WEBVTT 00:00:00.006 --> 00:00:12.006 ..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:00:13.430 --> 00:00:17.260 ‫سال 2009 زمانیکه به خانه‌ام در ایران برگشتم ‫ساختن این فیلم را شروع کردم. 00:00:18.040 --> 00:00:20.150 ‫و از آن زمان هزاران کیلومتر سفر کردم 00:00:20.170 --> 00:00:23.000 ‫در جستجوی شاهدان و مطالب بایگانی شده. 00:00:51.030 --> 00:00:53.960 ‫سال 2012 یک سخنرانی در TED داشتم 00:00:53.980 --> 00:00:57.780 و در آن ‫برای اولین بار در مورد ساخت این فیلم، صحبت کردم 00:00:58.690 --> 00:00:59.710 ‫کودتا 53 ‫(کودتا 28 مرداد 1332) 00:01:00.050 --> 00:01:01.930 ‫میخوام داستان این مرد را براتون بگم 00:01:02.130 --> 00:01:04.040 ‫دکتر محمد مصدق 00:01:04.070 --> 00:01:07.360 ‫او اولین نخست وزیر منتخب دموکراتیک ما بود 00:01:07.440 --> 00:01:11.040 ‫و ایران را به داشتن ماهاتما گاندی خودش نزدیک کرد 00:01:16.740 --> 00:01:19.120 ‫ساختن فیلم خیلی طول کشید 00:01:19.510 --> 00:01:22.600 ‫برای همین برخی از کسانیکه من باهاشون مصاحبه کردم ‫تا اتمام ساخت فیلم، فوت کردند 00:01:55.020 --> 00:01:57.750 ‫در سال 1952 مجله تایم ‫او را مرد سال معرفی کرد 00:01:57.780 --> 00:02:01.110 ‫چون نفت ایران را ملی ‫و وینستون چرچیل را عصبانی کرد 00:02:01.210 --> 00:02:03.010 ‫همین طور شرکتی که نفت ما را کنترل می کرد 00:02:03.080 --> 00:02:04.320 ‫شما اونو به اسم BP می شناسید. 00:02:04.340 --> 00:02:07.360 ‫بنابراین در آگوست 1953 آیزنهاور و چرچیل 00:02:07.390 --> 00:02:09.610 ‫کودتا کردند و مصدق را سرنگون کردند 00:02:10.100 --> 00:02:13.530 ‫در سال 1953 ‫ایالات متحده به همراه انگلیس 00:02:13.940 --> 00:02:15.310 ‫در حمایت از کودتا در ایران 00:02:15.330 --> 00:02:17.110 ‫مشارکت داشتند 00:02:17.580 --> 00:02:22.970 ‫تا از شر مصدق خلاص شوند ‫کسی که رهبر چپ‌گرایان ایران بود 00:02:23.360 --> 00:02:27.030 ‫و شاه را به قدرت (در ایران) بازگرداندند 00:02:28.200 --> 00:02:31.370 ‫من در ایران قبل از انقلاب بزرگ شدم ‫زمان حکومت شاه 00:02:31.950 --> 00:02:34.840 ‫به مدرسه رفتم و بیشتر ‫معلمان فعال سیاسی بودند 00:02:34.870 --> 00:02:37.580 ‫اغلبشون ‫توسط ساواک( پلیس مخفی) دستگیرشدند 00:03:15.440 --> 00:03:18.130 ‫زندگی من زیر نظر حکومت شاه ‫سال 1975 به پایان رسید 00:03:18.160 --> 00:03:19.760 ‫وقتی منو برای تحصیل به انگلستان فرستادن. 00:03:20.730 --> 00:03:24.480 ‫ناگهان در 15 سالگی یک فرهنگ کاملاً جدید، ‫محیط جدید، زبان جدید و 00:03:24.650 --> 00:03:28.230 ‫مردم جدیدی برای مشاهده دیدم: انگلیسی ها 00:03:28.480 --> 00:03:30.000 ‫اما برخلاف آمریکایی ها، 00:03:30.770 --> 00:03:32.610 ‫دولت انگلیس، ‫هرگز به طور رسمی 00:03:32.630 --> 00:03:34.050 ‫به نقش خودش در کودتا اعتراف نکرد. 00:03:34.130 --> 00:03:38.310 ‫باید روی این نکته تاکید کنم، فکر نمی کنم هیچ وقت واقعاً کودتایی را برنامه ریزی کرده باشیم 00:03:38.490 --> 00:03:42.130 ‫مصدق به طور بالقوه ‫پدر یک ایران دموکراتیک در آینده بود 00:03:42.520 --> 00:03:44.580 ‫ایران مانند یک پسر 12 ساله جوان بود ‫که... (12سال آزادی نسبی از 1320 تا 1332) 00:03:44.600 --> 00:03:47.750 نمیخواست ‫معلمش دستگیر بشه یا بترسه بخاطر خواندن یک کتاب، دستگیر شه 00:03:48.300 --> 00:03:51.810 ‫هیچ چیز در 30 سال فعالیت حرفه ای من ‫به عنوان مستندساز نیست که 00:03:53.880 --> 00:03:55.580 ‫مرا آماده کرده باشه ‫برای مواجهه با کشف چشمگیری 00:03:55.610 --> 00:03:57.990 ‫که من در این سفر قراره بهش برسم 00:04:00.720 --> 00:04:04.470 ‫شواهدی که پتانسیل بالایی دارند ‫تا یک فصل تاریک در تاریخ را 00:04:06.110 --> 00:04:07.160 بیرون بکشند 00:04:20.200 --> 00:04:22.110 ‫من کارگردان و پژوهشگر 00:04:22.140 --> 00:04:24.770 ‫آرشیو امنیت ملی هستم 00:04:24.920 --> 00:04:28.790 که ‫یک سازمان غیردولتی و ‫مستقر در دانشگاه جورج واشنگتن‌ـه 00:04:29.340 --> 00:04:35.080 ‫بنابراین من روی بسیاری از تحقیقات نظارت دارم ‫پروژه هایی که به دنبال اسناد طبقه بندی نشده هستند 00:04:35.110 --> 00:04:36.570 ‫در آمریکا وسایر آرشیوها 00:04:36.870 --> 00:04:38.870 ‫و همچنین من چند پروژه شخصی دارم 00:04:38.900 --> 00:04:41.570 ‫اصلی ترین موردی که روی آن کار می کنم ‫درباره روابط آمریکا و ایران است 00:04:41.640 --> 00:04:44.370 ‫و زمان زیادی را صرف مطالعه ‫موضوعات تاریخی میکنم 00:04:45.200 --> 00:04:47.340 ‫پس اینا همون مقالاتی هستند ‫که من منتظر دیدنشون بودم 00:04:47.370 --> 00:04:49.490 ‫خیلی اینها رو مطالعه کردی؟ 00:04:49.510 --> 00:04:51.480 ‫آره. ‫چی برای ارائه داری؟ 00:04:51.560 --> 00:04:54.610 ‫خوب ، انواع اسناد درباره روابط آمریکا و ایران 00:04:54.640 --> 00:04:57.280 در ‫‫دوران پس از جنگ هست ‫که طی سالها جمع‌آوری کردیم 00:04:57.510 --> 00:05:01.780 ‫در بین همه اینها من مجموعه کوچکی از ‫اطلاعات CIA دارم 00:05:01.920 --> 00:05:03.340 ‫احتمالا ... 00:05:03.550 --> 00:05:06.990 ‫حدود 200-300 صفحه از ‫اسناد CIA که منتشر شده است 00:05:07.110 --> 00:05:09.330 ‫که به مرور زمان و در طول سالها ‫به صورت رسمی منتشر شدند 00:05:09.510 --> 00:05:11.670 ‫200 - 300 تا ؟ ‫یه همچین چیزی ، آره 00:05:12.010 --> 00:05:16.930 ‫آنها حداقل سه کتاب سند تاریخی داخلی دارند ‫که CIA ارائه کرده است 00:05:16.960 --> 00:05:22.710 ‫احتمالاً یکیشون اواخر دهه 1970 ارائه شده 00:05:23.240 --> 00:05:25.390 ‫این نامه مربوط به زمانیه که ازشون خواستی اطلاعات را منتشر کنند؟ 00:05:25.420 --> 00:05:27.220 ‫این جوابشون به نامه من است که میگه 00:05:27.240 --> 00:05:29.490 ‫"ما سندی که درخواست کرده اید ‫را ضمیمه می کنیم" 00:05:29.520 --> 00:05:32.890 ‫و اینم از سندی که ‫اسمشو " نبرد برای ایران" گذاشتند 00:05:32.920 --> 00:05:35.280 ‫نبرد برای ایران! ‫که هنوزم ادامه دارد! 00:05:35.490 --> 00:05:38.050 ‫این چیز جدیدی است که دراین نسخه افشا شده ‫" عملیات مخفی " 00:05:38.420 --> 00:05:42.340 ‫نسخه های قبلی را اگه ببینی، این قسمتو نداشتن 00:05:42.380 --> 00:05:44.380 ‫- اینو داشته باش ‫- پس، ما می توانیم این یکی را داشته باشیم 00:05:44.400 --> 00:05:47.700 ‫هنوز مطالب زیادی اینجا وجود داره. ‫اینجا تعداد زیادی کاغذ خالی وجود داره ، خوشم اومد 00:05:47.740 --> 00:05:51.270 ‫بهت کمک میکنن بفهمی چی اونجاست ‫درسته 00:05:51.290 --> 00:05:53.850 ‫چه چیزهای جدیدی ازشون بیرون میاد 00:05:54.060 --> 00:05:55.980 ‫در شصتمین سالگرد کودتا ‫من تهران بودم 00:05:56.000 --> 00:05:59.180 ‫19 آگوست 2013 ، من در تهران بودم 00:05:59.220 --> 00:06:04.020 ‫چیزی که جدید بود اساساً این صفحه است 00:06:04.490 --> 00:06:07.670 ‫کودتای نظامی که مصدق و ‫کابینه جبهه ملّیش رو سرنگون کرد 00:06:07.790 --> 00:06:10.270 ‫با دستور CIA انجام شد 00:06:11.430 --> 00:06:15.530 ‫براساس اطلاعات من تا حالا ‫رسماً نقششونو نپذیرفتن... 00:06:15.920 --> 00:06:17.050 ‫- درست! ‫- در کودتا 00:06:17.340 --> 00:06:19.570 ‫و شما اینجا در قسمت اول این جمله می بینید 00:06:19.590 --> 00:06:21.250 ‫به عنوان یک اقدام در سیاست خارجی آمریکا 00:06:21.290 --> 00:06:23.790 ‫در بالاترین سطوح حکومتی ‫تهیه و تصویب شد 00:06:24.080 --> 00:06:27.330 ‫این یک راه‌حل ساده انگارانه و خصمانه نبود ‫که مخفیانه بهش رسیده باشیم 00:06:27.860 --> 00:06:31.440 اما در عوض آمریکا و انگلستان رسما پذیرفتند که 00:06:31.470 --> 00:06:34.280 ‫که روشهای منطقی و عادی در ‫ارتباطات بین المللی و تجاری 00:06:34.940 --> 00:06:36.230 با شکست‫ مواجه شدند. 00:06:36.510 --> 00:06:37.810 ‫یعنی مصدق سر راهشون بود 00:06:37.830 --> 00:06:40.080 ‫-و حتی نقش انگلیس را تایید میکنه ‫-درسته 00:06:40.760 --> 00:06:43.340 ‫بنابراین، CIA از بریتانیایی ها جلو می زند ‫(در انتشار اسناد و قبول کردن نقششون در کودتا) 00:06:43.730 --> 00:06:45.220 ‫که هنوز به آن اعتراف نکرده اند 00:06:45.980 --> 00:06:47.810 ‫درسته ‫میدونی چیه مالکوم؟ 00:06:48.460 --> 00:06:49.610 من ‫مقابل کابینت اسناد 00:06:50.220 --> 00:06:51.910 ‫ایستاده ام 00:06:52.130 --> 00:06:53.670 ‫با یک کشو پر از اسنادی که 00:06:54.690 --> 00:06:56.830 ‫در اصل ‫سرنوشت کشورم را تغییر داد 00:06:57.260 --> 00:07:02.690 ‫و سرنوشت من را تغییر داد: آنچه برای من اتفاق افتاد ، ‫آنچه برای خانواده من اتفاق افتاد و ... 00:07:03.190 --> 00:07:06.440 ‫مثل این هست که زندگی شما، ‫سرنوشت‌تون ، تقدیرتون 00:07:06.990 --> 00:07:10.390 ‫- در یک محفظه قرار داده شده باشه ‫- بله -در نصف یک کشو پرونده 00:07:10.620 --> 00:07:13.280 ‫اینجاست. این ایران را تغییر داد 00:07:13.550 --> 00:07:15.560 ‫این جعبه پر از کاغذ 00:07:18.510 --> 00:07:21.690 ‫شما برای اجرای کودتا، ‫یک میلیون دلار نقد داشتید، درسته؟ 00:07:21.890 --> 00:07:28.860 ‫درسته. ما حدود 60 هزاردلارشو استفاده کردیم، ‫همه‌اش همینقدر 00:07:28.920 --> 00:07:32.560 ‫- میگی فقط 60هزار دلار پرداخت کردید؟ ‫-بله 00:07:32.810 --> 00:07:34.810 ‫من نمی دانم پولو کجا خرج کردن 00:07:35.040 --> 00:07:39.560 ‫مبلغ لعنتی اینقدر کم بود که منم چیزی نپرسیدم! 00:07:39.830 --> 00:07:41.750 ‫و هیچکسم از من چیزی درموردش نپرسید 00:07:41.770 --> 00:07:44.950 ‫تنها چیزی که از من می پرسیدند این بود که: ‫" دیکنز چطور با این هزینه کم کارو پیش بردی؟" 00:07:46.420 --> 00:07:48.890 ‫در میان این افراد چه کسی ‫درباره کودتا اطلاعات داره 00:07:49.380 --> 00:07:53.330 ‫نام کرمیت روزولت ‫مترادف شده با وقایع سال 1953 00:07:54.540 --> 00:07:58.100 ‫روایت او از ماجرا ‫که در کتابها و مستندهای تلویزیونی آمده 00:07:58.120 --> 00:08:00.610 ‫برای چندین دهه به عنوان مرجع پذیرفته شده بود 00:08:01.920 --> 00:08:04.770 ‫اما چیزی که ما در طول ساخت این فیلم بدنبال کشف آن هستیم 00:08:05.170 --> 00:08:09.500 ‫ تاریخ توقیف شده را افشا میکند، ‫اینکه واقعاً چه اتفاقی افتاد و چه کسی مسئول بود 00:08:10.030 --> 00:08:12.750 ‫این مهمترین سندی است ‫که فیلم ما کشف کرده 00:08:12.770 --> 00:08:15.460 ‫در فرایند 9ساله تولیدش 00:08:16.060 --> 00:08:18.760 ‫مدت پنجاه یا شصت سال است که 00:08:19.270 --> 00:08:23.920 ‫ایالات متحده ‫در سرنگونی دولت ها نقش داشته است 00:08:23.940 --> 00:08:28.290 ‫مصدق در سال 1953. ‫هیچ کس نمیدونه که مصدق ... 00:08:28.430 --> 00:08:31.610 ‫نخست وزیر منتخب دموکراتیک ایران بود ‫(بصورت دموکراتیک انتخاب شده بود) 00:08:31.790 --> 00:08:34.540 ‫و بخاطر منافع انگلیس و آمریکا ‫سرنگون شد 00:08:35.100 --> 00:08:37.860 ‫چون منافع نفتی انگلیسی‌ها را تهدید کرد 00:08:38.010 --> 00:08:42.260 ‫و نتیجه اینکارشون شد ‫تبدیل شاه ایران به یه "دیکتاتور وحشتناک" 00:08:42.290 --> 00:08:45.130 ‫نتیجه‌ اونم(دیکتاتوری شاه) ‫شد آغاز انقلاب در ایران 00:08:45.150 --> 00:08:46.840 ‫و این دلیل وضعیتیه که امروز ما در آن هستیم 00:08:49.650 --> 00:08:50.710 ‫عصر بخیر! 00:08:50.930 --> 00:08:53.780 ‫در روز سی و هفتم ‫تسخیر سفارت آمریکا 00:08:53.800 --> 00:08:55.530 ‫و گروگانگیری (کارمندان سفارت) هستیم 00:08:55.650 --> 00:08:59.870 ‫ایالات متحده بحران را به مرحله رویارویی کشاند 00:09:00.030 --> 00:09:06.470 ‫برای اکثر آمریکایی ها ، داستان ایران ‫از سال 1979 و بحران گروگانگیری آغاز شد 00:09:06.810 --> 00:09:12.450 ‫که 444 روز جهان را درگیر کرد ‫و برای جیمی کارتر به بهای ریاست جمهوریش تمام شد 00:09:15.890 --> 00:09:19.950 ‫اما برای ما ایرانی ها ، ‫داستان به سال 1953 برمی گردد 00:09:20.880 --> 00:09:25.880 ‫و کودتای CIA/MI6 ‫که دموکراسی را در سرزمین ما از بین برد 00:09:26.150 --> 00:09:29.710 حداقل ‫سیصد نفر کشته و ‫صدها نفر نیز مجروح شدند 00:09:31.920 --> 00:09:35.660 ‫مصدق و دولتش از قدرت ‫به نفع ژنرال زاهدی کنار زده شدند 00:09:35.840 --> 00:09:38.070 ‫مردی که توسط شاه انتخاب شد 00:09:38.340 --> 00:09:41.230 ‫نیروهای انگلیسی به آبادان برگشتند ‫(بعد از ملی شدن نفت بیرونشون کرده بودند) 00:09:41.530 --> 00:09:44.370 ‫با سابقه مهارت های تجاری و مهندسی‌شون 00:09:45.280 --> 00:09:48.220 ‫نیروی برای آزاد کردن ‫آنچه خودمان در بیابان ساختیم 00:09:48.460 --> 00:09:49.470 ‫امید زیادی هست که 00:09:49.500 --> 00:09:52.870 ‫بار دیگر نفتکش های بریتانیایی را در آبادان ببینیم 00:09:53.100 --> 00:09:54.940 ‫شاید عقل سلیم بچربه و 00:09:55.140 --> 00:09:57.560 ‫ ایران و انگلیس با هماهنگی پیش برن 00:10:02.930 --> 00:10:06.270 ‫میدونی من زودتر اینجا بودم و ‫عناوین روی جعبه ها را نگاه میکردم 00:10:06.300 --> 00:10:07.360 ‫ایران - کنترا 00:10:07.770 --> 00:10:09.610 ‫جواهرات خانواده CIA 00:10:09.630 --> 00:10:11.090 ‫روابط ایران و آمریکا 00:10:11.210 --> 00:10:13.430 ‫لانه جاسوسان، اسناد ایران ‫، شیلی شیلی 00:10:13.630 --> 00:10:16.860 ‫مطالعه رفتاری ، کنترل ذهن. ‫و اینجام ورودی FOIA 00:10:16.890 --> 00:10:20.000 ‫- به این معنیه که چیزهای جدیدی توش میزارید؟ ‫- درسته. ما هر روز چیزهایی به دست می آوریم 00:10:20.020 --> 00:10:22.650 ‫چون ما سالهاست که درخواستها را بایگانی میکنیم 00:10:22.720 --> 00:10:25.760 ‫شبیه قطار باری است ‫پیوسته (اطلاعات) میاد 00:10:26.140 --> 00:10:28.740 ‫مشکلی ندارید که من یه مدت مشغول بررسی اینها بشم؟ 00:10:28.770 --> 00:10:31.440 ‫به‌هیچ‌وجه، ایده خوبیه مشغول شید 00:10:31.470 --> 00:10:34.140 ‫خیلی ممنون. ‫نمی دانم از کجا شروع کنم 00:10:34.370 --> 00:10:36.990 ‫-باشه ‫-شاید یک روزی من برنده نبرد، به نفع ایران بشم 00:10:37.020 --> 00:10:38.750 ‫اگه به اندازه کافی اسناد را مطالعه کنم 00:10:38.770 --> 00:10:40.740 ‫- خواندن خوش بگذره ‫- خیلی ممنون ، مالکوم. 00:10:43.070 --> 00:10:44.250 ‫نبرد برای ایران! 00:10:56.030 --> 00:10:59.040 ‫این یک نمای کلی از پرنده CIA برای مصدق است 00:11:00.250 --> 00:11:02.680 ‫قدرت مصدق زیاد شد ‫بخاطر تواناییش در استفاده از 00:11:02.700 --> 00:11:05.130 ‫خواستها و آرزوهای ملی و احساسات مردم 00:11:05.430 --> 00:11:09.670 ‫مطالب اشاره شده برای توضیح رفتار غالباً عجیب او ‫به عنوان یک سیاستمدار، بسیار کوتاه است 00:11:09.960 --> 00:11:12.230 ‫ما او(مصدق) را از برخی جهات دلیر می نامیم(برای مسخره کردن میگه) 00:11:12.650 --> 00:11:17.110 ‫اما او آدم بی شخصیتی نبود ‫برخی از افراد بسیار معتدل مجلس، نمایندگان مجلس... 00:11:17.130 --> 00:11:19.820 ‫وقتی مصدق صحبت می کرد، گریه می کردند 00:11:19.970 --> 00:11:23.510 ‫حتی اگر به خوبی می دانستند ‫که آن (سخنان و اعمال مصدق) برای کشورشون مخرب هست 00:11:23.670 --> 00:11:25.470 ‫و غیر عملی 00:11:25.610 --> 00:11:29.990 ‫شیوه زندگی و ظاهر مصدق ‫جوری نبود که 00:11:30.540 --> 00:11:33.510 ‫شما از یک نخست وزیر انتظار دارید 00:11:33.750 --> 00:11:36.320 ‫البته منظور من این نیست که متفاوت بود ‫چون شلوار راه راه نمی پوشید 00:11:36.540 --> 00:11:38.170 ‫در واقع او همیشه لباس خواب می پوشید 00:11:38.510 --> 00:11:40.510 ‫و این شمایل نسبتا عجیب 00:11:41.560 --> 00:11:44.410 ‫با آمدن نخست وزیر بعدی منسوخ شد 00:11:44.490 --> 00:11:51.050 ‫عموم (مصدق) کسی بود ‫که به دنبال تشریفات نبود 00:11:51.560 --> 00:11:54.020 ‫فقط خودش بود 00:11:54.490 --> 00:11:58.160 ‫و به خاطر نوع لباسش پوشیدنش 00:11:58.190 --> 00:12:00.790 ‫آنها(خارجیها) فکر نمی کردند ‫آنها(ملّیون) آماده ایجاد تغییرات هستند 00:12:01.380 --> 00:12:07.010 ‫البته این اولین بار بود که ‫سران کشورها یا سیاستمداران 00:12:07.470 --> 00:12:11.340 ‫برای بحث سیاسی با یک نخست وزیر ‫کنار تختخواب او می‌آمدند 00:12:11.650 --> 00:12:14.230 ‫این موضوع، در نگاه غربی‌ها بسیار عجیب بود 00:12:14.260 --> 00:12:16.260 ‫مصدق واقعاً شخصیت چشمگیری بود 00:12:16.420 --> 00:12:20.480 ‫پدرش وزیر دارایی ایران برای چندین دهه بود 00:12:20.640 --> 00:12:23.570 ‫مادرش شاهزاده خانمی از سلسله قاجار بود 00:12:24.000 --> 00:12:26.500 ‫در حالی که او هنوز نوجوان بود ، 00:12:26.530 --> 00:12:30.210 ‫او رئیس جمع آوری مالیات ولایت محل زندگیش شد (اون موقع در تقسیمات کشوری بجای استان، ولایت بود) 00:12:30.760 --> 00:12:32.480 ‫و او مردم را شدیدا تحت تأثیر قرار داده بود 00:12:32.500 --> 00:12:35.680 ‫با صداقت و جدیت و کارآمدیش 00:12:36.100 --> 00:12:41.100 ‫او تحصیلات عالی را پشت سر گذاشت. ‫او اولین ایرانی بود که 00:12:41.490 --> 00:12:45.320 ‫دکترای حقوق از یک دانشگاه اروپایی گرفت 00:12:45.560 --> 00:12:49.380 ‫احتمالاً تحصیلکرده‌ترین آدم ‫در میان ایرانیان هم دوره‌اش بود 00:12:49.620 --> 00:12:54.150 ‫من فکر نمی کنم در 50 سال گذشته 00:12:55.010 --> 00:13:01.690 ‫کسی معتبرتر از مصدق در تاریخ ایران باشه. ‫چرا؟ 00:13:02.160 --> 00:13:05.060 ‫اولا: مصدق فساد ناپذیر بود 00:13:06.490 --> 00:13:10.750 ‫دوما: او مخالف قدرت بود 00:13:10.870 --> 00:13:12.510 ‫همیشه در برابر قدرت ایستاد 00:14:26.960 --> 00:14:30.310 ‫پایان امپراتوری مجموعه تلویزیونی چهارده قسمتی بود 00:14:30.450 --> 00:14:34.970 ‫که تضعیف امپراتوری بریتانیا را کشور به کشور نشان میداد 00:14:35.830 --> 00:14:38.600 ‫با وجود این ، ایران از نظر فنی ‫بخشی از امپراطوری انگلیس نبود 00:14:38.950 --> 00:14:42.000 ‫ولی برای مدتی طولانی به دلیل منافع تجاری تحت سلطه بریتانیا‫ بوده است 00:14:42.550 --> 00:14:45.090 ‫برای همین ایران ‫در این مجموعه حضور داشت 00:14:45.520 --> 00:14:46.530 ‫آلیسون روپر !! 00:15:42.660 --> 00:15:43.740 ‫اینو ببین! 00:15:45.300 --> 00:15:46.940 ‫یه کیف پر از مدرک 00:15:49.110 --> 00:15:50.810 ‫از زیر زمینی در پاریس 00:15:54.170 --> 00:15:58.390 ‫چیزی که میبینید یادداشت های تحقیقاتی، ‫رونوشت ها و متن مصاحبه های 00:15:58.410 --> 00:16:01.470 ‫تیم تولید مستند "پایان امپراطوری" ‫End of Empire است 00:16:02.600 --> 00:16:05.810 ‫دیپلمات های بریتانیایی که درگیر کودتا بودند ‫مقامات وزارت خارجه 00:16:06.160 --> 00:16:08.780 ‫احتمالاً MI6 ، من یک نام CIA در اینجا می بینم. 00:16:09.520 --> 00:16:13.500 ‫کی میدونه ممکنه چی ‫از میان این کاغذها پیدا کنیم 00:16:16.600 --> 00:16:23.370 ‫سخنان این افراد بیش از ‫سی و چهار ساله که شنیده یا دیده نشده 00:16:27.580 --> 00:16:31.410 ‫اینها بنظر میاد کپی واقعی از رونوشت ها و 00:16:31.430 --> 00:16:32.970 ‫متن مصاحبه هاست که در تولید مستند استفاده شدند 00:16:35.160 --> 00:16:38.950 ‫اونها به شیوه مدارس قدیمی آموزش مونتاژ فیلم بریده شدند 00:16:39.180 --> 00:16:40.740 ‫مطالبی که دوست داشتند را بریدن 00:16:43.130 --> 00:16:44.770 ‫تا در ادیت فیلم استفاده کنند 00:16:49.410 --> 00:16:51.020 ‫نوارهای داربیشایر 00:16:52.140 --> 00:16:54.760 ‫و شما در تحقیقاتتون با ‫نام نورمن داربیشایر برخورد کرده اید؟ 00:16:54.840 --> 00:16:57.870 بله ‫مطمئنم ‫اسمش در تاریخچه "ویلبر" هست 00:16:58.440 --> 00:17:02.120 ‫با ویلبر در نیکوزیا کار می کرد 00:17:02.240 --> 00:17:04.040 ‫-با هم برنامه ریزی می کردند ‫-درسته. 00:17:04.060 --> 00:17:06.310 ‫او یک مامور سطح بالا MI6 هست؟ 00:17:06.420 --> 00:17:09.040 ‫درسته و تخصصش ایرانه 00:17:09.730 --> 00:17:10.910 ‫شگفت انگیزه! 00:17:13.140 --> 00:17:15.910 ‫آنها(سازندگان پایان امپراطوری) واقعا یه مقدار از ‫مصاحبه نورمن داربیشایر را استفاده کرده اند 00:17:15.940 --> 00:17:19.160 ‫چون تکه های بریده شده زیادی در متن مصاحبه اش هست 00:17:20.050 --> 00:17:23.260 ‫اما من یادم نمیاد که در مستند پایان امپراطوری ... 00:17:24.660 --> 00:17:27.010 ‫داربیشایر را دیده باشم 00:17:32.210 --> 00:17:36.900 ‫عالیه! ‫چه ما کودتا را با جزئیات بخواهیم یا نخواهیم 00:17:38.790 --> 00:17:42.440 ‫چرا چند تکه از مصاحبه‌ش را انتخاب کردن 00:17:42.820 --> 00:17:44.630 ‫بریدن و آن را در فیلمنامه مستند(اسکریپت) گذاشتند 00:17:44.890 --> 00:17:46.740 ‫احتمالاً ازش در مونتاژ فیلم استفاده کردند 00:17:49.550 --> 00:17:51.580 ‫اما ظاهرا این آخرین مونتاژ نبوده ؟! 00:17:52.520 --> 00:17:53.930 ‫او (داربیشایر) در نسخه نهایی فیلم نیست 00:17:58.030 --> 00:18:00.100 ‫با خوش شانسی محض پیداش کردیم 00:18:00.410 --> 00:18:02.840 ‫در آرشیو موسسه فیلم بریتانیا که ‫فیلم استفاده نشده ... 00:18:02.860 --> 00:18:06.390 ‫پایان امپراتوری، قسمت ایران را نگهداری میکرد 00:18:07.010 --> 00:18:12.090 ‫پس از سالها مذاکره شدید برای برداشتن ‫مشکلات اداری و موانع مالی 00:18:12.120 --> 00:18:14.120 ‫و در نهایت اجازه دسترسی پیدا کردیم 00:18:16.980 --> 00:18:18.420 ‫سی و شش قوطی فیلم 00:18:18.760 --> 00:18:20.760 ‫پانصد و بیست دقیقه مصاحبه 00:18:21.170 --> 00:18:23.380 ‫در آرزوی یافتن نورمن داربیشایر 00:18:23.810 --> 00:18:25.450 ‫داره ضبط میکنه، عالیه 00:18:43.730 --> 00:18:48.460 ‫ما کل مجموعه End of Empire که ‫BFI بهمون داد را بصورت دیجیتال درآوردیم 00:18:49.280 --> 00:18:51.510 ‫ما نورمن داربیشایر را پیدا نکردیم. 00:19:03.540 --> 00:19:06.660 ‫این لیست بازیگران(مصاحبه شوندگان) End of Empires است 00:19:07.000 --> 00:19:09.000 ‫و شماره یک Darbyshire است 00:19:10.060 --> 00:19:13.500 ‫یک تیک و یک ستاره داره. 00:19:15.740 --> 00:19:17.030 ‫مشخصه Darbyshire در اینجا است 00:19:17.230 --> 00:19:20.260 ‫نقشه ای که توسط داربیشایر و وودهاوس طراحی شد 00:19:21.270 --> 00:19:23.810 ‫داربیشایر مامور مخفی بود 00:19:24.200 --> 00:19:27.720 ‫ساموئل فال زیر نظر داربیشایر کار می کرد 00:19:30.410 --> 00:19:35.490 ‫عکس کارکنان سفارت انگلیس ، ‫تهران ، 1952 00:19:38.460 --> 00:19:40.880 و ‫این نورمن داربیشایر است 00:19:43.460 --> 00:19:46.160 ‫جاسوس مخفی خونسردی به نظر می رسه 00:19:47.830 --> 00:19:51.000 ‫وقتی این عکس گرفته شد، داربیشایر 29 سالش بود 00:19:51.020 --> 00:19:54.160 ‫او در اول اکتبر 1924 متولد شد. 00:19:54.750 --> 00:19:59.080 ‫و در هفدهم ژوئن 1993 درگذشت 00:20:01.250 --> 00:20:03.550 ‫همکار او در CIA "استفان مید" بود. 00:20:03.890 --> 00:20:05.860 ‫ما قوطی فیلم او را پیدا کردیم 00:20:06.000 --> 00:20:08.550 ‫در حالیکه اونم مثل داربیشایر ‫از نسخه نهایی فیلم حذف شده بود 00:20:11.720 --> 00:20:13.240 ‫استفان مید درباره ایران 00:20:13.340 --> 00:20:17.580 ‫این چیزیه که تیم تولید End of Empire ‫درباره استفان مید گفته 00:20:17.910 --> 00:20:20.840 ‫یک جوان 69 ساله با صورتی دراز و باریک 00:20:20.920 --> 00:20:24.180 ‫مانند بازیگر یک نقش کوتاه در فیلم ترسناک درجه B 00:20:24.470 --> 00:20:26.250 ‫و بالاتر از همه ، ممتاز 00:20:26.930 --> 00:20:28.360 ‫محشره! 00:20:32.810 --> 00:20:33.980 ‫وای! 00:20:34.200 --> 00:20:36.720 ‫همکار انگلیسی شما در واقع (نامش نیست) بود 00:20:37.180 --> 00:20:39.680 ‫میتونید چیزی در مورد آقای (جای اسمش خالیه) به ما بگید؟ 00:20:40.050 --> 00:20:42.510 ‫خبرنگار: همکار انگلیسی شما در واقع "نورمن داربیشایر" بود استفان مید: بله 00:20:42.530 --> 00:20:44.950 خبرنگار: ‫میتونید چیزی در موردش به ما بگید؟ (خبرنگار= آلیسون روپر هست) 00:20:45.070 --> 00:20:47.520 استفان مید: ‫خُب، من قبل از اینکه باهاش ملاقات کنم ‫اونو نمیشناختم 00:20:47.550 --> 00:20:49.730 خبرنگار: ‫(جای اسمش خالیه) چجور آدمی بوده؟ 00:20:50.270 --> 00:20:51.910 خبرنگار: ‫نورمن داربیشایر چجور آدمی بود؟ 00:20:54.690 --> 00:20:56.440 ‫داربیشایر محو شده 00:20:57.190 --> 00:20:58.360 ‫پاک شده 00:20:58.870 --> 00:21:00.040 از همه جا 00:21:09.150 --> 00:21:10.720 ‫اما به طرز شگفت انگیزی 00:21:11.790 --> 00:21:15.870 ‫من یک متن مصاحبه بریده نشده ‫از داربیشایر پیدا کردم 00:21:17.200 --> 00:21:21.080 ‫مصاحبه اصلی نورمن داربیشایر که بریده شده 00:21:21.180 --> 00:21:22.190 ‫و بعد 00:21:23.140 --> 00:21:25.440 یک نسخه دست نخورده از ‫مصاحبه داربیشایر 00:21:25.950 --> 00:21:29.150 ‫هر دو متن مصاحبه کاملا یکسان هستند 00:21:30.400 --> 00:21:31.420 ‫داربیشایر داربیشایر 00:21:33.490 --> 00:21:35.440 ‫اینجا داربیشایر پاک شده 00:21:37.940 --> 00:21:41.030 ‫این نسخه از متن مصاحبه، ‫کاغذهاش بریده نشده یعنی اینکه 00:21:42.290 --> 00:21:44.570 ‫تمام قسمتهایی که سازندگان 00:21:45.870 --> 00:21:46.880 برای فیلم‫ انتخاب کردند 00:21:48.010 --> 00:21:50.250 ‫از این نسخه بریدن 00:21:52.200 --> 00:21:53.290 ‫در این نسخه وجود داره 00:22:49.750 --> 00:22:55.430 ‫افشارطوس جزو اندک ژنرال هایی بود که طرفدار سر سخت مصدق بودند 00:22:55.940 --> 00:22:57.350 ‫دارای افکار سفت و سخت و به دور از احساسات 00:22:57.860 --> 00:23:01.220 ‫بنابراین، مصدق او را به عنوان فرمانده پلیس منصوب کرد 00:23:01.800 --> 00:23:05.710 ‫و او اصطلاحا موی دماغ افسران ارتشی 00:23:05.740 --> 00:23:07.900 مخالف مصدق ‫شده بود 00:23:08.080 --> 00:23:12.880 ‫فرمانده پلیس افشارطوس ‫مدعی بود که لیستی از مقامات ایرانی را در اختیار دارد 00:23:13.350 --> 00:23:17.100 ‫که با امریکایی ها توطئه می کردند تا مصدق را سرنگون کنند 00:23:17.130 --> 00:23:18.710 ‫و او قصد داشت اسامی‌شونو اعلام کنه 00:23:30.630 --> 00:23:31.990 ‫میدونم خیلی انگلیسی هست 00:23:33.200 --> 00:23:34.290 ‫سلام! 00:23:35.660 --> 00:23:36.930 ‫از ملاقات شما خوشبختم! 00:23:37.790 --> 00:23:38.860 از ‫ملاقات با شما خوشحالم! 00:23:38.880 --> 00:23:41.360 ‫-خیلی ممنون از حضورت ، آلیسون. ‫-باعث افتخاره! 00:23:41.500 --> 00:23:46.130 ‫قطعا منم میخوام بخاطر ‫تحقیقات برجسته‌تون ازتون تعریف کنم 00:23:46.830 --> 00:23:49.800 ‫که خدمت بزرگی به ما بود 00:23:49.820 --> 00:23:54.760 ‫و حالا که تمام اطلاعات لازم را از BFI گرفتیم 00:23:55.110 --> 00:23:58.160 ‫ترکیبشون با مصاحبه های خودمون ‫(با طرف ایرانی معادله) 00:23:58.180 --> 00:24:00.970 خیلی زیبایی میشه 00:24:02.060 --> 00:24:04.880 ‫خُب اینا به شما ایده ای برای سبک فیلم ما میده؟ 00:24:04.940 --> 00:24:06.850 ‫مانند نحوه نزدیک شدن ما به داستان 00:24:09.170 --> 00:24:10.310 ‫اینو نگاه کن! 00:24:11.600 --> 00:24:13.200 ‫کیفی پر از اسناد 00:24:13.900 --> 00:24:15.460 ‫از زیرزمینی در پاریس 00:24:19.210 --> 00:24:23.390 ‫آنچه در اینجا می بینید یادداشت های تحقیقی ‫رونوشت ها و متن مصاحبه‌ها است 00:24:23.420 --> 00:24:26.600 ‫مربوط به سازندگان فیلم "پایان امپراطوری" 00:24:27.300 --> 00:24:31.480 ‫اینها بنظر میاد کپی واقعی رونوشت ها و 00:24:31.500 --> 00:24:33.000 ‫متن مصاحبه ها هستند 00:24:34.250 --> 00:24:36.710 ‫اونها به شیوه مدارس قدیمی آموزش مونتاژ فیلم 00:24:36.740 --> 00:24:39.250 ‫مطالبی که دوست داشتند را بریدن 00:24:39.840 --> 00:24:41.670 ‫تا در فیلم استفاده کنند 00:24:43.510 --> 00:24:44.880 ‫نوارهای داربیشایر 00:24:45.110 --> 00:24:46.320 ‫نوار اول داربیشایر 00:24:48.200 --> 00:24:49.280 ‫آه بله 00:24:50.480 --> 00:24:51.490 ‫این همون مرد هست؟ 00:24:52.930 --> 00:24:54.510 ‫اما یادم نمیاد 00:24:54.800 --> 00:24:56.880 ‫داربیشایر را در فیلم دیده باشم 00:24:59.570 --> 00:25:00.830 ‫او در نسخه نهایی فیلم نیست. 00:25:09.780 --> 00:25:14.630 ‫خُب، یک راز بزرگ که تا الان برملا شده اینه که ‫داربیشایر ناپدید شده 00:25:15.450 --> 00:25:17.360 ‫-داستان داربیشایشر چیه؟ ‫-باشه خُب 00:25:17.870 --> 00:25:20.640 ‫فقط به من یادآوری کن ‫آیا مصاحبه من صوتی بود یا 00:25:20.990 --> 00:25:22.090 ‫ حضوری؟ 00:25:22.940 --> 00:25:24.040 ‫یا نکردم؟ 00:25:24.060 --> 00:25:26.220 ‫تلفنی بود؟ ‫منظورم اینه که ما چجوری 00:25:26.240 --> 00:25:27.280 ‫مصاحبه کردیم. ‫(حضوری یا تلفنی) 00:25:27.310 --> 00:25:28.410 ‫شما حضوری با داربیشایر مصاحبه کردید 00:25:28.920 --> 00:25:30.180 ‫-فیلمبرداری نشده ‫-ازش فیلم نگرفتی؟ 00:25:30.200 --> 00:25:32.830 ‫کل قضیه همین است. ‫او اصلا قبول نکرد که مصاحبه فیلمبرداری شود. 00:25:33.100 --> 00:25:36.110 من ‫حتی یادم نمیاد ‫که این مصاحبه ما بود 00:25:36.130 --> 00:25:37.480 ‫یا شخص دیگری آن را انجام داد 00:25:37.500 --> 00:25:38.840 ‫اما مارک ممکنه یادش باشه. 00:25:40.600 --> 00:25:42.550 ‫چطوری مارک؟ زمان زیادی گذشته. 00:25:42.910 --> 00:25:46.850 ‫من در یک اتاق مونتاژ فیلم نشسته ام ‫با تقی امیرانی 00:25:46.880 --> 00:25:50.480 ‫و با مدیریت او تونستن ‫BFI را متقاعد کنن که اجازه 00:25:50.510 --> 00:25:53.340 ‫دسترسی به همه راشهای فیلم ‫پایان امپراتوری را بگیرن 00:25:54.230 --> 00:25:56.730 ‫و یک سوال وجود دارد ‫که اصلا نمیتونم جوابشو بدم 00:25:57.310 --> 00:25:59.040 ‫که به آقای داربیشایر مربوط میشه 00:26:01.730 --> 00:26:04.980 ‫-سلام -بله، ‫من موبایلمو میزارم رو اسپیکر تا تقی هم بتونه صداتو بشنوه 00:26:05.040 --> 00:26:08.280 ‫بله ، اطلاعات او از جنس اخبار جاسوسی جعلیه 00:26:08.300 --> 00:26:09.960 ‫خودت میدونی بی اعتبارن 00:26:10.080 --> 00:26:12.160 ‫او اصلا چیز مشخصی در دست نداشت از جنس اون 00:26:12.480 --> 00:26:15.950 اطلاعاتی ‫که ما همیشه دنبالش بودیم. ‫می دونی فقط از اون بحثهایی که "اون گفت" ، "من گفتم" 00:26:16.540 --> 00:26:20.070 ‫دلیل اینکه چیزی نگفتم اینه که ‫به هر حال قرار نبود چیزی بهمون بگه. 00:26:20.090 --> 00:26:22.590 ‫میدونی من واقعا ‫نمی توانم بیاد بیارمش. 00:26:22.880 --> 00:26:24.430 ‫باور نمی کنم که او در برنامه حضور داشته. 00:26:24.450 --> 00:26:26.150 ‫اما تقی یک مورد پیدا کرده 00:26:26.500 --> 00:26:30.870 ‫یک چیز که در مورد ‫ترور فرمانده پلیس تهران بود 00:26:31.580 --> 00:26:33.770 ‫-خوب ‫-او ازش (جای اسمش خالیه) پرسیده 00:26:33.790 --> 00:26:36.860 ‫آیا در ترور رئیس پلیس تهران دست داشتی؟ 00:26:36.880 --> 00:26:38.800 و ‫اونی که جای اسمش خالیه می گه: بله. 00:26:39.630 --> 00:26:43.410 ‫و این چیزیه که از رونوشت مصاحبه بیرون کشیده شده (قسمتی که بریدن تا در فیلم استفاده کنن) 00:26:44.080 --> 00:26:46.320 ‫آره باشه اینو ‫یادم نمیاد 00:26:46.410 --> 00:26:48.280 ‫اما اگر او گفته، احتمالاً همینجوری بوده 00:26:48.610 --> 00:26:50.610 ‫(سر و صدای نامفهوم) 00:26:50.910 --> 00:26:51.970 ‫ببخشید!!! 00:26:53.690 --> 00:26:54.700 ‫صدات قطع شد 00:26:54.980 --> 00:26:56.970 ‫مسئول پذیرش اومده 00:26:57.080 --> 00:26:58.140 ‫باید بهش فکر کنم 00:26:58.380 --> 00:26:59.550 ‫باشه، آلیسون(همین خانم) بهت پیام می ده (اگه چیزی یادم اومد آلیسون خبرت میکنه=نخودسیاه) 00:26:59.740 --> 00:27:01.300 ‫-خیلی فوق العاده ای مارک ‫-باشه. 00:27:01.340 --> 00:27:03.490 ‫-ما خداحافظی می کنیم. بسیار متشکرم ‫-باشه. 00:27:03.570 --> 00:27:05.950 ‫-خداحافظ. ‫-خیلی ممنون. 00:27:08.840 --> 00:27:09.860 ‫ممنون آلیسون 00:27:10.020 --> 00:27:12.350 ‫آیا نسخه ای از فیلم وجود داشت ‫که داربیشایر در آن باشه؟ 00:27:13.610 --> 00:27:14.660 ‫یادم نمیاد 00:27:15.130 --> 00:27:17.010 ‫آیا او اشتباه به خاطر می آورد؟ 00:27:18.100 --> 00:27:21.320 ‫-باید بررسی کنیم چون یادم نمیاد اون اتفاق افتاده باشه ‫-بله ، درسته 00:27:21.340 --> 00:27:22.790 ‫فکر نمی کنم اصلا ازش فیلم گرفته باشیم 00:27:22.980 --> 00:27:25.080 ‫اونو تو هیچکدوم از راشهای فیلم ندیدی؟ 00:27:25.150 --> 00:27:27.910 ‫نه ولی امید دارم یه چیزی پیدا کنیم 00:27:28.490 --> 00:27:29.900 ‫کی میدونه آینده چی رُخ میده 00:27:30.580 --> 00:27:31.820 ‫-خیلی ممنونم. ‫-متشکرم. 00:27:36.970 --> 00:27:38.140 ‫سلام، هامفری ؟ 00:27:38.950 --> 00:27:40.950 ‫-بله. ‫-‫سلام، تقی امیرانی هستم 00:27:40.970 --> 00:27:47.800 ‫-‫شما با همکارم "اولین" در مورد مستند ما صحبت کردید؟ ‫-بله. مارک اندرسون هنوز در دسترسه؟ 00:27:47.980 --> 00:27:50.670 ‫بله ، آلیسون اومد و ما باهاش صحبت کردیم 00:27:50.690 --> 00:27:53.060 ‫و بعد آلیسون به مارک تلفن زد 00:27:53.380 --> 00:27:56.420 ‫و حافظه اش در مورد داربیشایر، تیره وتار بود! 00:27:56.770 --> 00:27:59.340 ‫اما من روی یک نفر حساب کردم ‫که حافظه اش تیره و تار نخواهد بود 00:27:59.370 --> 00:28:01.810 ‫چون فیلمبردار است ‫و از نمای دوربین میبیند 00:28:02.090 --> 00:28:06.200 ‫اون شخص "هامفری" است. ‫ما یک سری مصاحبه با نظارت تامس داشتیم. 00:28:06.380 --> 00:28:08.900 ‫مکان را به خاطر دارید؟ ‫Savoy 00:28:09.000 --> 00:28:10.090 ‫از بین همه مصاحبه شوندگان 00:28:10.120 --> 00:28:12.120 ‫که ازشون فیلمبرداری کرده اید، ‫داربیشایر 00:28:12.230 --> 00:28:15.320 ‫او رُک‌ترین است ‫و در مورد همه چیز آزادانه و بی پرده صحبت میکنه 00:28:15.340 --> 00:28:16.340 ‫او پنهان کاری نمیکنه (خط قرمزی نداره) 00:28:16.440 --> 00:28:24.250 ‫فکر میکنم به یک دلیل اونو یادم میاد، بخاطر اینکه ‫اون صلابت زیادی هنگام مصاحبه با ما داشت 00:28:24.310 --> 00:28:26.620 ‫-میشه یه دونه از اون دستهایی که تو مدرسه میزدیم بزنی؟ ‫-باشه. 00:28:27.790 --> 00:28:29.350 ‫بسیار عالی! درسته 00:28:32.130 --> 00:28:35.870 ‫میدونی مصاحبه شما با "سم فال" جزو ‫اولین مصاحبه‌هاشه؟ 00:28:36.340 --> 00:28:37.480 ‫برداشت اول 00:28:38.840 --> 00:28:40.880 ‫احتمالاً درسته چون می تونم آن را به یاد بیارم. 00:28:41.030 --> 00:28:43.960 ‫اولین باری که من با آلیسون ملاقات کردم ‫او یک پژوهشگر بود 00:28:43.990 --> 00:28:46.460 ‫بنابراین حق با شماست 00:28:46.620 --> 00:28:49.030 از ‫اون روز و داربیشایر چی یادت میاد؟ 00:28:49.130 --> 00:28:52.630 ‫زیرا به وضوح از گفته های شما و از متن مصاحبه اش مشخصه که 00:28:52.920 --> 00:28:54.190 ‫او بسیار صریح بوده 00:28:54.330 --> 00:28:55.780 ‫او خیلی رُک بوده 00:28:56.170 --> 00:28:57.480 ‫او به یاد ماندنی بوده. 00:28:58.520 --> 00:29:01.880 ‫من تصور کردم ‫که او کسی‌ـه که احساس می کنه 00:29:03.230 --> 00:29:07.320 ‫که چیزهایی ‫برای گفتن هست که گفته نشده. 00:29:07.950 --> 00:29:11.100 ‫من احساس کردم که او کسی است که 00:29:14.430 --> 00:29:16.170 ‫زمان کافی برای فکر کردن داشته و ... 00:29:17.010 --> 00:29:18.020 ‫احساس کرده که 00:29:19.590 --> 00:29:22.310 ‫دلیلی برای پنهان کردن این چیزها وجود نداره 00:29:22.330 --> 00:29:24.510 ‫احتمالاً برای منافع عمومی مهمه. 00:29:25.600 --> 00:29:27.880 ‫مطمئنم نوه مصدق ‫متین دفتری 00:29:27.920 --> 00:29:30.200 ‫چند بار به من گفته که 00:29:30.730 --> 00:29:34.400 ‫در نمایش فیلم پایان امپراتوری ‫در میدان طلایی لندن ... 00:29:34.560 --> 00:29:36.700 ‫یه مامور MI6 در میان تماشاگران حضور داشت که 00:29:36.900 --> 00:29:40.080 ‫دوست نداشت در فیلم باشه ‫و از تولید کننده خواست اونو از فیلم دربیارن 00:29:40.450 --> 00:29:42.010 ‫این همون نواریه که 00:29:42.500 --> 00:29:44.350 برنامه( پایان امپراطوری) بهت داده؟ 00:29:44.510 --> 00:29:46.460 ‫این کدوم نسخه پایان امپراتوریه؟ 00:29:46.570 --> 00:29:48.910 ‫این آخرین نسخه بود. 00:29:49.660 --> 00:29:52.110 ‫نسخه نهایی که در تلویزیون پخش شد. 00:29:52.870 --> 00:29:55.160 ‫اما مدتها قبل‌ترش، یک پیش نمایش 00:29:55.630 --> 00:29:56.680 ‫از فیلم داشتن... 00:29:56.890 --> 00:29:58.650 ‫قبل از اینکه از تلویزیونی پخش بشه ... 00:29:59.020 --> 00:30:01.320 ‫و از نفراتی برای اصلاح فیلم دعوت کردند 00:30:01.620 --> 00:30:05.170 ‫افرادی دعوت شده بودند از ما هم دعوت شد برای 00:30:05.880 --> 00:30:09.350 ‫انجام هرگونه اصلاح ضروری در فیلم. ‫-درسته 00:30:09.630 --> 00:30:12.010 ‫و داربیشایر 00:30:12.590 --> 00:30:15.390 ‫درخواست کرد که مصاحبه اش حذف بشه ... 00:30:15.950 --> 00:30:17.360 شامل تمام بخشهایی که خودتم میدونی 00:30:17.710 --> 00:30:21.690 ‫هم مارک و هم آلیسون در این مورد به من گفتند. 00:30:21.810 --> 00:30:22.870 ‫در موردش به من گفتن 00:30:23.060 --> 00:30:25.800 ‫شما فکر می کنید چرا داربیشایر ‫درخواست کرد که مصاحبه اش حذف بشه؟ 00:30:26.190 --> 00:30:30.290 ‫چون دولت انگلیس ‫بهش اجازه این کار را نداد. 00:30:30.760 --> 00:30:33.730 ‫من وزیر امورخارجه دولت بودم 00:30:34.120 --> 00:30:35.950 ‫من مسئول MI6 بودم. 00:30:36.420 --> 00:30:39.550 ‫من سختی های کار و وظایف دولتهای امروز را می دانم 00:30:39.700 --> 00:30:41.890 ‫همیشه وقتی از من یه سوال می پرسید 00:30:42.320 --> 00:30:45.870 ‫یک چیز کوچک تو سرم وجود دارد ‫که میگه مراقب باش 00:30:45.900 --> 00:30:47.050 ‫از خط عبور نکن 00:30:47.440 --> 00:30:50.130 ‫می تونی انتقاد کنی ولی ‫زندگی آنها را سخت تر نکن... 00:30:50.160 --> 00:30:52.160 ‫به هر حال وزیر امور خارجه بودن به اندازه کافی ‫سخت هست... 00:30:52.440 --> 00:30:54.160 ‫و همچنین نخست وزیر بودن در این کشور. 00:30:54.780 --> 00:30:56.440 ‫شاهد اصلی ما... 00:30:56.500 --> 00:30:59.370 ‫ستاره ای که در تحقیقات پیدا کردیم نورمن داربیشایر هست 00:30:59.860 --> 00:31:01.990 ‫یک مامورMI6 ... 00:31:02.010 --> 00:31:05.270 ‫برای افشاگری چی داره که ‫هنوزم محرمانه نگه داشته شده؟ 00:31:07.500 --> 00:31:08.510 ‫-داربیشایر؟ ‫-بله 00:31:08.710 --> 00:31:11.610 ‫نمی دانم. ‫من با شناخت قبلی، ملاقاتش نکردم 00:31:11.640 --> 00:31:13.280 ‫اما ممکنه در گذشته دیده باشمش 00:31:13.610 --> 00:31:16.730 ‫اما می تونم تصور کنم که او معتقد بوده 00:31:17.090 --> 00:31:19.590 ‫همانطور که من معتقدم... 00:31:21.360 --> 00:31:25.230 ‫بهترین کار برای مقابله با ‫این سوء ظن دائمی به بریتانیا 00:31:25.270 --> 00:31:26.460 ‫اینه که صریح‌تر باشیم ‫(انتشار اسناد و اطلاعات) 00:31:27.050 --> 00:31:28.940 ‫با خواندن متن مصاحبه داربیشایر 00:31:28.960 --> 00:31:32.400 ‫شمام احساس کردید که او میخواد اعتبار کارشو پس بگیره؟ 00:31:32.420 --> 00:31:36.150 ‫او از اینکه آمریکاییها تمام اعتبار کودتا را ‫برای خودشون برداشتن عصبانی بوده 00:31:36.320 --> 00:31:38.380 ‫ممکنه این تصور شما باشه 00:31:38.880 --> 00:31:42.630 ‫بقول واعظان : غرور زیاد همیشه بیهوده است 00:31:42.690 --> 00:31:45.500 ‫همه انسانها دوست دارن بخاطر ‫کارهایی که انجام دادن شناخته بشن 00:31:45.550 --> 00:31:49.110 ‫و شاید این دلیلی بود که داربیشایر ‫خواست بزنه زیر میز آمریکاییها 00:31:49.140 --> 00:31:51.950 ‫از اینکه میگفتن کار آمریکاییها بوده(کودتا) ‫خسته شده بود. 00:31:51.990 --> 00:31:56.620 ‫او میخواست کمی از اعتبار (کودتا) ‫را برای بریتانیا قائل بشن 00:31:56.640 --> 00:31:57.930 ‫شاید اینو میخواسته، ‫واقعا نمی دونم. 00:31:57.950 --> 00:31:59.780 ‫چیزی که باید بگم اینه که "فکر نمی کنم آن مرد را بشناسم" 00:31:59.980 --> 00:32:02.990 ‫ممکنه اون، ‫میخ دیگری در تابوت 00:32:03.530 --> 00:32:05.330 ‫نمایش فعالیتهای محرمانه رسمی باشه 00:32:05.350 --> 00:32:08.810 ‫که فقط می تونید ازش استفاده کنید ‫تا شما را از شرمندگی نجات بده 00:32:09.350 --> 00:32:11.080 ‫قطعا هیچ دلیلی دیگه‌ای نداره 00:32:11.400 --> 00:32:13.730 ‫زیر آفتاب (قوانین شفافیت و آزادی اطلاعات) ‫چرا نباید (اطلاعات) منتشر بشه. 00:32:15.490 --> 00:32:17.320 ‫نورمن داربیشایر ‫برداشت اول 00:32:24.740 --> 00:32:28.140 ‫دارید میبینید که تیم ما در Savoy مشغول کار شده... (محل مصاحبه تیم "پایان امپراطوری" با داربیشایر) 00:32:28.220 --> 00:32:31.420 ‫چون نتونستیم... 00:32:31.560 --> 00:32:33.120 ‫قوطی فیلم داربیشر را پیدا کنیم 00:32:33.140 --> 00:32:38.040 ‫به دیوار خوردیم. ما به دیواری از ‫سکوت و انکار در مورد نورمن داربیشایر برخوردیم 00:32:38.070 --> 00:32:40.620 ‫بنابراین ، ما نتیجه گرفته ایم ‫کلماتشو زنده کنیم 00:32:40.640 --> 00:32:42.030 ‫همینه ‫باشه 00:32:42.380 --> 00:32:47.570 ‫برای ضبط کردن حرفهای داربیشایر در سال 1983 ‫قراره "رالف فاینس" جاش صحبت کنه 00:32:48.000 --> 00:32:50.850 ‫چیزهایی را قراره بگه که بریتانیا ‫نمیخواست کسی بشنوه 00:32:51.090 --> 00:32:55.000 ‫اینا قسمتهاییه که سازندگان ‫مستند اصلی دوست داشتن 00:32:55.620 --> 00:32:57.690 ‫به این معنیه که ما هم دوستشون داریم 00:32:59.290 --> 00:33:00.890 ‫متاسفم، من دارم درگیر موضوعاتی میشم که ... 00:33:02.430 --> 00:33:04.270 ‫فقط تصور کنید من چه احساسی داشتم ‫وقتی اینا رو دیدم 00:33:04.300 --> 00:33:05.700 ‫اونم اواخر شب تو دفتر کارم. 00:33:11.320 --> 00:33:12.690 ‫-صبح بخیر! ‫-صبح بخیر! 00:33:13.600 --> 00:33:16.750 ‫-والتر درسته؟ ‫-صد در صد خودمم 00:33:17.770 --> 00:33:18.780 ‫این هامفریه 00:33:18.810 --> 00:33:20.810 ‫-سلام! ‫-امروز من فیلمبردارم 00:33:21.050 --> 00:33:22.690 ‫خوبه! مشکلی نیست 00:33:22.830 --> 00:33:24.760 ‫من راحتم باهاش 00:33:24.780 --> 00:33:26.990 ‫همانطور که می دانید فیلمبرداری کنار این پنجره ها 00:33:27.360 --> 00:33:30.680 ‫این یک چالش بزرگ برای فیلمبرداره ‫- ما برای کل سریال خط مشی داشتیم. 00:33:30.740 --> 00:33:33.390 ‫-درسته ‫-چون تقریباً در ساخت نیمی از "پایان امپراطوری" بودم. 00:33:33.550 --> 00:33:37.030 تا جاییکه ممکنه هنگام فیلمبرداری ‫پنجره باید در جای ... 00:33:37.300 --> 00:33:40.460 درستش در پس زمینه قرار بگیره 00:33:41.130 --> 00:33:43.820 ‫محاسبات سرپرست فیلمنامه را دیدید؟ 00:33:43.850 --> 00:33:45.520 ‫نه ، او پژوهشگر بود بنابراین... 00:33:45.540 --> 00:33:47.430 ‫تهیه کننده و عوامل مستند(پایان امپراطوری) ‫ناگهان عجیب می شن و 00:33:47.450 --> 00:33:49.330 ‫چیزی ازش (داربیشایر) به یاد نمی آورند ‫و همه ‌شون چرت و پرت میگن 00:33:50.030 --> 00:33:52.810 ‫من واقعا تعجب میکردم اگر آنها این کار را نمیکردند 00:33:52.830 --> 00:33:55.360 ‫حرفهای اون موقع داربیشایر خیلی جنجالی بود 00:33:55.390 --> 00:33:58.550 ‫خوب ، من تعجب کردم ‫چون حافظه دارم 00:33:58.610 --> 00:34:01.560 ‫از حرفهایی که میزد کمی حیرت زده شده بودم 00:34:01.720 --> 00:34:05.990 ‫او (داربیشایر) مطالب را بی پرده بیان میکرد و 00:34:06.670 --> 00:34:07.730 ‫واقعا شگفت انگیز بود 00:34:07.920 --> 00:34:09.020 ‫-همه خوبن؟ ‫-بله 00:34:10.820 --> 00:34:13.470 ‫لطفاً همه برگردن سرجاشون 00:34:15.270 --> 00:34:16.280 ‫به نظر ... 00:34:16.300 --> 00:34:18.300 ‫- خوبه؟ ‫-بله 00:34:19.560 --> 00:34:21.240 ‫همه چی ردیفه. قرار اوقات خوبی داشته باشیم. 00:34:23.510 --> 00:34:24.530 ‫عالیه 00:34:26.520 --> 00:34:28.150 ‫حق با شماست. عالیه. 00:34:36.990 --> 00:34:38.000 ‫عالیه 00:34:38.030 --> 00:34:41.370 ‫ آقای داربیشایر میخواد درباره ‫داستان کودتا به ما بگه 00:34:41.390 --> 00:34:42.810 ‫انگار که قبلاً هرگز دربارش نگفته 00:34:44.020 --> 00:34:46.010 ‫فهمیدی ‫همه خوبن؟ 00:34:49.840 --> 00:34:51.600 ‫اولین بار کی به ایران رفتید؟ 00:34:52.340 --> 00:34:58.670 ‫43-47 بار میشه که رفتم اونجا ‫اولین بار، به عنوان یک افسر ارتش در SOE 00:34:59.330 --> 00:35:03.160 ‫از اواخر سال 43 تا اواسط 47 آنجا بودم 00:35:03.180 --> 00:35:07.030 ‫بعدم از اواخر 49 تا 52 زمانیکه ‫مصدق ما را بیرون کرد و 00:35:07.730 --> 00:35:09.100 ‫روابط را قطع کرد 00:35:11.260 --> 00:35:14.250 ‫شما یه شاهد باورنکردنی و ‫دست اول پیدا کردید 00:35:14.930 --> 00:35:16.970 ‫-درسته ‫-نه هر شاهد معمولی ... 00:35:17.000 --> 00:35:18.430 ‫چطور باید به اینجا رسید؟ 00:35:18.660 --> 00:35:19.700 ‫دقیقاً ... 00:35:19.810 --> 00:35:23.080 ‫چطور به ماجرای کشتن ‫رئیس پلیس تهران برسیم که 00:35:23.100 --> 00:35:24.460 ‫مقدمه انجام کودتاست؟ 00:35:25.340 --> 00:35:28.860 ‫یکی از اعضای دولت انگلیس ‫در اسناد میگه: 00:35:29.150 --> 00:35:32.650 ‫ او درگیر ترور رئیس پلیس بوده 00:35:33.510 --> 00:35:36.530 ‫و او بوده که کودتا را اداره می کرد ‫بنابراین ، او یه آدم معمولی نیست 00:35:36.560 --> 00:35:37.940 ‫این شگفت انگیزه 00:35:38.040 --> 00:35:41.860 ‫اجرای کودتا‫ از طرف ما (بریتانیا) به عهده من بود 00:35:44.930 --> 00:35:46.300 ‫اجازه بدید... 00:35:46.810 --> 00:35:49.930 ‫کمی به عقب تر برگردیم ‫ممکنه براتون جالب باشه که درباره 00:35:50.870 --> 00:35:52.100 ‫"ملی شدن"(نفت ایران) بگم 00:35:56.160 --> 00:36:00.220 ‫ایرانی‌ها به شدت از نحوه برخورد ‫بریتانیایی‌ها ناراضی بودند 00:36:00.950 --> 00:36:03.920 ‫چون کمپانی نفتی توسط ‫میهن پرستان سابق اداره می شد 00:36:03.940 --> 00:36:06.670 ‫که هر کسی را در شرق کالایس، ‫wog (کاکا سیاه) می نامیدند کلمه نژادپرستانه که انگلیسی‌ها به سیاهان و) ( بعدا بومیان استرالیاو... میگفتند 00:36:07.370 --> 00:36:09.930 ‫و از نظر اونا ایرانی‌ها wog بودند. 00:36:10.990 --> 00:36:14.010 ‫آیا تصور کردید که در رابطه ‫اعضای کمپانی نفتی انگلیس-ایران 00:36:14.040 --> 00:36:17.050 ‫اعضای انگلیسی نگاه تحقیرآمیزی نسبت ‫به همکاران ایرانی خود داشتند؟ 00:36:17.070 --> 00:36:18.580 ‫و به طور کلی در مورد ایرانی‌ها؟ 00:36:20.620 --> 00:36:23.550 ‫من فکر می کنم پاسخ ایرانیها ‫به این سوال صرفا بخاطر تعصب ملیشون باشه 00:36:23.590 --> 00:36:27.340 ‫شاید مشکل این بود که آنها ‫حتی به خودشون زحمت ندادن یه نگاه متقابل و تحقیر آمیز به ما داشته باشن 00:36:28.120 --> 00:36:31.980 ‫تصور آنها نسبتاً خیلی حق به جانب بود 00:36:32.890 --> 00:36:36.370 ‫در واقع نباید ‫آنها را به عنوان سوژه هایی دید که 00:36:36.390 --> 00:36:40.310 ‫به اندازه کافی علاقه مند بودند تا ‫مانند wogها باهاشون رفتار بشه 00:36:50.910 --> 00:36:54.210 ‫شما در آبادان یک منطقه ‫مستعمره کلاسیک داشتید 00:36:54.810 --> 00:36:57.820 ‫همه کارگران انگلیسی لباس خوبی پوشیده بودند ، 00:36:57.850 --> 00:37:01.430 ‫خانه های خوب با باغچه کوچک و ‫چمن کاری شده و بوته های گل رز داشتند. 00:37:01.480 --> 00:37:03.800 ‫استخرهای شنا داشتند ‫و سینما؛ 00:37:03.830 --> 00:37:06.080 ‫استخر، کوچه ها و زمین های ورزشی. 00:37:06.740 --> 00:37:09.270 ‫و در کنار پالایشگاه غول پیکر 00:37:09.730 --> 00:37:11.290 ‫مدارس و دانشکده ها 00:37:11.310 --> 00:37:14.080 ‫بیمارستان ها و کلوپ ها و کلینیک ها 00:37:15.020 --> 00:37:17.830 ‫تمام امکانات رفاهی ‫لازم برای یک شهر مدرن برای کار کردن 00:37:18.330 --> 00:37:19.400 ‫و زندگی کردن 00:37:19.580 --> 00:37:20.590 ‫و اوقات فراغت 00:37:33.690 --> 00:37:34.810 ‫بنابراین، قطعا ایرانی‌ها... 00:37:35.540 --> 00:37:39.750 ‫این احساس را داشتند که دارن گا*یده میشن ‫و حق داشتن چون 00:37:40.460 --> 00:37:42.440 ‫از سال 1920 به بعد من می‌گم ‫این اتفاق افتاده. 00:37:44.890 --> 00:37:47.160 ‫وقتی نفت در ایران کشف شد ، 00:37:47.420 --> 00:37:48.880 ‫چرچیل آن را اینچنین توصیف کرد: 00:37:49.190 --> 00:37:54.110 ‫"جایزه ای از سرزمین پریان ‫فراتر از بهترین رویاهای ما. " 00:37:54.170 --> 00:37:57.630 ‫با تشکر از وینستون چرچیل ‫اولین فرمانده کل نیروی دریایی 00:37:58.020 --> 00:38:02.810 ‫او سوخت ناوگان دریایی بریتانیا را از ‫زغال سنگ به فرآورده های نفتی تغییر داد 00:38:02.830 --> 00:38:06.660 ‫و این لحظه تغییر زندگی برای ‫ما بریتانیایی ها و همچنین جهان بود 00:38:06.690 --> 00:38:10.100 ‫چون نفت را ارزشمند کرد ‫به ارزشمندی امروز 00:38:10.570 --> 00:38:12.370 ‫بر اساس توافق اولیه 00:38:13.070 --> 00:38:17.940 ‫قرار بود تنها 16 درصد درآمد نفتی ‫به ایران داده شود 00:38:18.350 --> 00:38:21.900 ‫اما آن 16 درصد قرار بود ‫توسط انگلیس محاسبه شود 00:38:22.290 --> 00:38:24.920 ‫و هیچ ایرانی اجازه نداشت ‫اسناد مالی فروش نفت را ببیند 00:38:25.750 --> 00:38:27.180 ‫و ما الان این را می دانیم 00:38:27.340 --> 00:38:31.740 ‫که پس از پرداخت مالیات شرکت نفت به بریتانیا، ‫16 درصد سهم ایران، از پول باقیمانده محاسبه می‌شد 00:38:32.290 --> 00:38:34.980 ‫در حالیکه شرکت نفت ‫متعلق به دولت بریتانیا بود 00:38:35.010 --> 00:38:38.170 ‫بنابراین، مالیاتی که کمپانی نفتی به دولت میپرداخت ‫در واقع دولت بریتانیا به جیب خودش میریخت. 00:38:38.200 --> 00:38:39.920 ‫ما پرونده ها را بهشون نمیدادیم. 00:38:40.410 --> 00:38:43.080 ‫صورت حساب هایی که از ما میخواستند ‫را بهشون نمیدادیم 00:38:43.110 --> 00:38:44.870 ‫میگفتم: من اجازه ندارم آنها را تحویلتون بدم. 00:38:45.280 --> 00:38:48.200 ‫از لندن میگفتم: شرکت بریتانیی صورت حساب نداره 00:39:04.690 --> 00:39:06.480 ‫این یک حسابداری خلاقانه بود 00:39:06.740 --> 00:39:09.780 ‫اما در نهایت ‫مشخصه که تقریباً تمام پول 00:39:09.800 --> 00:39:12.150 ‫حاصل از این منابع فوق العاده ‫به بریتانیا می رفت 00:39:12.180 --> 00:39:14.220 ‫و تقریبا هیچ چیزی ‫به ایران برنمی گشت 00:39:14.370 --> 00:39:17.280 ‫مشخص بود با این رویه ‫قراره در آبادان اتفاقی بیفته 00:39:17.300 --> 00:39:19.690 ‫و اون اتفاق ملی شدن بود. 00:39:22.050 --> 00:39:24.360 ‫ملی گرایان ایرانی 00:39:24.380 --> 00:39:27.260 ‫قصد خود را برای ‫تصرف صنعت نفت روشن کردند 00:39:27.650 --> 00:39:29.840 ‫و شرکت انگلیسی را مصادره کردند. 00:39:29.940 --> 00:39:32.910 ‫مرکز این ناآرامی‌ها در ایران، ‫دولت است 00:39:33.250 --> 00:39:36.200 ‫به رهبری نخست وزیر هفتاد ساله ‫محمد مصدق 00:39:36.350 --> 00:39:39.140 ‫که تنها هدفش ‫ملی شدن نفت است. 00:40:05.230 --> 00:40:07.650 ‫او سیاستمداری شگفت انگیزی بود 00:40:07.990 --> 00:40:10.810 ‫و در آن زمان ‫همه مردم از او حمایت می‌کردند. 00:40:10.990 --> 00:40:14.890 ‫او امپریالیست را محاصره کرده بود. ‫او شرکت نفت را ملی کرده بود. 00:40:15.050 --> 00:40:18.380 ‫ایران دوباره کشور شده بود. ‫موضوع بسیار ارزشمندی بود. بسیار تکان دهنده بود. 00:40:18.750 --> 00:40:24.540 ‫وقتی پرچم شرکت نفت پایین می آید ‫و پرچم ایران بالا می رود 00:40:24.630 --> 00:40:30.100 ‫این امر در انگلستان و ایران ‫به عنوان اعلام استقلال دیده شد 00:40:30.180 --> 00:40:33.280 ‫ضربان قلب تمام ایرانیان... 00:40:34.160 --> 00:40:36.400 ‫سریعتر می‌شد... 00:40:36.720 --> 00:40:39.030 ‫با لذت بردن از دیدن... 00:40:39.060 --> 00:40:42.210 ‫سیلی که بصورت بریتانیا زده بودند. 00:40:42.810 --> 00:40:45.670 ‫من گفتم اگه کاری برایش نکنیم 00:40:46.140 --> 00:40:50.230 ‫ظرف پنج سال بصورت مشابه ‫کانال سوئز را از دست میدیم 00:40:50.370 --> 00:40:54.010 ‫که دقیقا همین اتفاق افتاد. 00:40:54.262 --> 00:40:59.040 ‫تحرکات جدید مصر در مذاکرات سوئز ‫سربازان بریتانیایی از آبادان خارج شدند 00:40:59.140 --> 00:41:01.410 ‫تیپ شانزدهم چتربازان مستقل 00:41:01.430 --> 00:41:04.140 ‫برای عملیات در مقصد خارجی ‫آماده باش خواهند بود 00:41:05.020 --> 00:41:07.730 ‫در حالیکه اولین هنگ چتربازی گردان، غیرفعال است 00:41:08.150 --> 00:41:11.440 ‫شایعات قوی وجود داره که تیراندازان نیروی هوایی ‫ممکن است به ایران اعزام شوند 00:41:11.610 --> 00:41:15.860 ‫برای محافظت از اتباع انگلیسی شاغل ‫در شرکت نفت انگلیس و ایران 00:41:16.390 --> 00:41:20.180 ‫آن شب حدود یازده و نیم ‫با چرچیل قرار ملاقات داشتیم 00:41:20.360 --> 00:41:22.320 ‫چرچیل گفت "دریک" 00:41:23.570 --> 00:41:25.960 ‫فکر کنم شام خوبی خورد 00:41:26.950 --> 00:41:30.020 ‫و او گفت: "تپانچه گرفتی، دریک؟" 00:41:31.170 --> 00:41:32.290 ‫گفتم:خیر قربان 00:41:32.470 --> 00:41:35.080 ‫ما در آبادان تحت حکومت نظامی هستیم 00:41:35.810 --> 00:41:38.420 ‫او گفت: "حیف" ‫"شما می توانید یک مرد را با تپانچه بکشید." 00:41:38.770 --> 00:41:42.520 ‫و "HMS موریس" (ناو انگلیسی) ‫در رودخانه شط العرب منتظره 00:41:42.550 --> 00:41:45.650 ‫این تصاویر به وضوح داستان بحران نفتی را ‫نشان می دهند 00:41:46.870 --> 00:41:51.090 ‫ما آنجا رزم ناو داشتیم و رزم ناو ‫اسلحه هاشو روی سرتاسر پالایشگاه تنظیم کرده بود 00:41:51.980 --> 00:41:56.060 ‫سوال لشکر این بود که قراره ‫آبادان را بگیریم یا نه!؟! 00:41:59.710 --> 00:42:03.490 ‫دو نفر از نمایندگان بریتانیا به ایران میروند ‫تا در مورد بحران نفتی صحبت کنند 00:42:03.670 --> 00:42:07.370 ‫آقای جکسون و آقای الکینگتون دیده می شوند ‫که قصد خروج از فرودگاه لندن را دارند 00:42:07.470 --> 00:42:10.050 ‫ماموریت ما رفتن به ایران برای 00:42:10.150 --> 00:42:15.240 ‫صحبت با مقامات ایران، ‫همراه با حسن نیت است 00:42:15.340 --> 00:42:18.140 ‫آیا مذاکرات برای حفظ وجهه انگلیسی ها بود؟ 00:42:18.200 --> 00:42:20.570 ‫بله ، آنها مجبور به انجام حرکات شدند. 00:42:21.320 --> 00:42:25.360 ‫آنها می خواستند مصدق را برکنار کنند ‫بدون توجه به اینکه او یک توافقنامه مطلوب را امضا کرده. 00:42:25.400 --> 00:42:28.670 ‫سیاست ما این بود که در اسرع وقت ‫از شر مصدق خلاص بشیم 00:42:28.850 --> 00:42:31.430 ‫ما فکر نمی کردیم او ‫برای منافع ایران خوب باشه. 00:42:31.530 --> 00:42:34.970 ‫ما فکر میکردیم وقتی مصدق وارد مذاکرات بشه ‫خیلی راحت میتونیم 00:42:35.570 --> 00:42:36.590 ‫از شرش خلاص شیم. 00:42:40.640 --> 00:42:43.790 ‫آقای ریچارد استوکس برمیگرده تا گزارشی از ‫تلاش هاش برای حل بحران نفتی 00:42:43.810 --> 00:42:45.250 ‫که با شکست مواجه شد را ارائه بده. 00:42:45.490 --> 00:42:48.640 ‫و به محض اینکه این مانع سر راه ‫فراهم کردن شرایط مناسب ... 00:42:48.820 --> 00:42:50.050 ‫مذاکرات به هم خورد 00:42:50.310 --> 00:42:52.340 ‫و انگلیسی ها آبادان را تخلیه کردند 00:42:52.600 --> 00:42:54.450 ‫انتظار میرود پالایشگاه تعطیل شود. 00:42:54.470 --> 00:42:56.830 ‫آبادان ، جایی که آخرین ‫گروه از کارشناسان نفتی انگلیس 00:42:56.860 --> 00:42:59.590 ‫از گمرک عبور کردند ‫تا از طریق عراق به خانه برگردند. 00:43:37.210 --> 00:43:41.790 ‫تا آخرین لحظه، مصدق نمیخواست ‫کارکنان انگلیسی پالایشگاه از آبادان بروند 00:43:41.970 --> 00:43:44.840 ‫قرار بود حقوقی مشابه پیمانکارشون ‫(اگر نگوییم بیشتر) 00:43:44.890 --> 00:43:46.710 ‫به آنها پرداخت بشه 00:43:46.740 --> 00:43:51.220 ‫و او همچنان به انگلیسی ها گفت: " اجازه بدهید ‫کارکنان شما را به عنوان کارکنان خودمان نگه داریم" 00:43:51.250 --> 00:43:52.500 ‫گفتند: نه. 00:43:52.570 --> 00:43:54.840 ‫ انگلیسی ها ‫یک عمر خدمت را پشت سرشان جا می‌گذاشتند 00:43:54.960 --> 00:43:58.160 ‫درحالیکه نابودی 50 سال دستاورد باشکوه‌شان را 00:43:58.330 --> 00:43:59.970 ‫در سرزمین مشهور ایران، نظاره میکردند 00:44:03.060 --> 00:44:06.570 ‫بازگشت مدیرکل پالایشگاه ‫آقای "رآس" خبرساز شد 00:44:06.670 --> 00:44:11.380 ‫دلیل خروج ما از آبادان اینه که ایرانی‌ها ‫انداختنمون بیرون 00:44:11.480 --> 00:44:14.040 ‫و هیچکس به ما کمک نکرد. 00:44:14.560 --> 00:44:18.170 ‫در مورد شرایط ایران با مصدق چی فکر میکنید؟ ‫حقیقت ماجرا چیه؟ 00:44:18.270 --> 00:44:23.580 ‫من فکر میکنم واقعیت اینه که ‫قدرت مصدق، ضعف ماست! فقط همین 00:44:23.600 --> 00:44:25.190 ‫نظر کلی‌ شما در مورد اخراج انگلیسی ها چیه؟ 00:44:25.290 --> 00:44:27.060 ‫فکر میکنم آن یک debortle بود (debortle =To un-abort. As in, to reverse an abortion طبق فرهنگ میریام به معنای "جلوگیری از سقط" است) 00:44:27.090 --> 00:44:29.910 -‫آن کلمه چی بود؟ -‫A debortle 00:44:30.400 --> 00:44:32.280 -‫سقط جنین(Abortion)؟ -‫debortle 00:44:33.450 --> 00:44:41.300 -‫تهدید ایرانی ها به استفاده از نیروی نظامی جدی بود؟ -‫اصلا نمیدونم... مگه تهدید نظامی کردیم؟ 00:44:43.570 --> 00:44:50.360 ‫بیمار اروپایی تو بیمارستان(آبادان) جا نمونده؟ ‫نه. هیچ بیمار اروپایی و هیچ انگلیسی تو آبادان نمونده 00:44:51.390 --> 00:44:54.800 ‫در طی دو سال بعد از تخلیه آبادان 00:44:54.930 --> 00:44:58.870 ‫انگلیسی ها هر چه در توان داشتند برای ‫بی ثبات کردن دولت مصدق انجام دادند 00:44:59.640 --> 00:45:01.660 ‫پالایشگاه خودبخود خراب شد 00:45:01.680 --> 00:45:04.720 ‫تا جلوی کارکرد مهندسین ایرانی با ‫ماشین آلات گرفته شود 00:45:04.960 --> 00:45:06.780 ‫بحث مقاومت خشونت آمیز نبود 00:45:06.810 --> 00:45:10.560 ‫اما این فوق العاده است که چگونه ‫قطعات دستگاه خراب می شوند 00:45:11.130 --> 00:45:13.840 ‫درست زمانی که آنها میخواستند ‫کار دیگری انجام بدن، می دانید؟ 00:45:14.410 --> 00:45:16.960 ‫بریتانیا پرونده نفتی را ‫به سازمان ملل متحد بردند 00:45:16.990 --> 00:45:18.940 ‫طرف ایرانی منازعه نفتی وارد نیویورک شد 00:45:19.170 --> 00:45:21.130 ‫نخست وزیر ایران ‫دکتر مصدق 00:45:21.160 --> 00:45:23.860 ‫از طریق هوایی رسید ‫تا از پرونده کشورش دفاع کند 00:45:24.070 --> 00:45:26.160 ‫و دادگاه بین المللی لاهه 00:45:26.650 --> 00:45:31.830 ‫با وجود اقدامات و تهدیدهای ‫دولت ایران... 00:45:32.430 --> 00:45:37.360 ‫انجام دادرسی به نفع انگلستان... 00:45:37.770 --> 00:45:40.710 ‫غیر ممکن بنظر میرسد. 00:45:42.090 --> 00:45:44.570 ‫هر دو دادرسی به نفع ایران بود 00:45:45.470 --> 00:45:55.260 ‫خیلی خوشحالم که به آمریکا اومدم ‫تا در شورای امنیت سازمان ملل 00:45:55.280 --> 00:46:00.460 ‫از مصالح کشورم دفاع کنم ‫واز نتیجه اش بسیار خشنودم 00:46:00.850 --> 00:46:03.530 ‫او تأثیر زیادی بر آمریکا گذاشت 00:46:03.660 --> 00:46:06.830 ‫چون، فراموش نکنید‫ که آمریکایی ها 00:46:06.860 --> 00:46:10.850 ‫اکثر آمریکایی ها صحبت با مردی که ‫کاریزما داره را دوست دارند 00:46:11.350 --> 00:46:12.990 ‫و مصدق آن کاریزما را داشت 00:46:13.790 --> 00:46:15.950 ‫او اعتقادات خاص خود را داشت 00:46:16.420 --> 00:46:18.690 ‫در سیاست ، او یک مدعی بود. 00:46:20.460 --> 00:46:23.090 ‫ترومن و مصدق ‫رابطه شخصی خوبی داشتند 00:46:23.850 --> 00:46:25.760 ‫ترومن به انگلیسی ها گفته بود 00:46:25.780 --> 00:46:29.000 ‫که ایران دارای حقوق حاکمیتی است ‫و باید بهش احترام گذاشت 00:46:29.340 --> 00:46:33.530 ‫و ایالات متحده پیشنهاد کمک ‫ میلیون ها دلاری داده بود 00:46:34.600 --> 00:46:38.320 ‫فکر میکنم تصمیم دولتمون (یک تصمیم اصیل) ‫میتونه همه این موضوعات را متوقف کنه 00:46:38.420 --> 00:46:41.170 ‫صادقانه فکر میکنید اگر کارها از ابتدا ‫در دست یک آدم استوار بود ... 00:46:41.370 --> 00:46:46.210 ‫بله. در واقع از مدتها پیش دارم میگم ‫اگه چرچیل اونجا بود این اتفاقات نمی افتاد. 00:46:46.290 --> 00:46:48.970 ‫چرچیل به عنوان یک مبارز سرسخت انتخاب شد 00:46:49.000 --> 00:46:52.000 ‫کسی که مشکل ایران را حل کرد ‫با همان شیوه ای که مشکل نازی ها را حل کرده بود. 00:46:52.130 --> 00:46:57.020 ‫هرگز ایمان و شجاعت خود را از دست نمی دهیم 00:46:57.330 --> 00:47:00.850 ‫و هرگز زیر فشار، شکست نخواهیم خورد 00:47:02.460 --> 00:47:04.470 ‫محاصره جهانی اعمال شد 00:47:04.490 --> 00:47:07.520 ‫تا ایران نتواند نفت خود را در بازار جهانی بفروشد 00:47:07.670 --> 00:47:10.930 ‫تحریم بخش مهمی از مانور بود 00:47:11.630 --> 00:47:16.190 ‫تا مصدق را بیاریم سر میز 00:47:16.840 --> 00:47:21.060 ‫ایرانی ها فکر می کنند ‫با ملی شدن نفت، قراره پولدار بشن 00:47:22.310 --> 00:47:25.040 ‫متاسفانه، برعکسش اتفاق می افته 00:47:25.230 --> 00:47:26.350 ‫و اه 00:47:26.550 --> 00:47:28.300 ‫هرچی اوضاع اقتصادی ایران بدتر میشد 00:47:28.320 --> 00:47:29.990 ‫برای ما بهتر بود 00:47:30.380 --> 00:47:33.820 ‫هر چه سیاست چرچیل در ‫نادیده گرفتن ایران بیشتر ادامه پیدا کنه 00:47:34.290 --> 00:47:36.450 ‫موفقیتش بیشتر میشه 00:47:36.790 --> 00:47:39.160 ‫بیشتر ایرانیان سرخورده خواهند شد 00:47:39.180 --> 00:47:40.980 ‫و بیشترین دلسردی از آن دولت ایران خواهد بود 00:47:41.130 --> 00:47:43.870 ‫مانند بسیاری از دولتها ‫احتمال محو شدن او وجود داشت 00:47:44.450 --> 00:47:47.450 ‫می گویید برای مصدق هیچ راهی برای ‫فروش نفت وجود نداشت 00:47:47.480 --> 00:47:50.560 ‫چون تمام راهها را بسته بودید؟ 00:47:51.190 --> 00:47:55.100 ‫در اکثر روزنامه های جهان تبلیغات گذاشتیم 00:47:55.120 --> 00:47:58.090 ‫هرکی نفت ایرانو بخره، یه شکایت خریداری کرده. ‫(انگلیسی ها میرن از خریدار شکایت میکنن) 00:47:58.580 --> 00:47:59.970 ‫کار چندان دموکراتیکی نیست 00:48:02.150 --> 00:48:04.420 ‫فکر می کنم وقتی به شما حمله می شه ، ‫شما از خودتون دفاع می کنید 00:48:04.700 --> 00:48:07.200 ‫شما دیگه به دموکراسی و مبانیش فکر نمی کنید 00:48:08.980 --> 00:48:12.830 ‫توسط مجله تایم مصدق ‫به عنوان مرد سال انتخاب شد 00:48:13.350 --> 00:48:15.300 ‫که چرچیل و آیزنهاور را شکست داد 00:48:15.480 --> 00:48:17.310 ‫کسانیکه دنبال غرامت گرفتن بودند 00:48:17.490 --> 00:48:19.520 ‫مقاله نوشته شده ‫دو رو داشت 00:48:19.890 --> 00:48:23.690 ‫در واقع اونو مردی دیوانه در کوه توصیف کرده 00:48:24.500 --> 00:48:27.800 ‫حتی اونو "مرد انگلیسی در ایران" و ... نامیدند 00:48:27.820 --> 00:48:29.450 ‫که کاملا اشتباهه. 00:48:39.520 --> 00:48:43.010 ‫در تحقیقات، یک رفرنس ‫به برنامه تلویزیونی "پایان امپراتوری" پیدا کردیم 00:48:43.050 --> 00:48:46.210 ‫که مه 1985در روزنامه Observer چاپ شده. 00:48:47.150 --> 00:48:50.750 ‫صفحه به صفحه را مرور میکنم تا ببینیم چی پیدا می شه 00:48:52.200 --> 00:48:55.550 ‫اما دیدن عقب رفتن در تونل زمان، سفر عجیبیه 00:48:55.580 --> 00:48:56.580 ‫ووو 00:48:59.810 --> 00:49:00.850 ‫پیداش کردم 00:49:00.970 --> 00:49:04.720 ‫چگونه MI6 و CIA ‫برای توطئه کودتا در ایران، متحد شدند 00:49:05.020 --> 00:49:08.790 ‫نایجل هوکس داستان واقعی 1953 "عملیات چکمه" را افشا می کند 00:49:09.420 --> 00:49:12.280 ‫مدارک توسط نیروی سابق MI6 ارائه شده است 00:49:12.330 --> 00:49:16.870 ‫بسیاری از نقاط تاریک کودتایی که ‫سبب برکناری مصدق شد را روشن کرده است 00:49:16.890 --> 00:49:19.350 ‫از مجموعه ای از مصاحبه های ‫تلویزیون گرانادا 00:49:19.370 --> 00:49:20.930 ‫برای سریال پایان امپراطوری. 00:49:21.000 --> 00:49:24.920 ‫برنامه فردا عصر از شبکه چهار پخش خواهد شد. 00:49:25.020 --> 00:49:28.660 ‫-اینو بخون! از هر کلمه این مقاله خوشت میاد ‫-باورنکردنی است! 00:49:28.900 --> 00:49:32.670 ‫یه مقاله نه پیش نمایش تلویزیونی. توسط ‫روزنامه نگاری که برنامه را دیده. 00:49:33.040 --> 00:49:35.640 ‫هدف افزایش روحیه مخالفان بود 00:49:35.820 --> 00:49:39.260 ‫برای مثال او افشا می کند، ‫عواملی بودند که برای انگلیسی ها کار می کردند 00:49:39.290 --> 00:49:42.720 ‫که فرمانده پلیس مصدق را دزدیدند ‫و سپس او را به ضرب گلوله کشتند. 00:49:42.990 --> 00:49:44.820 ‫نایجل هوکس ‫آیا او هنوز در دسترسه(زنده هست)؟ 00:49:44.860 --> 00:49:46.590 ‫بله ، او زنده است. ‫داریم تلاش میکنیم پیداش کنیم 00:49:46.630 --> 00:49:48.120 ‫-خوبه ‫-سلام نایجل هوکس. 00:49:48.430 --> 00:49:52.130 ‫نايجل، سلام، عصر بخير. ‫من تقی امیرانی هستم 00:49:52.440 --> 00:49:55.370 ‫یکی دو هفته پیش تبادل ایمیل داشتیم 00:49:55.380 --> 00:49:58.560 ‫آهان، برای چیزهاییکه سالها پیش ‫درباره کودنهای ایرانی(کودتاچیان) نوشته بودم... 00:49:58.610 --> 00:50:00.560 ‫یکی از سوالات کلیدی برای من این است 00:50:00.690 --> 00:50:04.940 ‫آن مقاله را بر اساس دیدن پیش نمایش فیلم نوشتید؟ 00:50:06.290 --> 00:50:10.860 ‫صادقانه بگم یادم نمیاد فیلمشو دیدم ‫یا فقط متن مصاحبه را یا هردوتاش 00:50:10.960 --> 00:50:11.970 ‫خوب ، موضوع اینه 00:50:12.000 --> 00:50:16.030 ‫ما یک نسخه از ‫فیلم داریم که ITV به ما داده 00:50:16.400 --> 00:50:20.170 ‫و هر چیزی که شما ‫در مورد این مرد در مقاله میگید 00:50:20.540 --> 00:50:22.590 ‫در فیلم نیست و حتی خود مرد هم نیست! 00:50:24.630 --> 00:50:26.610 ‫-خب ، این عجیبه، اینطور نیست؟ ‫-بله 00:50:29.080 --> 00:50:31.140 ‫-خیلی عجیبه. ‫-بله 00:50:32.360 --> 00:50:33.720 ‫من نمی توانم توضیحش بدم 00:50:34.090 --> 00:50:37.340 ‫ممکنه یکی بهش گفته باشه: ‫"پناه برخدا، توکه این حرفارو نزدی، زدی؟" 00:50:37.440 --> 00:50:41.010 ‫"بهتره نزاریم از حرفات استفاده کنن." ‫ولی هرگز به من نگفتن! 00:50:46.170 --> 00:50:48.200 ‫من در راه دیدن استفان دوریل هستم 00:50:49.210 --> 00:50:51.010 ‫نویسنده کتاب MI6. 00:50:51.710 --> 00:50:55.400 ‫یک کتاب سنگین و ضخیم. 00:50:57.470 --> 00:51:00.440 ‫من فکر نمی کردم دارم به ته ‫یک روستای خواب آلو در یورکشایر می رم 00:51:00.460 --> 00:51:03.020 ‫با استفان دوریل ‫نویسنده کتاب MI6 00:51:04.270 --> 00:51:06.770 ‫نه ، از راه دوری از ایران اومده 00:51:06.790 --> 00:51:09.410 ‫و خوشبختانه از MI6 بسیار دور بود 00:51:09.910 --> 00:51:12.040 ‫من .... 00:51:12.790 --> 00:51:14.620 ‫اصلشو پیدا کردم 00:51:16.970 --> 00:51:17.970 ‫این چیه؟ 00:51:18.000 --> 00:51:20.810 ‫این چیزی است که من از نایجل هوکس دریافت کردم 00:51:22.380 --> 00:51:24.900 ‫-نایجل هوکس این متن را برای شما ارسال کرد؟ ‫-آره. 00:51:24.960 --> 00:51:27.980 ‫-این متن دقیقا همونیه که ما داریم ‫-درسته 00:51:28.450 --> 00:51:32.790 ‫-ما اونو در زیرزمین نوه مصدق تو پاریس پیدا کردیم ‫-جالبه 00:51:32.840 --> 00:51:35.720 ‫داستان نایجل هوکس و این متن مصاحبه و شما چیه؟ 00:51:35.990 --> 00:51:38.680 ‫من نامه را یه جایی دریافت کردم. 00:51:39.130 --> 00:51:40.150 ‫دوست دارم اونو ببینم. 00:51:43.080 --> 00:51:45.440 ‫او در این زمینه متخصص نبود 00:51:45.510 --> 00:51:48.700 ‫و گفت اساسا میخوای باهاش چکار کنی. 00:51:49.470 --> 00:51:51.730 ‫و نایجل هوکس چجوری اینو بدست آورده؟ 00:51:52.240 --> 00:51:54.560 ‫.... او به من نگفت اما 00:51:54.720 --> 00:51:56.210 من ‫فکر میکنم... 00:51:56.240 --> 00:51:58.530 ‫از خود سازندگان فیلم گرفته. 00:51:58.760 --> 00:52:01.070 ‫این موضوع، دیوانه وار عجیب و غریبه 00:52:01.300 --> 00:52:06.340 ‫چه کسی متن مصاحبه داربیشایر ‫در فیلم پایان امپراتوری را به نایجل هوکس داده؟ 00:52:06.370 --> 00:52:09.290 ‫میدونیم برنامه‌ای که ‫پخش کردن، داربیشایر توش نیست؟ 00:52:10.090 --> 00:52:12.200 ‫یکی باید قمار کرده باشه. ‫من نمی دانم. 00:52:12.220 --> 00:52:15.740 ‫اونا معلومه اینو می دونستن، بنابراین 00:52:16.590 --> 00:52:17.630 ‫آنها می خواستند آن را کنار بگذارند. 00:52:18.390 --> 00:52:19.620 ‫بدون هیچ روزنامه نگاری! 00:52:19.640 --> 00:52:24.270 ‫سازنده فیلم مستند میره ‫تا مصاحبه اصلی فیلمشو دور بریزه 00:52:24.720 --> 00:52:27.160 ‫این فقط می توانه با یک مداخله حکومتی اتفاق بیفته. 00:52:27.640 --> 00:52:30.660 ‫-بله ‫-و این چیزها زیاد غیرعادی نیست 00:52:30.720 --> 00:52:33.490 ‫-مداخلات حکومتی همیشه رُخ میده، امروزه هم اتفاق می افته ‫-وای! 00:52:33.720 --> 00:52:35.870 ‫اما این مصاحبه ‫من فکر می کنم 00:52:36.320 --> 00:52:38.860 ‫به دلایل متعددی بسیار مهمه ‫یکیش اینه که 00:52:39.230 --> 00:52:41.990 ‫افسران MI6 ‫این نوع مصاحبه ها را انجام نمیدن 00:52:42.420 --> 00:52:44.180 اونم ‫در مورد چنین موضوع حساسی. 00:52:44.310 --> 00:52:46.540 ‫تا آنجا که ‫دولت انگلیس نگران میشه و میگه: 00:52:46.730 --> 00:52:49.390 ‫کودتا هرگز اتفاق نیفتاده و ‫آنها (در کودتا) دخالت نداشتند. -آره 00:52:50.250 --> 00:52:51.480 ‫و داربیشایر هم وجود خارجی نداره! (ادعای انگلیسی ها رو میگه) 00:52:51.670 --> 00:52:52.860 ‫داربیشایر هم وجود خارجی نداره... 00:52:53.800 --> 00:52:58.530 ‫اما بدیهیه که او وجود داره ‫و شخص کلیدی ماجرا است 00:52:58.650 --> 00:52:59.680 ‫-وای! ‫-واقعا 00:53:00.170 --> 00:53:04.450 ‫اون کسی‌ـه که در بالاترین سطوح از بین مردم سربازگیری می کرد 00:53:04.620 --> 00:53:06.440 ‫در این زمینه او... 00:53:07.160 --> 00:53:10.400 ‫افراد مهم و نزدیک به شاه را میشناخت 00:53:11.130 --> 00:53:13.920 ‫و او احتمالاً... 00:53:14.090 --> 00:53:15.130 ‫مسئول اصلی سازماندهی عملیات بود. 00:53:15.150 --> 00:53:16.570 بطور ‫خلاصه، کار شما چه بود؟ 00:53:16.970 --> 00:53:18.970 ‫خلاصه‌اش ... 00:53:18.990 --> 00:53:21.780 ‫خلاصه اش خیلی ساده بود: ‫برو بیرون ، به سفیر اطلاع نده 00:53:22.040 --> 00:53:25.490 ‫از سازمان اطلاعات برای آماده سازی خودت با هر مقدار پولی ‫که ممکن است نیاز بشه، استفاده کن و 00:53:25.970 --> 00:53:28.960 مطمئن شو ‫مصدق بصورت قانونی یا 00:53:29.090 --> 00:53:30.320 ‫شبه قانونی، سرنگون بشه. 00:53:30.530 --> 00:53:34.170 ‫نمایندگان مجلس با پول نقد زیاد، تطمیع شدند. 00:53:34.250 --> 00:53:36.180 ‫پول هنگفتی هزینه شد 00:53:36.200 --> 00:53:37.900 ‫و ما این کار را به روش خودمان انجام دادیم ... 00:53:38.240 --> 00:53:40.290 ‫قوطی های بیسکویت حاوی ‫کاغذهای خیلی ارزشمند(پول). 00:53:40.320 --> 00:53:42.590 ‫بیشتر از یک و نیم میلیون پوند. 00:53:48.550 --> 00:53:50.220 ‫تحقیقاتم منو به برلین آورد 00:53:50.610 --> 00:53:52.340 ‫برای ملاقات با فرمانده بازنشسته نیروی دریایی 00:53:52.360 --> 00:53:56.570 ‫که 30 سال وقت صرف مصاحبه با تبعیدیان ایرانی کرده ‫که با کودتا ارتباط داشتند. 00:54:02.270 --> 00:54:04.460 ‫من اینجا هستم به امید اینکه او ‫اجازه بده تا فیلمهاشو ببینم 00:55:06.700 --> 00:55:07.950 ‫اونا اینجان. 00:55:10.110 --> 00:55:13.520 ‫-1.5 ترابایت ‫-وای! 00:55:15.970 --> 00:55:18.050 ‫WD Elements ‫(مدل هارد اکسترنال) 00:55:22.850 --> 00:55:24.750 ‫مجموعه خصوصی دکتر احمدی 00:55:26.750 --> 00:55:29.620 ‫آرشیو باور نکردنی از ‫مصاحبه افرادیست که مدتهاست مرده اند 00:55:29.980 --> 00:55:31.620 ‫و قبلاً دیده نشدن 00:55:32.200 --> 00:55:36.280 ‫اینها روشنفکران چپ واقعی ایران از سال 1950 هستند 00:55:36.310 --> 00:55:39.330 ‫نویسندگان ، بازیگران ، شاعران ، 00:55:39.380 --> 00:55:41.620 ‫روزنامه نگاران ، دانشجویان پزشکی ، 00:55:42.170 --> 00:55:45.090 ‫فعالان ، اعضای توده. 00:55:45.450 --> 00:55:49.620 ‫توده ، حزب کمونیستی بود که ‫اولین و تنها حزب واقعا سیاسی 00:55:50.290 --> 00:55:54.460 ‫در ایران بود. به این معنی که اعضا ‫و ایدئولوژی منسجمی داشت 00:55:54.690 --> 00:55:59.150 ‫یه گروه کوچک از مردم داشت که ‫تحصیل کرده و متعهد بودند 00:55:59.460 --> 00:56:03.080 ‫آنها همچنین تعدادی پیرو و ‫و تعداد کمی نیرو در ارتش داشتند 00:56:03.520 --> 00:56:05.450 ‫اما پایگاه پرجمعیتی نداشتند 00:56:05.470 --> 00:56:10.140 ‫و مصدق آن را تحمل می‌کرد ‫زیرا از دید دموکراسی او 00:56:10.630 --> 00:56:13.990 ‫ایرانیان حق عضویت ‫در هر نوع حزب سیاسی را داشتند 00:56:14.120 --> 00:56:16.800 ‫اما این واقعیت که یک حزب کمونیستی وجود داره 00:56:17.140 --> 00:56:20.530 ‫در دید برخی‌ها به عنوان ... 00:56:20.760 --> 00:56:24.640 ‫نمادی بود از طرفداری ‫مخفیانه مصدق از کمونیست‌ها. 00:56:24.830 --> 00:56:27.790 ‫که در واقع حرفشون مزخرف بود ‫زیرا مصدق... 00:56:28.210 --> 00:56:31.620 ‫یک مالک فئودالی مسن بود... 00:56:31.750 --> 00:56:36.880 ‫که همه ایده های کمونیستی، مارکسیستی ‫و سوسیالیستی را تحقیر می‌کرد. 00:56:38.780 --> 00:56:40.670 ‫در جولای 1952 ، 00:56:40.700 --> 00:56:44.750 ‫نبرد قدرت بین شاه ‫و مصدق به نقطه بحرانی رسید 00:56:45.010 --> 00:56:46.880 ‫سراینکه چه کسی باید ارتش را کنترل کند 00:56:46.970 --> 00:56:51.660 ‫مصدق درخواست کرد که خودش ‫کاندیدای وزارت دفاع بشه 00:56:51.660 --> 00:56:54.130 ‫شاه درخواستشو رد کرد ‫و مصدق استعفا داد. 00:56:54.200 --> 00:56:54.330 ‫فرصت به انگلیسی ها داده شد ‫تا نخست وزیر دست نشانده را سرکار بیارن 00:56:54.330 --> 00:56:57.950 ‫فرصت به انگلیسی ها داده شد ‫تا نخست وزیر دست نشانده را سرکار بیارن 00:56:58.550 --> 00:57:02.150 ‫ایرانی های مخالف مصدق، مدام با من تماس می‌گرفتند. 00:57:02.250 --> 00:57:08.140 ‫یکی از اونها، ‫بزرگترین سیاستمدار ایرانی قوام السلطنه بود 00:57:08.710 --> 00:57:11.440 ‫وقتی قوام به عنوان نخست وزیر فراخوانده شد 00:57:11.570 --> 00:57:14.440 ‫مسلما امیدوار بودیم که 00:57:14.460 --> 00:57:17.770 ‫چیزی که ما می خواستیم، اتفاق بیافته. 00:57:17.790 --> 00:57:20.350 ‫با نخست وزیری قوام مخالفت شد ‫نه فقط توسط طرفداران مصدق 00:57:20.920 --> 00:57:24.540 ‫چون قوام نماد خفت و خواری شده بود! ‫او نماینده بریتانیا بود. 00:57:24.640 --> 00:57:27.640 ‫بلکه توسط توده، حزب کمونیستی ایران. 00:57:28.890 --> 00:57:31.840 ‫اعضای توده به هواداران مصدق پیوستند 00:57:31.870 --> 00:57:34.360 ‫و اعتراضات سراسری آغاز شد 00:57:36.750 --> 00:57:39.150 ‫نیروهای وفادار به شاه ‫به معترضین شلیک کردند 00:57:39.980 --> 00:57:41.780 ‫و 67 نفر کشته شدند. 00:57:53.581 --> 00:57:56.041 "قوام فرار کرد" 00:58:12.400 --> 00:58:13.540 ‫پنج روز بعد 00:58:13.560 --> 00:58:16.620 ‫مصدق به عنوان نخست وزیر ‫به قدرت بازگشت. 00:59:28.780 --> 00:59:32.480 ‫تلگرام از وزارت خارجه ‫به سفارت در انگلستان 00:59:33.030 --> 00:59:37.300 ‫واشنگتن 26 ژوئیه 1952 ‫6:07 بعد از ظهر 00:59:38.650 --> 00:59:40.950 ‫در نتیجه حوادث هفته گذشته 00:59:41.340 --> 00:59:46.260 ‫به نظر ما مصدق به وضوح ‫موقعیت قوی تری در مقابل شاه 00:59:46.620 --> 00:59:48.580 ‫مجلس و عموم دارد 00:59:48.940 --> 00:59:52.430 ‫بیشتر از هر موقع دیگری از زمان ‫ملّی شدن نفت ایران 00:59:52.770 --> 00:59:54.440 ‫در آوریل 1951. 00:59:55.530 --> 00:59:59.490 ‫تصمیم دادگاه ‫همزمان با بازگشت مصدق به قدرت 00:59:59.850 --> 01:00:02.330 ‫جایگاه او را دربین مردم ‫بیشتر تقویت می‌کند. 01:00:03.110 --> 01:00:06.620 ‫این یک شکست بود. من فکر می کنم ‫احتمالاً یکی باید میدونست که اینکار جواب نمیده 01:00:07.330 --> 01:00:09.750 ‫اما واضحه که ما رو شکست داد. 01:00:12.820 --> 01:00:14.250 ‫همه اینها باعث شد ‫کنترل اوضاع از دستمون خارج بشه 01:00:16.670 --> 01:00:17.850 ‫دیگه اصلا جواب نمیداد 01:00:19.490 --> 01:00:22.430 ‫اصلا یه شروع نبود(شروع کودتا). ‫جولیان عامری شکست سختی خورد. 01:00:24.810 --> 01:00:28.210 ‫خُب قوام پیر بود و ‫به اندازه کافی ازش حمایت نشد 01:00:28.310 --> 01:00:30.720 ‫و کارمون جواب نداد 01:00:30.820 --> 01:00:33.910 ‫ما موقعیت مصدق را دست کم گرفتیم ‫همینطور در مورد شاه 01:00:34.690 --> 01:00:39.200 ‫به نظر می رسید بدترین ترس ما در مورد ‫ضعف شاه تأیید شده بود. 01:00:39.980 --> 01:00:41.750 ‫نتایج حاصل از این تحلیل 01:00:41.940 --> 01:00:45.630 ‫ما باور داشتیم که رد کردن پیشنهاد مصدق ‫اشتباه بزرگی خواهد بود. 01:00:47.040 --> 01:00:48.080 ‫آچسون 01:00:52.530 --> 01:00:55.290 ‫با رد کردن نصیحت دولت ترومن 01:00:55.710 --> 01:00:58.420 ‫بریتانیا تصمیم گرفت ‫که زمان کودتای نظامی فرا رسیده. 01:00:59.040 --> 01:01:03.680 ‫به این نتیجه رسیدند که "ما از راه سیاسی ‫نمیتونیم از شر مصدق خلاص بشیم" 01:01:04.150 --> 01:01:09.070 ‫بنابراین، ‫باید به کودتای نظامی متوسل بشیم. 01:01:09.100 --> 01:01:11.960 ‫پیش بینی استفاده از نیروی مسلح 01:01:12.250 --> 01:01:14.690 ‫به رهبری سپهبد فضل الله زاهدی، غیرقابل اجتناب بود. 01:01:15.090 --> 01:01:16.780 ‫باید کسی انتخاب میشد که به شاه وفادار بود 01:01:16.810 --> 01:01:19.230 ‫و در بین همکاران نظامیش دارای احترام باشه. 01:01:19.360 --> 01:01:22.820 ‫به اطراف نگاه می کنند ‫و زاهدی آشکار می شود. 01:01:24.410 --> 01:01:26.670 ‫زاهدی افسری پولدار بود 01:01:26.830 --> 01:01:28.510 ‫او سابقه زیادی داشت. 01:01:28.540 --> 01:01:30.510 ‫در جنگ جهانی دوم بخاطر طرفداری از نازی ها 01:01:30.530 --> 01:01:33.500 ‫توسط متفقین زندانی شده بود 01:01:33.630 --> 01:01:36.410 ‫اما او به عنوان مخالف مصدق شناخته می شد 01:01:36.860 --> 01:01:40.870 ‫و همینطور بخاطر ارتباطات زیادش در ‫هسته افسری، معروف بود. 01:01:41.440 --> 01:01:45.140 ‫مصاحبه با اردشیر زاهدی ‫پسر ژنرال زاهدی 01:01:59.280 --> 01:02:01.440 ‫هنوزم در اردوگاه سلطنت طلبانه، 01:02:01.620 --> 01:02:04.020 ‫اردشیر زاهدی بخاطر وفاداری به شاه 01:02:04.100 --> 01:02:06.800 ‫از عالی ترین صاحب منصبان دولت، پاداش دریافت کرد 01:02:07.250 --> 01:02:09.880 یکی ‫از پاداش‌ها، پست سفیر ایران در آمریکا بود. 01:02:09.930 --> 01:02:11.550 ‫-فکر می کنم آن یکی را کنار گذاشتیم ‫-کدوم ؟ 01:02:11.600 --> 01:02:13.770 ‫می خوای نصف داستانو بگی؟ ‫ دو روی سکه در مورد آنها وجود داره... 01:02:13.890 --> 01:02:16.040 ‫وی پس از انقلاب از ایران فرار کرد 01:02:16.060 --> 01:02:19.040 ‫و به مدت چهل سال در سوئیس در تبعید زندگی کرده است 01:02:19.130 --> 01:02:21.180 ‫-میبینی، این برای من خیلی روشن و تاریکه ‫-نه ، من ... 01:02:21.200 --> 01:02:23.680 ‫اردشیر یکی از ‫آخرین کودتاچیان زنده است 01:02:23.880 --> 01:02:28.380 ‫مثل BBC انجام بدید... اونا میدونن ... اونا کارشون خیلی خوبه ... 01:02:28.400 --> 01:02:31.130 ‫اگه اینجوری کار کنید، دوربینتونو میشکنم 01:02:42.220 --> 01:02:43.730 ‫می تونم درباره ژنرال زاهدی صحبت کنم؟ 01:02:43.760 --> 01:02:46.340 ‫او توسط سفیرتون اینجور توصیف شده: 01:02:46.490 --> 01:02:49.770 ‫بسیار غیرموجه ‫و کاملا غیرقابل اعتماد 01:02:50.320 --> 01:02:52.300 ‫یکی از بدترین زمین خواران کشور بود و 01:02:52.640 --> 01:02:56.340 ‫ به داشتن روسپی خانه مشهور بود ‫و عامل شناخته شده آلمان بود. 01:02:57.460 --> 01:03:01.080 ‫چرا اونو کاندیدای مناسبی برای ‫جایگزینی مصدق می دانستند؟ 01:03:02.250 --> 01:03:05.800 ‫احتمالاً ، فقط برای ویژگی هاش که ‫دو نفر از همکارانم برام توصیف کردند. 01:03:05.830 --> 01:03:06.870 ‫نمی دونم. 01:03:06.960 --> 01:03:08.840 ‫اما مصدق متوجه شد ‫چه اتفاقاتی داره میافته 01:03:08.970 --> 01:03:10.840 ‫و تنها کاری که میتونست انجام بده را انجام داد 01:03:11.670 --> 01:03:13.160 ‫و سفارت انگلیس را بست 01:03:13.290 --> 01:03:15.060 ‫او تمام دیپلمات های انگلیسی را اخراج کرد. 01:03:15.350 --> 01:03:18.000 همه ماموران مخفی ‫در میان آن دیپلمات ها‫ بودند 01:03:18.040 --> 01:03:20.490 که پول‌ها را تقسیم می‌کردند ‫و کودتا را سازماندهی می کردند. 01:03:20.520 --> 01:03:24.120 ‫وقتی مصدق روابط را قطع کرد ‫و ما از طریق عراق از ایران خارج شدیم 01:03:24.770 --> 01:03:29.560 ‫من در تبعید و از قبرس ‫مسئولیت پایگاه ایران را بعهده گرفتم. 01:03:29.670 --> 01:03:33.390 ‫این زمانی است که ‫انگلیسی ها واقعاً وحشت کردند 01:03:34.040 --> 01:03:36.570 ‫زیرا هیچ دارایی و ابزاری در ایران براشون باقی نمانده بود. 01:03:37.010 --> 01:03:38.030 ‫اوه اوه باشه. 01:03:38.060 --> 01:03:40.480 ‫انگلیسی ها نمی تونستن کودتا را خودشان راه بندازن؟ 01:03:40.840 --> 01:03:43.050 ‫متأسفانه ژنرال سینکلر ‫رئیس MI6 در آن زمان 01:03:43.260 --> 01:03:45.950 ‫اطلاعاتش از خاورمیانه 01:03:45.970 --> 01:03:47.430 ‫اندازه یک کودک 10 ساله بود. 01:03:49.010 --> 01:03:50.870 ‫و به کریکت علاقه بیشتری داشت. 01:03:51.090 --> 01:03:53.420 ‫اون مدت چجوری با ژنرال زاهدی ‫ارتباط برقرار میکردید؟ 01:03:54.430 --> 01:03:56.540 ‫اوه ، عمدتا از طریق پسرش. 01:04:18.730 --> 01:04:21.960 ‫در اولین ملاقات با آمریکایی ها ‫ازشون برای همکاری دعوت کردیم 01:04:21.980 --> 01:04:24.590 ‫اما بعد از مدت زیادی بحث درخواستمونو ‫رد کردند 01:04:24.640 --> 01:04:27.200 ‫افراد ترومن گفتند ‫ما علاقه مند نیستیم 01:04:27.220 --> 01:04:28.850 ‫ما به راه خودمون ادامه می دهیم 01:04:28.880 --> 01:04:30.920 ‫آنها در اولین قدم ‫با این ایده مخالفت کردند 01:04:31.470 --> 01:04:34.250 ‫خُب، ما نمی دونیم ‫چطور میتونید از دست نخست وزیران خلاص شوید 01:04:34.900 --> 01:04:37.350 ‫رئیس جمهور ترومن با 01:04:37.610 --> 01:04:38.890 ‫آن ملتها اینکارو نمیکرد 01:04:39.280 --> 01:04:42.040 ‫حتی ملتهایی که قبلا خود ما(دولتهای قبل ترومن) ‫میخواستیم اینکارو باهاشون بکنیم 01:04:42.590 --> 01:04:45.550 ‫یعنی کنار زدن سران کشورها بوسیله 01:04:46.150 --> 01:04:48.030 ‫ترفندهای کثیف. 01:04:52.430 --> 01:04:54.380 ‫در اوایل دهه 1950 01:04:54.410 --> 01:04:58.340 ‫ایالات متحده درگیر ‫جنگی فاجعه بار در کره بود 01:04:58.360 --> 01:05:01.340 ‫و به طور جدی استفاده از بمب اتم ‫در نظر گرفت شده بود 01:05:02.510 --> 01:05:04.280 ‫در این فضای برافروخته 01:05:04.540 --> 01:05:07.460 ‫ژنرال دوایت آیزنهاور ‫برای ریاست جمهوری مبارزه کرد 01:05:07.530 --> 01:05:09.850 ‫با این ادعا که او به تنها تن خویش 01:05:09.880 --> 01:05:13.600 ‫می تواند بحران کره و ایران را حل کند 01:05:14.880 --> 01:05:17.200 ‫اما دهه 1950 دوره تاریکی بود 01:05:17.220 --> 01:05:19.670 ‫در ایالات متحده ‫و به طور کلی در جهان 01:05:19.740 --> 01:05:22.080 ‫ما از یک جنگ عبور کرده بودیم ‫و این عالی بود 01:05:22.590 --> 01:05:24.430 ‫اما حتی قبل از پایان جنگ 01:05:24.460 --> 01:05:27.970 ‫یک سری نگرانی وجود داشت 01:05:28.040 --> 01:05:30.820 ‫در میان استراتژیست های غربی ‫و سیاست گذاران درباره 01:05:31.230 --> 01:05:34.100 ‫بحران بعدی که ممکنه ‫ایجاد بشه و 01:05:34.380 --> 01:05:36.470 ‫آلمان نازی بعدی که ممکنه ظهور کنه. 01:05:36.490 --> 01:05:38.760 خُب تنها کاندیدا ‫اتحاد جماهیر شوروی بود. 01:05:38.860 --> 01:05:43.390 ‫بنابراین ، داستان اینه که جهان قراره ‫بین دو اردوگاه متخاصم تقسیم بشه 01:05:43.500 --> 01:05:46.540 ‫یکی به رهبری اتحاد جماهیر شوروی ‫دیگری به رهبری ایالات متحده 01:05:47.090 --> 01:05:50.110 ‫جزر و مدی جهان را فرا گرفته بود 01:05:50.140 --> 01:05:52.900 ‫و کمونیست ها کشورها را ‫یکی پس از دیگری می گرفتند 01:05:52.930 --> 01:05:54.590 ‫تا زمانی که به مرزهای ما برسن 01:05:54.830 --> 01:05:57.660 ‫و سپس همه احتمالات ‫زندگی به پایان میرسید. 01:06:04.150 --> 01:06:07.380 ‫در فضای ترس شدید، ‫رسوایی های جاسوسی... 01:06:07.400 --> 01:06:09.170 ‫Whittaker Chambers و Alger Hiss. 01:06:09.530 --> 01:06:11.880 ‫کمبریج پنجم. ‫و همه این اتفاقاتی که در جریان بود... 01:06:12.200 --> 01:06:15.290 باعث شد ‫جوی ایجاد بشه ... 01:06:15.350 --> 01:06:17.950 ‫تا آدمی مثل ‫جوزف مک کارتی مداخله بکنه 01:06:18.370 --> 01:06:21.780 ‫و سیاست افراطی و باورنکردنی بسازد. 01:06:21.930 --> 01:06:24.540 ‫حتی اگر فقط یک کمونیست ‫در محدوده آمریکا باشه 01:06:24.560 --> 01:06:27.170 ‫وجود همون یک کمونیستم ‫غیرقابل قبوله 01:06:33.640 --> 01:06:36.840 ‫چند روز بعد از انتخابات نوامبر 1952 01:06:37.130 --> 01:06:39.320 ‫آیزنهاور، برادران دالس را 01:06:39.790 --> 01:06:41.170 ‫به عنوان وزیر امور خارجه 01:06:42.260 --> 01:06:43.690 ‫و رئیس CIA تعیین کرد. 01:06:45.650 --> 01:06:47.980 ‫جان فاستر دالس و آلن دالس 01:06:48.000 --> 01:06:50.880 ‫دو نفر از مهمترین وکلای شرکتی ‫ایالات متحده بودند 01:06:50.900 --> 01:06:54.670 ‫آنها برای شرکت افسانه ای به نام ‫Sullivan & Cromwell کار می کردند. 01:06:54.700 --> 01:06:57.130 ‫که قوی ترین موسسه حقوقی ‫در وال استریت است 01:06:57.760 --> 01:07:00.960 ‫و شرکتهای وال استریت در واقع، ذاتا... 01:07:01.010 --> 01:07:04.230 ‫فقط موسسات مالی ساده نیستند 01:07:04.280 --> 01:07:07.650 ‫آنها نهادهای سیاسی هستند ‫زیرا وظیفه آنها به عنوان نماینده کمپانی‌ها 01:07:07.960 --> 01:07:11.600 ‫دفاع از اقتصاد قدرتمند و ‫منافع مالی شرکتها در خارج از آمریکاست. 01:07:11.620 --> 01:07:14.240 ‫آلن دالس شاه را به نیویورک آورد 01:07:14.270 --> 01:07:16.380 ‫برای نشان دادن مجلس ‫و روابط خارجی 01:07:16.610 --> 01:07:19.190 ‫این راهی برای نشان دادن ‫سیاست خارجی ممتاز آمریکا به 01:07:20.000 --> 01:07:21.380 ‫دوستمون در ایران بود. 01:07:21.560 --> 01:07:24.970 ‫قبل از آمدن به اینجا، دیده بودم و آموخته بودم 01:07:25.330 --> 01:07:29.110 ‫درباره روابط دوستانه آمریکا با ایران. 01:07:30.490 --> 01:07:32.630 ‫این دوستی با دولت 01:07:33.330 --> 01:07:34.970 ‫و مردم ایران 01:07:35.520 --> 01:07:40.130 ‫از صمیم قلب، متقابل است. 01:07:40.560 --> 01:07:45.480 ‫بنابراین، بلافاصله نزاع ‫بین برادران دالس و 01:07:45.950 --> 01:07:49.490 ‫این نیروی دموکراتیک جدید ‫در ایران ‫به نمایندگی مصدق، شکل می‌گیرد. 01:07:49.560 --> 01:07:51.290 ‫در واقع ، آنها بسیار مصمم بودند 01:07:51.810 --> 01:07:55.770 ‫برای سرنگونی مصدق و اساساً ‫برای تغییر سیاست ترومن 01:07:56.370 --> 01:07:59.880 ‫آنها حتی صبر نکردند ‫تا آیزنهاور کارشو شروع کنه 01:08:00.220 --> 01:08:01.770 ‫قبل از اولین ملاقات 01:08:01.800 --> 01:08:03.880 ‫با افسران انگلیسی ‫و آغاز برنامه‌ریزی برای کودتا. 01:08:03.910 --> 01:08:06.770 ‫در نیویورک، آقای چرچیل ‫با جان فاستر دالس ملاقات کرد 01:08:06.800 --> 01:08:08.500 ‫که به زودی وزیر خارجه آمریکا خواهد شد 01:08:08.680 --> 01:08:10.040 ‫در خانه برنارد باروچ 01:08:10.380 --> 01:08:12.650 ‫اما نه آقای چرچیل ‫و نه آقای آیزنهاور 01:08:12.670 --> 01:08:14.700 ‫در مورد مفاد گفت و گو، ‫بیانیه ای نخواهند داد. 01:08:15.980 --> 01:08:18.810 ‫حسی که اون موقع داشتم ‫و همچنان با من هست 01:08:19.330 --> 01:08:21.780 ‫این است که انگلیسی ها از 01:08:21.970 --> 01:08:26.240 عمق ‫پارانویای آمریکایی‌ها درباره کمونیسم خبر داشتند 01:08:26.290 --> 01:08:29.260 ‫و آگاهانه ‫از این ترس سوء استفاده کردند. 01:08:29.360 --> 01:08:32.540 ‫آنها در شرایط این مناقشه بازنگری کردند. 01:08:32.560 --> 01:08:35.320 ‫بله ، در شرایط جنگ سرد مانند امروز 01:08:35.710 --> 01:08:40.690 ‫این مفاد اغلب بازنگری میشوند ‫مثلا در جنگ علیه تروریسم. 01:08:40.920 --> 01:08:43.810 ‫البته این از شرایط فوق العاده ای نشات میگیره ‫که بهشون اجازه هرکاری را میده... 01:08:44.020 --> 01:08:45.820 تا ‫هر نوع مداخله‌ای که بخوان انجام بدن. 01:08:46.210 --> 01:08:49.180 ‫آیا شما در مذاکرات بین ‫MI6 و CIA شرکت داشتید؟ 01:08:50.090 --> 01:08:53.350 ‫بله. واشنگتن ، قبرس ، رم ، لندن. 01:08:53.970 --> 01:08:56.630 ‫ما به آنجا رفتیم تا آمریکایی ها را قانع کنیم 01:08:57.200 --> 01:08:59.600 ‫که با مصدق به جایی نخواهیم رسید 01:09:00.320 --> 01:09:05.560 ‫و اگر مصدق در قدرت باقی بماند ‫برای منافع مشترکمان بسیار خطرناکه. 01:09:06.520 --> 01:09:11.180 ‫و همچنین به آنها ‫درباره ابزارهایی که برای تغییر دولت مصدق 01:09:11.550 --> 01:09:15.220 ‫در اختیار داشتیم، بگیم. 01:09:17.290 --> 01:09:19.250 ‫در ژانویه 1953 01:09:19.480 --> 01:09:22.040 ‫مصدق، رئیس پلیس جدید را منصوب کرد 01:09:22.320 --> 01:09:24.270 ‫که نسبت به قبلی به او وفادارتر است. 01:09:25.030 --> 01:09:27.890 ‫رئیس جدید ‫افشارطوس بود. 01:09:28.650 --> 01:09:32.010 ‫افشارطوس(فرمانده پلیس ) ‫ادعا می‌کرد که لیستی از 01:09:32.270 --> 01:09:36.100 ‫مقامات ایرانی دارد که ‫با آمریکایی ها در حال توطئه اند 01:09:36.540 --> 01:09:38.230 ‫تا مصدق را سرنگون کنند. 01:09:38.520 --> 01:09:41.380 ‫در آغاز آوریل 1953 01:09:41.460 --> 01:09:44.720 ‫رییس CIA آلن دالس ، اجازه داد تا ‫یک میلیون دلار 01:09:44.920 --> 01:09:48.860 ‫برای عملیات در تهران با هدف ‫سرنگونی مصدق، استفاده شود. 01:09:50.000 --> 01:09:51.910 ‫در ماههای ابتدایی سال 53 01:09:51.930 --> 01:09:54.870 ‫فکر می کردیم به اندازه کافی ‫واحدهای نظامی داریم تا کارو شروع کنیم. 01:10:20.780 --> 01:10:25.390 ‫در بهار 53، فرمانده پلیس افشارطوس ‫ربوده شد و به قتل رسید 01:10:25.760 --> 01:10:29.770 ‫و این موضوع ‫بعداً ارتباط پیدا کرد با 01:10:29.980 --> 01:10:31.200 ‫فضل الله زاهدی 01:10:32.010 --> 01:10:35.500 ‫شما در ترور افشارطوس دست داشتید؟ 01:11:07.630 --> 01:11:11.200 ‫شما در ترور افشارطوس دست داشتید؟ 01:11:12.550 --> 01:11:13.570 ‫بله 01:11:14.250 --> 01:11:17.450 ‫اما هرگز قصدمان این نبود ‫که افشارطوس باید کشته بشه 01:11:18.960 --> 01:11:20.230 ‫یه اشتباهی پیش اومد. 01:11:20.250 --> 01:11:23.020 ‫ادعا کردن که افشارطوس شروع کرده به 01:11:23.730 --> 01:11:27.630 ‫فحش دادن به شاه و یکی از ‫افسران جوان عصبانی شده 01:11:27.660 --> 01:11:29.770 ‫اسلحه‌شو بیرون آورده و ‫به او شلیک کرده. 01:11:30.310 --> 01:11:32.080 ‫احساسات خیلی برانگیخته شد 01:11:32.270 --> 01:11:35.160 ‫افشارطوس حرفهای تحقیرآمیز ‫در مورد شاه زده بود و 01:11:35.970 --> 01:11:38.180 ‫افسر جوان اسلحه را بیرون آورد ‫و به او شلیک کرد. 01:11:38.570 --> 01:11:41.770 ‫اما او بسیار بد شکنجه شده بود بنابراین 01:11:42.110 --> 01:11:46.380 ‫این شبیه اون لحظه ای نیست که ‫جنازه رها شده ... 01:11:46.900 --> 01:11:48.830 ‫با علائم شکنجه. 01:11:48.850 --> 01:11:51.560 ‫بسیاری از مطالب ‫باختر امروز(روزنامه) 01:11:51.750 --> 01:11:53.910 ‫باختر امروز ... 01:11:54.270 --> 01:11:58.260 ‫روزنامه اصلی حامی ‫جبهه ملی و دولت بود. 01:11:58.960 --> 01:12:00.470 ‫این ماجرای افشارطوس است. 01:12:01.250 --> 01:12:02.270 ‫اوه خدای من! 01:12:03.960 --> 01:12:05.290 ‫اوخ اوخ اوف 01:12:05.440 --> 01:12:10.760 ‫به نظرم این کار بخشی از نقشه CIA ، MI6 ‫برای بی ثبات سازی دولت بود 01:12:11.560 --> 01:12:13.070 ‫زیرا نه تنها آنها 01:12:13.520 --> 01:12:17.340 ‫او را شکنجه کردند و کشتند ‫بلکه جنازشو جایی رها کردند که کاملا در دید باشه. 01:12:17.370 --> 01:12:19.660 ‫تا همه مردم بفهمن که 01:12:19.900 --> 01:12:23.600 ‫دولت نمی تونه حتی از ‫رئیس پلیس سختگیر خودش محافظت کنه. 01:12:23.700 --> 01:12:27.330 ‫این یک حادثه بزرگ بود. ‫آن زمان به نوعی، بحران ایجاد کرد. 01:12:27.360 --> 01:12:30.760 ‫مطمئناً این نشانه بدی برای مصدق بود. 01:12:30.890 --> 01:12:35.080 ‫اینکه داربیشایر نقشش را ‫در ترور رئیس پلیس پذیرفته 01:12:35.100 --> 01:12:37.100 ‫بزرگترین و مهمترین مطلبیه که در ‫رونویس مصاحبه اومده؟ 01:12:38.070 --> 01:12:39.480 ‫درکنار این واقعیت که 01:12:40.240 --> 01:12:42.740 ‫او آشکارا اعتراف کرده ‫انگلیسی ها در کودتا دست داشتند... 01:12:43.280 --> 01:12:44.530 ‫بله 01:12:45.810 --> 01:12:48.800 ‫-تصویر بسیار وحشتناکیه برای چاپ در صفحه اول ‫- همینطوره 01:12:48.960 --> 01:12:50.260 ‫بنابراین ، او را بستند 01:12:50.570 --> 01:12:53.440 ‫-خفه کردند و بهش شلیک کردند ‫-بله 01:13:10.760 --> 01:13:13.280 ‫کشتن افشارطوس ‫عنصر بسیار مهمی در کودتا بود 01:13:13.310 --> 01:13:16.300 ‫زیرا مصدق هرگز موفق نشد ‫جایگزین مناسبی براش پیدا کنه 01:13:16.460 --> 01:13:18.490 ‫مصدق کسی را جایگزین افشارطوس کرد که 01:13:19.320 --> 01:13:20.890 ‫با کودتاچیان ارتباط داشت. 01:13:26.020 --> 01:13:28.910 ‫زاهدی نمیخواست دستگیر بشه ‫و من درگیر محافظت از او شدم 01:13:28.940 --> 01:13:30.600 ‫وقتی از خانه ای به خانه دیگر میرفت. 01:13:34.510 --> 01:13:37.140 ‫نقشه مراحل پایانی کودتا 01:13:37.270 --> 01:13:39.790 ‫توسط نورمن داربیشایر و ‫دونالد ویلبر نوشته شد 01:13:40.680 --> 01:13:43.050 ‫و توسط آیزنهاور و چرچیل تأیید شد. 01:13:43.470 --> 01:13:46.230 ‫در 11 ژوئیه 1953 01:13:48.070 --> 01:13:50.840 ‫نام عملیات TPAJAX بود... 01:13:51.280 --> 01:13:53.150 ‫اسم یک ماده پاک کننده خانگی معروف بود. 01:13:53.960 --> 01:13:54.980 ‫225 01:13:55.340 --> 01:13:58.800 ‫اولین قدم برای ‫استفان مید و نورمن داربیشایر 01:13:58.910 --> 01:14:01.330 ‫یافتن اشرف، خواهر شاه بود که 01:14:01.590 --> 01:14:02.870 ‫به پاریس تبعید شده بود. 01:14:03.070 --> 01:14:07.140 ‫ظاهراً سفیر انگلیس و ‫سفیر آمریکا 01:14:07.290 --> 01:14:10.810 ‫چندبار به دیدن شاه رفتند ‫تا رضایتشو 01:14:10.890 --> 01:14:14.580 ‫برای سرنگونی مصدق بگیرن. 01:14:15.520 --> 01:14:17.350 ‫اینکه او واقعا اعتقادی به ‫این کار نداشت... 01:14:17.370 --> 01:14:19.600 ‫یا نمیخواست ریسک کنه، ‫من نمیدونم 01:14:19.630 --> 01:14:22.240 ‫به هر حال تا آن زمان، ‫شاه رضایت نداده بود. 01:14:22.270 --> 01:14:24.610 ‫زمانیکه شاه به پادشاهی رسید، خیلی جوان بود 01:14:24.630 --> 01:14:26.570 ‫و یه دفعه به این پست رسید 01:14:27.500 --> 01:14:29.310 ‫او همیشه به توصیه های آخرین نفر، گوش می داد 01:14:29.340 --> 01:14:32.430 ‫و اغلب این توصیه ای بود که انجامش می‌داد. 01:14:32.510 --> 01:14:35.550 ‫یه نفر، انگلیسی ‫یا آمریکایی مطمئن نیستم 01:14:35.680 --> 01:14:39.140 ‫ایده داد تا از ‫خواهر دوقلوی شاه، اشرف... 01:14:39.610 --> 01:14:42.610 که از همه بیشتر به شاه نزدیک بود، استفاده کنیم 01:14:43.600 --> 01:14:45.990 ‫تا شاه‌ را برای انجام کودتا متقاعد کنه 01:14:46.020 --> 01:14:48.230 ‫برای نجات جان خودش و کشورش. 01:14:48.310 --> 01:14:51.380 ‫شاهزاده اشرف فردی بسیار دقیق، ‫زیرک و بسیار باهوش بود 01:14:52.290 --> 01:14:55.780 ‫مردم می گویند که بسیار شجاع تر ‫و بسیار باهوش تر از برادر دوقلوش بود 01:14:56.190 --> 01:14:58.120 آمریکایی‌ها میگفتن، اشرف است که حرف اول و آخر را در خانواده سلطنتی میزند 01:14:58.270 --> 01:15:02.730 ‫در اواخر ژوئن یا در ژوئیه ، ‫به من ماموریت دادن، شاهزاده اشرف را پیدا کنم 01:15:03.380 --> 01:15:04.890 ‫و اونو متقاعد کنم که 01:15:05.410 --> 01:15:09.550 ‫خودش را درگیر کودتا بکنه. 01:15:09.910 --> 01:15:12.650 ‫به لندن رفتم و ‫با همکار انگلیسیم ملاقات کردم. 01:15:13.090 --> 01:15:15.540 ‫همکار انگلیسی‌تون ‫نورمن داربیشایر بود؟ 01:15:15.560 --> 01:15:18.210 ‫-بله ‫-میشه در مورد نورمن داربیشایر بگید؟ 01:15:18.250 --> 01:15:21.920 ‫نورمن داربیشایر ‫فردی بسیار شایسته بود 01:15:21.940 --> 01:15:23.960 ‫او تجربه زیادی داشت 01:15:23.990 --> 01:15:26.580 ‫فارسی را روان صحبت می کرد. همینطور فرانسه و 01:15:27.020 --> 01:15:29.080 ‫هر زبان دیگری كه من ازش اطلاع ندارم. 01:15:30.031 --> 01:15:36.911 وقتی که خارجی ها شروع کردن که با من تماس بگیرن آمریکایی ها و انگلیسی ها تماس بگیرن 01:15:36.941 --> 01:15:45.000 ‫برای این که منو قب.... اجازه بدن به عنوان یک فرستنده پیام به اعلی‌حضرت 01:15:45.100 --> 01:15:48.220 ‫خوب ، شما درباره ‫عادت قدیمی استفاده از ‫ BBC در زمان جنگ، اطلاع دارید 01:15:48.250 --> 01:15:50.600 ‫خوب ، ما آنها را متقاعد کردیم ‫و به شاه از طریق اشرف اطلاع دادیم که 01:15:50.620 --> 01:15:54.710 ‫اگه با سرنگونی مصدق موافقت کنی، ‫ برنامه(رادیو BBC) را با اندکی تغییرپخش میکنیم 01:15:54.730 --> 01:15:56.780 ‫ و شاه با شنیدن رمز (برنامه رادیو BBC) ... ‫(عادی: اینجا لندن است و اکنون ساعت ۱۲ نیمه شب است) (رمز: اینجا لندن است و اکنون ساعت "دقیقا" ۱۲ نیمه شب است) 01:15:56.800 --> 01:15:59.940 ‫متوجه موضع رسمی ما میشه. ‫(تصمیم قاطع انگلیس برای سرنگونی مصدق) 01:16:00.640 --> 01:16:02.860 ‫ما می خواستیم ‫شاه‌و در خانه اش متوجه این موضوع کنیم 01:16:03.330 --> 01:16:05.750 ‫و برای همین از BBC استفاده کردیم. 01:16:07.034 --> 01:16:12.640 خُب رفتن به ایران شما، میدونید که مواجه ممکنه چه مخطراتی زیاد (فارسی روان:میدونید رفتنتون به ایران، چقدر براتون خطرناکه) 01:16:12.700 --> 01:16:15.090 ‫ما به وضوح اعلام کردیم که هزینه ها را پرداخت خواهیم کرد 01:16:15.110 --> 01:16:17.020 در ‫اون لحظه، ‫من جملات قلمبه سلمبه ای گفتم 01:16:17.730 --> 01:16:18.950 و ‫چشم‌های اشرف برق میزد. 01:16:18.980 --> 01:16:21.500 ‫در برهه ای از مذاکرات 01:16:21.530 --> 01:16:25.490 ‫اشرف گفت: ‫" اگه همه چی طبق برنامه پیش نره 01:16:25.590 --> 01:16:27.770 ‫کی از برادرم مراقبت می کند؟ " 01:16:27.800 --> 01:16:29.720 ‫موضوعی که اشرف روش دست گذاشت 01:16:30.540 --> 01:16:33.040 ‫باعث شد سکوت عمیقی در ‫جمع کوچکمان حاکم بشه 01:16:33.650 --> 01:16:35.390 ‫زیرا همانطور که می تونید تصور کنید 01:16:35.410 --> 01:16:38.550 ‫در واشنگتن یا لندن، من و نورمن ‫برای جواب دادن به چنین سوالی 01:16:38.570 --> 01:16:40.090 ‫توجیه نشده بودیم 01:16:40.220 --> 01:16:42.380 ‫بنابراین، من فکر کردم اگر این کار باعث میشه 01:16:42.530 --> 01:16:45.640 ‫ اشرف خودشو درگیر کودتا کنه، 01:16:45.660 --> 01:16:47.660 خُب بزار قبولش کنم، ‫گفتم: "بله، 01:16:48.370 --> 01:16:49.480 ‫ما آماده انجام این کار هستیم" 01:16:49.560 --> 01:16:51.830 ‫اشرف طی آن روز از اتاق بیرون نرفت 01:16:51.930 --> 01:16:53.600 ‫وقتی نورمن رو به من کرد و گفت: 01:16:53.620 --> 01:16:54.900 ‫" ببین، رفیق " 01:16:54.920 --> 01:16:57.740 ‫گفت: "دولت ملکه نمیتونه ‫در این مورد بهتون تعهدی بده" 01:16:57.920 --> 01:17:00.160 ‫و من گفتم: "میفهمم" 01:17:00.350 --> 01:17:02.950 ‫و او گفت: " واقعاً ‫اختیار انجام این کار را داری؟ " 01:17:03.340 --> 01:17:04.770 ‫گفتم: "هیچ نظری ندارم" 01:17:04.800 --> 01:17:07.290 ‫گفت: " اگه من این کار را می‌کردم ، ‫احتمالاً اخراج می شدم. " 01:17:07.310 --> 01:17:09.920 ‫گفتم: "نورمن، ممکنه منم اخراج بشم." 01:17:10.960 --> 01:17:12.580 ‫او(اشرف) زنی دمدمی مزاج بود 01:17:12.710 --> 01:17:14.740 ‫و استیو میتونست ‫هر چیزی را تحت کنترل در بیاره، 01:17:15.470 --> 01:17:16.690 و ‫اشرف را تحت کنترل درآورد ‫(اصطلاحا میگه "اشرف را ج*ده خودش کرد") 01:17:17.940 --> 01:17:18.970 ‫در آخر گفتیم 01:17:19.000 --> 01:17:22.070 ‫"این بلیط پرواز درجه یک شماست که ‫برای پس فردا رزرو شده" 01:17:22.100 --> 01:17:25.280 ‫و اینجا بود که بهش اجازه دادم دستش به پول برسه 01:17:26.371 --> 01:17:32.604 البته در اونجا، که این هیچ وقت من نگفتم که در این فیلم بازی میکنم (ترجمه متن انگلیسی: قبلا دربارش حرف نزدم، اولین باره دربارش میگم) 01:17:33.880 --> 01:17:37.520 ‫اشرف از پاریس به تهران پرواز کرد ‫و نامه را تحویل داد 01:17:37.760 --> 01:17:41.770 ‫که درخواستی بود برای ‫امضای شاه برای انجام کودتا 01:17:42.260 --> 01:17:45.260 ‫و انتصاب زاهدی ‫به عنوان نخست وزیر جدید 01:17:49.450 --> 01:17:51.090 ‫شش روز قبل از رفتن اشرف به تهران 01:17:51.460 --> 01:17:54.290 ‫کرمیت روزولت ‫رئیس بخش خاورمیانه CIA 01:17:54.680 --> 01:17:56.640 ‫عازم تهران بود. 01:17:57.840 --> 01:18:00.470 ‫کرمیت روزولت تحصیل کرده هاروارد بود 01:18:00.490 --> 01:18:02.760 ‫از میان نخبگان آمریکا بیرون آمده بود 01:18:02.780 --> 01:18:05.540 ‫اینکه پدربزرگش، تئودور روزولت‌ـه ‫به اندازه کافی جالبه 01:18:05.570 --> 01:18:08.620 ‫که از برخی جهاتی تناقض تاریخی جالبی بوجود میآورد 01:18:08.640 --> 01:18:12.390 ‫چون تئودور روزولت بود ‫که رهبری ایالات متحده به دوران تغییر رژیم را 01:18:12.420 --> 01:18:14.030 ‫بر عهده داشت. 01:18:14.060 --> 01:18:17.840 ‫البته روزولت چیزی درباره ایران نمی دانست ‫فارسی بلد نبود 01:18:18.020 --> 01:18:19.510 ‫او بیشتر شبیه ... 01:18:19.530 --> 01:18:23.020 ‫ماجراجویی بی تجربه بود که برای کار در این زمینه فرستادن 01:18:23.190 --> 01:18:26.040 ‫بسیاری از کارهای کودتا توسط ‫MI6 انجام شده است. 01:18:26.690 --> 01:18:30.360 ‫آنها در واقع نقشه کودتا را تا پایان پیش نبردند 01:18:30.390 --> 01:18:32.210 ‫اما ایده های واقعی ، برنامه ریزی 01:18:32.630 --> 01:18:36.590 ‫استخدام عوامل و غیره ، ‫تا حد زیادی کار MI6 بود. 01:18:36.870 --> 01:18:40.470 مسئولیت ‫اجرای واقعی کودتا ‫از سمت ما(انگلیس) با من بود. 01:18:40.860 --> 01:18:43.620 ‫شاید یکی از دلایلی که داربیشایر 01:18:44.370 --> 01:18:47.210 ‫این مصاحبه را انجام داد اینه که آشکارا بگه 01:18:47.890 --> 01:18:51.400 ‫از اقدام آمریکایی ها برای دادن اعتبار ‫همه کارهای کودتا به روزولت، راضی نیست 01:18:52.060 --> 01:18:56.200 سپس ‫تاریخ را بازنویسی کرده، جایی که ‫اعتبار بسیاری از کارها (کودتا) به او میرسیده. 01:18:57.210 --> 01:19:00.990 ‫روزولت از طریق مرز عراق ‫مثل جیمز لاکریدج، وارد شد. 01:19:01.820 --> 01:19:06.010 ‫از گذرنامه جعلی استفاده کرد ‫و چمدان هایی پر از پول نقد همراه داشت. 01:19:13.410 --> 01:19:15.910 ‫در واقع پروژه جالبی است ‫چون از خودت می پرسی 01:19:16.560 --> 01:19:18.700 ‫چطور اینکارو می کنی ؟! ‫فرض کنید شما را مسئول 01:19:18.830 --> 01:19:21.220 ‫سرنگونی دولت کشوری کردند ‫که به تازگی وارد آن شده اید 01:19:21.660 --> 01:19:25.210 ‫روز اول، ساعت 9صبح دوشنبه چه کار می کنید؟ ‫چطور شروع می کنید؟ 01:19:26.070 --> 01:19:29.240 ‫خوب ، کرمیت روزولت کارشو 01:19:29.270 --> 01:19:32.320 ‫با خریدن سردبیران روزنامه‌ها ‫و مقاله نویسان و روزنامه نگاران شروع کرد 01:19:32.340 --> 01:19:33.960 ‫و موفقیت چشمگیری داشت 01:19:33.980 --> 01:19:37.340 ‫آنها هر روز علیه مصدق مقاله مینوشتند 01:19:37.370 --> 01:19:39.920 ‫مصدق یهودیه، کمونیسته 01:19:40.000 --> 01:19:42.390 ‫همجنسگرا هست، عامل انگلیسه 01:19:42.520 --> 01:19:44.820 ‫هر چیز بدی که می توانید در مورد او بگویید ‫در حقیقت، 01:19:45.700 --> 01:19:49.270 ‫آنها به تعداد زیادی مطلب ضد مصدق نیاز داشتند ‫که خودشون نمیتونستند آنها را تولید کنند. 01:19:49.480 --> 01:19:51.900 ‫و CIA به واشنگتن بازگشت 01:19:51.920 --> 01:19:55.650 ‫برخی از افسران خود را مسئول ‫نوشتن پروپاگاندای علیه مصدق کرد. 01:19:55.800 --> 01:19:59.610 ‫هر مقاله ای که می نوشتم. ‫احساس نوعی قدرت بهتون میده که 01:19:59.970 --> 01:20:04.060 ‫تقریباً روز بعدش فورا ‫در مطبوعات ایران چاپ می شد 01:20:04.760 --> 01:20:08.960 ‫و آنها طراحی شده بودن تا نشان بدن ‫مصدق همدست کمونیستهاست 01:20:09.630 --> 01:20:10.880 ‫و به متعصب مذهبیه. 01:20:11.180 --> 01:20:15.760 ‫یه سال بود که میدونستیم داره اتفاقی میافته ‫فقط زمان دقیقشو نمیدونستیم. 01:20:15.960 --> 01:20:17.860 ‫در زمانبندی عملیات 01:20:18.880 --> 01:20:20.020 ‫منتظر چی بودید؟ 01:20:20.050 --> 01:20:22.600 ‫خیلی سادست ‫امضای شاه 01:20:22.860 --> 01:20:26.040 ‫زمان بندی فقط تحت تأثیر امضای شاه بود 01:20:26.430 --> 01:20:28.740 ‫طرح اولیه کودتای بر اساس این واقعیت بود که 01:20:28.760 --> 01:20:31.660 ‫شاه توانایی برکناری دولت را داشت 01:20:32.810 --> 01:20:36.220 ‫آنچه قرار بود انجام شود این بود که 01:20:36.690 --> 01:20:38.870 ‫یک افسر ارتشی فرمان یا نامه ای 01:20:39.090 --> 01:20:41.610 ‫را به مصدق بده 01:20:42.210 --> 01:20:44.430 ‫تا بفهمه جایگزین شده 01:20:44.460 --> 01:20:46.900 ‫و ژنرال زاهدی نخست وزیر شده 01:20:47.000 --> 01:20:49.050 ‫میدونستن مصدق مقاومت میکنه 01:20:49.160 --> 01:20:51.350 ‫او می گوید: ‫اخراج شدنمو قبول ندارم 01:20:51.380 --> 01:20:53.710 ‫اونم توسط تعدادی سرباز ‫که نصفه شب اومدن سراغم 01:20:53.740 --> 01:20:54.860 ‫بعد اونو دستگیر می‌کردن 01:20:55.230 --> 01:20:57.850 ‫و روز بعد اعلام می شه که مصدق 01:20:57.870 --> 01:21:00.020 ‫در برابر فرمان پادشاه مقاومت کرده 01:21:00.460 --> 01:21:03.090 ‫و الان، قدرت دست یک دولت جدیده. 01:21:04.990 --> 01:21:06.610 ‫این فرد "موسی مهران" است 01:21:07.860 --> 01:21:11.110 ‫در روز کودتا رئیس تیم محفاظت از مصدق بود 01:21:13.040 --> 01:21:15.070 ‫برای اکثر شاهدان ایرانی من 01:21:15.280 --> 01:21:19.550 ‫واقعه 1953هنوز تازه است ‫مثل اینکه دیروز اتفاق افتاده. 01:21:31.820 --> 01:21:34.890 ‫زمان بندی همیشه اصل حیاتی کاره و محرمانه است 01:21:35.840 --> 01:21:37.520 ‫که ایرانی ها توش خیلی خوب نیستند 01:21:37.940 --> 01:21:41.370 ‫هر روز که می گذشت حرفها از کودتا بیشتر می پیچید ‫و سرانجام مصدق باخبر شد. 01:21:41.580 --> 01:21:43.640 ‫مصدق باخبر شد بخاطر 01:21:43.980 --> 01:21:46.790 ‫یک افسر جوان در گارد شاهنشاهی که 01:21:47.180 --> 01:21:49.340 ‫عضو توده بود. 01:22:11.090 --> 01:22:13.130 ‫ما با برادران رشیدیان در مورد این موضوع صحبت کردیم که 01:22:13.250 --> 01:22:16.110 ‫احتمالاً بلافاصله پس از حرکت ما، کودتا پایه گزاری میشه 01:22:16.530 --> 01:22:19.110 ‫گروه برادران رشیدیان، فوق العاده بودند ‫چون هیچکدامشون 01:22:19.140 --> 01:22:20.160 ‫واقعا انگلیسی صحبت نمی کرد 01:22:21.060 --> 01:22:23.640 ‫آنها با این اعتقاد بزرگ شدند و آموزش دیدند که ‫" انگلیسی ها خیلی خوبن" 01:22:24.130 --> 01:22:27.570 ‫آنها در اواخر دهه 30 ، اوایل دهه 40 مجذوب این ایده بودند که 01:22:27.780 --> 01:22:31.090 ‫تمام سیاستها و دسیسه ها ‫زیر سر انگلیسی هاست 01:22:31.400 --> 01:22:34.630 ‫و از گرفتن پول ما برای کاری که ‫بهش اعتقاد داشتند خوشحال بودند 01:22:34.990 --> 01:22:37.170 ‫ما برادران رشیدیان را همراه با 01:22:37.330 --> 01:22:40.100 ‫دستگاه های رادیویی برای برقراری ارتباط بی سیم، فرستادیم. 01:22:40.120 --> 01:22:43.670 ‫آنها ارتباطات بسیار گسترده ای داشتند 01:22:43.980 --> 01:22:45.780 ‫مخصوصاً در بازار 01:22:46.320 --> 01:22:49.470 ‫آنها همچنین با آیت الله ها تماس داشتند 01:22:49.790 --> 01:22:51.880 ‫و کمی هم توانایی جمع کردن مزدوران پولکی 01:22:52.420 --> 01:22:53.460 ‫برای ترتیب دادن 01:22:53.770 --> 01:22:58.330 ‫تظاهرات عمومی قدرتمند ‫علیه مصدق و به نفع شاه را داشتند 01:22:58.540 --> 01:23:01.840 ‫اینها آدمهای خشنی بودند(دارو دسته شعبون، طیّب و...) و ‫آیت الله کاشانی برخی از آنها را تحت کنترل داشت 01:23:04.060 --> 01:23:07.180 ‫به برکت آیت الله کاشانی، شما میتونید از اینها ‫به عنوان اوباش خیابانی استفاده کنید و بعدش 01:23:08.200 --> 01:23:09.340 ‫هر چی بیشتر باشن، بهتره. 01:23:20.649 --> 01:23:30.000 ‫من اونجا بودم وقتی یه نفر زنگ زد و گفت: ‫"توده خبردار شده که قراره یه کودتا علیه‌تون انجام بشه" 01:24:28.570 --> 01:24:35.010 ‫نیمه شب، به فرماندهی سرهنگ نصیری ‫تانک و مسلسل فرستادند 01:24:35.110 --> 01:24:38.470 ‫نصیری افسر گارد شاهنشاهی بود 01:25:33.170 --> 01:25:35.460 ‫وقتی اول کار، اشتباه پیش آمد ‫من از روزولت در موردش شنیدم 01:25:35.700 --> 01:25:37.960 ‫و همینطور از طریق ‫پیام رادیویی برادران رشیدیان. 01:25:45.460 --> 01:25:49.310 ‫اولین بار ‫از طریق رادیو بود که درباره کودتا شنیدم 01:25:49.330 --> 01:25:51.520 ‫کودتایی در ایران رخ داده بود 01:25:51.700 --> 01:25:53.110 ‫و به طرز بدی شکست خورده بود 01:25:54.320 --> 01:25:57.680 ‫و بنابراین ، آب دهانم را قورت دادم ‫و به همسرم نگاه کردم و گفتم... 01:25:57.940 --> 01:26:00.600 ‫دوست داری شاه مهمان دائمی خونه ما باشه ؟ 01:26:01.300 --> 01:26:03.320 ‫زنم اصلا نمیدونست دارم ‫در مورد چی صحبت میکنم 01:26:05.550 --> 01:26:06.880 ‫ایناهاش ‫ادامه بده 01:26:06.930 --> 01:26:09.920 ‫مربوط به 16 اوت 1953 است 01:26:10.500 --> 01:26:14.870 ‫اولین خبر درباره تلاش نصیری برای کودتا است 01:26:20.140 --> 01:26:23.990 ‫مصدق باید بی درنگ واکنش نشان میداد 01:26:24.040 --> 01:26:29.040 ‫و مطابق قوانین نظامی ‫صبح خیلی زود آنها را تیرباران میکرد... 01:26:29.140 --> 01:26:31.370 ‫...تمام کسانیکه ‫در توطئه‌چینی دست داشتند 01:27:04.380 --> 01:27:06.750 ‫خاورمیانه بار دیگر مرکز توجهات شده 01:27:06.770 --> 01:27:09.610 ‫جاییکه حوادث ایران ‫چرخش مضاعف و دراماتیکی داشته 01:27:10.260 --> 01:27:12.060 ‫شاه مجبور به فرار از کاخ خود در تهران شده 01:27:12.240 --> 01:27:14.480 ‫شاه و ملکه اش وارد رم می شوند 01:27:14.500 --> 01:27:18.410 ‫پس از تلاش (منسوب به) گارد شاهنشاهی ‫برای دستگیری دکتر مصدق 01:27:18.620 --> 01:27:22.210 ‫و امتناع شاه از قبول درخواست مصدق ‫برای انحلال مجلس. 01:27:23.640 --> 01:27:26.170 ‫اما در ایتالیا، مهد تاریخ باستانی 01:27:26.270 --> 01:27:29.830 ‫ما میدانیم چطور به بازیگران رویدادهای تاریخی ‫خوش آمد بگیم و آنها را درک کنیم 01:27:29.990 --> 01:27:32.770 ‫فقط چند ساک، زیرا نمیدانند چه مدتی میمانند 01:27:33.280 --> 01:27:35.430 ‫به نظر من ... 01:27:35.460 --> 01:27:37.760 ‫شاه در جلسات CIA تحقیر میشد 01:27:37.790 --> 01:27:39.790 ‫آنها فکر می کردند او یک ترسو است 01:27:40.070 --> 01:27:44.560 ‫البته او با همسرش ملکه ثریا از کشور خودش‫ فرار کرده بود 01:27:44.690 --> 01:27:46.460 ‫آنها به روم فرار کردند 01:27:46.480 --> 01:27:49.520 ‫در هتلی بسیار مجلل پناه گرفتند 01:27:49.540 --> 01:27:51.070 ‫با محافظت CIA. 01:27:51.250 --> 01:27:55.990 ‫هتل Excelsior آن زمان به ‫هتل "لا دولچه ویتا" معروف بود 01:27:56.090 --> 01:27:58.960 ‫جایی که افراد مشهور هالیوود ‫در آن اقامت میکردند 01:27:59.430 --> 01:28:03.750 ‫بنابراین نمیشه گفت آنها در تبعید ‫عذاب میکشیدند 01:28:04.580 --> 01:28:07.080 ‫یک فتنه بزرگ در رم در جریان بود 01:28:07.110 --> 01:28:11.250 ‫مثل رویدادهای ایران که ‫به سرعت از کنترل خارج می شوند 01:28:18.650 --> 01:28:21.730 ‫وقتی که مشخص شد ‫پروژه شکست خورده 01:28:21.760 --> 01:28:23.150 ‫و مصدق پیروز شده 01:28:24.040 --> 01:28:26.510 ‫CIA در جلسه ای به این نتیجه رسید که 01:28:27.010 --> 01:28:30.630 ‫مصدق برنده شده است و ‫ما باید راهی برای زندگی با او پیدا کنیم. 01:28:30.650 --> 01:28:32.790 ‫اساساً ، آنها تصمیم گرفتند که کودتا به ته خط رسیده 01:28:33.180 --> 01:28:35.910 ‫و ما باید نیروهامونو از آنجا خارج کنیم 01:28:36.120 --> 01:28:38.200 ‫بنابراین به کرمیت روزولت دستور می دهند 01:28:38.700 --> 01:28:41.360 ‫تا همه چیز را جمع کنه و از آنجا خارج شه 01:28:41.510 --> 01:28:44.870 ‫ما باید افسوس بخوریم که ‫نمی تونیم مبارزه را ادامه بدیم 01:28:45.520 --> 01:28:48.600 ‫عملیات علیه مصدق باید قطع بشه. 01:28:49.220 --> 01:28:51.330 ‫آمریکایی ها تازه وارد بازی شده بودند 01:28:51.350 --> 01:28:54.950 ‫و مطمئناً ما امیدوار بودیم که ‫نفوذ بیشتری داشته باشیم 01:28:55.650 --> 01:28:57.630 ‫من فکر می کنم درست گفتم که ما ... 01:28:58.260 --> 01:29:00.760 ‫در ایران نسبت به آمریکاییها ‫یه کم تجربه بیشتری داشتیم. 01:29:01.150 --> 01:29:03.380 ‫اما سر موقع 01:29:03.400 --> 01:29:05.530 ‫به ویژه آنچه که یکشنبه سیاه نامیده می شود 01:29:05.920 --> 01:29:09.200 ‫وقتی که روزولت فرد کلیدی سیا بود 01:29:09.410 --> 01:29:11.260 ‫یه جورایی اعصابش خورد شده بود 01:29:11.990 --> 01:29:15.840 ‫این افسران MI6 در قبرس بودند ‫مخصوصاً داربیشایر 01:29:16.600 --> 01:29:18.680 ‫که گفت: بیایید ادامه بدیم 01:29:19.040 --> 01:29:20.710 ‫و آنها این کار را بدون 01:29:21.390 --> 01:29:22.940 ‫اطلاع وزارت خارجه کردند. 01:29:22.960 --> 01:29:25.770 ‫من در تمام مدت گفتم که ما باید نقشه پشتیبان ‫داشته باشیم برای زمان درز اطلاعات یا 01:29:25.790 --> 01:29:27.180 ‫اینکه اشتباهی رُخ بده ‫و این اتفاق افتاد 01:29:28.120 --> 01:29:31.190 ‫و این زمانیه که تصمیم گرفته شد ‫بچه ها(اوباش) را به خیابان بیاورند. 01:29:34.840 --> 01:29:38.380 ‫این برادران رشیدیان بودند که ‫افرادی را برای نفوذ در تظاهرات آماده کردند 01:29:39.240 --> 01:29:41.530 ‫من خودم شخصاً دستور میدادم و هدایتشون میکردم 01:29:51.640 --> 01:29:53.360 ‫آنها تحریک کننده بودند 01:29:53.850 --> 01:29:57.650 ‫اما ما چیزی بیش از فقط تحریک آمیز داشتیم. ‫ما تعداد زیادی سرباز طرفدار شاه داشتیم... 01:29:57.970 --> 01:30:02.970 ‫که جوری رفتار میکردند انگار توده ای ها ‫به سمت مسجد سنگ پرتاب می کردند... 01:30:02.990 --> 01:30:06.450 ‫و مجسمه های رژیم قبلی را سرنگون کردند. 01:30:08.160 --> 01:30:10.310 ‫ما مشتاق بودیم، این کارها را ‫به جهانیان نشان بدیم ( پروپاگاندا=با رفتن شاه، کمونیستها ایرانو گرفتن) 01:30:10.330 --> 01:30:13.450 ‫که این خودش نوعی کودتا علیه مصدق بود ‫(منظورش ایجاد پروپاگاندای رسانه ای است) 01:30:13.600 --> 01:30:17.170 ‫و مصدق هم میخواست از کودتای اولیه (کودتای ناموفق 25 مرداد 1332) 01:30:17.200 --> 01:30:19.390 ‫به عنوان کودتایی علیه شاه استفاده کنه. 01:30:19.590 --> 01:30:24.200 ‫ما به انجام کودتا متهم شدیم. ‫این مصدق بود که کودتا کرد. 01:30:42.970 --> 01:30:49.690 ‫مردم شاه‌و دوست داشتن، مرد شگفت انگیزی بود ‫اون روز(28مرداد) این به اثبات رسید 01:30:49.790 --> 01:30:57.500 ‫بخاطر CIA نبود. اون زمان فقط 3 نفر ‫برای مسائل مربوط به ایران در آمریکا وجود داشت 01:30:57.700 --> 01:31:01.100 ‫چجوری میشه مردمو خرید؟ ‫چجوری میشه بازارو خرید؟ 01:31:01.200 --> 01:31:06.200 ‫چطور میشه این رهبر مذهبی عالی‌قدر(کاشانی) را خرید؟ 01:31:06.300 --> 01:31:10.350 ‫محل ملاقات را میان تپه های ونک تعیین کردم 01:31:10.490 --> 01:31:14.004 ‫-در واقع شما یک کنفرانس در تپه های ونک برگزار کردید؟ ‫-بله، اینکارو کردم 01:31:14.174 --> 01:31:16.950 ‫تو "نیویورک تایمز" و "نیوزویک" هست، همه جا هست 01:31:16.950 --> 01:31:22.160 ‫"بجای پدرم خودمو تسلیم شما میکنم چون جانش در خطره" 01:31:22.260 --> 01:31:24.380 ‫چه پیامی میخواستید ‫به مطبوعات بدید؟ 01:31:24.580 --> 01:31:30.170 ‫من گفتم:" این فرمان شاه محبوبه... ‫...پدرم نخست وزیر واقعیه" 01:31:59.580 --> 01:32:01.870 ‫شاه به تازگی در رم فرود آمده است. 01:32:03.200 --> 01:32:04.260 ‫اوضاع چطور بود؟ 01:32:04.280 --> 01:32:06.870 ‫برمیگشت؟ ‫بر نمی گشت؟ هیچ کس نمی دانست. 01:32:07.450 --> 01:32:09.710 ‫اما همه این بحث ها ادامه داشت 01:32:10.440 --> 01:32:13.310 ‫تا 19 آگوست 01:32:14.140 --> 01:32:16.800 ‫نشانه ای از خطر قریب الوقوع وجود نداشت 01:32:18.330 --> 01:32:19.790 ‫نه تا زمانیکه دیگه دیر شده بود. 01:32:23.100 --> 01:32:25.510 ‫صبح روز 19 August 01:32:25.540 --> 01:32:29.460 ‫تیم تحریریه "باختروز امروز" در راه دفاترشون بودن 01:32:29.490 --> 01:32:31.260 ‫تا مطالب را برای آن روز آماده کنند. 01:32:31.280 --> 01:32:33.540 ‫به آنجا می رسند در حالیکه ‫آنجا ویرانه ای در حال سوختن بود 01:32:33.940 --> 01:32:37.550 ‫هنگامی که شروع به سوزاندن دفاتر روزنامه ای می کنید ‫که معروفه به طرفداری از مصدق 01:32:37.570 --> 01:32:40.460 ‫اوباش بیرون میان ‫و به تظاهرکنندگان حمله می کند و بعدش 01:32:41.010 --> 01:32:43.720 ‫کاری که میخواستیم بکنیم مشابه مثال گلوله برفیه ‫(گلوله برفی رو سطح پوشیده از برف، قِل میخوره و بزرگ و بزرگ تر میشه) 01:32:44.810 --> 01:32:45.990 ‫کار درستی بود 01:32:46.790 --> 01:32:50.410 ‫مطالعه روانشناسی شخصیت اوباش ایرانی کار درستی بود. 01:32:50.610 --> 01:32:58.780 ‫نزد دکتر مصدق رفتم، حدود 11 صبح بود ‫گفتم: قربان، اتفاق افتاد 01:33:38.040 --> 01:33:42.050 ‫اوباشی که به شمال تهران آمدند و ‫در سرنگونی نقش تعیین کننده‌ای داشتند... 01:33:42.260 --> 01:33:44.810 ‫مزدور اجیر شده(پولی) بودند. ‫آنها ایدئولوژی نداشتند. 01:33:50.490 --> 01:33:53.690 ‫پول اوباش با دلار آمریکایی پرداخت می شد. 01:33:53.900 --> 01:33:57.390 ‫هر چه بیشتر نزدیک میشدند ‫اوضاع ترسناکتر میشد. 01:33:57.420 --> 01:33:59.190 ‫من 16 ساله بودم 01:34:00.490 --> 01:34:04.810 ‫کمی به سمت راست رفتم ‫تا کنار دیوارهای سفارت انگلیس 01:34:05.570 --> 01:34:07.630 ‫و اونجا 01:34:07.970 --> 01:34:09.870 ‫یه نفرو کشته بودن. 01:34:36.180 --> 01:34:38.420 ‫ما دیدیم تانک ها از 01:34:38.940 --> 01:34:42.170 ‫انتهای شمالی جاده می آیند 01:34:42.200 --> 01:34:46.340 ‫آنها آمدند و به خانه عموم (مصدق) رسیدند. 01:34:52.930 --> 01:34:55.710 ‫اون لحظه، دروازه بسته بود 01:34:56.180 --> 01:34:58.400 ‫و نگهبان‌ها ... 01:34:58.710 --> 01:35:00.560 ‫مردم را عقب نگه می داشتند و 01:35:00.980 --> 01:35:03.140 ‫به آنها می گفتند که پراکنده شوند. 01:36:52.430 --> 01:36:56.680 ‫...مصدق فرار کرد و به خانه همسایه رفت... 01:37:51.760 --> 01:37:56.000 ‫پدرم روی دوش مردم آمد (مردم از آمدن پدرم خیلی استقبال کردند) 01:38:04.520 --> 01:38:11.400 ‫و بعد یک سخنرانی کوتاه برای مردم کرد 01:38:11.600 --> 01:38:17.700 ‫" من نخست وزیرم و از او(مصدق) میخوام برای ‫جلوگیری از خونریزی، خودشو تسلیم کنه" 01:38:19.480 --> 01:38:21.120 ‫بر اوضاع مسلط هستم 01:38:24.620 --> 01:38:25.640 ‫(نقشه کودتا) جواب داد 01:38:55.870 --> 01:38:58.630 ‫با 45 میلیون دلار کمک آمریکا ‫(آمریکاییها به مصدق میگفتن نمیتونیم ‫پول مردم آمریکا را به شما وام بدیم) 01:38:58.760 --> 01:39:03.190 ‫شاه به سرعت اقدامات هواداران مصدق را خنثی کرد ‫(دوره مصدق بخاطر تحریمهای نفتی، مشکل اقتصادی زیاد بود ‫اینام با تزریق پول، دهن مردم را بستن) 01:39:03.680 --> 01:39:06.040 ‫و مصدق را محاکمه کرد. 01:39:10.120 --> 01:39:12.900 ‫در دادگاه نظامی تهران ‫دکتر مصدق، نخست وزیر سابق ایران 01:39:12.950 --> 01:39:14.830 ‫به جرم خیانت محاکمه می شود. 01:39:14.860 --> 01:39:16.900 ‫نشان می دهد که او می داند ‫چطور وارد دادگاه بشه 01:39:17.200 --> 01:39:19.600 ‫با پوشیدن کت روی لباس خواب ‫مصدق آرام به نظر می رسد 01:39:19.880 --> 01:39:23.810 ‫او به 17 اتهام شامل خیانت بزرگ و ‫تلاش برای سرنگونی رژیم شاه، متهم شده است 01:39:24.410 --> 01:39:26.810 ‫مردی عجیب که به آخر خط رسیده. 01:39:29.440 --> 01:39:31.310 ‫عموم خیلی هراسان بود. 01:39:32.070 --> 01:39:33.290 ‫هراسان بود و بسیار افسرده 01:39:34.280 --> 01:39:35.570 ‫او مطمئن بود که او را خواهند کشت 01:39:36.720 --> 01:39:37.870 ‫شاه می خواست او را بکشد. 01:39:38.060 --> 01:39:41.890 ‫آنجا افسر ارتشی با لیست اعضاء حزب توده، اسیر نشد؟ 01:39:42.140 --> 01:39:44.750 ‫بله ، بعد از اون بود که ‫اعدام های گسترده صورت گرفت. 01:39:49.520 --> 01:39:53.210 ‫و از این زمان است که ‫شاه و CIA 01:39:53.240 --> 01:39:54.780 از ‫یکی از بدترین عناصرشون ... 01:39:55.140 --> 01:39:58.480 یعنی ساواک رونمایی می‌کنند 01:39:59.310 --> 01:40:03.320 ‫ساواک به عنوان یکی از وحشتناکترین ‫سرویس های مخفی در جهان شناخته شد. 01:40:03.740 --> 01:40:07.200 ‫برای رهبران پروژه کودتا واضح بود 01:40:07.220 --> 01:40:10.840 ‫و همینطور برای آلن دالس که به ‫یک سرویس مخفی خشن نیاز دارن 01:40:11.160 --> 01:40:15.050 ‫و آمریکایی ها روند تأسیس ساواک را شروع کردند. 01:40:15.080 --> 01:40:18.020 ‫اجازه نداشتم فوراً برگردم ‫وقتیکه دوباره روابط(ایران-انگلیس) را ازسر گرفتیم 01:40:18.050 --> 01:40:20.860 ‫زیرا آمریکایی ها تلاش می کردند ‫خیلی سریع پول نقد به ایران تزریق کنن 01:40:20.890 --> 01:40:22.900 ‫و یک رابطه خاص با شاه ایجاد کنن. 01:40:23.290 --> 01:40:24.310 ‫227 01:40:25.720 --> 01:40:28.270 ‫می تونید بگید ماموریت اعطایی رئیس جمهور به شما ‫شامل چه چیزهایی میشد؟ 01:40:29.730 --> 01:40:34.050 ‫ماموریتی که رئیس جمهور ‫من را برای انجامش انتخاب کرد 01:40:34.260 --> 01:40:38.140 ‫این بود که به ایران بروم و به شاه کمک کنم ... 01:40:39.130 --> 01:40:41.860 ‫بعد از پس گرفتن قدرتش ‫بتونه در قدرت بمونه. 01:40:43.920 --> 01:40:45.810 ‫می تونید توضیح بدید ‫کمکتون شامل چه کارهایی می‌شد؟ 01:40:46.470 --> 01:40:47.560 ‫خب شامل... 01:40:47.750 --> 01:40:51.960 ‫کمک به آموزش سازمان های ضد جاسوسی شاه در ایران میشد 01:40:52.230 --> 01:40:54.310 ‫شامل چه چیزهایی میشد؟ ‫می توانید کمی جزئیاتی ارئه بدید؟ 01:40:59.310 --> 01:41:00.530 ‫نه 01:41:01.760 --> 01:41:03.700 ‫-باشه ‫-هوم بله 01:41:04.000 --> 01:41:05.010 ‫باشه. ‫بله 01:41:05.160 --> 01:41:06.820 ‫در مورد ساواک و موارد مربوط به اون چطور؟ 01:41:07.000 --> 01:41:14.280 ‫همه کشورها ساواک و مثل اونو دارن ‫شما CIA ، MI6، KGBو... دارید 01:41:14.480 --> 01:41:19.250 ‫بله شکنجه میکردن. این چیزیه که شنیدم، ‫خودم شخصا کسیو شکنجه نکردم. 01:41:19.350 --> 01:41:20.370 ‫بلافاصله 01:41:20.420 --> 01:41:23.800 ‫فقط چند سال بعد، آنها (آموزش) سرویس ضدجاسوسی را ‫به اسرائیل و موساد سپردند. 01:41:24.060 --> 01:41:26.170 ‫و اینجوری ساواک در یک دوره طولانی‌تر 01:41:27.030 --> 01:41:28.570 ‫ایجاد شد و شکل گرفت. 01:41:28.670 --> 01:41:32.500 ‫درکنار، فعالیتهای امنیتی ‫ما روابط امنیتی با ایران داشتیم 01:41:32.890 --> 01:41:35.030 ‫ما به آنها تجهیزات نظامی میفروختیم. 01:41:35.260 --> 01:41:37.350 ‫آنها به توسعه مشترک علاقه‌مند بودند. 01:41:37.740 --> 01:41:40.470 واین کار، ‫منافع مشترک بزرگی بین ما و ایران بوجود آورد 01:41:40.810 --> 01:41:43.440 ‫که شامل استراتژیهای پیچیده و بزرگی میشد 01:41:46.430 --> 01:41:49.300 ‫بعدا آنها نظرشونو درباره ‫اعدام (مصدق) تغییر دادند 01:41:49.530 --> 01:41:52.710 ‫یه نفر تصمیم گرفت 3 سال بندازش زندان... 01:41:52.940 --> 01:41:55.550 در سلول انفرادی یک زندان نظامی 01:41:57.140 --> 01:41:58.730 ‫با رفتن مصدق پشت میله های زندان 01:41:58.930 --> 01:42:02.480 شرکت نفتی‫انگلیس-ایران، اسمشو به ‫بریتیش پترولیوم (BP) تغییر داد. 01:42:02.870 --> 01:42:05.370 ‫و الان باید نفت ایران را با گروهی از 01:42:05.390 --> 01:42:08.050 ‫شرکتهای آمریکایی و اروپایی به اشتراک میزاشت 01:42:08.960 --> 01:42:10.500 ‫BP در صدر قرار نگرفت 01:42:10.570 --> 01:42:12.210 ‫اما آنها دریافتند ‫که با سهم بزرگی... 01:42:12.760 --> 01:42:15.960 ‫به کنسرسیوم بین المللی برگشتند 01:42:15.990 --> 01:42:18.000 ‫کنسرسیومی که بعداً راه اندازی شد. 01:42:18.020 --> 01:42:20.990 ‫ از نظر من اینکار به معنی این بود که باید 01:42:21.200 --> 01:42:22.740 ‫ده سال دیگر آنجا... 01:42:23.050 --> 01:42:26.490 ‫در آن گرمای خُرماپزون(آبادان) بشینم ‫جای اینکه کارهای بسیار جالب تری بکنم 01:42:27.160 --> 01:42:28.990 ‫که بعداً اجازه انجامش را گرفتم. 01:42:49.600 --> 01:42:53.660 ‫بعدا دکتر مصدق از زندان نظامی به احمدآباد منتقل شد 01:42:54.290 --> 01:42:56.710 ‫تا آخر عمر به آنجا تبعید شده بود. 01:42:58.010 --> 01:43:00.280 ‫بدون هیچ حکمی. 01:43:00.300 --> 01:43:05.280 ‫بدون هیچ محاکمه ای، ‫بدون هیچ مجوز قضایی ... 01:43:06.320 --> 01:43:07.340 ‫برای آن انتقال. ‫(از زندان نظامی به حصر خانگی در احمد آباد) 01:43:08.770 --> 01:43:11.920 ‫انتقال به دستور شاه بود و کاملا غیرقانونی بود. 01:43:12.410 --> 01:43:15.460 ‫وضعیت روحی او(مصدق) ‫در حصر خانگی چطور بود؟ 01:43:16.940 --> 01:43:20.960 ‫خیلی افسرده شده بود. ‫منظورم اینه که، می دونید یه نابغه بود که 01:43:21.870 --> 01:43:23.790 ‫در ادامه زندگیش... 01:43:25.750 --> 01:43:29.180 ‫چیزی وجود نداشت. ‫در انزوای محض بود. 01:43:29.650 --> 01:43:32.620 ‫اون اوایل حتی تلویزیون نداشت. 01:43:33.660 --> 01:43:36.480 ‫برای داشتن دکتر ‫باید از شاه اجازه میگرفتن 01:43:37.280 --> 01:43:40.510 ‫برای همه چيز حتی داشتن روزنامه ‫باید از شاه اجازه میگرفتن 01:43:41.110 --> 01:43:43.770 ‫برای مردی مثل اون، اینکه فقط بشینه 01:43:44.240 --> 01:43:46.370 ‫و بیهوده به اطراف خیره بشه... 01:43:47.910 --> 01:43:50.820 ‫و هیچ ارتباطی با دوست‌هاش و 01:43:50.850 --> 01:43:52.470 ‫جهان و دنیای سیاست نداشته باشه. 01:43:52.590 --> 01:43:56.010 ‫ناگهان ارتباطش با چیزهایی که ‫به مدت 50 سال یا بیشتر 01:43:56.030 --> 01:43:58.060 ‫براشون زحمت کشیده بود قطع شد 01:43:59.570 --> 01:44:01.140 ‫این فاجعه بود 01:44:01.160 --> 01:44:03.640 ‫او هر روز می گفت: من فقط می خوام بمیرم. 01:44:13.250 --> 01:44:17.570 ‫پس از پایان کودتا ‫جلسه ای در کاخ سفید برگزار شد 01:44:17.590 --> 01:44:21.500 ‫که در آن کرمیت روزولت گزارشی از آنچه ‫انجام داده بود، ارائه کرد 01:44:22.260 --> 01:44:26.840 ‫به رئیس جمهور و ‫دیگر مقامات ارشد دولت آمریکا 01:44:27.670 --> 01:44:32.410 ‫من فکر می کنم آیزنهاور به طور خاص ‫حیرت زده شد و عمیقا تحت تأثیر قرار گرفت 01:44:33.770 --> 01:44:35.750 ‫رئیس جمهور آیزنهاور به عنوان یک ژنرال 01:44:36.370 --> 01:44:40.590 ‫(برای تغییر دولت ایران) مجبور بود ‫هزاران نیروی نظامی را به کام مرگ بفرسته 01:44:41.500 --> 01:44:45.120 ‫اما حالا می بینه که ‫میشه یک رژیم را کاملا عوض کرد 01:44:45.690 --> 01:44:49.130 ‫در حالیکه فقط چند صد نفر می میرند ‫و هیچکدامشون آمریکایی نیستند 01:44:49.160 --> 01:44:50.410 ‫و از نظر مالی خیلی ارزونه 01:44:50.690 --> 01:44:53.690 ‫بنابراین ، او این اقدامات پنهانی را ‫به عنوان یک پروژه صلح می‌دید. 01:44:53.710 --> 01:44:57.520 ‫در یک گزارش داخلیCIA ‫درباره کودتای ایران نوشته شده: 01:44:57.540 --> 01:44:59.890 ‫بعدا بهش میگن .‫روزی که هرگز نباید به پایان برسه 01:44:59.910 --> 01:45:03.820 ‫عواقب کودتا از جهات زیادی بسیار مهم بود. 01:45:04.260 --> 01:45:06.940 ‫اینکار تأثیر بسیار بدی روی 01:45:06.970 --> 01:45:11.060 ‫تلاش های ایرانیان برای ایجاد دموکراسی داشت. 01:45:11.350 --> 01:45:13.660 ‫همچنین کودتا روی 01:45:13.740 --> 01:45:16.670 ‫تفکر سیاست گذاران واستراتژیست های آمریکایی 01:45:16.700 --> 01:45:19.440 ‫و به ویژه برنامه ریزان عملیات مخفی، تاثیر گذاشت. 01:45:19.700 --> 01:45:23.250 ‫بخاطر اینکه کودتا به عنوان یک موفقیت بزرگ دیده شد ، ‫و این جهان (کودتا) را به روی آنها باز کرد. 01:45:23.430 --> 01:45:26.240 ‫ بهشون این جسارت را داد تا اینکارو تکرار بکنن 01:45:26.270 --> 01:45:29.190 ‫1954 تنها یکسال بعد در گواتمالا 01:45:29.210 --> 01:45:33.010 ‫وقتی آنها دولت دموکراتیک منتخب ‫Jacobo Arbenz را سرنگون کردند. 01:45:33.670 --> 01:45:37.580 ‫و در بهار 1954 ، ‫یک کنفرانس بزرگ در ژنو برگزار شد 01:45:37.610 --> 01:45:40.280 ‫برای تصمیم گیری درباره آینده ویتنام. 01:45:41.790 --> 01:45:44.760 ‫وقتی مشخص شد ‫که مطابق توافق ژنو 01:45:44.780 --> 01:45:47.830 ‫قراره قسمتی از کشور را به "هوشی مین" بدن 01:45:48.350 --> 01:45:49.550 ‫دالس به نشانه اعتراض اونجارو ترک کرد 01:45:49.580 --> 01:45:52.090 ‫وقتی داشت به آمریکا برمیگشت، تصمیم گرفت که: ‫"ما اینو قبول نمی‌کنیم"... 01:45:52.120 --> 01:45:54.400 ‫و ما می جنگیم و هوشی مین را از قدرت پایین می‌کشیم 01:45:54.420 --> 01:45:57.420 ‫البته فرانسوی ها نتوانستند اونو شکست بدن ‫چون دوره آنها گذشته و قدرت قدیمی هستند 01:45:57.440 --> 01:45:59.080 ‫انگلیسی ها هم به اندازه کافی جاه طلب نیستند 01:45:59.110 --> 01:46:01.920 ‫ما میریم تا انجامش بدیم ‫ما می توانیم کاری بکنیم که آنها نتونستن انجامش بدن 01:46:02.100 --> 01:46:04.290 ‫مردم فکر می کردند ‫ما نمی توانیم از شر مصدق خلاص بشیم 01:46:04.320 --> 01:46:07.130 ‫مردم فکر می کردند ما نمی توانیم ‫از شر Arbenz در گواتمالا خلاص بشیم 01:46:07.160 --> 01:46:10.490 ‫ما از شرشون خلاص شدیم اونم ‫به راحتی کشتن یک مگس. 01:46:10.650 --> 01:46:12.530 ‫شما فکر می کنید ما نمی توانیم از شر ‫هوشی مین خلاص بشیم 01:46:12.560 --> 01:46:13.980 ‫فقط تماشا کنید. 01:47:33.600 --> 01:47:40.850 ‫یک روز مخیانه مصدق را با ‫ولکس واگن پسرش(احمد مصدق) آوردیم بیرون 01:47:40.950 --> 01:47:44.090 ‫من جلو نشسته بودم و عموم عقب نشسته بود 01:47:44.150 --> 01:47:47.070 ‫شما میدونید که ولکس واگن 2در داره و کوچک است ‫و کسی نمیتونست اونو عقب ماشین ببینه 01:47:47.150 --> 01:47:48.956 ‫مصدق میخواست شهرو ببینه. 01:47:49.915 --> 01:47:53.830 ‫در اطراف تهران بودیم، و او مدتها بود که تهران را ندیده بود 01:48:00.960 --> 01:48:02.510 ‫خیلی خوشش اومد. 01:48:29.320 --> 01:48:30.330 ‫خیلی زودبعد از اون ماجرا 01:48:30.880 --> 01:48:33.720 ‫من در دفترم بودم 01:48:33.740 --> 01:48:35.960 ‫که با من تماس اضطراری گرفتند که بروم پایین 01:48:39.030 --> 01:48:40.050 ‫او تازه فوت کرده بود. 01:48:41.610 --> 01:48:43.170 ‫اوه پس ... 01:48:58.790 --> 01:49:08.550 ‫حیرون بودیم که چکار کنیم ‫مصدق وصیت کرده بود کنار شهدای 30 تیر دفن بشه 01:49:11.270 --> 01:49:16.160 ‫تماسها با وزیر دادگستری برقرار شد. ‫البته اونم به شاه گزارش میداد 01:49:16.260 --> 01:49:20.390 ‫و جوابش این بود: نمیتونید مصدق را ‫در مکان عمومی دفن کنید. 01:49:38.640 --> 01:49:41.790 ‫جنازه را در آمبولانس گذاشتند. 01:50:02.650 --> 01:50:11.470 ‫اونو به احمدآباد منتقل کردیم و در جاییکه قبلا ‫اتاق ناهارخوریش بود دفن کردیم. 01:50:33.400 --> 01:50:40.020 ‫مراسم خاکسپاری خیلی کوچک بود، خیلی صحنه تلخی بود ‫جمعیت کمی حضور داشت 01:51:00.910 --> 01:51:04.860 شاه ‫از زیر بار مسئولیت مصدق ‫و رویای دموکراسیش برای ایران، خلاص شد 01:51:05.390 --> 01:51:08.690 ‫بالاخره شاه آزاد شد تا تبدیل به ‫چیزی بشه که همیشه می خواست... 01:51:09.190 --> 01:51:10.960 یک ‫پادشاه مطلقه ... (صاحب تمام قدرتها) 01:51:11.630 --> 01:51:13.280 ‫آزاد در فرمانروایی و قانون گزاری. 01:51:13.640 --> 01:51:15.260 و قدم به جهان گذاشت 01:51:54.110 --> 01:51:56.910 ‫میدونید که ‫گاهی اوقات یکسری مشکلات جزئی 01:51:56.940 --> 01:52:00.450 ‫در ارتباط با برخی از رهبران غربی که ‫با دولت شما روابط نزدیکی دارند 01:52:00.480 --> 01:52:01.900 ‫به وجود میاد 01:52:02.680 --> 01:52:06.090 برخی ‫در آمریکا و انگلیس ... 01:52:06.270 --> 01:52:09.500 ‫احساس می کنند حکومت شما غیر دموکراتیک است. ‫چطور بهش پاسخ می‌دید؟ 01:52:10.120 --> 01:52:12.240 ‫خُب ، جواب من اینه که 01:52:12.260 --> 01:52:15.100 ‫حکومت شما دموکراتیک تر از ما نیست. 01:52:15.120 --> 01:52:18.170 ‫فقط ببینید چند میلیاردر دارید 01:52:18.430 --> 01:52:20.050 ‫و چقدر فقیر دارید. 01:52:20.360 --> 01:52:21.480 ‫در روزگار قدیم 01:52:22.100 --> 01:52:25.200 ‫شما انگلیسی ها و دیگرانی ‫که اینجا نفوذ داشتید 01:52:25.380 --> 01:52:28.560 ‫میتونستید نخست وزیرها را ‫هرطور که می خواستید، تغییر بدید 01:52:28.770 --> 01:52:30.670 ‫آیا برای آن زمان تاسف میخورید؟ 01:52:32.260 --> 01:52:33.350 ‫که از دست دادینش؟ 01:52:34.110 --> 01:52:37.940 ‫آیا شما هم همین را می خواهید؟ ‫دستکاری در امور داخلی ما؟ 01:52:38.460 --> 01:52:39.500 ‫ما بهتون اجازه نمی دیم. 01:52:41.190 --> 01:52:45.520 ‫ایران به خاطر رهبری مدبرانه شاه 01:52:46.900 --> 01:52:50.440 ‫جزیره ثبات است 01:52:51.950 --> 01:52:54.890 ‫در یکی از آشفته ‌ترین مناطق دنیا. ‫(خاورمیانه) 01:54:38.610 --> 01:54:41.950 ‫میراث کودتای 1953 در ایران 01:54:42.050 --> 01:54:45.130 ‫سیاستها را تا به امروز شکل داده است 01:54:45.390 --> 01:54:50.100 ‫ما در ایران دولتی داریم(ج.ا رو میگه) و ‫یک سیستم سیاسی در ایران داریم که احتمالاً 01:54:50.130 --> 01:54:51.690 ‫هرگز بوجود نمی‌آمد. 01:54:51.820 --> 01:54:55.980 ‫روابط ایران و آمریکا ‫امکان نداشت اینجوری خراب بشه. 01:54:56.770 --> 01:54:58.020 ‫اینجوری به ماجرا نگاه کنید ... 01:54:58.430 --> 01:55:02.360 ‫اگه ما مصدق را در سال 1953 سرنگون نکرده بودیم 01:55:02.680 --> 01:55:05.930 ‫و اجازه می‌دادیم دموکراسی(در ایران) رشد کنه 01:55:06.320 --> 01:55:10.050 ‫ممکن بود دموکراسی شکوفایی در... 01:55:10.180 --> 01:55:12.730 ‫در قلب خاورمیانه اسلامزده داشته باشیم 01:55:13.330 --> 01:55:15.230 ‫در تمام این 60 سال. 01:55:15.750 --> 01:55:17.870 ‫و من به سختی می تونم به این موضوع فکر نکنم که 01:55:17.900 --> 01:55:20.230 ‫خاورمیانه چقدر می تونست متفاوت باشه 01:55:20.330 --> 01:55:22.340 ‫اگر فرضیه ما عملی شده بود. 01:55:22.570 --> 01:55:24.940 ‫در عوض، ما خلاف این فرضیه، عمل کردیم. 01:55:25.380 --> 01:55:27.260 ‫پیامی که ما به 01:55:27.290 --> 01:55:29.580 ‫نسل رهبران در حال ظهور ‫در سراسر خاورمیانه دادیم این بود که 01:55:29.890 --> 01:55:33.170 ‫ایالات متحده دموکراسی نمی خواهد. 01:55:33.640 --> 01:55:35.780 ‫زیرا دموکراسی در یک کشور خاورمیانه 01:55:36.010 --> 01:55:39.860 ‫منجر به تقاضا برای کنترل منابع و ذخایر کشور می شود 01:55:40.330 --> 01:55:43.640 ‫آنچه ما می خواهیم یک رهبر دیکتاتور است 01:55:44.080 --> 01:55:46.770 ‫که به هر میزان که دوست داره ‫بتونه مردم کشورش را سرکوب کنه 01:55:46.790 --> 01:55:50.540 ‫و تا زمانی که به ما(آمریکا) دسترسی آزادانه به نفت بده ‫بهش در حکمرانی همراه با سرکوبش، کمک خواهیم کرد 01:55:50.620 --> 01:55:52.620 ‫این پیام کودتای ایران بود 01:55:52.760 --> 01:55:55.520 ‫و این پیام در سراسر خاورمیانه شنیده شد 01:55:55.540 --> 01:55:59.500 ‫و منجر به ظهور انواع رژیم ها در خاورمیانه شد 01:55:59.660 --> 01:56:02.650 ‫که بحرانهایی را ایجاد کرده ‫که ما الان باهاش زندگی می کنیم 01:56:02.830 --> 01:56:06.770 ‫بنابراین، این یک قسمت تعیین کننده از تاریخ بود 01:56:07.000 --> 01:56:09.940 ‫وقتی اتفاقات گوناگون ‫تاریخ قرن بیستم را مطالعه می‌کنید 01:56:10.100 --> 01:56:12.810 ‫باید خوش شانس باشید ‫تا یک خط در مورد این کودتا پیدا کنید 01:56:12.960 --> 01:56:14.500 ‫در حالیکه باید یک فصل بزرگ (از تاریخ قرن20م) باشه. 01:56:15.980 --> 01:56:20.360 ‫من همه چیز را (درباره کودتا) نوشتم (از ابتدا تا انتهاش) ‫و قطعاً در پرونده(MI6) موجود است. 01:56:22.520 --> 01:56:24.970 ‫فکر می کنم بتونم متقاعدشون کنم ‫تا اجازه دیدن پرونده را بهم بدن. 01:56:27.310 --> 01:56:29.970 ‫این از اون چیزاست ‫که تو هیچ کتابی پیدا نمی‌کنید. 01:56:36.608 --> 01:56:46.000 ‫ سازندگان مستند "پایان امپراطوری" با شکایت از فیلم Coup 53 جلوی اکرانش را گرفتند، زیرا اثبات می‌کند که آنها عامدانه با حذف مصاحبه "داربیشایر"،"استفان مید" و ... ، نقش بریتانیا ‫در کودتای 1953 را سانسور کرده اند. این شکایت جنجال بزرگی ایجاد کرد و باعث اظهارنظرات متفاوتی در بین مستند سازان، سینماگران و مقامات سیاسی شد ‫(پس از این شکایت، "هامفری" فیلمبردار مصاحبه اصلی "داربشایر" گفت: ‫حرفهایی که زده اشتباه بوده و اصلا داربیشایر را ندیده!) 01:56:46.670 --> 01:56:52.590 ‫گزارش "نورمن داربیشایر" از کودتای 1953 در ایران ‫هنوز تحت قانون اسناد محرمانه بریتانیا، طبقه بندی شده است 01:56:53.370 --> 01:57:03.330 ‫سازندگان فیلم هنوز نمیدونن چه کسی رونویس ‫مصاحبه داربیشایر را به خبرنگار روزنامه Observer داده ‫... یا چرا. 01:57:03.640 --> 01:57:10.450 ‫تا الان مشخص نشده نسخه اصلی فیلم مصاحبه داربیشایر ‫کجاست یا اینکه اصلا وجود داره (از بین بردنش؟!) 01:57:10.474 --> 01:57:19.474 ..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::. 01:57:20.020 --> 01:57:26.120 ‫با تشکر ویژه از ‫رالف فینس (بازیگر نقش نورمن داربیشایر) 01:57:26.144 --> 01:57:38.144 بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.