00:17:58,410 --> 00:18:01,330
هر روزی که رئیس جمهور بودم

226
00:18:01,413 --> 00:18:04,666
خطرات و درگیری‌هایی وجود داشته

227
00:18:04,750 --> 00:18:08,212
مشکلات جدی یا مناطق پرآشوب
جایی در جهان وجود داشته

228
00:18:08,295 --> 00:18:11,548
رفتیم سیاتل

229
00:18:11,632 --> 00:18:13,717
تمام مدت اونجا می‌رفت

230
00:18:13,801 --> 00:18:21,350
انتخابات سال ۱۹۸۰ انتخاباتی صرفاً بین
دو مرد، دو حزب نیست بلکه بین دو آینده است

231
00:18:21,433 --> 00:18:23,811
فردا رأی بدین

232
00:18:23,894 --> 00:18:26,438
به حزب دموکرات رأی بدین
بهمون کمک کنید. در پناه خدا باشید

233
00:18:29,733 --> 00:18:33,987
ساعت سه صبح پت کدل که
:کارشناس نظرسنجی بود زنگ زد و گفت

234
00:18:34,071 --> 00:18:35,781
می‌دونی جری"

235
00:18:35,864 --> 00:18:37,825
همه این حرف‌های که می‌زنیم که

236
00:18:37,908 --> 00:18:40,577
ریگان زیادی مسنه

237
00:18:40,661 --> 00:18:44,665
نسنجیده حرف می‌زنه و سطحیه

238
00:18:44,748 --> 00:18:46,875
همه با اینا موافقن

239
00:18:46,959 --> 00:18:48,877
:ولی همونطور که یه زن گفته

240
00:18:48,961 --> 00:18:52,464
این کارتر پدرسوخته"

241
00:18:52,548 --> 00:18:55,509
از پسِ یه آیت الله دوزاری برنمیاد

242
00:18:55,592 --> 00:18:58,554
"منم شانسم رو با گاوچرون امتحان می‌کنم

243
00:19:04,476 --> 00:19:06,603
کارشناس نظرسنجی به کارتر زنگ زد

244
00:19:07,980 --> 00:19:09,064
:و گفت

245
00:19:09,147 --> 00:19:12,526
"شما می‌بازین و بد هم می‌بازین"

246
00:19:12,609 --> 00:19:14,319
به نظر می‌رسد رونالد ریگان امشب

247
00:19:14,403 --> 00:19:20,492
در سرتاسر آمریکا و تمام بخش‌های کشور به
سمت پیروزی انتخاباتی با اکثریت آرا می‌رود

248
00:19:20,576 --> 00:19:23,829
و حالا ضربه‌ی سنگین دیگری به جیمی کارتر
از زادگاهش جنوب وارد شده

249
00:19:23,912 --> 00:19:29,126
سی‌بی‌اس نیوز تخمین می‌زند که
رونالد ریگان در آلاباما پیروز انتخابات می‌شود

250
00:19:29,209 --> 00:19:32,296
و همچنین فلوریدا که از قبل در آن پیروز شده

251
00:19:32,379 --> 00:19:35,424
...که ایالت بزرگی است و ایالت تگزاس

252
00:19:36,800 --> 00:19:41,763
طبق رأی‌پرسی در حوزه‌های رأی‌گیری
به نظر می‌رسد مردان ریگان را بیشتر دوست دارند

253
00:19:41,847 --> 00:19:45,350
چون می‌خواهند آمریکا
در امور جهانی قوی‌تر و موثرتر عمل کند

254
00:19:45,434 --> 00:19:48,353
نرخ تورممون دورقمی بود

255
00:19:48,437 --> 00:19:49,980
و بیکاری هم زیاد بود

256
00:19:50,063 --> 00:19:54,568
ولی به نظرم بحران گروگان‌گیری
ایران نشونه‌ای از ضعف شده بود

257
00:19:54,651 --> 00:19:57,237
و آمریکایی‌ها هم قرار نبود
رئیس جمهور ضعیفی داشته باشند

258
00:19:57,321 --> 00:19:58,322
دلسرد کننده بود

259
00:19:58,405 --> 00:20:01,158
مردم آمریکا حکم خودشون رو صادر کرده بودند

260
00:20:03,368 --> 00:20:06,914
یه روز یکی از نگهبان‌ها یواشکی
یه نسخه از مجله تایم رو بهم داد

261
00:20:06,997 --> 00:20:10,792
و توش یه مقاله‌ی بلندی درباره‌ی رونالد ریگان
به عنوان رئیس جمهور نوشته شده بود

262
00:20:10,876 --> 00:20:13,086
خیال کردم پروپاگاندای شورویه

263
00:20:13,170 --> 00:20:16,965
چون رونالد ریگان آخه؟! اون که بازیگره

264
00:20:17,049 --> 00:20:19,051
نه، عمراً رئیس جمهور بشه... احمقانه‌ست

265
00:20:21,261 --> 00:20:25,057
نگرانی‌ای وجود داشت که
اگر دولت جدید روی کار بیاد

266
00:20:25,140 --> 00:20:30,812
ممکنه تا هیئت دولت تشکیل بدن و تعیین سمت
کنن رسیدگی به این قضیه بازم ماه‌ها طول بکشه

267
00:20:30,896 --> 00:20:33,607
و در همین بین، گروگان‌ها هنوز اونجا هستند

268
00:20:33,690 --> 00:20:36,610
یه لحظه از ذهن مردم بیرون نمی‌رفتن

269
00:20:36,693 --> 00:20:39,029
بحث جون چندتا آدم وسط بود

270
00:20:46,370 --> 00:20:51,250
یه وقتایی پیش خودم فکر می‌کردم
ممکنه من تنها کسی باشم که اینجا موندم

271
00:20:51,333 --> 00:20:57,214
که همه رفتن و فقط من موندم یا بقیه مُردن

272
00:20:59,216 --> 00:21:03,136
یه زمان توی زیرزمین توی انفرادی بودم

273
00:21:03,220 --> 00:21:10,310
و دو نفر تو اتاق بغلیم بودن که صداشون
رو از پشت دیوار جداساز نازکی می‌شنیدم

274
00:21:10,394 --> 00:21:15,816
نگهبان‌شون که ظاهراً توی
همون اتاق بود، خوابش برد

275
00:21:15,899 --> 00:21:18,819
اون وسط هم اونا رادیو ترانزیستوری رو دزدیدن

276
00:21:18,902 --> 00:21:25,283
و گذاشتنش توی دستشویی ته راهرو که
همه بتونیم ازش استفاده کنیم. برش داشتم

277
00:21:25,367 --> 00:21:29,253
و هر برنامه خبری‌ای رو که گوش
می‌دادم چیز‌هایی که دستگیرم می‌شد رو

278
00:21:29,277 --> 00:21:30,063
 می‌نوشتم و می‌فرستادم براشون

279
00:21:30,247 --> 00:21:33,291
اون رادیو خیلی برام مهم بود

280
00:21:33,375 --> 00:21:36,387
چون با گوش دادن بهش می‌فهمیدم
یه دنیای دیگه اون بیرون هست

281
00:21:36,411 --> 00:21:39,423
و آدم‌هایی دارن از طرف ما اقدام می‌کنن

282
00:21:40,883 --> 00:21:44,983
[الجزیره]

283
00:21:45,053 --> 00:21:47,681
بعد از اینکه کارتر در انتخابات شکست خورد

284
00:21:47,764 --> 00:21:54,062
در عرض یک هفته چند دیپلمات
ارشد الجزایری باهامون تماس گرفتن

285
00:21:54,146 --> 00:22:00,569
و گفتن ایرانیان از ما می‌خوان برای
آزادی گروگان‌ها میانجی‌گری کنیم

286
00:22:03,113 --> 00:22:06,613
اون زمان الجزایر به خاطر اصولش معروف بود

287
00:22:07,534 --> 00:22:11,634
در نهایت الجزایر میانجی‌گری کرد
ولی سخت بود

288
00:22:11,658 --> 00:22:13,958
این کاملاً نظر شخصی منه
[محمد بجاوى، سفیر الجزایر در سازمان ملل متحد]

289
00:22:13,958 --> 00:22:18,558
ولی به نظر من که خمینی
نمی‌خواست گروگان‌ها رو آزاد کنه

290
00:22:23,175 --> 00:22:26,053
هفته‌ها کشمکش بود

291
00:22:28,096 --> 00:22:32,267
در بیست و یکم دسامبر جلسه‌ای
در وزارت امور خارجه بزرگزار شد

292
00:22:32,350 --> 00:22:36,938
و خبر رسید که ایرانیان شروط جدیدی دارن

293
00:22:37,022 --> 00:22:38,940
و این دیگه واقعاً شرم آور بود

294
00:22:39,024 --> 00:22:41,902
ازمون می‌خواستن ۲۴ میلیارد پول بدیم

295
00:22:41,985 --> 00:22:46,929
اونا مدعی بودن این مبلغ برابر با
دارایی‌های بلوکه شده در اوایل بحران

296
00:22:47,012 --> 00:22:51,461
و میلیاردها میلیارد پولیه که عقیده
داشتن شاه از کشور دزدیده

297
00:22:51,537 --> 00:22:55,437
آمریکایی‌ها پول‌های ما تو آمریکا رو
بلوکه کرده بودن

298
00:22:56,041 --> 00:22:59,041
ما می‌خواستیم پول‌هامون رو
پس بگیریم، همش رو

299
00:22:59,169 --> 00:23:01,169
آمریکا قبول نکرد

300
00:23:01,379 --> 00:23:03,715
ما فقط خندیدیم

301
00:23:03,799 --> 00:23:05,967
واقعاً مسخره بود

302
00:23:06,051 --> 00:23:09,387
ما هیچ مدرکی نداشتیم که نشون
بده ایران اینقدر پول طلبکاره

303
00:23:09,471 --> 00:23:12,265
و آمریکا هم برنامه‌ای برای پرداختش نداشت

304
00:23:12,641 --> 00:23:14,641
:چند روزی همینطور گذشت و اونا گفتن

305
00:23:15,185 --> 00:23:17,185
"نه، نه، غیرقابل قبوله"

306
00:23:17,563 --> 00:23:19,563
خیلی بد بود

307
00:23:22,234 --> 00:23:26,238
اواخر دسامبر اینطور به نظر رسید
که اینجوری هم به نتیجه نمی‌رسه

308
00:23:35,914 --> 00:23:37,999
ما رو برای کریسمس دوم

309
00:23:38,083 --> 00:23:42,671
از ساختمان سفارت به یه مهمان‌سرا منتقل کردن

310
00:23:42,754 --> 00:23:46,383
و نماینده پاپ کریسمس رو باهامون جشن گرفت

311
00:23:52,305 --> 00:23:54,724
تلویزیون ایران تصاویری از این صحنه ثبت کرده

312
00:23:54,808 --> 00:24:00,063
،و اولین تصویرها را از گروگان‌ها از آوریل گذشته
هشت ماه پیش در اختیار ما قرار داده

313
00:24:04,234 --> 00:24:07,654
فردی که تی‌شرت قرمز
پوشیده سر گروهبان پائول لوییس است

314
00:24:07,737 --> 00:24:09,156
لوییس که اهل هومر، ایلینوی است

315
00:24:09,239 --> 00:24:14,202
بدشانسی آورد و یک روز قبل
از تسخیر سفارت وارد ایران شد

316
00:24:14,286 --> 00:24:20,292
از روی عکس یک سال پیش مشخص است
که لوییس ۲۳ساله کمی هم عضله‌سازی کرده

317
00:24:20,375 --> 00:24:22,919
خسته شدم که بعد از کریسمس از ایران نرفتیم

318
00:24:23,003 --> 00:24:24,546
یه جورایی انرژیم رو گرفت

319
00:24:24,629 --> 00:24:27,549
دیگه کم کم داشتم افسرده می‌شدم

320
00:24:29,509 --> 00:24:32,387
بیشتر از یه سال بود که در اسارت بودیم

321
00:24:32,471 --> 00:24:35,265
انگار سال ۱۹۸۰ رو ازمون گرفتن

322
00:24:35,348 --> 00:24:37,976
و حالا اونجا بودیم و قرار بود
یه سال دیگه رو شروع کنیم؟

323
00:24:38,059 --> 00:24:39,811
ما که نفهمیدیم ۱۹۸۰ چطور گذشت

324
00:24:39,895 --> 00:24:46,109
همتون رو خیلی دوست دارم و
خیلی مشتاقم هر چه زودتر

325
00:24:46,193 --> 00:24:47,986
بیام و کنارتون باشم

326
00:24:48,069 --> 00:24:49,696
کریسمس مبارک

327
00:24:53,283 --> 00:24:56,453
در بهترین حالت میشه گفت روند ناجوری داره
[الجزیره]

328
00:24:56,536 --> 00:25:00,540
کمی شبیه تلاش برای سوزن نخ کردن در تاریکیه
[وارن کریستوفر، جانشین وزیر امور خارجه]

329
00:25:02,125 --> 00:25:05,837
به نظرم وارن کریستوفر
قهرمان واقعی این ماجرا بود

330
00:25:05,921 --> 00:25:11,801
چون کریستوفر فرصتی رو دید و
تصمیمش بر این شد که کوتاه نیاد

331
00:25:11,885 --> 00:25:16,431
مشتاقانه منتظر گفتگوی سازنده با الجزایری‌ها
هستیم که خیلی هم ازشون سپاسگزاریم

332
00:25:16,514 --> 00:25:21,937
گفتیم: "ما آمریکایی‌ها
"اون قضیه ۲۴ میلیارد دلار رو نادیده می‌گیریم

333
00:25:22,020 --> 00:25:24,940
جو اینجوری بود که باید هر کاری
از دستمون برمیاد بکنیم تا تموم بشه بره

334
00:25:25,023 --> 00:25:28,902
سوال این بود که می‌تونیم
سر مبلغ به توافق برسیم؟

335
00:25:28,985 --> 00:25:31,320
وارن کریستوفر و افرادش
تا ساعت دو بامداد به وقت الجزایر

336
00:25:31,344 --> 00:25:34,241
در داخل ساختمان
سفارت آمریکا مشغول به کار بودند

337
00:25:34,324 --> 00:25:40,038
ایران مبلغ زیادی پول بلوکه‌شده
در بانک‌های آمریکا داشت

338
00:25:40,121 --> 00:25:43,291
پس سر اون پول‌ها میشد مذاکره کرد

339
00:25:43,375 --> 00:25:50,882
تحت هیچ شرایطی قرار نبود
پولی به ناحق به دستشون برسه

340
00:25:50,966 --> 00:25:52,467
فقط پول‌های بلوکه‌شده

341
00:25:52,550 --> 00:25:54,135
مشکل بزرگ شکایت‌هاست

342
00:25:54,219 --> 00:25:56,012
بیش از ۲۷۰ شکایت

343
00:25:56,096 --> 00:25:58,765
بانک‌ها و شرکت‌ها از ایران شکایت
می‌کنند زیرا ایران به آن‌ها بدهکار است

344
00:25:58,848 --> 00:26:00,725
و یه مشکل دیگه هم بود

345
00:26:00,809 --> 00:26:06,606
ایران زمان شاه از
بانک‌های بزرگی وام گرفته بود

346
00:26:06,690 --> 00:26:12,779
و بعد این‌ها رو بین دیگر بانک‌ها
پخش کرده بودند پس اون زمان

347
00:26:12,862 --> 00:26:14,072
اگه نگیم صدتا، ده‌ها بانک

348
00:26:14,155 --> 00:26:18,410
در سراسر جهان بودن که
بخشی از این وام‌ها دستشون بود

349
00:26:18,493 --> 00:26:20,620
این رو باید چیکار کنیم؟

350
00:26:20,704 --> 00:26:24,749
من دستیار وزیر خزانه‌داری
در امور اجرا و عملیات بودم

351
00:26:24,833 --> 00:26:28,232
وظیفه‌ام مذاکره با
بانک‌هایی بود که می‌خواستن

352
00:26:28,256 --> 00:26:31,423
ایرانی‌ها سود معوقه گذشته رو پرداخت کنند

353
00:26:31,506 --> 00:26:36,469
بانکدارها با ماشین حساب‌هاشون
دور میز نشسته بودن

354
00:26:36,553 --> 00:26:39,848
مشخص بود که برای
ایرانی‌ها خیلی گرون تموم میشه

355
00:26:39,931 --> 00:26:43,184
قدم بعدی به ایران بستگی دارد

356
00:27:12,630 --> 00:27:18,595
به نظر من که نه. گروگان‌گیرها
آدم بدهای این داستانن

357
00:27:18,678 --> 00:27:23,391
اونا دولت خمینی رو فراتر
از آنچه می‌خواست، بردن

358
00:27:23,475 --> 00:27:30,023
اونا گروگان‌ها رو ۴۴۴ روز
در شرایط سختی زندانی کردند

359
00:27:30,106 --> 00:27:32,150
آدم بدها اونان

360
00:27:32,233 --> 00:27:38,698
به نظرم اونا مقصر نیستن. مقصر خمینیه
چون از بحران گروگان‌گیری به عنوان

361
00:27:38,782 --> 00:27:42,786
ابزاری قدرتمند برای کمک
به موضع سیاسیش استفاده کرد

362
00:27:42,869 --> 00:27:48,208
ولی کم کم اون تب اجتماعی هم اومد پایین

363
00:27:48,291 --> 00:27:51,711
و وقتی دیگه بحران
گروگان‌گیری فایده‌ای براش نداشت

364
00:27:51,795 --> 00:27:54,047
می‌خواست هرچه زودتر تمومش کنه

365
00:27:56,508 --> 00:28:02,055
این پایان بازی بود و اون
زمان این واقعاً یه بازی بود

366
00:28:02,138 --> 00:28:09,479
معمولاً شام بهمون کنسرو ماکارونی می‌دادن
که از تو فروشگاه خودمون کِش رفته بودن

367
00:28:09,562 --> 00:28:15,735
ولی کنارش هر قرص ویتامینی
که دم دستشون میومد هم میذاشتن

368
00:28:15,819 --> 00:28:18,613
حالا واسه چی داشتن این
قرص‌های ویتامین رو بهمون می‌دادن؟

369
00:28:18,696 --> 00:28:25,161
چون نمی‌خواستن تا بیستم ژانویه مریض بشیم

370
00:28:28,081 --> 00:28:32,919
کم کم فکر کردم ممکنه دیگه پایان ماجرا باشه
آخه از انفرادی منتقلم کرده بودن

371
00:28:33,002 --> 00:28:36,214
به یه اتاق خیلی زیبا با حموم اختصاصی

372
00:28:36,297 --> 00:28:40,635
که بعداً فهمیدم مهمان‌سرای نخست وزیر بود

373
00:28:40,718 --> 00:28:46,266
واقعا جای قشنگی بود، مبلمان
فرانسوی داشت، آینه‌های طلاکاری شده

374
00:28:46,349 --> 00:28:49,644
نگهبان‌ها هم خیلی مهربون شده بودن

375
00:28:49,727 --> 00:28:51,813
اینجوری که: "حال می‌کنی
"چقدر بهت خوش گذشته؟

376
00:28:51,896 --> 00:28:56,192
بعد افرادی از سفارت الجزایر به دیدنمون اومدن

377
00:28:56,276 --> 00:28:59,028
یکیشون برامون وسایل ورزشی آورد

378
00:28:59,112 --> 00:29:00,947
فقط ورزش می‌کنیم

379
00:29:01,030 --> 00:29:03,324
و چند دست لباس ورزشی آوردن

380
00:29:05,827 --> 00:29:10,165
یه شب اومدن وگفتن
می‌خوایم ببریم معاینه‌تون کنن

381
00:29:10,248 --> 00:29:14,586
دکترها اومدن، به ضربان قلبمون
گوش دادن، یه کارهای دیگه کردن

382
00:29:14,669 --> 00:29:16,713
نه، فقط خوب نمی‌بینم -
خوب نمی‌بینی؟ -

383
00:29:16,796 --> 00:29:19,132
نه -
چرا؟ -

384
00:29:19,215 --> 00:29:20,592
خب اونا عینکم رو ازم گرفتن
[پاول نیدهام، گروگان]

385
00:29:20,675 --> 00:29:22,760
نتونستیم پیداش کنیم

386
00:29:25,364 --> 00:29:26,164
آسیبی هم دیدی؟

387
00:29:26,389 --> 00:29:29,100
نه، آسیبی نه، ولی

388
00:29:30,268 --> 00:29:34,022
به نظرم انگار تشنج کردم
[بری روزن، گروگان]

389
00:29:34,105 --> 00:29:36,649
ضربان قلبم یکهو رفت بالا

390
00:29:36,733 --> 00:29:38,818
بعد از اون این مشکل برام پیش اومد که

391
00:29:38,902 --> 00:29:42,322
قلبم خیلی تند می‌زنه
همیشه صداش رو می‌شنوم

392
00:29:59,464 --> 00:30:00,965
ازشون پرسیدم چه خبر شده

393
00:30:01,049 --> 00:30:03,301
"و گفتن: "قراره برید" گفتم: "هممون؟

394
00:30:03,384 --> 00:30:05,386
"و اونا گفتن: "آره، همتون

395
00:30:05,470 --> 00:30:07,555
ما رو بردن توی یه اتاقی. دوربین هم داشتن

396
00:30:10,642 --> 00:30:17,190
می‌خواستن با معصومه ابتکارِ دوست‌داشتنی
!مصاحبه‌ی تلویزیونی کنند

397
00:30:17,273 --> 00:30:19,901
"اون گفت: "ما می‌خوایم چندتاتون رو آزاد کنیم

398
00:30:19,984 --> 00:30:23,571
به عبارت دیگه منظورش این بود که آزادی‌تون
بستگی به حرف‌هایی داره که قراره بزنید

399
00:30:23,655 --> 00:30:27,867
از هرکدوم از گروگان‌ها خواستیم
شخصاً درباره‌ی شرایطش صحبت کنه

400
00:30:27,951 --> 00:30:30,286
من نونزدهم سپتامبر وارد ایران شدم
[مورهد کندی، گروگان]

401
00:30:30,370 --> 00:30:35,416
می‌خواستیم این پیام رو برسونیم که
گروگان‌ها هم مثل مهمون‌های ما هستن

402
00:30:35,500 --> 00:30:40,838
فقط آزاد نیستن مثل یه مهمون
این ور و اون ور برن

403
00:30:40,922 --> 00:30:43,132
من فرمانده‌ی نیروی دریایی آمریکام
[دوان گیلیت، گروگان]

404
00:30:43,216 --> 00:30:45,885
قبلش بهمون گفته بودن چه حرف‌هایی
می‌تونیم بزنیم و چه حرف‌هایی نه

405
00:30:45,969 --> 00:30:49,597
وضعیتت توی این مدت چطور بود؟

406
00:30:49,681 --> 00:30:51,516
بستگی داشت
[بری روزن، گروگان]

407
00:30:51,599 --> 00:30:53,101
کلی بگو

408
00:30:53,184 --> 00:30:54,727
...خب روزی سه بار بهم غذا می‌دادن

409
00:30:54,811 --> 00:30:58,064
باید می‌گفتیم چقدر خوب باهامون
رفتار شده و چقدر بهمون خوش گذشته

410
00:30:58,147 --> 00:31:00,942
و اینکه به میل خودمون
اونجا بودیم و این مزخرفات

411
00:31:01,025 --> 00:31:03,945
...طرز برخوردشون خوب بود
[استیون لوترباخ، گروگان]

412
00:31:04,028 --> 00:31:08,032
در بیشتر مواقع بدون خصومت یا

413
00:31:09,993 --> 00:31:12,579
آزار مستقیم بود

414
00:31:12,662 --> 00:31:13,804
غذا چطور بود؟

415
00:31:13,828 --> 00:31:15,582
کافی بود
[گری لی، گروگان]

416
00:31:15,665 --> 00:31:21,296
من عمداً چیزهایی گفتم که
صحبت‌هام قابل پخش نباشه

417
00:31:21,379 --> 00:31:25,550
نمی‌خواستم نقشی توی این
نمایش تبلیغاتیشون داشته باشم

418
00:31:27,343 --> 00:31:28,928
:گمونم یه چیزی تو این مایه‌ها گفتم که

419
00:31:29,012 --> 00:31:31,848
شما انقلاب خیلی خوبی داشتین"

420
00:31:31,931 --> 00:31:36,144
فرصتش رو داشتین که کار  مثبتی
برای کشورتون بکنید

421
00:31:36,227 --> 00:31:38,062
"و واقعا خرابش کردین

422
00:31:38,146 --> 00:31:40,231
از این تجربه چی یاد گرفتین؟

423
00:31:40,315 --> 00:31:44,193
یاد گرفتم چطور ۱۴ ماه و نیم رو
[فردریک کوپکه، گروگان]

424
00:31:44,277 --> 00:31:46,696
بدون هیچ کاری جز مطالعه بگذرونم

425
00:31:46,779 --> 00:31:49,157
بعد روز بعدش کلاً یه گوشه نشستیم

426
00:31:49,240 --> 00:31:50,950
هیچ اتفاقی نیفتاد

427
00:31:53,328 --> 00:32:00,209
بعدش، رسماً چند روز
قبل از تغییر دولت در آمریکا

428
00:32:00,293 --> 00:32:06,799
با پیشنهادی سراغمون
اومدن که تو خواب هم نمی‌دیدیم

429
00:32:06,883 --> 00:32:10,178
که تمام بدهیشون به بانک‌ها رو میدن

430
00:32:10,261 --> 00:32:11,721
پس اون مشکل حل شد

431
00:32:14,307 --> 00:32:16,007
یه کم چک و چونه زدن

432
00:32:16,643 --> 00:32:19,843
باید بگم سخت بود
ولی بالاخره به نتیجه رسید

433
00:32:20,271 --> 00:32:25,985
قرار شد آمریکا هشت میلیارد رو
برگردونه و بره به حساب یه شخص ثالث

434
00:32:26,069 --> 00:32:29,572
تا ایران بتونه بگه اون مقدار پول رو گرفته

435
00:32:29,656 --> 00:32:32,909
ولی به محض آزادی گروگان‌ها

436
00:32:32,992 --> 00:32:35,953
تقریباً پنج میلیاردش میره
پای بدهی‌هاشون به بانک‌ها

437
00:32:36,037 --> 00:32:37,747
خیلی ضرر کردن

438
00:32:37,830 --> 00:32:41,751
امروز بابت چیزهای زیادی
خوشحال و سپاسگزارم

439
00:32:41,834 --> 00:32:44,962
با توجه به پولی که روی میز گذاشتن

440
00:32:45,046 --> 00:32:49,217
تخمین زدم که ایران به ازای هر گروگان

441
00:32:49,300 --> 00:32:52,011
روزانه صدها هزار دلار پول پرداخت می‌کنه

442
00:32:53,346 --> 00:32:57,225
قبل از اینکه پول منتقل
بشه و گروگان‌ها آزاد شوند

443
00:32:57,308 --> 00:33:01,145
چند سند دیگر باید امضا شوند

444
00:33:07,276 --> 00:33:10,029
همه چیز هنوز طبق برنامه پیش میره

445
00:33:10,113 --> 00:33:13,491
شب قبل از مراسم تحلیف ریگان

446
00:33:13,574 --> 00:33:19,789
کارتر رسماً یک یا دو ساعت
روی مبل دفترش خوابید

447
00:33:21,332 --> 00:33:27,004
می‌خواست گروگان‌ها قبل از اینکه
صبح بشه و ریگان سوگند یاد کنه آزاد بشن

448
00:33:27,088 --> 00:33:29,048
و برای همین هم کل شب رو بیدار موند

449
00:33:29,132 --> 00:33:34,762
مدام با وارن کریستوفر در تماس بود
تا اون مقدار زیاد پول رو هماهنگ کنه

450
00:33:37,432 --> 00:33:40,977
باشه پس بانک انگلستان خزانه رو تایید کرده؟

451
00:33:46,357 --> 00:33:48,025
بسیار خب

452
00:33:48,109 --> 00:33:50,653
پس میره الجزیره

453
00:33:50,737 --> 00:33:54,323
و الجزیره وقتی به ایران خبر
بده بهمون خبر میده، درسته؟

454
00:33:56,659 --> 00:34:01,914
خب بانک انگلستان می‌دونه
ما قراره به چه رقمی برسیم؟

455
00:34:01,998 --> 00:34:05,376
باشه فقط نمی‌خوام چیزی
کمتر از ۱۲ میلیون رو تایید کنند

456
00:34:05,460 --> 00:34:07,545
باشه. روز خوش

457
00:34:09,881 --> 00:34:13,634
واقعاً یه چالش بود ولی به موقع ردیفش کردیم

458
00:34:13,718 --> 00:34:16,888
دمت گرم رفیق. عالیه. عالیه

459
00:34:16,971 --> 00:34:23,227
،فکر کنم ساعت چهار صبح روز بیستم ماه
همه‌چیز امضا شد. کارمون تموم شد

460
00:34:23,311 --> 00:34:28,649
جوئی اومد؟ پول توی بانکه
کارمون تموم شد

461
00:34:28,733 --> 00:34:32,528
الجزایر به ایران خبر میده
که پول به حساب رفته

462
00:34:32,612 --> 00:34:36,824
بنا به گفته برج مراقبت در
تهران هواپیماها آماده پرواز هستند

463
00:34:36,908 --> 00:34:42,246
کاخ سفید می‌گوید همه کارها
انجام شده جز آزادای گروگان‌ها

464
00:34:54,634 --> 00:34:59,847
ساعت هنوز پنج نشده بود که یه
یارویی یهو وارد اتاق من و بروس شد

465
00:34:59,931 --> 00:35:04,060
و گفت: "وسایلتون رو جمع
"کنید. همین الان میریم فرودگاه

466
00:35:05,103 --> 00:35:07,980
ما هم که وسایل زیادی نداشتیم

467
00:35:08,064 --> 00:35:10,983
و از جمله چیزهایی که
نداشتیم، کفش‌هامون بود

468
00:35:11,067 --> 00:35:14,153
:و این رو گفتیم و اونم جواب داد
"میرم کفش‌هاتون رو بیارم"

469
00:35:14,237 --> 00:35:18,282
و با یه کیسه کفش برگشت و پخش زمینش کرد

470
00:35:20,034 --> 00:35:22,537
من از اونجا با یه جفت دمپایی لا انگشتی رفتم

471
00:35:23,663 --> 00:35:28,668
چشم‌هامون روبسته بودن و منو بردن
سمت یه ماشینی که متوجه شدم اتوبوسه

472
00:35:28,751 --> 00:35:30,920
می‌دونید دو طرف رو گرفته بودم تا نیفتم

473
00:35:31,003 --> 00:35:34,507
بهم گفتن بشینم و منم نشستم

474
00:35:34,590 --> 00:35:38,344
فکر کنم من رو فرستادن توی
دستشویی اتوبوس ولی اهمیتی نداشت

475
00:35:38,427 --> 00:35:40,888
آخه من حاضر بودم رو باربند هم سوار بشم

476
00:35:40,972 --> 00:35:42,390
دوتا مرد پشت سرم بودن

477
00:35:42,473 --> 00:35:44,225
:و یکیشون پچ پچ می‌کرد و می‌گفت

478
00:35:44,308 --> 00:35:46,352
چه خبر شده؟ به نظرت داریم میرم فرودگاه؟"

479
00:35:46,435 --> 00:35:48,271
"می‌دونی قضیه چی؟ چه خبر شده؟

480
00:35:49,730 --> 00:35:55,403
یکی از نگهبان‌ها گفت:
"خفه شو، پدرسگ آمریکایی"

481
00:35:56,904 --> 00:35:58,364
و منم به فارسی جواب دادم

482
00:35:58,447 --> 00:36:01,868
"خودت خفه شو پدرسگِ ایرانی"

483
00:36:01,951 --> 00:36:06,163
پس منو از اتوبوس پیاده کرد و
نگهبان‌ها کتکم زدن و اتوبوس رفت

484
00:36:09,917 --> 00:36:13,588
یه نفر اومد و گفت: "این اینجا
"چیکار می‌کنه؟ واسه چی اینجاست؟

485
00:36:13,671 --> 00:36:16,215
"طرف هم گفت: "آخه به مادرم توهین کرد

486
00:36:16,299 --> 00:36:23,139
اونم گفت: "مادرت به هیچ جای من
نیست این رو بردارین ببرین فرودگاه

487
00:36:24,765 --> 00:36:26,642
"همشون باید توی فرودگاه باشن

488
00:36:26,726 --> 00:36:29,770
و منو صندلی عقب مرسدس بنز نشوندن

489
00:36:37,570 --> 00:36:41,490
از ون که پیاده شدیم
چشم‌بندهامون رو در آوردن

490
00:36:41,574 --> 00:36:49,415
قبل از رسیدن به هواپیماهای الجزایر
باید از تونلِ وحشت رد می‌شدیم

491
00:36:49,498 --> 00:36:54,503
:همه داد می‌زدن
"مرگ بر آمریکا. مرگ بر آمریکا"

492
00:36:58,883 --> 00:37:00,134
و پیش خودم گفتم

493
00:37:00,217 --> 00:37:03,471
عجب آدمای ترسویی

494
00:37:03,554 --> 00:37:05,973
اگه ذره‌ای شخصیت داشتن

495
00:37:06,057 --> 00:37:10,519
نمی‌دونم، میومدن باهامون دست می‌دادن
می‌گفتن: "ببینید، قضیه شخصی نیست

496
00:37:10,603 --> 00:37:14,482
شرمنده اذیت شدین
"سفر خوبی داشته باشید

497
00:37:14,565 --> 00:37:16,359
از این خبرها نبود

498
00:37:20,821 --> 00:37:23,115
امروز روز خوبی در واشنگتن داریم

499
00:37:23,199 --> 00:37:27,620
روز خیلی خوبی برای
برگزاری مراسم تحلیفه. هوا ابریه

500
00:37:27,703 --> 00:37:31,832
ریگان مسن‌ترین رئیس‌جمهور آمریکا میشه

501
00:37:31,916 --> 00:37:34,043
ریگان کارهای تشریفاتی رو کرد

502
00:37:34,126 --> 00:37:38,798
فرماندار -
خبر آزادی گروگان‌ها رو شنیدین؟ -

503
00:37:38,881 --> 00:37:43,719
،ولی ساعت به ساعت
دقیقه به دقیقه‌اش نفس‌گیر بود

504
00:37:43,803 --> 00:37:45,596
والتر، نمی‌دونم شنیدین یا نه

505
00:37:45,680 --> 00:37:48,849
اون بهمون گفت که صدای
هواپیماها رو در انتهای باند می‌شنوه

506
00:37:48,933 --> 00:37:55,481
آیا گروگان‌ها در زمانی که هنوز جیمی کارتر
رئیس جمهور بود از ایران خارج می‌شدند؟

507
00:37:58,275 --> 00:38:01,862
ما همینجور داشتیم ورقه‌ها رو
:امضا می‌کردیم که اومدن گفتن

508
00:38:01,946 --> 00:38:06,409
باید از اینجا برید چون"
"رئیس جمهور جدید قراره بیاد

509
00:38:06,492 --> 00:38:10,496
کارتر رفت بالا لباس‌هاش رو
عوض کنه و منم به مرکز عملیات رفتم

510
00:38:10,579 --> 00:38:19,171
و یه گوشی تلفن دم این گوشم بود
و با مرکز اطلاعات در ارتباط بودم

511
00:38:19,255 --> 00:38:23,509
دقیقه به دقیقه اتفاقات ایران رو دنبال می‌کردم

512
00:38:23,592 --> 00:38:25,052
با اون یکی گوشی

513
00:38:25,136 --> 00:38:28,264
با جیمی کارتر حرف
می‌زدم که توی ماشین بود

514
00:38:28,347 --> 00:38:31,809
تا ریگان رو همراهی کنه تا سوگند یاد کنه

515
00:38:31,892 --> 00:38:33,894
راستش کارتر از دست من
اعصابش خرد شده بود

516
00:38:33,978 --> 00:38:37,356
ولی من یکسره بهش زنگ می‌زدم
و خبرهای جدید رو بهش می‌دادم

517
00:38:37,440 --> 00:38:39,650
می‌دونید مثلاً می‌گفتم
گروگان‌ها رو جابجا کردن

518
00:38:39,734 --> 00:38:41,652
دارن می‌برنشون فرودگاه

519
00:38:41,736 --> 00:38:42,945
دارن به صفشون می‌کنن

520
00:38:43,029 --> 00:38:44,321
الان دیگه قطعی به نظر می‌رسه

521
00:38:44,405 --> 00:38:45,865
هواپیماها منتظرن

522
00:38:45,948 --> 00:38:47,950
منتظر می‌مونیم تا مطمئن
بشیم هواپیماشون بلند شده

523
00:38:48,034 --> 00:38:49,577
نمی‌دونم شنیدین یا نه

524
00:38:49,660 --> 00:38:53,456
اون گفت: "ما همه خوشحالیم و
"منتظر می‌مونیم تا هواپیماشون بلند بشه

525
00:38:54,540 --> 00:38:57,585
وقتی سوار هواپیما شدیم
همه داشتن همدیگه رو بغل می‌کردن

526
00:38:57,668 --> 00:39:00,296
مدت‌ها بود ندیده بودمشون. اونا دوست‌هام بودن

527
00:39:00,379 --> 00:39:03,007
خوشحال شدیم دیدیم
دوست‌هامون حالشون خوبه

528
00:39:04,008 --> 00:39:05,051
!وای باورنکردنی بود

529
00:39:11,015 --> 00:39:13,309
داره از پله‌ها پایین میاد

530
00:39:13,392 --> 00:39:15,061
...و

531
00:39:15,144 --> 00:39:18,064
میریم بپرسیم خبری
از گروگان‌ها داره یا نه. اومدش

532
00:39:19,315 --> 00:39:21,734
جناب رئیس جمهور، گروگان‌ها آزاد شدن؟

533
00:39:21,817 --> 00:39:23,235
هنوز مشخص نیست

534
00:39:23,319 --> 00:39:24,987
هنوز نه. هنوز نه

535
00:39:25,071 --> 00:39:27,448
فرانک همین رو گفت؟ من نشنیدم -
گفت هنوز نه -

536
00:39:27,531 --> 00:39:28,783
هنوز نه. هنوز نه

537
00:39:28,866 --> 00:39:32,661
اونا فریبش دادن. اونا تا آخر فریبش دادن

538
00:39:32,745 --> 00:39:35,498
و آخرین نمکی که به زخمش پاشیدن

539
00:39:35,581 --> 00:39:46,008
این بود که هواپیمای گروگان‌ها تا لحظه‌ی پایان
ریاست جمهوری کارتر و جانشینی ریگان، بلند نشد

540
00:39:50,054 --> 00:39:55,393
این اقدامی غیرعادی و
جسورانه بود تا آمریکا رو تحقیر کنه

541
00:39:55,476 --> 00:40:01,649
ما می‌توانیم آمریکایی قدرتمند و مرفه
در صلح با خود و جهان داشته باشیم

542
00:40:01,732 --> 00:40:05,236
اونا می‌خواستن جیمی کارتر رو تحقیر کنند

543
00:40:05,319 --> 00:40:09,031
این تعبیر قانع‌کننده‌ایه
ولی یه تعیبر دیگه هم هست

544
00:40:09,115 --> 00:40:11,951
آیا کمپین ریگان-بوش در سال ۱۹۸۰

545
00:40:12,034 --> 00:40:16,122
برای نگه داشتن آمریکایی‌ها در ایران
تا روز انتخابات توطئه کرد؟

546
00:40:17,623 --> 00:40:19,623
در ماه اکتبر سال ۱۹۸۰

547
00:40:20,335 --> 00:40:23,835
به نظر می‌رسید عده‌ای از ایرانیان

548
00:40:23,859 --> 00:40:30,059
مخفیانه با افراد ریگان و بوش
 ارتباط برقرار کردند

549
00:40:32,930 --> 00:40:38,727
من با شواهد زیادی برخورد کردم، عمدتاً تصادفی

550
00:40:38,811 --> 00:40:41,522
که کمپین ریگان

551
00:40:41,605 --> 00:40:45,609
سعی کرد تهرانی‌ها رو متقاعد کنه تا
گروگان‌ها رو تا بعد از انتخابات نگه دارند

552
00:40:45,693 --> 00:40:49,113
چون نمی‌خواستن آزادی گروگان‌ها
روی نتیجه انتخابات تاثیری بذاره

553
00:40:49,196 --> 00:40:52,658
شایعه شده بود که حاضره در ازای
آزادی گروگان‌ها بهشون سلاح بده

554
00:40:52,741 --> 00:40:56,579
و تعدادی افراد رو پیدا کردم
که حرف‌هایی برای گفتن دارن

555
00:40:56,662 --> 00:41:00,624
هنوز فکر می‌کنم یه زمانی
یه اعتراف دم آخری خواهیم شنید

556
00:41:02,460 --> 00:41:07,173
وقتی سال ۱۹۹۱ قرار بود صلاحیتم
برای مدیر اطلاعات مرکزی تایید بشه

557
00:41:07,256 --> 00:41:12,553
یه نفر ادعا کرد من و بوش رو
 در حال قدم زدن در فرودگاه پاریس دیده

558
00:41:12,636 --> 00:41:14,847
به عنوان بخشی از غافلگیری اکتبر
[یک رخداد خبری با قابلیت تأثیرگذاری بر نتیجه یک انتخابات]

559
00:41:16,307 --> 00:41:19,143
هنوز مدرک موثقی پیدا نشده

560
00:41:19,226 --> 00:41:21,270
سوالات بی‌جواب زیادی وجود داره

561
00:41:21,687 --> 00:41:23,387
من دوست دارم پایان این ماجرا رو ببینم

562
00:41:23,523 --> 00:41:25,523
دوست دارم بدونم دقیقا چه اتفاقی افتاده

563
00:41:26,100 --> 00:41:28,600
و اگه کسی بتونه بهم بگه

564
00:41:29,654 --> 00:41:30,854
احساس خودم اینه که ازش استقبال می‌کنم

565
00:41:30,946 --> 00:41:33,073
همش چرت و پرت بود

566
00:41:36,660 --> 00:41:41,207
در اون زمان بعید به نظر می‌رسید که
دولت ریگان قول داده بهشون سلاح بفروشه

567
00:41:41,290 --> 00:41:46,045
ولی چند سال بعد در اواسط دهه ۸۰
یهو بحثِ رسوایی ایران کنترا پیش اومد

568
00:41:46,128 --> 00:41:50,633
در کمال تعجب دولت ریگان داشت
مستقیماً به ایران سلاح می‌فروخت

569
00:41:52,760 --> 00:41:55,054
...اینجانب رونالد ریگان رسماً سوگند میخورم

570
00:41:55,137 --> 00:41:57,431
...که با خلوص نیت

571
00:41:57,974 --> 00:41:59,374
تاریخ خواهد گفت

572
00:41:59,472 --> 00:42:02,872
که ما آقای ریگان رو رئیس جمهور آمریکا کردیم

573
00:42:04,063 --> 00:42:04,963
!کاملاً واضحه

574
00:42:09,652 --> 00:42:13,906
و از ایران خبر رسیده که
گروگان‌ها آماده پرواز هستند

575
00:42:15,324 --> 00:42:19,453
یعنی منتظر بودن کارتر از ریاست جمهوری
برکنار بشه؟ کی می‌دونه؟

576
00:42:19,536 --> 00:42:23,123
ولی تا وقتی که ریگان سوگند
یاد نکرد هواپیمامون بلند نشد

577
00:42:27,294 --> 00:42:29,463
وقتی سوار هواپیما بودیم
همه سوالمون این بود که

578
00:42:29,547 --> 00:42:32,549
یعنی این هواپیما بلند میشه؟

579
00:42:32,633 --> 00:42:37,638
قراره بهش شلیک کنن یا دارن
ما رو می‌برن یه جای دیگه؟

580
00:42:37,721 --> 00:42:39,807
من خیلی دلواپس بودم

581
00:42:39,890 --> 00:42:43,352
به نظرم تا وقتی از حریم هوایی
ایران خارج نشدیم، همه دلواپس بودیم

582
00:42:43,435 --> 00:42:46,146
و اون موقع بود که همه هیجان‌زده شدن

583
00:42:46,230 --> 00:42:48,399
هواپیما بلند شد

584
00:42:48,482 --> 00:42:50,442
هواپیما بلند شد -
هواپیما بلند شد؟ وای -

585
00:43:00,202 --> 00:43:02,788
خب اگه الان پخش زنده
داشته باشیم خیلی خوب میشه

586
00:43:04,373 --> 00:43:07,918
هر دوتا هواپیما بلند شدن. دارن خارج میشن
[همسر ریچارد مورفیلد]

587
00:43:08,002 --> 00:43:09,503
دارن میان خونه. چی می‌تونم بگم؟

588
00:43:09,586 --> 00:43:13,257
...دارن میان خونه. تو راهن

589
00:43:13,340 --> 00:43:14,550
چه خبر خوبی

590
00:43:14,633 --> 00:43:21,181
گوشی‌ها رو گذاشتم و بلند شدم
و از مرکز عملیات رفتم بیرون

591
00:43:21,265 --> 00:43:25,352
در طول این مدت کلاً دکوراسیون
کاخ سفید رو تغییر داده بودن

592
00:43:25,436 --> 00:43:28,814
باورنکردنی بود. نمی‌دونم چطور این کار رو کردن

593
00:43:34,236 --> 00:43:36,405
تقریباً سی دقیقه پیش

594
00:43:36,488 --> 00:43:42,828
هواپیمای حاملِ زندانیان ما
حریم هوایی ایران را ترک کرد

595
00:43:42,911 --> 00:43:45,873
و حالا داره اونا رو به خونه برمی‌گردونه

596
00:43:49,001 --> 00:43:52,880
وای خدایا شکرت -
خیلی از دیدنتون خوشحالیم -

597
00:43:53,798 --> 00:43:59,898
[آلمان، ویسبادن]

598
00:44:06,978 --> 00:44:09,978
[خانواده گروگان جیمی لوپز]

599
00:44:15,944 --> 00:44:19,031
اوناهاش! اوناهاش! اونجاست
[خانواده گروگان گری لی]

600
00:44:19,114 --> 00:44:22,785
همون که ژاکت قرمز تنشه

601
00:44:26,622 --> 00:44:28,499
!هورا

602
00:44:28,582 --> 00:44:31,585
موفق میشیم
[خانواده گروگان بروس جرمن]

603
00:44:32,211 --> 00:44:34,088
دیگه تموم شده

604
00:44:37,091 --> 00:44:43,097
جمعیت زیادی اومده بودن و من
پیش خودم می‌گفتم چه خبر شده؟

605
00:44:44,515 --> 00:44:46,934
یه آدم مهمی اومده یا چی شده؟

606
00:44:47,017 --> 00:44:48,811
فکر نمی‌کردم به خاطر ما باشه

607
00:44:48,894 --> 00:44:51,271
وقتی برگشتی اولین کاری که می‌کنی چیه؟
[جری پلوتکین، گروگانِ سفارت]

608
00:44:51,355 --> 00:44:54,066
امروز؟ زنم رو بغل می‌کنم

609
00:44:59,321 --> 00:45:02,574
توی بیمارستان یه روزنامه دیدم

610
00:45:03,659 --> 00:45:05,661
داشتیم ورق می‌زدم

611
00:45:05,744 --> 00:45:07,538
"گفتم: "این تو روزنامه چیکار می‌کنه؟

612
00:45:07,621 --> 00:45:10,541
و یه مقاله بلند درباره‌ی خانواده‌ام بود

613
00:45:11,917 --> 00:45:15,754
اونجا بود که متوجه شدم
وای، این خیلی مهمه

614
00:45:22,886 --> 00:45:30,144
روز بعد از مراسم تحلیف، صبح زود رفتیم آلمان

615
00:45:41,530 --> 00:45:46,410
همه یه جورایی با کارتر بد بودن

616
00:45:46,493 --> 00:45:48,537
نه که کسی هوش کرده باشه یا چنین چیزی

617
00:45:48,620 --> 00:45:52,833
ولی یه کسایی بودن که
اول نمی‌خواستن تو اتاق برن

618
00:45:53,792 --> 00:45:56,336
ولی اون خیلی مهربون بود

619
00:45:56,420 --> 00:46:00,966
حالا که به گذشته نگاه می‌کنم
می‌بینم کینه‌ای از کارتر به دل ندارم

620
00:46:01,049 --> 00:46:03,343
اون اشتباهات زیادی کرد

621
00:46:03,427 --> 00:46:05,637
ولی بقیه رئیس جمهورها هم اشتباه کردن

622
00:46:11,643 --> 00:46:13,312
یکی از کارهای زندگی من

623
00:46:13,395 --> 00:46:16,315
که بسیار تاثیرگذار و لذت‌بخش بوده

624
00:46:16,398 --> 00:46:18,692
ملاقات و گفتگو درباره‌ی آینده و گذشته

625
00:46:18,775 --> 00:46:25,157
با گروگان‌های آمریکایی
که حالا آزاد شدند، است

626
00:46:27,451 --> 00:46:30,078
از آلمان رفتیم

627
00:46:30,162 --> 00:46:31,747
و در فرودگاه استوارت فرود اومدیم

628
00:46:37,294 --> 00:46:41,048
هواپیما فرود اومد و جان اومد بیرون

629
00:46:42,090 --> 00:46:45,219
انگار دوباره زندگی رو بهم داده بودن

630
00:46:45,302 --> 00:46:49,014
واقعاً لحظه‌ی خوبی بود

631
00:46:49,097 --> 00:46:52,100
چون همه دوباره پیش هم بودیم، می‌دونید؟

632
00:47:00,859 --> 00:47:03,695
واقعاً شکرگزار بودم

633
00:47:03,779 --> 00:47:05,989
بالاخره خونه بودم
هیچ خونه خودِ آدم نمیشه

634
00:47:09,785 --> 00:47:14,127
راستش اونجا یه منطقه
کاملاً روستایی بود

635
00:47:14,151 --> 00:47:19,127
ولی پر از آدم بود. اونم اواسط ژانویه
در شمالِ ایالتِ نیویورک

636
00:47:21,255 --> 00:47:24,424
برگزار کنندگان تجمع
مجبور به رد پیشنهاد به عنوان مثال

637
00:47:24,508 --> 00:47:26,552
تعدادی از گروه‌های موسیقی دبیرستانی

638
00:47:26,635 --> 00:47:29,388
و نوازندگان بانجویی از پوکیپسی

639
00:47:29,471 --> 00:47:33,433
که درخواست اجرا داشتند
و افرادی از جنگ انقلاب

640
00:47:33,517 --> 00:47:36,436
که می‌خواستند در طول مسیر
با تفنگ فیتیله‌ای شلیک کنند، شدند

641
00:47:36,520 --> 00:47:38,897
ما شاهد چندین متر ربان زرد بودیم

642
00:47:38,981 --> 00:47:42,901
و به اندازه ده جشن چهارم
ژوئیه پرچم آمریکا دیدیم

643
00:47:46,113 --> 00:47:50,742
کلی پلیس و کلی آدم و
کلی اتوبوس و کلی چیزا بود

644
00:47:53,161 --> 00:47:56,832
و اصلا انگار پایانی نداشت

645
00:47:56,915 --> 00:48:00,794
یعنی واقعا زیادی بود

646
00:48:00,877 --> 00:48:02,337
من قبلش توی انفرادی بودم

647
00:48:02,421 --> 00:48:06,550
یا نهایتاً تو اون ۱۴ماه
با یه نفر حرف زده بود

648
00:48:08,844 --> 00:48:13,974
و یهو جلوی صدها هزار آدم بودم

649
00:48:20,522 --> 00:48:23,150
در این روز که یک مناسبت
خیلی خیلی خیلی نادری است

650
00:48:23,233 --> 00:48:26,278
برای موفقیتی که به
دست آمدی شادی بپا شده

651
00:48:26,361 --> 00:48:29,740
خانواده‌ها و یک ملت شاد شدند

652
00:48:35,704 --> 00:48:38,040
یکی از گروگان‌های سابق امروز گفته می‌خواد

653
00:48:38,123 --> 00:48:40,417
با یه بی-۵۲برگرده، شما چطور؟ -
نه -

654
00:48:40,500 --> 00:48:41,877
نه. نه -
نه -

655
00:48:44,087 --> 00:48:51,511
ایران باعث شد به فکر برنامه‌ای روزمره
برای عمل کردن به دین شخصیم باشم

656
00:48:53,347 --> 00:48:59,603
اینکه افرادی که توسط چیزهایی که در
کنترل خودشون نیست، محدود شدن رو درک کنم

657
00:48:59,686 --> 00:49:02,356
و امیدوارم که منو آدم بهتری کرده باشه

658
00:49:04,191 --> 00:49:07,319
آدمی با همدلی و درک بیشتر

659
00:49:07,402 --> 00:49:12,908
واقعا به هیچ طریقی نمیشه به قدر
کافی یا صمیمانه ازتون تشکر کرد

660
00:49:15,077 --> 00:49:19,706
این اتفاق معمولی‌ای نیست که برای
کسی که در سفارت کار می‌کنه بیفته

661
00:49:19,790 --> 00:49:21,750
ولی اتفاقیه که ممکنه بیفته

662
00:49:21,833 --> 00:49:27,714
و از قضا منم یکی از اون آدم‌هایی
بودم که اون زمان اونجا بودم

663
00:49:32,260 --> 00:49:34,971
هیچ وقت فکر نمی‌کردم قهرمان باشم

664
00:49:41,061 --> 00:49:42,688
داشتم وظیفه‌ام رو انجام می‌دادم

665
00:49:47,651 --> 00:49:52,572
می‌دونید، کاش می‌تونستم بگم
کاملاً اون جریان‌ها رو فراموش کردم

666
00:49:54,449 --> 00:49:59,287
گاه و بیگاه هنوزم کابوسش رو می‌بینم

667
00:49:59,371 --> 00:50:01,456
تیکه بزرگیه
تیکه بزرگیه

668
00:50:01,540 --> 00:50:04,960
نمی‌دونم بشه گفت تیکه بزرگی ازته یا نه

669
00:50:05,043 --> 00:50:08,088
ولی بخش بزرگیه که همیشه باهاته

670
00:50:11,216 --> 00:50:16,263
ما شانس آوردیم ولی خیلی سختی کشیدیم

671
00:50:16,346 --> 00:50:22,602
هنوزم وقتی درباره اون روزها
حرف می‌زنم بدنم یخ می‌کنه

672
00:50:26,314 --> 00:50:29,484
حالا ایران دیگه کشوری نیست که می‌شناختم

673
00:50:37,826 --> 00:50:41,705
ما فقط می‌خواستیم شاه بره

674
00:50:41,788 --> 00:50:47,961
واسه همین خیلی به این فکر نکردیم
که چی قراره جاش بیاد

675
00:50:48,044 --> 00:50:51,423
ایران بعد از انقلاب یه شبه
از این رو به اون رو شد

676
00:50:51,506 --> 00:50:53,425
خیال می‌کردم به آزادی می‌رسیم

677
00:50:55,260 --> 00:51:00,182
با گذشت زمان انقلاب به یه هیولا تبدیل شد

678
00:51:00,265 --> 00:51:04,311
بعد از بحران گروگان‌گیری
سال‌های خونینی در ایران بود

679
00:51:05,103 --> 00:51:07,314
آدم‌های زیادی دستگیر شدن

680
00:51:07,397 --> 00:51:09,816
وحشیانه اعدام شدند

681
00:51:11,985 --> 00:51:14,946
خمینی در آخرین ماه زندگیش

682
00:51:15,030 --> 00:51:21,286
دستور کشتن بیش از ۴۴۰۰ زندانی سیاسی رو
داد

683
00:51:22,370 --> 00:51:27,000
تاریخ اون رو به خاطر
کارهایی که کرده نخواهد بخشید

684
00:51:49,439 --> 00:51:51,691
با خودم گفتیم دیگه کافیه

685
00:51:51,775 --> 00:51:56,279
دیگه با این رژیم همکاری نمی‌کنم

686
00:51:56,363 --> 00:52:00,992
دستگیر شدم و دوبار اعتصاب غذا کردم

687
00:52:01,076 --> 00:52:04,871
تصمیم گرفتم فرار کنم آمریکا

688
00:52:05,831 --> 00:52:10,001
اگه به عقب برگردم و از اول شروع کنم

689
00:52:10,085 --> 00:52:14,506
قطعاً دوباره با دیکتاتور نظامی‌ای
مثل شاه مبارزه می‌کنم

690
00:52:14,589 --> 00:52:18,677
ولی دیگه دنبال انقلاب اسلامی نمیرم

691
00:52:19,803 --> 00:52:22,097
الان پروژه‌ی من دموکراسیه

692
00:52:22,180 --> 00:52:26,351
این دین من به مردم ایرانه

693
00:52:31,648 --> 00:52:38,071
من همیشه میگم قربانیان تسخیر سفارت
ماها نبودیم

694
00:52:38,154 --> 00:52:40,699
برای ما ناخوشایند و ترسناک بود

695
00:52:40,782 --> 00:52:42,826
گاهی هم سخت بود

696
00:52:42,909 --> 00:52:46,663
ولی قربانیان اصلی مردم معمولی ایران بودند

697
00:52:46,746 --> 00:52:53,211
که الان ۴۲ ساله

698
00:52:53,295 --> 00:52:56,882
از زندگی تحت رژیم بی‌کفایتی

699
00:52:56,965 --> 00:53:00,719
فساد، سوء مدیریت و وحشیگری رنج می‌برند

700
00:53:02,220 --> 00:53:07,100
رژیمی که کشورشون رو
در جامعه بین‌المللی مطرود کرد

701
00:53:08,935 --> 00:53:13,732
من معمولاً وقتم رو صرفِ تنفر
از کسی یا کینه به دل گرفتن نمی‌کنم

702
00:53:13,815 --> 00:53:18,862
ولی خوشم نمیاد به آدم‌ها
مثل صفحه شطرنج نگاه بشه

703
00:53:18,945 --> 00:53:22,490
توی چهل سال گذشته ایران بارها و بارها

704
00:53:22,574 --> 00:53:28,163
بی‌شرمانه آمریکایی‌ها رو
دستگیر کرده و گروگان گرفته

705
00:53:29,748 --> 00:53:32,042
و اگه کسی عزیزانم رو گروگان بگیره

706
00:53:32,125 --> 00:53:34,210
و من مجبور باشم آدم بکشم تا برشون گردونم

707
00:53:34,294 --> 00:53:36,421
با کمال میل آدم می‌کشم

708
00:53:39,883 --> 00:53:41,801
آیا آمریکا هنوز شیطان بزرگه؟

709
00:53:43,637 --> 00:53:47,849
خب اینم باز به نظرم سوالی
نیست که باید جواب بدم

710
00:53:51,394 --> 00:53:53,521
مسئله سر اینه که آیا آمریکایی‌ها

711
00:53:53,605 --> 00:53:58,276
لحن متکبرانه‌شون رو که تمام این سال‌ها
علیه ایران استفاده می‌کنن، عوض می‌کنن یا نه

712
00:54:01,905 --> 00:54:05,325
ما یه گروه دانشجوی جوون بودیم

713
00:54:06,952 --> 00:54:11,039
ما این کار رو براساس اعتقاداتمون کردیم

714
00:54:11,122 --> 00:54:12,832
نه بیشتر نه کمتر

715
00:54:14,292 --> 00:54:18,672
اگرچه هیچ وقت کاملاً موفق نشدیم

716
00:54:18,755 --> 00:54:26,054
اما من معتقدم در هر صورت
باید پای اصولمون بایستیم

717
00:54:26,137 --> 00:54:28,181
جایگزین دیگه‌ای وجود نداره

718
00:54:30,599 --> 00:54:35,799
در سال ۱۹۹۷ معصومه ابتکار اولین زنِ معاون
رئیس جمهور در جمهوری اسلامی ایران شد

719
00:54:36,815 --> 00:54:40,610
تا وقتی خانم ابتکار ادعا کنه کار خوبی کرده

720
00:54:40,694 --> 00:54:44,322
پس این زخم چرکین خوب نمیشه

721
00:54:44,406 --> 00:54:46,282
زهرش رو به همه جا می‌ریزه

722
00:54:47,701 --> 00:54:51,830
فارغ از اینکه دو طرف توی
این چهل سال چه کارهایی کردن

723
00:54:51,913 --> 00:54:54,666
این رابطه همچنان خصومت آمیزه

724
00:54:54,749 --> 00:54:58,878
و در نهایت برای هر دو طرف بی‌ثمره

725
00:55:03,633 --> 00:55:09,222
من هیچ دشمنی با مردم ایران ندارم

726
00:55:09,305 --> 00:55:12,517
یعنی حتی با اون دانشجوهای
شبه‌نظامی هم ندارم

727
00:55:13,601 --> 00:55:21,359
قطعاً کاری که کردن یا رفتارشون
در طول اون مدت رو تایید نمی‌کنم

728
00:55:23,069 --> 00:55:30,535
ولی می‌دونید اونا هم توی مکان و زمانی بودن
که داشتن کاری رو می‌کردن که براشون مهم بود

729
00:55:30,618 --> 00:55:32,829
پس سعی می‌کنم درکش کنم

730
00:55:38,501 --> 00:55:44,340
خیلی از جوون‌های ایرانی الان از
دست هم‌نسل‌های من عصبانی هستند

731
00:55:44,424 --> 00:55:47,886
اونا اصلاً گروگان‌گیرها رو قهرمان نمی‌دونن

732
00:55:48,679 --> 00:55:52,808
"میگن که: "مشکلات ما تقصیر شماهاست

733
00:56:32,848 --> 00:56:36,625
ابراهیم اصغر زاده بعد از بحران گروگان‌گیری نماینده
مجلس شد. او در سال ۱۹۹۲ به دلیل ابراز مخالفت

734
00:56:36,649 --> 00:56:40,348
بازداشت شد و بعدها نامزد اصلاح‌طلبان در انتخابات
ریاست جمهوری شد. او در حال حاضر در تهران زندگی می‌کند

735
00:56:54,035 --> 00:56:56,704
اگه چهل ساله تنها کاری که کردین

736
00:56:56,788 --> 00:56:59,249
این بوده که سر همدیگه داد بزنید

737
00:56:59,332 --> 00:57:03,169
همدیگه رو تهدید کنید و به هم توهین کنید

738
00:57:03,253 --> 00:57:05,547
به همدیگه تهمت بزنید

739
00:57:05,630 --> 00:57:08,383
و اینجوری به هیچ جا نرسیدین

740
00:57:08,466 --> 00:57:09,843
پس شاید باید از خودتون سوال کنید

741
00:57:09,926 --> 00:57:12,137
وقتش نشده یه راه دیگه رو امتحان کنیم؟

742
00:57:12,220 --> 00:57:14,722
.شاید راه دیگه‌ای باشه

743
00:57:17,768 --> 00:57:23,468
آمریکا و ایران از سال ۱۹۸۰
هیچ روابط دیپلماتیکی نداشته‌اند

744
00:58:04,981 --> 00:58:12,981
 

745
00:58:13,705 --> 00:58:21,705
 

746
00:58:21,929 --> 00:58:29,929