1 00:00:02,520 --> 00:00:05,520 ‫می تونم همه چیز رو کاملا واضح ببینم. 2 00:00:06,760 --> 00:00:09,520 ‫زیبایی شدید منحصر به فردی داره. 3 00:00:18,040 --> 00:00:20,520 ‫پوچی باشکوهی هستش. 4 00:00:21,600 --> 00:00:24,160 ‫زیباست. زیباست. ‫تماشایی نیست؟ 5 00:00:27,340 --> 00:00:32,400 ‫«گیتی» 6 00:00:42,520 --> 00:00:45,280 ‫راه شیری به نظر جای آرومی میاد. 7 00:00:50,520 --> 00:00:53,480 ‫صدها میلیارد ستاره... 8 00:00:53,480 --> 00:00:56,760 ‫به آرومی دارن توی کیهان می چرخن. 9 00:01:01,520 --> 00:01:05,520 ‫اما سفر به داخل ‫از درون گاز و غبار 10 00:01:05,520 --> 00:01:07,760 ‫که هسته کهکشانی رو پوشونده... 11 00:01:11,760 --> 00:01:14,280 ‫...و شما منظره جالبی رو می بینید. 12 00:01:19,760 --> 00:01:24,760 ‫ستاره ها به ظاهر در حال چرخش ‫در فضای خالی هستن. 13 00:01:28,040 --> 00:01:31,760 ‫چیزی تیره و باستانی ‫در اینجا زندگی می کنه. 14 00:01:33,280 --> 00:01:37,040 ‫سوراخی در پارچه گیتی. 15 00:02:03,520 --> 00:02:06,760 ‫هر کدوم از اون نقاط نورانی در آسمون شب 16 00:02:06,760 --> 00:02:09,280 ‫یه جای عجیب و جالب توجهه. 17 00:02:11,280 --> 00:02:14,920 ‫خورشیدهای باشکوه ‫با سیارات بی شمار به دور اونا می گردن. 18 00:02:14,920 --> 00:02:18,040 ‫دنیاهای بیگانه فراتر از تصور ما. 19 00:02:18,040 --> 00:02:22,760 ‫ولی عجیب ترین و جالب ترین جای اونجا ‫با اختلاف... 20 00:02:22,760 --> 00:02:25,520 ‫...مکان های تاریک و دیده نشده هستن. 21 00:02:34,760 --> 00:02:39,040 ‫هیولایی نامرئی در مرکز راه شیری کمین کرده. 22 00:02:47,160 --> 00:02:51,040 ‫هیولایی که رنگ رو از گیتی می گیره. 23 00:02:55,520 --> 00:02:57,760 ‫با قدرتی برای نابود کردن دنیاها. 24 00:03:02,760 --> 00:03:05,040 ‫و نگه داشتن زمان. 25 00:03:23,040 --> 00:03:27,280 ‫ما اسم هیولا رو ‫کمان ای* گذاشتیم 26 00:03:27,280 --> 00:03:30,520 ‫و معتقدیم که اون سیاه چاله باشه. 27 00:03:36,760 --> 00:03:40,520 ‫کمان ای* نقش مهمی رو ‫در تکامل کهکشان ما داشته... 28 00:03:40,520 --> 00:03:43,520 ‫...و شاید حتی روی تشکیل ستاره ها... 29 00:03:43,520 --> 00:03:47,040 ‫...و سیاره هایی مثل ‫سیاره ما داشته باشه. 30 00:03:47,040 --> 00:03:52,520 ‫ولی خیلی بیشتر از ایناس، ‫چون سیاه چاله هایی مثل کمان ای* 31 00:03:52,520 --> 00:03:56,760 ‫عمیق ترین چالش فکری رو به همراه میارن. 32 00:03:56,760 --> 00:04:00,680 ‫اونا بخشی از طبیعت هستن ‫درست مثل من و شما، 33 00:04:00,680 --> 00:04:03,280 ‫پس باید بتونیم که اونا رو درک کنیم، 34 00:04:03,280 --> 00:04:06,760 ‫ولی اونا سوراخ هایی ‫توی پارچه گیتی هستن. 35 00:04:06,760 --> 00:04:11,280 ‫اونا منشورهای گرانشی هستن که ‫از خود اون ها هم نور... 36 00:04:11,280 --> 00:04:12,760 ‫...نمی تونه فرار کنه. 37 00:04:12,760 --> 00:04:16,520 ‫و در تلاش برای درک اون ها، ‫فیزیکدان ها پیشروی راهی شدن 38 00:04:16,520 --> 00:04:21,760 ‫تا پایه ترین درک ما از واقعیت رو ‫دوباره به طور کامل ارزیابی کنن. 39 00:04:24,760 --> 00:04:28,680 ‫اما جواب هایی در فضا پنهان شده 40 00:04:28,680 --> 00:04:31,280 ‫برای اونایی که اونقدر شجاع هستن ‫که به دنبالشون برن. 41 00:04:35,700 --> 00:04:42,000 ‫«قلب تاریکی» ‫«سیاه چاله ها» 42 00:04:46,280 --> 00:04:49,360 ‫استیون هاوکینگ: گفته میشه که ‫حقیقت گاهی اوقات... 43 00:04:49,360 --> 00:04:53,360 ‫...عجیب تر از داستان هستش، ‫و هیچ کجا این قضیه صادق تر از... 44 00:04:53,360 --> 00:04:55,720 ‫...مورد سیاه چاله ها نیست. 45 00:04:57,760 --> 00:05:01,040 ‫سیاه چاله ها عجیب تر از هر چیزی هستن... 46 00:05:01,040 --> 00:05:03,040 ‫...که نویسنده داستان علمی تخیلی ‫فکرش رو بکنه. 47 00:05:03,040 --> 00:05:06,720 ‫ولی به طور قاطع از واقعیت علم هستن. 48 00:05:11,340 --> 00:05:15,200 ‫شاتل فضایی کلمبیا ‫۲۳ ژوئیه ۱۹۹۹ 49 00:05:15,240 --> 00:05:17,680 ‫آیلین کالینز: دریافت شد. ‫آماده برای اعزام. 50 00:05:23,200 --> 00:05:25,680 ‫نگاه می کنید و خیلی بزرگه، 51 00:05:25,680 --> 00:05:29,280 ‫مشخصا می دونید که ‫داره از جلوی شاتل حرکت می کنه. 52 00:05:31,040 --> 00:05:35,040 ‫در تابستان 1999، ماموریت پرچمدار ناسا 53 00:05:35,040 --> 00:05:39,040 ‫برای اخترشناسی پرتو ایکس ‫از محفظه بار شاتل رها شد. 54 00:05:44,040 --> 00:05:47,280 ‫چیزی به زیبایی چاندرا نیست ‫که راهی میشه 55 00:05:47,280 --> 00:05:49,040 ‫تا به سر کار بره. 56 00:05:50,040 --> 00:05:53,400 ‫رصدخانه پرتو ایکس چاندرا 57 00:05:54,040 --> 00:05:57,760 ‫بر فراز زمین، ‫چاندرا آسمون رو اسکن کرد... 58 00:05:58,760 --> 00:06:02,280 ‫...در جستجوی بعضی از داغ ترین مناطق ‫در گیتی هستش. 59 00:06:04,040 --> 00:06:07,520 ‫ستاره های در حال انفجار ‫و خوشه هایی از کهکشان ها. 60 00:06:17,040 --> 00:06:20,280 ‫ولی در 14 سپتامبر سال 2013، 61 00:06:20,280 --> 00:06:25,040 ‫بعد از 14 سال، چاندرا ‫به دنبال چیز کاملا متفاوتی رفت. 62 00:06:34,040 --> 00:06:38,040 ‫تلسکوپ به صورت فلکی کمان خیره شد، 63 00:06:38,040 --> 00:06:41,280 ‫به امید مشاهده یک ابر بزرگ ‫از گاز داغ. 64 00:06:53,180 --> 00:06:55,720 ‫تصویر پرتوی ایکس چاندرا 65 00:06:55,760 --> 00:07:01,520 ‫در عوض، درخششی از پرتوهای ایکس رو ثبت کرد ‫که فقط چند پیکسل عرض داشتن... 66 00:07:03,520 --> 00:07:08,040 ‫...که ظاهرا از فضایی خالی ‫در هسته کهکشانی میومدن. 67 00:07:15,280 --> 00:07:21,040 ‫یه چیزی برای زمان خیلی مختصری ‫خیلی داغ شده بود. 68 00:07:27,980 --> 00:07:31,400 ‫۲۶ هزار سال نوری دورتر 69 00:07:33,040 --> 00:07:36,520 ‫اینطور برداشت میشه که اون درخششی ‫که توسط چاندرا دیده شده 70 00:07:36,520 --> 00:07:40,720 ‫شاید یه سیارک بوده ‫که ده ها کیلومتر عرض داشته. 71 00:07:55,040 --> 00:07:59,040 ‫از هم جدا شده و ‫در یک گوی آتشین می سوخته 72 00:07:59,040 --> 00:08:02,280 ‫گویی که 300 برابر درخشان تر از خورشید هست. 73 00:08:10,160 --> 00:08:12,040 ‫مقصر؟ 74 00:08:12,040 --> 00:08:14,280 ‫کمان ای* 75 00:08:21,040 --> 00:08:25,520 ‫تخریب سیارک ‫سیاه چاله کهکشان ما بود 76 00:08:25,520 --> 00:08:28,520 ‫که وجودش رو به دنیا علامت می داد. 77 00:08:43,040 --> 00:08:47,520 ‫20 سال پیش، ما مطمئن نبودیم ‫که در مرکز کهکشانمون سیاه چاله باشه 78 00:08:47,520 --> 00:08:51,520 ‫ولی با اندازه گیری انفجار تشعشعات 79 00:08:51,520 --> 00:08:54,520 ‫و مشاهده دقیق چرخش ستاره ها 80 00:08:54,520 --> 00:08:56,520 ‫که نزدیک مرکز کهکشان هستن، 81 00:08:56,520 --> 00:09:01,040 ‫حالا می دونیم که کمان ای* قطعا وجود داره 82 00:09:01,040 --> 00:09:03,680 ‫و ما تونستیم که جرمش رو اندازه بگیریم. 83 00:09:03,680 --> 00:09:07,760 ‫حدود چهار میلیون برابر ‫جرم خورشید ماست، 84 00:09:07,760 --> 00:09:10,280 ‫که اون رو به یک ‫ابر سیاه چاله تبدیل می کنه، 85 00:09:10,280 --> 00:09:15,040 ‫یکی از غریب ترین و قدرتمندترین اشیا ‫در گیتی. 86 00:09:15,040 --> 00:09:18,760 ‫و ما به شک افتادیم که ‫کمان ای*... 87 00:09:18,760 --> 00:09:22,280 ‫...یه چیز غریب نیستش که ‫ده ها هزار سال نوری... 88 00:09:22,280 --> 00:09:25,280 ‫...از زمین در وسط کهکشان قرار گرفته باشه. 89 00:09:25,280 --> 00:09:30,040 ‫نقش حیاتی ای رو در تکامل راه شیری ‫ایفا کرده 90 00:09:30,040 --> 00:09:35,280 ‫و تمام داستان با مرگ یک ستاره عظیم ‫شروع شده. 91 00:09:47,160 --> 00:09:52,400 ‫۱۳.۶ میلیارد سال پیش 92 00:09:52,520 --> 00:09:54,760 ‫کمی بعد از سرآغاز زمان... 93 00:09:58,040 --> 00:10:01,040 ‫...کیهان منزل گاه ستارگان بسیار بزرگی ‫بود... 94 00:10:06,760 --> 00:10:09,760 ‫...صدها برابر عظیم تر از خورشید. 95 00:10:12,040 --> 00:10:15,760 ‫ستاره هایی که با گرمای شدید ‫به رنگ آبی می سوختن. 96 00:10:22,720 --> 00:10:26,040 ‫ولی روشن ترین ستاره ها ‫کمترین عمر رو داشتن. 97 00:10:33,280 --> 00:10:37,040 ‫ستاره هایی که زندگی سریع و خشمگینی داشتن 98 00:10:40,040 --> 00:10:44,520 ‫...در طی تنها چند میلیون سال ‫با سوخت اتمیشون سوختن. 99 00:10:55,520 --> 00:10:58,280 ‫و وقتی که چیزی توی باکشون نموند، 100 00:10:58,280 --> 00:11:00,040 ‫جاذبه غالب شد. 101 00:11:01,760 --> 00:11:03,520 ‫ستاره فروریخت... 102 00:11:04,520 --> 00:11:06,280 ‫...کوچیکتر از همیشه شد... 103 00:11:07,280 --> 00:11:09,040 ‫...متراکم تر از همیشه شد... 104 00:11:11,040 --> 00:11:13,520 ‫...تا اینکه از قرار معلوم ناپدید شد. 105 00:11:15,040 --> 00:11:17,280 ‫بقایای اون ستاره، 106 00:11:17,280 --> 00:11:20,040 ‫حالا کوچیکتر از یک اتم هستن، 107 00:11:20,040 --> 00:11:22,760 ‫از گیتی گم شدن. 108 00:11:24,280 --> 00:11:27,680 ‫تنها چیزی که باقی مونده ‫یه شبحه. 109 00:11:29,040 --> 00:11:30,760 ‫یک سیاه چاله. 110 00:11:41,280 --> 00:11:46,880 ‫پیدایش کمان ای* ‫اتفاق عجیب یکباره ای نبود. 111 00:11:47,880 --> 00:11:51,760 ‫احتمالش هست که تقر یبا تمام ستاره های اولیه 112 00:11:51,760 --> 00:11:54,280 ‫وقتی که از بین رفتن ‫تبدیل به سیاه چاله ها شدن. 113 00:11:56,280 --> 00:12:02,040 ‫سیاه چاله ها نتیجه وقتی هستن ‫که جاذبه مهار نمیشه، 114 00:12:02,040 --> 00:12:05,040 ‫اونقدر متراکم ماده رو فشرده می کنه 115 00:12:05,040 --> 00:12:07,760 ‫که سوراخی رو در گیتی ایجاد می کنه. 116 00:12:10,520 --> 00:12:14,040 ‫در جوار یک سیاه چاله، ‫فضا و زمان... 117 00:12:14,040 --> 00:12:16,760 ‫...به روش های خیلی دور از عقلی ‫رفتار می کنن. 118 00:12:16,760 --> 00:12:19,520 ‫و در واقع، این رودخونه مثالی قشنگ... 119 00:12:19,520 --> 00:12:22,040 ‫و به طور شگفت آوری دقیق هستش. 120 00:12:22,040 --> 00:12:25,760 ‫ببینید، نزدیک یک سیاه چاله، ‫می تونید به خود فضا فکر کنید 121 00:12:25,760 --> 00:12:28,800 ‫که به سمت سیاه چاله جاری هستش. 122 00:12:32,760 --> 00:12:36,040 ‫حالا، اینجا، جریان خیلی سریع نیست، 123 00:12:36,040 --> 00:12:39,040 ‫پس می تونید تصور کنید ‫که به داخل اون رودخونه بپرم، 124 00:12:39,040 --> 00:12:42,040 ‫می تونم نسبت به رودخونه فضا ‫سریعتر شنا کنم، 125 00:12:42,040 --> 00:12:45,040 ‫پس می تونم به داخل کهکشان فرار کنم. 126 00:12:45,040 --> 00:12:47,520 ‫ولی هر چقدر که به سیاه چاله نزدیکتر می شین، 127 00:12:47,520 --> 00:12:51,760 ‫رودخونه فضا سریع تر و سریع تر ‫و سریع تر جریان پیدا می کنه. 128 00:12:56,760 --> 00:13:01,040 ‫ستاره فروپاشیده اونقدر کوچیک ‫و با این حال اونقدر عظیمه 129 00:13:01,040 --> 00:13:05,920 ‫که در نزدیکی اون، ‫نیروهای گرانشی غالب میشه. 130 00:13:31,280 --> 00:13:36,520 ‫برای شدت جریان رودخونه فضا ‫هیچ محدودیت سرعتی نیست. 131 00:13:52,040 --> 00:13:55,240 ‫یه جایی هستش که رودخونه ‫تبدیل به آبشار میشه، 132 00:13:55,240 --> 00:13:59,520 ‫جایی که مهم نیست چقدر سریع شنا کنم، ‫هیچوقت نمی تونم از جریان بالا دست فرار کنم، 133 00:13:59,520 --> 00:14:02,760 ‫و این اتفاقیه که توی مجاورت ‫یک سیاه چاله رخ میده. 134 00:14:05,760 --> 00:14:11,520 ‫رودخونه فضا به سمتش جاری میشه ‫و بعدش سریعتر از سرعت نور میشه. 135 00:14:11,520 --> 00:14:15,520 ‫نور به تنهایی نمی تونه ‫انقدر سریع حرکت کنه تا فرار کنه. 136 00:14:19,040 --> 00:14:22,280 ‫و این چیزیه که کمان ای* هستش. 137 00:14:22,280 --> 00:14:25,920 ‫یه آبشار توی پارچه گیتی هستش. 138 00:14:37,040 --> 00:14:40,040 ‫از لحظه ای که سیاه چاله شکل گرفته، 139 00:14:40,040 --> 00:14:45,040 ‫بذر کمان ای* ‫قلبی آکنده از تاریکی داشته. 140 00:14:49,040 --> 00:14:52,040 ‫داخلی که برای همیشه ‫از چشم ما پنهانه. 141 00:14:53,040 --> 00:14:57,280 ‫داخلی که به واسطه یک مرز در فضا ‫برای همیشه از بقیه گیتی محافظت میشه. 142 00:14:59,280 --> 00:15:01,040 ‫افق رویداد. 143 00:15:02,520 --> 00:15:04,920 ‫نقطه نهایی بی بازگشت. 144 00:15:11,040 --> 00:15:13,680 ‫همینطور که به افق رویداد نزدیک میشیم، 145 00:15:13,680 --> 00:15:19,040 ‫اولین نگاهمون به ‫عجیب بودن حقیقی سیاه چاله ها رو داریم. 146 00:15:31,240 --> 00:15:35,280 ‫انیشتین به ما یاد داد که فضا و زمان ‫اونی نیستن که به نظر میان. 147 00:15:35,280 --> 00:15:38,680 ‫اون توی یه جور پارچه ادغام شدن 148 00:15:38,680 --> 00:15:41,760 ‫پارچه گیتی که بهش فضا زمان گفته میشه. 149 00:15:41,760 --> 00:15:45,760 ‫و انیشتین این رو هم بهمون یاد داد ‫که حضور اشیای بزرگ... 150 00:15:45,760 --> 00:15:50,280 ‫...ستاره ها و سیاره ها و کهکشان ها، ‫پارچه گیتی رو... 151 00:15:50,280 --> 00:15:52,120 ‫خمیده و ناهموار کردن. 152 00:15:52,120 --> 00:15:55,520 ‫و این چیزیه که ما ‫به عنوان نیروی گرانش حس می کنیم. 153 00:16:07,040 --> 00:16:12,720 ‫ولی اون انحراف فقط توی فضا نیست، ‫بلکه در زمان هم هست. 154 00:16:15,040 --> 00:16:18,520 ‫همینطور که به یک شیء عظیم الجثه ‫نزدیک و نزدیک تر میشید، 155 00:16:18,520 --> 00:16:21,680 ‫سرعت گذر زمان آروم میشه. 156 00:16:21,680 --> 00:16:24,760 ‫پس اگر که به یک سیاه چاله نگاه کنم، 157 00:16:24,760 --> 00:16:29,040 ‫زمان رو می بینم که ‫آرومتر و آرومتر می گذره 158 00:16:29,040 --> 00:16:32,040 ‫تا وقتی که، در افق رویداد، 159 00:16:32,040 --> 00:16:34,280 ‫زمان متوقف میشه. 160 00:17:09,220 --> 00:17:15,000 ‫۱۳.۵ میلیارد سال پیش 161 00:17:17,280 --> 00:17:20,920 ‫کمان ای* ‫به شکل یک آبشار... 162 00:17:20,920 --> 00:17:23,040 ‫...در پارچه گیتی زاده شد... 163 00:17:24,520 --> 00:17:28,040 ‫...جایی که فضا ‫سریعتر از نور جاری میشه 164 00:17:28,040 --> 00:17:31,040 ‫و زمان متوقف میشه. 165 00:17:40,520 --> 00:17:43,520 ‫ولی سیاه چاله ما هنوز فقط یه بچه بود... 166 00:17:47,520 --> 00:17:50,040 ‫...که توسط ستاره های اطرافش ‫به اندازه یه کوتوله دیده میشد. 167 00:17:50,040 --> 00:17:54,040 ‫شبیه هیولایی که قرار بود بشه نبود. 168 00:18:04,520 --> 00:18:07,320 ‫کمان ای* امروزی 169 00:18:07,320 --> 00:18:10,280 ‫چهار میلیون برابر جرم خورشید رو داره. 170 00:18:10,280 --> 00:18:12,920 ‫هیچ ستاره ای به اون عظمت نبوده. 171 00:18:12,920 --> 00:18:17,520 ‫پس حتما با فروپاشی چیزی تشکیل شده ‫که به مراتب کوچیک تر بوده 172 00:18:17,520 --> 00:18:21,040 ‫و بعدش حتما به مرور ‫در طول حیات راه شیری با خوردن اجرام... 173 00:18:21,040 --> 00:18:22,920 ‫...رشد پیدا کرده. 174 00:18:22,920 --> 00:18:28,120 ‫متاسفانه، اجرام خیلی زیادی در اطرافش بوده ‫که بخوره. 175 00:18:31,280 --> 00:18:35,040 ‫کشش گرانشی اجتناب ناپذیر سیاه چاله 176 00:18:35,040 --> 00:18:39,280 ‫به این معنی بود که هیچ راه فراری ‫برای چیزی که خیلی نزدیکش سرگردان باشه نیست. 177 00:18:46,420 --> 00:18:52,700 ‫۱۳ میلیارد سال پیش 178 00:18:55,760 --> 00:18:58,760 ‫کمان ای* شروع به رشد کرد... 179 00:19:00,040 --> 00:19:02,560 ‫...ستاره های مجاور رو به سمت خودش کشید... 180 00:19:06,520 --> 00:19:12,040 ‫...قبل اینکه اونا رو خرد کنه ‫و از پلاسمای داغ تغذیه کنه. 181 00:19:18,280 --> 00:19:21,040 ‫سیاه چاله جرم بیشتر... 182 00:19:22,040 --> 00:19:24,360 ‫...و نیروی گرانش بیشتری رو به دست میاره. 183 00:19:30,040 --> 00:19:33,520 ‫ولی ما فکر نمی کنیم که ستاره های کافی ‫در اطراف بوده... 184 00:19:33,520 --> 00:19:36,040 ‫...تا سیاه چاله فقط با رژیم غذایی ستاره... 185 00:19:36,040 --> 00:19:38,280 ‫...تبدیل به ابر سیاه چاله بشه. 186 00:19:41,760 --> 00:19:46,040 ‫در عوض، هوس یه شکار خیلی بزرگتر رو کرد. 187 00:20:09,280 --> 00:20:13,520 ‫وقتی که یک سیاه چاله دیگه ‫از نزدیکی کمان ای* رد شد، 188 00:20:13,520 --> 00:20:16,760 ‫اونا در آغوش گرانشی گیر افتادن... 189 00:20:24,760 --> 00:20:29,760 ‫...به دور همدیگه چرخیدن، ‫به نصف سرعت نور رسیدن. 190 00:20:36,040 --> 00:20:37,760 ‫قبل اینکه به همدیگه برخورد کنن. 191 00:20:46,040 --> 00:20:49,520 ‫کمان ای* پسرعموی خودش رو خورد... 192 00:20:52,280 --> 00:20:56,040 ‫...و چین هایی رو روی پارچه گیتی انداخت. 193 00:21:02,760 --> 00:21:05,040 ‫وعده های غذای بیشتر ‫توی راه بودن. 194 00:21:05,040 --> 00:21:08,760 ‫سیاه چاله ها، ستاره ها، ابرهای گازی 195 00:21:08,760 --> 00:21:12,520 ‫هر چیزی که خیلی عمیق شد ‫و به لونه اش رفت. 196 00:21:16,520 --> 00:21:20,040 ‫و با شدت گرفتن قدرت و تاثیر سیاه چاله ما... 197 00:21:23,040 --> 00:21:25,520 ‫...اجرام پیرامونش هم ‫داشتن تغییر می کردن. 198 00:21:28,280 --> 00:21:30,520 ‫در اطراف هسته کهکشانی، 199 00:21:30,520 --> 00:21:34,040 ‫صدها میلیارد ستاره در مدار بودن... 200 00:21:37,760 --> 00:21:42,520 ‫...به آرومی به دور ‫مرکز جرم مشترکشون می چرخن... 201 00:21:46,040 --> 00:21:50,520 ‫...در داخل صفحه مارپیچ آشنا ‫تکامل پیدا می کنن... 202 00:21:53,520 --> 00:21:55,760 ‫...راه شیری با شکوه... 203 00:21:57,040 --> 00:22:01,400 ‫...با کمان ای* که در مرکزش قرار داره. 204 00:22:13,760 --> 00:22:18,520 ‫کمان ای* تبدیل به چیزی شده ‫که حالا ابر سیاه چاله می دونیمش، 205 00:22:18,520 --> 00:22:22,280 ‫خیلی از ده ها ‫یا حتی صدها هزاران برابر بزرگتر... 206 00:22:22,280 --> 00:22:24,760 ‫...نسبت به هر ستاره ای در گیتی هستن. 207 00:22:24,760 --> 00:22:27,520 ‫و کمان ای* منحصر به فرد نیست. 208 00:22:27,520 --> 00:22:30,680 ‫ما حالا عملا فکر می کنیم که ‫هر کهکشانی بزرگی 209 00:22:30,680 --> 00:22:33,840 ‫یه ابر سیاه چاله توی قلبش داره. 210 00:22:47,760 --> 00:22:50,680 ‫چاندرا به اون طرف راه شیری نگاهی انداخته 211 00:22:50,680 --> 00:22:55,520 ‫و ابر سیاه چاله های بی شماری رو دیده ‫که در قلب هزاران کهکشان... 212 00:22:55,520 --> 00:22:59,280 ‫...که کیهان رو پر می کنن ‫کمین کردن. 213 00:23:05,760 --> 00:23:10,280 ‫این هیولاها، ویژگی های مبهم طبیعت نیستن. 214 00:23:10,280 --> 00:23:13,520 ‫اونا ویژگی های بنیادی اون هستن. 215 00:23:17,040 --> 00:23:19,760 ‫و بازیکن های کم نقشی نیستن، 216 00:23:19,760 --> 00:23:22,760 ‫ما داریم متوجه میشیم که سیاه چاله ها 217 00:23:22,760 --> 00:23:27,680 ‫قدرت و دسترسی این رو دارن ‫تا کهکشان های اطرافشون رو حک کنن. 218 00:23:33,220 --> 00:23:39,240 ‫۸ میلیارد سال پیش 219 00:23:42,760 --> 00:23:47,040 ‫مرکز کهکشان جوون ما ‫غنی از گاز و غبار بود. 220 00:23:49,520 --> 00:23:51,680 ‫پیشکش های بیشتر برای ضیافت گرفتن. 221 00:24:02,280 --> 00:24:04,840 ‫این دوران پرخورها بود... 222 00:24:04,840 --> 00:24:09,560 ‫...که عصر جدیدی از ابر سیاه چاله ‫راه شیری رو رقم می زنه. 223 00:24:12,520 --> 00:24:17,520 ‫وقتی که هیولای نامرئی ‫تبدیل به پیکرتراش کهکشان شد. 224 00:24:36,520 --> 00:24:40,520 ‫خلقت و تخریب گاهی اوقات ‫دست در دست همدیگه توی گیتی هستن 225 00:24:40,520 --> 00:24:42,520 ‫و سیاه چاله ها هم ‫از این قاعده مستثنی نیستن. 226 00:24:42,520 --> 00:24:47,280 ‫کمان ای* مشخصا ‫نه تنها عامل تخریب چی هستش 227 00:24:47,280 --> 00:24:51,040 ‫به خاطر موادی که ‫به داخل سیاه چاله ریخته میشه 228 00:24:51,040 --> 00:24:53,920 ‫تمامش در سراسر افق رویداد ‫ناپدید نمیشه. 229 00:24:53,920 --> 00:24:57,280 ‫خیلی هاش وارد مداری ‫به دور سیاه چاله میشه. 230 00:25:00,520 --> 00:25:03,520 ‫و اون منطقه به شدت خشن هستش. 231 00:25:03,520 --> 00:25:06,280 ‫میدون های مغناطیسی ای وجود داره که می چرخن 232 00:25:06,280 --> 00:25:10,760 ‫و پیچ می خورن و کج میشن ‫و می تونن مواد رو به خارج پرتاب کنن 233 00:25:10,760 --> 00:25:13,520 ‫به سمت قطب های مغناطیسی سیاه چاله، 234 00:25:13,520 --> 00:25:17,200 ‫و فواره هایی رو درست کنن ‫که از کهکشان رد میشه و مسیرش رو باز می کنه. 235 00:25:21,760 --> 00:25:25,520 ‫تازه همین اواخر بود که ‫مقیاس واقعی فوران های کمان ای*... 236 00:25:25,520 --> 00:25:28,040 ‫...به دستمون اومد. 237 00:25:33,760 --> 00:25:35,520 ‫روشن شدن موتور. 238 00:25:36,520 --> 00:25:38,040 ‫یک، صفر! 239 00:25:39,040 --> 00:25:40,440 ‫پرتاب. 240 00:25:40,460 --> 00:25:44,280 ‫تلسکوپ فضایی فرمی ناسا ‫11 ژوئن 2008 241 00:25:45,040 --> 00:25:48,280 ‫موشک دلتا که حامل تلسکوپ اشعه گاما هست 242 00:25:48,280 --> 00:25:52,040 ‫به دنبال فیزیک های نادیده ‫در ستاره های کهکشان ها. 243 00:26:03,760 --> 00:26:09,040 ‫یه کم بیشتر از یه دهه قبل، ‫یه اکتشاف کاملا غیرمنتظره رخ داد، 244 00:26:09,040 --> 00:26:12,840 ‫شبیه پیدا کردن یه قاره جدید ‫روی زمین بود. 245 00:26:22,760 --> 00:26:27,280 ‫تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی ‫برای تشخیص اشعه های گاما ساخته شد، 246 00:26:27,280 --> 00:26:31,160 ‫پر انرژی ترین تابش در گیتی. 247 00:26:45,040 --> 00:26:49,440 ‫با چرخش فِرمی به دور زمین، ‫نقشه ای از آسمون رو تشکیل داد... 248 00:27:00,280 --> 00:27:04,040 ‫...و شاهد این بود که از صفحه راه شیری... 249 00:27:09,040 --> 00:27:12,360 ‫...دو حباب عظیم مواد بیرون اومدن، 250 00:27:12,360 --> 00:27:16,040 ‫هر کدوم 2500 سال نوری طول داشتن. 251 00:27:25,280 --> 00:27:28,280 ‫این حباب ها گاز فرادما دیده شده هستن. 252 00:27:29,280 --> 00:27:32,520 ‫اگر که چشم های ما به طول امواج نور حساس بود 253 00:27:32,520 --> 00:27:36,040 ‫امواجی که از اون حباب های ساطع میشه، ‫اونا نصف آسمون رو می گرفتن 254 00:27:36,040 --> 00:27:38,520 ‫از روی زمین اینطوری دیده می شد. 255 00:27:38,520 --> 00:27:42,040 ‫و بعدش به مرکز کهکشان ‫هدف گرفته میشدن. 256 00:27:42,040 --> 00:27:45,520 ‫انگار که منشاء اون ها کمان ای* هستش. 257 00:27:45,520 --> 00:27:47,080 ‫بهش فکر کنید. 258 00:27:47,080 --> 00:27:51,280 ‫کمان ای* بزرگه ‫ولی در مقیاس کهکشانی بزرگ نیست. 259 00:27:51,280 --> 00:27:55,600 ‫به راحتی داخل مدار عطارد ‫در منظومه شمسی ما جا میشه. 260 00:28:00,040 --> 00:28:03,040 ‫هر چند که سیاه چاله ما ‫از لحاظ اندازه... 261 00:28:03,040 --> 00:28:05,120 ‫...فقط بخشی از کهکشان اطرافش هست 262 00:28:06,520 --> 00:28:10,040 ‫...تبدیل به پیکرتراش راه شیری شده. 263 00:28:31,080 --> 00:28:33,520 ‫هر چند میلیون سال، 264 00:28:33,520 --> 00:28:37,520 ‫حلقه متراکم مواد ‫که به دور سیاه چاله ما می چرخه... 265 00:28:42,760 --> 00:28:46,520 ‫...با میدون های مغناطیسی چرخان ‫شتاب گرفت... 266 00:28:48,520 --> 00:28:52,040 ‫...و تبدیل به جت های آتشین ‫از موارد فرادما دیده شد. 267 00:28:58,040 --> 00:29:02,040 ‫جت هایی آنچنان قوی که ‫اونا اتمسفر رو... 268 00:29:02,040 --> 00:29:04,520 ‫...از هر سیاره ای که سر راهشون باشه ‫خالی کردن. 269 00:29:13,760 --> 00:29:17,760 ‫و تشعشع هر جهان زمین مانندی رو... 270 00:29:17,760 --> 00:29:21,280 ‫...که در شعاع هزار سال نوری باشه رو ‫غیر قابل سکونت کرد. 271 00:29:35,280 --> 00:29:39,760 ‫ولی این مقیاس انفجارهای کمان ای* بود 272 00:29:39,760 --> 00:29:42,760 ‫که خیلی خیلی دور دست توی کهکشان... 273 00:29:48,280 --> 00:29:50,040 ‫...تخریب... 274 00:29:51,280 --> 00:29:53,520 ‫...تبدیل به خلقت شد. 275 00:30:17,760 --> 00:30:22,000 ‫اگر که دنبال دلایلی باشید که چرا ‫حیات فقط اینجا روی زمین شروع نشد 276 00:30:22,000 --> 00:30:25,760 ‫بلکه تونست برای چهار میلیارد سال ‫شکوفا بشه 277 00:30:25,760 --> 00:30:29,120 ‫تا به دنیای پیچیده ای که امروز می بینیم ‫تکامل پیدا کنه، 278 00:30:29,120 --> 00:30:31,280 ‫اون موقع شاید یه ذره اغراق شده به نظر بیاد 279 00:30:31,280 --> 00:30:34,520 ‫تا به ابر سیاه چاله ای ‫در مرکز کهکشان مون اشاره کنیم 280 00:30:34,520 --> 00:30:36,920 ‫و اون یکی از دلایل چرایی اون هستش. 281 00:30:36,920 --> 00:30:40,520 ‫ولی حالا داریم شک می کنیم که ‫اون برون ریزی های بزرگ انرژی... 282 00:30:40,520 --> 00:30:45,040 ‫...از کمان ای* ‫نقش حیاتی ای رو... 283 00:30:45,040 --> 00:30:50,240 ‫...در ساخت این منطقه از کهکشان ایفا کرده ‫منطقه ای که حیات در اون می تونه رشد کنه... 284 00:30:53,760 --> 00:30:58,680 ‫...چون کمان ای* گاز داغ رو بیرون زد 285 00:30:58,680 --> 00:31:01,760 ‫اثر آرام بخشی روی کهکشان داشت. 286 00:31:01,760 --> 00:31:05,520 ‫حالا، شاید با خودتون بگید که گاز داغ ‫می تونه ستاره های بیشتری رو تولید کنه، 287 00:31:05,520 --> 00:31:07,520 ‫ولی، در واقع خلافش صحت داره، 288 00:31:07,520 --> 00:31:10,520 ‫چون داغ بودن به این معناست ‫که همه چیز خیلی سریع حرکت می کنه 289 00:31:10,520 --> 00:31:14,240 ‫و کار جاذبه رو سخت می کنه تا ‫کنترل همه چیز رو به دست بگیره 290 00:31:14,240 --> 00:31:16,640 ‫و اون رو فروبپاشه تا ستاره ها رو تشکیل بده. 291 00:31:16,640 --> 00:31:20,040 ‫پس کمان ای* تعداد ستاره هایی که... 292 00:31:20,040 --> 00:31:23,040 ‫...در این منطقه از کهکشان شکل گرفتن رو ‫ کاهش داد. 293 00:31:23,040 --> 00:31:24,760 ‫و این چیز خوبیه. 294 00:31:24,760 --> 00:31:28,280 ‫تصور کنید که یه ستاره غول آسا بود ‫که در نزدیکی... 295 00:31:28,280 --> 00:31:31,280 ‫...ستاره ای شکل گرفته بود ‫که در انفجار ابرنواختری منفجر شده بود. 296 00:31:31,280 --> 00:31:34,520 ‫اگر که یک جانور تک سلولی باشید ‫این اتفاق خوبی نیست 297 00:31:34,520 --> 00:31:38,520 ‫و طراحی های رو به تکاملی دارید ‫که یه روز به انیشتین می رسه. 298 00:31:38,520 --> 00:31:44,040 ‫پس، کمان ای* منطقه خشنی که ‫از کهکشان ما رو... 299 00:31:44,040 --> 00:31:46,760 ‫...به منطقه آرومی تبدیل کرد. 300 00:31:54,040 --> 00:31:58,040 ‫گازهای گرمی که از کمان ای* بیرون زده شدن 301 00:31:58,040 --> 00:32:00,760 ‫سرعت تشکیل ستاره رو کاهش دادن. 302 00:32:07,520 --> 00:32:12,520 ‫و، به دور یک ستاره کوچیک زرد رنگ ‫در منطقه آروم... 303 00:32:12,520 --> 00:32:16,480 ‫...در اون سر خارجی بازوی مارپیچی کهکشان ما ‫که شکیل نبود... 304 00:32:17,760 --> 00:32:22,080 ‫چهار میلیارد سال پیش 305 00:32:28,240 --> 00:32:31,760 ‫...چهار میلیارد سال پایداری... 306 00:32:31,760 --> 00:32:33,800 ‫...تمام تفاوت رو رقم زد. 307 00:32:55,280 --> 00:32:58,280 ‫خب البته که، چیزهای زیادی هست... 308 00:32:58,280 --> 00:33:00,360 ‫...که برای موجودیت حیات روی یه سیاره لازمه. 309 00:33:00,360 --> 00:33:05,040 ‫فهرستش به طرز غیرقابل تصوری وسیعه، ‫ولی به نظرم چیزی که جالبه 310 00:33:05,040 --> 00:33:10,760 ‫اینه که توی اون فهرست ‫این شیء عجیب حضور داره، 311 00:33:10,760 --> 00:33:13,360 ‫یک سیاه چاله، کمان ای* 312 00:33:13,360 --> 00:33:16,280 ‫ده ها هزار سال نوری دورتره. 313 00:33:16,280 --> 00:33:18,360 ‫مرکز کهکشان ماست. 314 00:33:42,520 --> 00:33:46,280 ‫با خالی کردن خیلی از گازها، غبار و ستاره ها 315 00:33:46,280 --> 00:33:48,040 ‫که زمانی در نزدیکی اون بودن... 316 00:33:50,520 --> 00:33:53,040 ‫...چیز کمی برای خوراک باقی موند. 317 00:33:56,040 --> 00:33:58,520 ‫سیاه چاله ما ساکت شد. 318 00:34:03,520 --> 00:34:06,760 ‫حباب های عظیمی که فرمی پیدا کرد... 319 00:34:08,280 --> 00:34:11,040 ‫...پژواک هایی از گذشته باشکوه دارن. 320 00:34:18,040 --> 00:34:23,040 ‫امروز، کمان ای* یه غول خفته هستش... 321 00:34:24,280 --> 00:34:25,920 ‫...یک هیولای روی تخم خوابیده... 322 00:34:26,920 --> 00:34:29,280 ‫...داره به آهستگی می جوشه. 323 00:34:43,280 --> 00:34:47,360 ‫سفر کمان ای* از یک نابودگر خشن 324 00:34:47,360 --> 00:34:51,760 ‫به پیکرتراش کهکشان و بعدش ‫به غول خفته ای که امروز می بینیم 325 00:34:51,760 --> 00:34:56,360 ‫که توسط داده های مشاهده ای ‫طی 20 سال گذشته... 326 00:34:56,360 --> 00:34:59,760 ‫...توسط تلسکوپ هایی مثل چاندرا و فرمی ‫ کنار هم گذاشته شده. 327 00:35:01,280 --> 00:35:03,760 ‫ولی قطعا تفاوت خیلی بزرگی... 328 00:35:03,760 --> 00:35:07,280 ‫...بین دونستن اینکه یک سیاه چاله چطور ‫با محیطش ارتباط برقرار می کنه، 329 00:35:07,280 --> 00:35:09,280 ‫چطور کهکشان رو می تراشه، 330 00:35:09,280 --> 00:35:13,520 ‫و اینکه در یک سطح عمیق ‫واقعا چه چیزی هستش وجود داره. 331 00:35:16,520 --> 00:35:19,280 ‫واقعا داخلش به چه شکلیه؟ 332 00:35:27,280 --> 00:35:30,600 ‫سیاه چاله ها اساسی ترین قاعده درباره... 333 00:35:30,600 --> 00:35:33,560 ‫...قابل پیش بینی بودن گیتی... 334 00:35:33,560 --> 00:35:35,960 ‫...و قطعیت تاریخ رو به چالش می کشن. 335 00:35:39,840 --> 00:35:42,800 ‫هیچی نمی تونه از یک سیاه چاله خارج بشه، 336 00:35:42,800 --> 00:35:44,640 ‫یا اینطور فکر می شد. 337 00:35:50,540 --> 00:35:54,400 ‫چند میلیون سال در آینده 338 00:35:54,440 --> 00:35:58,440 ‫با نگاه به آینده هستش که ما... 339 00:35:58,440 --> 00:36:01,520 ‫...در اسرار عمیق سیاه چاله ها کاوش می کنیم. 340 00:36:06,440 --> 00:36:10,000 ‫ده ها ستاره به دور کمان ای* می چرخن. 341 00:36:11,400 --> 00:36:17,240 ‫بعضی هاشون به فاصله چند میلیارد کیلومتر ‫از رویداد افق رد میشن. 342 00:36:17,240 --> 00:36:20,200 ‫در مقیاس کهکشانی ‫به اندازه عرض یه تار مو هستش. 343 00:36:22,520 --> 00:36:25,920 ‫این رد شدن ها می تونه ‫عواقب مرگباری داشته باشه. 344 00:36:29,240 --> 00:36:34,620 ‫ستاره: اس۲ در فاصله ۱۷ میلیارد کیلومتری ‫از کمان ای* 345 00:36:39,720 --> 00:36:44,000 ‫بعضی از این ستاره ها ‫احتمالا سیاراتی توی مدار دارن. 346 00:36:44,000 --> 00:36:47,320 ‫سیاراتی که ممکنه ‫خیلی نزدیک به هیولا پرسه بزنن. 347 00:36:56,800 --> 00:36:59,200 ‫پروانه ای برای شعله آتش. 348 00:36:59,200 --> 00:37:03,760 ‫از ستاره والدینش دور شده ‫و به ورطه میره. 349 00:37:16,800 --> 00:37:19,840 ‫اگر که سیاره از سفر خودش ‫به داخل زنده بمونه... 350 00:37:22,400 --> 00:37:24,080 ‫...و بتونیم روی سطحش بایستیم 351 00:37:24,080 --> 00:37:27,440 ‫و به اون سمت گیتی نگاه کنیم 352 00:37:37,640 --> 00:37:42,640 ‫اون موقع فضا و زمان رو می بینیم که ‫در حال فزاینده ای بهم ریخته شدن. 353 00:38:06,080 --> 00:38:10,480 ‫ولی درنهایت، نیروهای گرانشی کشندی ‫بیش از حد قوی میشن. 354 00:38:32,680 --> 00:38:36,320 ‫بدون هیچ رحمی، غرابت در انتظارشونه. 355 00:38:38,000 --> 00:38:39,840 ‫آخر زمان، 356 00:38:39,840 --> 00:38:43,120 ‫جایی که تمامی مسیرها تموم میشه. 357 00:39:04,020 --> 00:39:07,680 ‫تریلیون ها سال در آینده 358 00:39:11,160 --> 00:39:16,840 ‫طی تریلیون ها سال، ‫تمام ستارگان اطراف کمان ای* 359 00:39:16,840 --> 00:39:19,960 ‫به تدریج محو میشن و می میرن. 360 00:39:25,400 --> 00:39:30,680 ‫روی دنیاهای بیگانه بیشتر و بیشتر، ‫طلوع از راه نمی رسه. 361 00:39:40,440 --> 00:39:45,400 ‫ولی هیولای عظیم الجثه ما ‫به راهش ادامه میده، 362 00:39:45,400 --> 00:39:48,040 ‫اسرارش در داخلش مهر و موم شده. 363 00:39:49,280 --> 00:39:51,720 ‫به نظر میاد که برای همیشه اینطوریه. 364 00:39:58,440 --> 00:40:03,600 ‫ما پیش بینی می کنیم که یه روز ‫سیاه چاله ها تنها چیزی هستن که... 365 00:40:03,600 --> 00:40:08,120 ‫...توی گیتی باقی می مونن. عصر تاریکی نهایی. 366 00:40:29,000 --> 00:40:33,680 ‫اگر که هیچی نتونه از سیاه چاله ها فرار کنه، ‫اگر که کمان ای*... 367 00:40:33,680 --> 00:40:37,400 ‫...واقعا یه زندان ابدی هستش، ‫پس این آخر... 368 00:40:37,400 --> 00:40:39,520 ‫...داستان گیتی هستش. 369 00:40:39,520 --> 00:40:43,520 ‫تاریکی پر شده با سوراخ هایی در فضا زمان. 370 00:40:43,520 --> 00:40:46,400 ‫ولی ما فکر نمی کنیم که این آخر داستان باشه. 371 00:40:51,400 --> 00:40:56,160 ‫ما حالا معتقدیم که با اینکه ‫سیاه چاله ها از بین میرن. 372 00:41:03,080 --> 00:41:06,440 ‫و مرگ اون ها در دستان چیزی هستش که... 373 00:41:06,440 --> 00:41:12,080 ‫...ممکنه جزئیات بی ارتباطی باشه که ‫تقریبا پنج دهه پیش کشف شد. 374 00:41:15,480 --> 00:41:19,760 ‫در سال 1975، استیون هاوکینگ ‫مقاله قابل توجهی رو چاپ کرد 375 00:41:19,760 --> 00:41:23,760 ‫که در اون نشون می داد که سیاه چاله ها ‫به طور کامل سیاه نیستن. 376 00:41:23,760 --> 00:41:27,360 ‫اونا با نور کمی می درخشن. ‫اونا دمایی دارن. 377 00:41:27,360 --> 00:41:32,040 ‫و اینم معادله زیبای هاوکینگ ‫برای دمای یک سیاه چاله هستش. 378 00:41:36,680 --> 00:41:41,000 ‫و می تونید ببینید که ‫اتفاق عمیقی در جریانه 379 00:41:41,000 --> 00:41:46,400 ‫چون این معادله تمام فیزیک رو در خودش داره. ‫این که اینجا باشه، 380 00:41:46,400 --> 00:41:49,640 ‫اچ بار، عدد ثابت پلنک هستش ‫و به مکانیک کوانتوم ربط داره، 381 00:41:49,640 --> 00:41:52,720 ‫a دنیای ریز اتمی هستش. ‫C سرعت نور هستش. 382 00:41:52,720 --> 00:41:55,000 ‫G قدرت گرانش هست. 383 00:41:55,000 --> 00:41:57,480 ‫این kB که اینجاست ‫عدد ثابت بولتسمان هستش، 384 00:41:57,480 --> 00:42:01,000 ‫اون به دما و ترمودینامیک ربط داره. 385 00:42:01,000 --> 00:42:04,000 ‫و این M که اینجاست جرم سیاه چاله هستش. 386 00:42:04,000 --> 00:42:07,960 ‫حتی دایره هایی هم داره ‫چون داخلش عدد Pi هستش. 387 00:42:07,960 --> 00:42:12,880 ‫ثابت شده نتیجه ای که هاوکینگ گرفته ‫غیر قابل تکذیب هستش. 388 00:42:12,880 --> 00:42:16,720 ‫و اشاراتی که شده خیلی بزرگ هستش. 389 00:42:16,720 --> 00:42:19,960 ‫اگر چیزی دمایی داشته باشه، ‫اون موقع ساطعش می کنه. 390 00:42:19,960 --> 00:42:22,480 ‫برای همینه که اگر دستتون رو ‫در نزدیکی چیزی که داغه بگیرید، 391 00:42:22,480 --> 00:42:25,720 ‫می تونید حسش کنید. ‫و اینجوریه که در مقیاس زمانی ای که... 392 00:42:25,720 --> 00:42:28,800 ‫میلیاردها میلیاردها میلیاردها میلیاردها بار ‫طولانی تر از... 393 00:42:28,800 --> 00:42:31,200 ‫...عصر فعلی گیتی هستن، 394 00:42:31,200 --> 00:42:36,320 ‫کمان ای* در نهایت تبخیر میشه. 395 00:42:56,840 --> 00:43:00,520 ‫خیلی به تدریج، ‫تشعشع هاوکینگ 396 00:43:00,520 --> 00:43:03,160 ‫کمان ای* رو فرسوده می کنه. 397 00:43:07,000 --> 00:43:09,800 ‫کوچیک و کوچیکترش می کنه. 398 00:43:14,840 --> 00:43:19,240 ‫تا وقتی که ‫تریلیون ها تریلیون سال در آینده... 399 00:43:24,880 --> 00:43:27,080 ‫...در آخرین انفجار نور... 400 00:43:29,360 --> 00:43:31,920 ‫سیاه چاله ما می میره. 401 00:43:33,720 --> 00:43:36,080 ‫و بعدش تاریکی میاد. 402 00:43:37,960 --> 00:43:40,000 ‫برای تمام ابدیت. 403 00:43:46,840 --> 00:43:48,960 ‫شاید با خودتون بگید، ‫کاملا هم حق دارید، 404 00:43:48,960 --> 00:43:50,320 ‫«خب، چرا باید برامون مهم باشه؟ 405 00:43:50,320 --> 00:43:53,200 ‫«چرا باید اهمیت داشته باشه ‫که سیاه چاله ها تبخیر بشن 406 00:43:53,200 --> 00:43:56,280 ‫اونم توی یه موقع خیلی خیلی دور ‫در آینده گیتی؟» 407 00:43:56,280 --> 00:43:58,600 ‫«اون وقع کسی نیستش که اون رو ببینه» 408 00:43:58,600 --> 00:44:03,600 ‫ولی این اکتشاف که سیاه چاله ها تبخیر میشن ‫این سوال رو پیش میاره که فکر می کنم 409 00:44:03,600 --> 00:44:07,480 ‫عمیق ترین سوال در تاریخ فیزیک هستش، 410 00:44:07,480 --> 00:44:11,000 ‫قطعا طی صد سال اخیر هستش، ‫و اینو اغراق نمی کنم. 411 00:44:11,000 --> 00:44:16,400 ‫ببینید، اگر این تیکه کاغذ رو آتیش بزنم ‫چه اتفاقی میفته؟ 412 00:44:18,040 --> 00:44:21,920 ‫با معادله استیون هاوکینگ ‫که روش نوشته شده، 413 00:44:21,920 --> 00:44:26,000 ‫باعث شدم تا تبخیر بشه. ‫همه چی رو نابود کردم؟ 414 00:44:26,000 --> 00:44:29,280 ‫آیا هر ذره اطلاعات رو حذف کردم، 415 00:44:29,280 --> 00:44:32,600 ‫وقتی که می سوزه ‫معادله گیتی رو هم تبخیر کردم؟ 416 00:44:52,760 --> 00:44:54,800 ‫خب، جواب نه هستش. 417 00:44:54,800 --> 00:45:02,540 ‫اگر که می تونستم هر ذره خاکستر، ‫هر مولکول گازی که توی جو می سوزه رو جمع کنم 418 00:45:02,540 --> 00:45:05,840 ‫بعدش روی کاغذ بخوایم بگیم، ‫می تونم... 419 00:45:05,840 --> 00:45:09,080 ‫...تیکه کاغذ و تمم چیزایی که داره رو ‫بازسازی کنم. 420 00:45:09,080 --> 00:45:12,520 ‫هر تیکه اطلاعاتی که روی این تیکه کاغذ هستش، 421 00:45:12,520 --> 00:45:15,760 ‫من جمله معادله استیون هاوکینگ. 422 00:45:17,680 --> 00:45:20,840 ‫ولی آیا این می تونه ‫برای سیاه چاله ها صادق باشه؟ 423 00:45:20,840 --> 00:45:25,400 ‫زندان های گرانشی نهایی؟ ‫این اشیای توی آسمون 424 00:45:25,400 --> 00:45:29,720 ‫که حتی خود نور هم ‫نمی تونه از دستشون فرار کنه؟ 425 00:45:29,720 --> 00:45:34,160 ‫وقتی که اونا تبخیر بشن ‫آیا اطلاعاتی رو که... 426 00:45:34,160 --> 00:45:38,400 ‫...درباره تموم چیزایی که ‫تا حالا به گیتی ریخته شده رو برمی گردونه؟ 427 00:45:46,280 --> 00:45:49,440 ‫استیون هاوکینگ: سیاه چاله ها اونقدر که ‫سیاه کشیده میشن، سیاه نیستن. 428 00:45:51,040 --> 00:45:54,320 ‫اونا زندان های ابدی ای که ‫زمانی تصور میشدن نیستن. 429 00:45:56,280 --> 00:45:58,720 ‫اشیا می تونن از یه سیاه چاله خارج بشن، 430 00:45:58,720 --> 00:46:03,160 ‫هم به بیرون و احتمالا به گیتی ای دیگه. 431 00:46:08,480 --> 00:46:13,120 ‫پس، اگر حس می کنید داخل یه سیاه چاله هستید، ‫تسلیم نشید. 432 00:46:16,840 --> 00:46:18,480 ‫یه راه خروج هست. 433 00:46:25,840 --> 00:46:30,480 ‫اگر که اطلاعات به طریقی ‫از کمان ای* فرار کنه 434 00:46:30,480 --> 00:46:33,680 ‫در حالی که داره تبخیر میشه، 435 00:46:33,680 --> 00:46:37,160 ‫اشاراتش عمیقه. 436 00:46:39,600 --> 00:46:41,600 ‫سیاه چاله ها مقبره نیستن. 437 00:46:43,080 --> 00:46:44,440 ‫اونا مدخل هستن. 438 00:46:47,600 --> 00:46:52,640 ‫حالا باور داریم که هر چیزی که ‫به داخل کمان ای* بیفته... 439 00:46:52,640 --> 00:46:54,480 ‫...به حیاتش ادامه میده. 440 00:46:58,280 --> 00:47:01,160 ‫نه به شکل یه شیء فیزیکی، 441 00:47:01,160 --> 00:47:02,640 ‫بلکه به صورت اطلاعات. 442 00:47:08,360 --> 00:47:10,960 ‫گریز از قلب تاریکی. 443 00:47:12,080 --> 00:47:16,440 ‫در آینده دور، در تشعشعات هاوکینگ ‫کدگذاری شده. 444 00:47:27,160 --> 00:47:31,120 ‫خاطره تمام اون دنیاهایی که ‫طی تمام تاریخ کهکشان راه شیری... 445 00:47:31,120 --> 00:47:34,840 ‫...به طریقی به داخل کمان ای* افتادن... 446 00:47:34,840 --> 00:47:38,840 ‫...در خاکستر گیتی ‫در آینده دور نوشته شده. 447 00:47:41,760 --> 00:47:44,640 ‫ولی گنجینه واقعی در این توضیح قرار داره 448 00:47:44,640 --> 00:47:49,040 ‫که اطلاعات چطور از اون زندان های ابدی ‫به بیرون میاد. 449 00:47:49,040 --> 00:47:52,280 ‫حالا، چیزی که قراره بهتون بگم ‫کاملا عجیب و غریبه. 450 00:47:52,280 --> 00:47:56,280 ‫قراره مثل داستان علمی تخیلی باشه، ‫ولی میگم. 451 00:47:56,280 --> 00:48:01,920 ‫وقتی که سیاه چاله تبخیر شده، ‫و نصفش از بین میره، 452 00:48:01,920 --> 00:48:06,480 ‫داخلش به طریقی همون جایی میشه 453 00:48:06,480 --> 00:48:10,600 ‫که تشعشع دوردست هاوکینگ ‫در اعصار گذشته فرستاده شده بود 454 00:48:10,600 --> 00:48:14,120 ‫که در کرانه های دور دست گیتی قرار داره. 455 00:48:14,120 --> 00:48:19,360 ‫به نظر میاد که کرم چاله های فضا زمان ‫فضایی رو در بین داخل سیاه چاله... 456 00:48:19,360 --> 00:48:23,080 ‫...و اون نقاط دوردست گیتی باز می کنه، 457 00:48:23,080 --> 00:48:28,240 ‫و اینه که این امکان رو به ما میده ‫تا اطلاعات داخلش رو بخونیم. 458 00:48:28,240 --> 00:48:33,360 ‫می دونم که عجیب به نظر میاد، ‫و باید بگم که هیچکس... 459 00:48:33,360 --> 00:48:37,680 ‫...واقعا درباره تصویر فیزیکیِ ‫اتفاقی که میفته موافق نیست. 460 00:48:37,680 --> 00:48:41,640 ‫ولی چیزی که همه درباره اش موافقن ‫اینه که سیاه چاله ها... 461 00:48:41,640 --> 00:48:45,600 ‫...دارن بهمون میگن که ‫تصویر شهودی ما از واقعیتِ... 462 00:48:45,600 --> 00:48:48,480 ‫...فضا و زمان اشتباهه. 463 00:48:48,480 --> 00:48:52,360 ‫این ایده که اینجا نزدیک به اینجاست 464 00:48:52,360 --> 00:48:56,040 ‫و اون زمان باهاش همراهه اشتباهه. 465 00:48:56,040 --> 00:48:58,680 ‫تصویر عمیق تری از واقعیت هست 466 00:48:58,680 --> 00:49:03,040 ‫که در اون فضا و زمان وجود نداره. 467 00:49:11,920 --> 00:49:16,560 ‫تلاش ما برای جواب دادن ‫به سوالی که ساده به نظر میاد 468 00:49:16,560 --> 00:49:21,200 ‫درباره سرنوشت اشیایی که ‫به داخل سیاه چاله ها میفتن... 469 00:49:21,200 --> 00:49:25,360 ‫...ما رو به نتیجه عمیق ‫و کاملا نگران کننده ای کشونده. 470 00:49:27,920 --> 00:49:34,000 ‫فضا و زمان، مفاهیمی اونقدر بنیادی ‫که ما چطور دنیا رو تجربه می کنیم، 471 00:49:34,000 --> 00:49:38,360 ‫خصوصیات بنیادی طبیعت نیستن. 472 00:49:41,880 --> 00:49:46,240 ‫اونا از واقعیت عمیق تری میان 473 00:49:46,240 --> 00:49:48,640 ‫که در اون هیچکدومش وجود نداره. 474 00:49:52,960 --> 00:49:54,920 ‫مسئله سیاه چاله ها اینه که... 475 00:49:54,920 --> 00:49:59,360 ‫...هیچکس واقعا اونا رو درک نمی کنه. 476 00:49:59,360 --> 00:50:03,320 ‫پس اگه متوجه حرفایی که می زنم نمی شید ‫نگران نشید 477 00:50:03,320 --> 00:50:06,720 ‫چون خودم متوجه نیستم که دارم چی میگم، 478 00:50:06,720 --> 00:50:08,760 ‫و هیچکس دیگه هم متوجه نمیشه. 479 00:50:19,560 --> 00:50:25,600 ‫ما هنوز راه درازی ‫تا درک کامل اسرار سیاه چاله ها داریم. 480 00:50:28,960 --> 00:50:31,720 ‫ولی تازه داریم پرده رو کنار می زنیم. 481 00:50:37,520 --> 00:50:42,880 ‫خیلی دورتر از یه انحراف کیهانی هستش، 482 00:50:42,880 --> 00:50:49,880 ‫کمان ای* بخشی از تاریخچه ‫و آینده ماست. 483 00:50:52,320 --> 00:50:57,240 ‫سیاه چاله ما نه تنها از ما آدمی رو ساخته ‫که امروز هستیم، 484 00:50:57,240 --> 00:51:00,520 ‫بلکه معلم ماست، 485 00:51:00,520 --> 00:51:04,480 ‫به آرومی عمیق ترین اسرار گیتی رو ‫فاش می کنه. 486 00:51:06,520 --> 00:51:12,040 ‫اسراری که خیلی وقته سر به مهر گذاشتن 487 00:51:12,040 --> 00:51:14,200 ‫داخل جایی که فراتر از همیشه هست. 488 00:51:20,760 --> 00:51:23,040 ‫نکته اخلاقی داستان اینه. 489 00:51:23,040 --> 00:51:26,880 ‫درک کتاب طبیعت کار سختیه، 490 00:51:26,880 --> 00:51:30,400 ‫پس هر چی بیشتر از طبیعت رو می بینیم، ‫شانس بیشتری داریم... 491 00:51:30,400 --> 00:51:31,800 ‫...تا کتاب رو تموم کنیم. 492 00:51:31,800 --> 00:51:37,200 ‫حالا، با اختلاف زیاد عجیب ترین اشیا ‫در طبیعت سیاه چاله ها هستن، 493 00:51:37,200 --> 00:51:40,800 ‫برای همین حدسم بر اینه جای تعجب نداره ‫که با نگاه کردن به افق 494 00:51:40,800 --> 00:51:44,200 ‫و با نگاه کردن به تاریکی، ‫چشممون به چیزی افتاده 495 00:51:44,200 --> 00:51:49,640 ‫که عمیقا مخفی شده، ‫ساختار زیربنایی خود واقعیت. 496 00:51:52,560 --> 00:51:55,200 ‫پس اگر که بخوایم مفهوم تمامش رو متوجه بشیم، 497 00:51:55,200 --> 00:52:00,800 ‫نمی تونیم خودمون رو به محدوده های امن فکری ‫از سیاره خودمون محدود کنیم. 498 00:52:00,800 --> 00:52:04,760 ‫باید اونجا رو بگردیم ‫که اون طرف گیتی هستش. 499 00:52:42,100 --> 00:52:48,880 ‫«کاوش در گیتی» 500 00:52:52,040 --> 00:52:56,360 ‫پس از باغ وحش بی پایان از ‫اشیای توی گیتی ما، 501 00:52:56,360 --> 00:53:00,240 ‫از ابرهای گازی تا سیاره ها، تا ستاره ها، ‫کهکشان ها، چیزی که دارید، 502 00:53:00,240 --> 00:53:04,480 ‫سیاه چاله ها احتمالا یکی از ‫اساسی ترین... 503 00:53:04,480 --> 00:53:08,080 ‫...دسته استثنایی ای از اشیا ‫که می تونیم روی اونا تحقیق کنیم. 504 00:53:08,080 --> 00:53:11,600 ‫جای که قوانین فیزیک رسما شکسته میشن، 505 00:53:11,600 --> 00:53:15,840 ‫و ما تئوری هایی داریم، ‫ولی واقعا نمی تونیم بدونیم که چه خبره. 506 00:53:15,840 --> 00:53:18,920 ‫پس سیاه چاله ها این دعوتنامه چشمگیر رو... 507 00:53:18,920 --> 00:53:21,160 ‫...برای فیزیکدان ها، ریاضی دان ها، ‫اخترشناس ها دارن. 508 00:53:21,160 --> 00:53:24,960 ‫یکی از بهترین ابزارهایی که برای بررسی ‫این پدیده های خارجی داریم 509 00:53:24,960 --> 00:53:26,680 ‫تلسکوپ چاندرا هستش. 510 00:53:31,800 --> 00:53:34,680 ‫چاندرا یه جورایی مثل شکارچی سیاه چاله هستش، ‫اونا رو پیدا می کنه... 511 00:53:34,680 --> 00:53:37,760 ‫...چه در نزدیک و چه دور ‫در تمام گیتی می گرده. 512 00:53:37,760 --> 00:53:41,440 ‫چند دقیقه تا 26ـمین پرواز شاتل کلمبیا ‫باقی مونده 513 00:53:41,440 --> 00:53:42,920 ‫که تیمی پنج نفره داره. 514 00:53:49,560 --> 00:53:53,280 ‫به نظرم پرتاب شبانه ‫به طرز بخصوصی هیجان انگیز هستش. 515 00:53:53,280 --> 00:53:56,400 ‫اجازه حرکت دارید. 516 00:53:56,400 --> 00:53:59,960 ‫احتراق بوستر و بلند شدن کلمبیا رو داریم. 517 00:54:04,200 --> 00:54:05,760 ‫فقط آتش رو می بینید. 518 00:54:05,760 --> 00:54:09,800 ‫به قشنگ ترین شکل ممکن ‫آسمون شب رو روشن می کنه. 519 00:54:09,800 --> 00:54:12,800 ‫تا اینجای کار کلمبیا بیشتر از ‫907 تُن سوخت رو سوزونده 520 00:54:12,800 --> 00:54:14,840 ‫و نصف وزن موقع پرتابش رو داره. 521 00:54:14,840 --> 00:54:17,840 ‫عظیمه. چاندرا تقریبا اندازه ‫یه اتوبوس مدرسه هستش. 522 00:54:17,840 --> 00:54:22,760 ‫بزرگترین تلسکوپی هستش که ‫تا حالا توسط شاتل فضایی پرتاب شده. 523 00:54:28,400 --> 00:54:30,280 ‫جداسازی اِس آر وی تایید میشه. 524 00:54:30,280 --> 00:54:34,800 ‫نگران فضانوردهای داخلش هستید ‫که واقعا دارن جونشون رو به خطر میندازن... 525 00:54:34,800 --> 00:54:38,520 ‫...تا به ما کمک کنن که ‫نمای بهتری از گیتی داشته باشیم. 526 00:54:41,560 --> 00:54:44,320 ‫وقتی که موتورهای اصلی قطع بشن، ‫ما توی حالت بی وزنی هستیم. 527 00:54:44,320 --> 00:54:47,720 ‫ما مخزن رو جدا می کنیم ‫و بر مدار زمین می چرخیم. 528 00:54:49,200 --> 00:54:52,280 ‫و وقتی مطمئن میشیم که همه ‫آمادگی ماموریت رو دارن 529 00:54:52,280 --> 00:54:54,680 ‫من دست به کار میشم و کلیدی که نوشته ‫اعزام رو می زنم، 530 00:54:54,680 --> 00:54:59,200 ‫دارین به اعزام تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا ‫نگاه می کنید. 531 00:54:59,200 --> 00:55:01,240 ‫چاندرا یه تلسکوپ پرتو ایکس هستش، 532 00:55:01,240 --> 00:55:04,720 ‫که یعنی می تونه با انرژی ترین نوری... 533 00:55:04,720 --> 00:55:06,840 ‫...که از گیتی به سمت ما میاد رو ببینه. 534 00:55:06,840 --> 00:55:10,240 ‫تلسکوپ باید خارج از جو زمین باشه 535 00:55:10,240 --> 00:55:11,800 ‫چون جو زمین، 536 00:55:11,800 --> 00:55:14,400 ‫از شانس خوب ما، ‫مانع پرتوهای ایکس میشه. 537 00:55:14,400 --> 00:55:16,720 ‫در غیر این صورت، اگر... ‫ما سرخ می شدیم. 538 00:55:18,800 --> 00:55:21,560 ‫ماهواره چاندرا، با بالا رفتن توی جو، 539 00:55:21,560 --> 00:55:24,040 ‫نمای خیلی واضح تری داره. 540 00:55:24,040 --> 00:55:26,920 ‫چرا تحقیق روی چیزهایی مثل سیاه چاله ‫انقدر جالبه؟ 541 00:55:26,920 --> 00:55:29,600 ‫سیاه چاله ها می تونن مواد در نزدیکی خودشونو ‫تحریک کنن 542 00:55:29,600 --> 00:55:31,520 ‫تا به انرژی های خیلی بالاتری برسن. 543 00:55:31,520 --> 00:55:34,920 ‫اونا می تونن اتم ها و اجزای اتم ها ‫رو هم بزنن 544 00:55:34,920 --> 00:55:39,080 ‫و با چرخش اون ذرات ‫به انرژی های خیلی خیلی بالا، 545 00:55:39,080 --> 00:55:40,480 ‫اونا متشعشع میشن 546 00:55:40,480 --> 00:55:44,360 ‫در نتیجه می تونیم ‫مقادیر خیلی زیادی از اطلاعات رو... 547 00:55:44,360 --> 00:55:47,600 ‫...درباره مجاورت فوری ‫یه سیاه چاله داشته باشیم. 548 00:55:51,000 --> 00:55:53,320 ‫وقتی که امروز به کمان ای* نگاه می کنیم، 549 00:55:53,320 --> 00:55:55,520 ‫آرومه و فعالیت خیلی زیادی نداره. 550 00:55:55,520 --> 00:55:58,120 ‫ولی وقتی که به بقیه ابر سیاه چاله های ‫توی گیتی نگاه می کنیم 551 00:55:58,120 --> 00:55:59,880 ‫اونا فعالیت دارن. 552 00:56:01,720 --> 00:56:05,960 ‫پس می تونید از چاندرا استفاده کنید ‫و خوراکی خوردن یه سیاه چاله رو تماشا کنید، 553 00:56:05,960 --> 00:56:09,200 ‫شاید مثل یه آدمیزاد که توی عصر ‫یه بیسکوئیت می خوره، 554 00:56:09,200 --> 00:56:11,440 ‫و اون خوراکی مثل یه سیارک هستش 555 00:56:11,440 --> 00:56:15,440 ‫و از اتفاقی که میفته یه جور ‫اثر پرتو ایکس کوچیک پیش میاد. 556 00:56:15,440 --> 00:56:20,000 ‫ولی می تونید یه سیاه چاله رو هم ببینید ‫که داره یه خوراکی خیلی خیلی بزرگ می خوره، 557 00:56:20,000 --> 00:56:23,760 ‫و چاندرا شاید بتونه شاهد اون هم باشه. 558 00:56:23,760 --> 00:56:26,680 ‫چاندرا نابودی یک ستاره رو دیده 559 00:56:26,680 --> 00:56:28,920 ‫که به دست خود سیاه چاله انجام شده، خب؟ 560 00:56:28,920 --> 00:56:33,840 ‫این ستاره بیچاره ‫به داخل سیاه چاله پرسه می زنه 561 00:56:33,840 --> 00:56:37,040 ‫ستاره رو تیکه تیکه می کنه، ‫قیچیش می کنه، خب؟ 562 00:56:37,040 --> 00:56:39,960 ‫و بعدش جنازه اون ستاره، 563 00:56:39,960 --> 00:56:44,040 ‫این ماده اسپاگتی شده ‫که به دور رویداد افق شروع به چرخش می کنه 564 00:56:44,040 --> 00:56:48,320 ‫به شکل پرتوهای ایکس نور میده. 565 00:56:48,320 --> 00:56:52,640 ‫پس اینکه شاهدش باشید، اینکه ‫نابودی یک ستاره رو ببینید، 566 00:56:52,640 --> 00:56:57,000 ‫می دونید، به مرور زمان، ‫خارق العاده بود. 567 00:56:57,000 --> 00:56:58,680 ‫باورنکردنیه. 568 00:57:01,000 --> 00:57:04,360 ‫یه تصویر تقریبا معروف هستش که ‫چاندرا گرفته، اسمش... 569 00:57:04,360 --> 00:57:06,000 ‫...میدان عمیق جنوبی چاندرا، 570 00:57:06,000 --> 00:57:09,240 ‫و این تصویر، عمیق ترین تصویر پرتو ایکس هستش ‫که تا حالا گرفته شده. 571 00:57:09,240 --> 00:57:13,160 ‫در اون تک مجموعه داده، ‫هزاران سیاه چاله هستش، 572 00:57:13,160 --> 00:57:16,040 ‫شاید 5000تا از اونا ‫اگر که بیشتر نباشه کمتر نیست. 573 00:57:16,040 --> 00:57:21,040 ‫و یه جورایی بهتون کمک می کنه ‫تا نشون بده که همه جا هستن 574 00:57:21,040 --> 00:57:23,280 ‫و کلی چیز دیگه برای کشف کردن مونده. 575 00:57:32,720 --> 00:57:34,000 ‫در قسمت بعدی... 576 00:57:37,240 --> 00:57:41,360 ‫...ما به عصر تاریکی کیهانی برمی گردیم، 577 00:57:41,360 --> 00:57:44,880 ‫زمانی قبل از بیگ بنگ رو کاوش می کنیم... 578 00:57:48,360 --> 00:57:50,680 ‫...تا به سوال نهایی جواب بدیم. 579 00:57:53,200 --> 00:57:55,520 ‫گیتی چطور شکل گرفت؟ 580 00:58:00,000 --> 00:58:03,160 ‫با دانشگاه اوپن یونیورسیتی ‫به داخل گیتی سفر کنید 581 00:58:03,160 --> 00:58:07,280 ‫و اطلاعات بیشتری درباره ستاره ها، سیارات ‫و کهکشان رو با این پوستر رایگان یاد بگیرید 582 00:58:08,560 --> 00:58:13,080 ‫پوستر خودتون رو با گرفتن شماره ‫03003035746 سفارش بدید. 583 00:58:13,080 --> 00:58:16,400 ‫یا به وبسایت bbc.co.uk/theuniverse برید 584 00:58:16,400 --> 00:58:19,320 ‫و لینک ها رو دنبال کنید ‫تا به دانشگاه اوپن یونیورسیتی برسید.