WEBVTT

00:00:00.100 --> 00:00:01.100
....

00:00:01.124 --> 00:00:08.124
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::..
.:: www.bolboljan.net ::.

00:00:08.581 --> 00:00:14.670
‫دایناسورها برای بیش از 1۵۰ میلیون سال
‫به سیاره حکمرانی کردن

00:00:15.546 --> 00:00:18.591
‫تقریبا هر گوشه از کره رو اشغال کردن

00:00:19.175 --> 00:00:23.012
‫و تقریبا به هر شکل
‫و اندازه قابل تصوری رسیدن

00:00:24.222 --> 00:00:27.266
‫بعضیاشون واقعا خارق العاده بودن

00:00:30.686 --> 00:00:34.399
‫حالا می‌دونیم که تی‌رکس
‫یه شناگر قوی بود

00:00:36.651 --> 00:00:39.946
‫ولاسیرپترها شکارچی‌های حیله‌گر و پردار بودن

00:00:41.864 --> 00:00:45.827
‫و بعضی از دایناسورها
‫عجیب‌ترین رفتار رو داشتن

00:00:48.705 --> 00:00:52.458
‫ولی تقریبا هر روز اکتشافات جدید انجام میشه

00:00:52.458 --> 00:00:57.505
‫که اطلاعات بیشتری رو راجع به حیات
‫در ۶۶ میلیون سال پیش روی این سیاره میگه

00:01:02.468 --> 00:01:05.346
‫این بار در برنامه سیاره ماقبل تاریخ،

00:01:05.346 --> 00:01:07.890
‫ما حیوانات جدیدی رو آشکار می‌کنیم

00:01:09.267 --> 00:01:13.604
‫و نگاهی تازه به جستجوی اون‌ها
‫برای پیدا کردن جفت داریم،

00:01:15.440 --> 00:01:18.067
‫چالش‌هایی که موقع بزرگ کردن یک خانواده...

00:01:19.360 --> 00:01:21.279
‫...و نبردهای غول آساشون
‫با اون‌ها مواجه میشن

00:01:29.370 --> 00:01:33.833
‫سفر به زمانی که طبیعت
‫با شکوه‌ترین نمایشش رو به نمایش گذاشت

00:01:37.378 --> 00:01:41.591
‫این برنامه سیاره ماقبل تاریخ ۲ هستش

00:01:59.984 --> 00:02:06.908
‫این بزرگترین پهنهٔ گدازه‌ایه
‫که صدمیلیون ساله زمین رو فرا گرفته

00:02:09.619 --> 00:02:12.497
‫دِکان در مرکز هند،

00:02:14.040 --> 00:02:15.458
‫یه مکان جهنمیه

00:02:16.542 --> 00:02:20.213
‫و قطعا جایی نیست که
‫انتظار حضور دایناسورها رو داشته باشین

00:02:22.423 --> 00:02:26.761
‫و با این‌حال غول‌ها با سفر به اینجا
‫زندگیشون رو به خطر میندازن

00:02:35.561 --> 00:02:37.021
‫آیسیسورها

00:02:40.525 --> 00:02:42.860
‫و همه‌شون ماده‌ هستن

00:02:55.123 --> 00:02:59.252
‫گدازه به قدری
‫در دکان جریان داشته...

00:02:59.252 --> 00:03:02.422
‫...که ضحامتش در برخی نقاط
‫ به ۱.۶ کیلومتر می‌رسه

00:03:17.103 --> 00:03:21.733
‫هر بهار ماده‌ها خونه‌ٔ امن جنگلیشون رو
‫ترک میکنن ...

00:03:21.733 --> 00:03:26.279
‫...تا سفری پرخطر
‫به این زمین‌های سنگلاخی کوهستانی بکنن

00:03:44.839 --> 00:03:49.510
‫اون‌ها میتونن ازطریق گدازه‌های سرد
‫و سخت‌‌شده، مسیری امن رو انتخاب کنن

00:03:52.597 --> 00:03:55.516
‫اما اینجا خطرات دیگه‌ای هم هست

00:04:02.023 --> 00:04:08.196
‫علاوه بر بخار، ترکیب کشنده‌ای از
‫دی اکسید کربن و سولفید هیدروژن

00:04:08.196 --> 00:04:11.115
‫از منافذ آتشفشانی فوران می‌کنه

00:04:14.327 --> 00:04:16.996
‫این گازهای سنگین

00:04:16.996 --> 00:04:19.082
‫در هوای خنک قبل سپیده‌دم ته‌نشین میشن

00:04:19.082 --> 00:04:22.960
‫تا یه پتوی خفه کننده که
‫ به سختی دیده میشه شکل بدن

00:04:25.088 --> 00:04:28.216
‫فقط چند‌تا تنفس می‌تونه کشنده باشه

00:04:32.136 --> 00:04:35.973
‫اما آیسیسورها یه مزیت حیاتی دارن

00:04:38.017 --> 00:04:43.689
‫گردنشون سرشون رو
‫ بالای پتوی بخارات سمی نگه می‌داره

00:04:55.451 --> 00:04:59.539
‫اما جلوتر جایی هست که
‫انجام این کار سخته

00:05:07.839 --> 00:05:10.216
‫دارن وارد یه منطقه کم ارتفاع میشن

00:05:10.216 --> 00:05:13.594
‫که غلظت گازهای کشنده داخلش زیاده

00:05:16.597 --> 00:05:21.436
‫و همین حالا هم یه چیزی
‫برای این ماده‌ها اشتباهه

00:05:26.065 --> 00:05:29.861
‫و بدتر از اون، با طلوع خورشید و گرم شدن هوا

00:05:29.861 --> 00:05:32.613
‫گازها حتی بالاتر هم میرن

00:05:37.827 --> 00:05:41.122
‫گردن‌های دراز دیگه نمیتونه
‫ از این گله محافظت کنه

00:05:46.335 --> 00:05:50.256
‫باید به سرعت به زمین‌های مرتفع‌تر فرار کنن

00:05:57.388 --> 00:06:01.517
‫صعود پرشیبیه
‫اما باید هوای تازه‌تری ‌همراه داشته باشه

00:06:16.032 --> 00:06:17.992
‫بالاخره راحت شدن

00:06:19.243 --> 00:06:22.622
‫و جلوتر مقصد نهاییشونه

00:06:26.459 --> 00:06:29.462
‫یه جزیره آتشفشانی در آسمون که

00:06:31.130 --> 00:06:34.884
‫بالاتر از این زمین‌های سنگلاخی کوهستانی
‫و خطرناک قرار داره

00:06:50.316 --> 00:06:56.280
‫دهانه بزرگ آتشفشان، کاسه آتشفشانی،
‫محل امنی برای لونه‌سازی گروهیه

00:06:57.824 --> 00:07:03.204
‫دریای گازهای سمی اطراف،
‫شکارچی‌ها رو دور نگه می‌داره

00:07:06.416 --> 00:07:12.046
‫و گرمای ناشی از حرارت مرکزی زمین،
‫اون رو به یه انکوباتور ایده‌آل تبدیل می‌کنه

00:07:27.562 --> 00:07:32.316
‫هر مادر یه گودال ۲ متری
‫در شن‌های گرم حفر می‌کنه...

00:07:32.316 --> 00:07:36.696
‫...تا بیش از ۲۰ تخم‌
‫به اندازه مِلون رو نگه داره

00:07:44.328 --> 00:07:47.582
‫تخم‌ها فعلا در کاسه آتشفشان محفوظن

00:07:47.582 --> 00:07:51.085
‫اما این تازه شروع داستان اون‌هاست

00:07:53.588 --> 00:07:54.797
‫در عرض چند ماه

00:07:54.797 --> 00:07:59.886
‫صدها بچۀ کوچولو از تخم بیرون میان
‫ تا با این دنیای متروک مواجه بشن

00:08:02.055 --> 00:08:04.140
‫اگر کسی قرار باشه زنده بمونه

00:08:04.140 --> 00:08:07.852
‫به یه تغییر کاملا به موقع شرایط نیاز داره

00:08:21.949 --> 00:08:25.286
‫زمین‌های سنگلاخ کوهستانی سیاره ماقبل تاریخ

00:08:25.286 --> 00:08:28.664
‫حتی دایناسورها رو هم محک می‌زنه

00:08:35.504 --> 00:08:37.632
‫این سرزمین عجیب...

00:08:37.632 --> 00:08:41.677
‫که توسط بادهای خروشان
‫و رودخونه‌های وسیع باستانی تراشیده شده

00:08:41.677 --> 00:08:44.347
‫ممکنه خالی از حیات باشه

00:08:52.522 --> 00:08:53.856
‫اما اینجا در آسیا...

00:08:54.607 --> 00:08:56.859
‫در این دره‌های باریک

00:09:00.321 --> 00:09:05.368
‫خانواده‌ای از ولاسیرپتورها پنهان شده

00:09:14.210 --> 00:09:17.088
‫بچه‌ها فقط چند هفته‌شونه

00:09:43.281 --> 00:09:49.871
‫ممکنه بنظر بیاد در این برهوت
‫آینده‌ی نامعلومی دارن

00:09:52.248 --> 00:09:58.254
‫بقای اون‌ها به اتفاق عجیبی بستگی داره‌،
‫اینجا نه، بلکه کیلومترها دورتر از خونه‌شون

00:10:03.885 --> 00:10:09.515
‫اون طرف صحرای سوزان، جنگلی قرار داره
‫که در دریایی از شن گیر افتاده

00:10:11.851 --> 00:10:16.064
‫تغییر فصول آب کمیاب رو به این ناحیه میاره

00:10:19.150 --> 00:10:21.444
‫توده‌های عظیم درخت‌های صنوبر

00:10:21.444 --> 00:10:25.114
‫حضور آب رو با برگ‌های مغذیشون نشون میدن

00:10:28.409 --> 00:10:31.412
‫جاذبه‌ای که حیوانات گرسنهٔ زیادی
‫ رو به اونجا می‌کشونه

00:10:38.419 --> 00:10:44.050
‫نمگتوسورهای گردن‌دراز به
‫تیتانوسورهای مغولی و...

00:10:55.061 --> 00:10:57.814
‫...پرنوسفال‌های بسیار کوچیک‌تر
‫همراه میشن

00:11:05.822 --> 00:11:07.865
‫اما یه چیزی جلوشون رو می‌گیره

00:11:13.788 --> 00:11:15.790
‫این فلات عظیم

00:11:21.838 --> 00:11:27.009
‫و تنها راه رسیدن به جنگل
‫ از طریق هزارتوی دره‌هاست

00:11:37.145 --> 00:11:40.815
‫همینکه وارد میشن،
‫گله مضطرب میشه

00:11:45.862 --> 00:11:49.198
‫کمینگاه خوبیه

00:11:59.167 --> 00:12:01.627
‫ولاسیرپتورها منتظرن

00:12:10.136 --> 00:12:13.097
‫اما احتمالا نمیتونن
‫ با یه تیتانوسور مقابله کنن

00:12:15.641 --> 00:12:20.313
‫موفقیت در عوض به بقیه
‫ شکارچی‌های در تکاپو بستگی داره

00:13:04.273 --> 00:13:05.650
‫تاربوسورها

00:13:11.781 --> 00:13:16.160
‫نسخۀ آسیایی تی‌رکس

00:13:23.251 --> 00:13:27.088
‫با نزدیک شدن شکارچی‌ها
‫اضطراب همه‌گیر میشه

00:13:47.191 --> 00:13:51.028
‫فقط پرنوسفال‌ها می‌تونن
‫ به ارتفاعات فرار کنن

00:13:57.285 --> 00:14:01.122
‫و این همون چیزیه که
‫ ولاسیرپتورها منتظرش بودن

00:14:09.714 --> 00:14:14.218
‫ ولاسیرپتورها بالاخره
‫می‌تونن شبیخون بزنن

00:14:23.102 --> 00:14:24.103
‫در نهایت

00:14:27.482 --> 00:14:31.944
‫با کار گروهی،
‫برای کل خانواده غذا فراهم کردن

00:14:38.785 --> 00:14:41.579
‫تاربوسورها هم موفق شدن

00:14:44.207 --> 00:14:47.752
‫درواقع برای شکارچی‌ها موقع وفور هستش

00:14:52.507 --> 00:14:57.845
‫و برای ولاسیرپتورها بهترین زمان
‫برای تشکیل خانواده‌س

00:15:13.486 --> 00:15:18.157
‫داشتن والدین باهوش و دلسوز
‫می‌تونه شروعی عالی برای جوونا باشه

00:15:20.159 --> 00:15:22.328
‫و اینجا در زمین‌های سنگلاخ آسیا،

00:15:22.328 --> 00:15:26.499
‫تعداد کمی والدین دایناسور بیشتر هست
‫که فداکارتر از این‌ها باشه

00:15:28.710 --> 00:15:32.004
‫کلنی لونه‌سازی کاریتورپتورها

00:15:40.138 --> 00:15:45.393
‫چند روز پیش ماده‌ها
‫روی این برآمدگی‌های حلقوی تخم گذاشتن

00:15:50.565 --> 00:15:54.277
‫اما وظیفه روی تخم خوابیدن با نرهاست

00:15:57.113 --> 00:15:58.990
‫و این ساده نیست

00:16:13.546 --> 00:16:18.718
‫تخم‌ها در معرض آفتاب ظهر زود میپزن

00:16:25.850 --> 00:16:29.854
‫اما پدرها از دم پهن و
‫ پرهای ساعدشون استفاده می کنن...

00:16:29.854 --> 00:16:31.606
‫...تا روی لونه سایه بندازن

00:16:36.069 --> 00:16:37.570
‫و بهای سنگینی بدن

00:16:40.740 --> 00:16:44.869
‫ساعت‌ها گرمای شدید رو دووم میارن

00:17:20.988 --> 00:17:26.703
‫در نهایت، در خنکی شب،
‫نرها می‌تونن دنبال غذا برن

00:17:30.164 --> 00:17:33.876
‫اینجاست که لونه‌سازی توی کلنی
‫مزیت داره

00:17:37.338 --> 00:17:41.968
‫به جای خروج همگانی،
‫کاریتورپتورها به نوبت میرن

00:17:45.388 --> 00:17:49.183
‫پس همیشه یه همسایه مراقبه

00:17:52.353 --> 00:17:57.233
‫اما این مراقبت همسایگی هم
‫ نمی‌تونه امنیتشون رو تضمین کنه

00:18:12.457 --> 00:18:17.211
‫یه کوروکلای ماده، فامیل ولاسیرپتورها

00:18:18.671 --> 00:18:21.424
‫خیلی گرسنه‌س اما نسبت به...

00:18:21.424 --> 00:18:24.927
‫...منقار و پنچه‌های قدرتمند
‫کاریتورپتورها هوشیاره

00:18:31.184 --> 00:18:34.020
‫اما اون یه مزیت کلیدی داره

00:18:37.231 --> 00:18:41.903
‫دید شبش بهتر از صاحبان لونه‌س

00:18:50.745 --> 00:18:55.625
‫اگه ساکت باشه می‌تونه
‫ بدون شناسایی وارد کلنی بشه

00:18:58.711 --> 00:19:01.130
‫هدفش رو با دقت انتخاب می‌کنه

00:19:17.188 --> 00:19:19.107
‫این شانس اونه

00:19:26.322 --> 00:19:27.865
‫اما نه برای حمله

00:19:29.867 --> 00:19:33.496
‫این شکارچی دزد هم هست

00:20:05.403 --> 00:20:09.240
‫تا جایی که می‌تونه به سرعت تخم‌ می‌خوره

00:20:18.750 --> 00:20:21.419
‫وقت تمومه. شناسایی شده

00:20:23.588 --> 00:20:25.673
‫یه تخم برمی‌داره ببره

00:20:50.114 --> 00:20:54.660
‫حالا میتونه در آرامش از
‫ تخم دزدیش لذت ببره

00:20:59.791 --> 00:21:03.086
‫اما این دزد غنیمت‌هاشو با بقیه تقسیم می‌کنه

00:21:04.921 --> 00:21:09.926
‫با این خُرخُرها، بچه‌هاش رو صدا می‌زنه

00:21:27.318 --> 00:21:30.988
‫جوجه‌های خودشم
‫ خیلی وقت نیست از لونه دراومدن

00:21:39.288 --> 00:21:43.543
‫باید یاد بگیرن که این چیز جدید عجیب غذاست

00:21:45.712 --> 00:21:48.297
‫و کشف کنن چجوری...

00:21:55.012 --> 00:22:01.310
‫...با نوک یا پنجه‌شون بشکننش

00:22:21.372 --> 00:22:27.003
‫موفقیت آمیز بود، احتمالا
‫بیشتر بخاطر شانس بود تا مهارت

00:22:29.255 --> 00:22:35.219
‫اما هنوزم برای این نسل بعدی
‫تخم دزدها درسی حیاتیه

00:22:44.604 --> 00:22:47.815
‫در زمین سنگلاخی، آسودگی شب‌های خنک‌تر

00:22:47.815 --> 00:22:53.488
‫خیلی زود با برگشت گرمای شدید
‫پرتوهای خورشید همراه میشه

00:22:57.533 --> 00:23:04.540
‫دمای سطح شن‌ها میتونه
‫ تا بالای ۷۱ درجه سانتی گراد هم برسه

00:23:07.752 --> 00:23:12.256
‫هر آبی اینجا در عرض چند ثانیه
‫جذب یا تبخیر میشه

00:23:14.717 --> 00:23:18.763
‫این یکی از خشک‌ترین نقاط زمینه

00:23:30.608 --> 00:23:34.153
‫بدون آب، هیچ حیوونی دووم نمیاره

00:23:36.906 --> 00:23:40.410
‫با این حال خونۀ این تارچیاهای جوونه

00:23:50.086 --> 00:23:53.297
‫اون‌ها آنکیلوسورهای صحرازی هستن

00:23:59.554 --> 00:24:03.224
‫بشدت زره پوشن و
‫ دم های بزرگ و گرزمانند دارن

00:24:07.520 --> 00:24:12.400
‫پوست‌های تیره از چشم‌های تارچیا
‫جلوی نور زننده خورشید محافظت می‌کنن

00:24:22.660 --> 00:24:25.038
‫و این صدای...

00:24:25.038 --> 00:24:28.207
‫...سیستم تهویه هوای خود آرچیاست

00:24:30.460 --> 00:24:34.547
‫بینی بزرگ اون‌ها هوا رو زمانی که
‫ از بدن خارج میشه خنک می‌کنه

00:24:34.547 --> 00:24:39.093
‫بنابراین با هر نفس آب ارزشمند رو
‫متراکم و حفظ می‌کنن

00:24:43.848 --> 00:24:48.352
‫این باعث میشه
‫مدت‌های طولانی که ...

00:24:48.352 --> 00:24:50.021
‫...دنبال غذا هستن بدون آب دووم بیارن

00:24:54.358 --> 00:24:58.279
‫دماهای بالای اینجا
‫بادهای فرساینده‌ای ایجاد می‌کنن

00:24:58.279 --> 00:25:01.657
‫که سنگ‌ها رو به شکل‌های خارق العاده‌ای
‫می‌تراشن

00:25:05.828 --> 00:25:08.373
‫اما خاک رو هم از زمین جدا می‌کنن

00:25:12.335 --> 00:25:17.090
‫البته برخی گیاهان در ترک‌های
‫بین سنگ ها ریشه میدن

00:25:24.055 --> 00:25:26.974
‫هر لقمۀ کوچیکی ارزش رقابت داره

00:25:43.491 --> 00:25:46.744
‫خورشید هر دقیقه بالاتر میره

00:25:48.579 --> 00:25:50.915
‫به زودی تمام سایه‌ها از بین میرن

00:25:53.960 --> 00:25:59.632
‫و حتی این اربابان صحرا هم
‫گاهی از یه نوشیدنی استقبال می‌کنن

00:26:05.847 --> 00:26:07.306
‫مثل خیلی دیگه از صحرانشین‌ها،

00:26:07.306 --> 00:26:10.435
‫تارچیاها هم یه نقشۀ ذهنی از صحرا دارن

00:26:11.060 --> 00:26:15.815
‫و می‌تونن با دقت بی‌نظیری
‫از مناطق خالی عبور کنن

00:26:22.029 --> 00:26:26.868
‫اون‌ها مناطق بی‌نظیری که
‫چشمه‌های طبیعی داره رو به یاد میارن

00:26:31.539 --> 00:26:34.167
‫آبادی‌های کویری مثل این

00:26:39.172 --> 00:26:42.133
‫نجات‌بخش زندگی حیواناتی هستن
‫که پیداشون می‌کنن

00:26:49.348 --> 00:26:50.391
‫پرنوسفال‌ها

00:27:16.918 --> 00:27:20.505
‫تنش‌ها اغلب اطراف یک واحه بالا می‌گیره

00:27:24.217 --> 00:27:28.304
‫اما نمایش قدرت می‌تونه
‫ از یه نبرد خطرناک جلوگیری کنه

00:27:38.356 --> 00:27:42.402
‫در نهایت پرنوسفال‌ها کمی بیشتر از مزاحمن

00:27:47.699 --> 00:27:50.743
‫اما یه تارچیای بالغ معضل دیگه‌ایه

00:27:56.874 --> 00:28:00.920
‫بخصوص یکی که دو برابر بچه‌ها وزن داره

00:28:13.683 --> 00:28:17.562
‫یه گرز حدوداً ۲۳ کیلویی داره

00:28:27.488 --> 00:28:31.951
‫اگه به دعوا بکشه، بچه نمیتونه ببره

00:28:46.591 --> 00:28:50.261
‫اما نیروهای کمکی تو راهن

00:28:56.851 --> 00:28:59.562
‫جفت دوباره متحد میشن

00:29:02.857 --> 00:29:07.612
‫حالا دو برابر تعداد قبل
‫گرز برای مقابله با بالغ‌ها هست

00:29:21.167 --> 00:29:24.962
‫اون تصمیم می‌گیره که احتمالا این‌جا آب کافی

00:29:24.962 --> 00:29:26.714
‫برای همه هست

00:29:46.651 --> 00:29:50.196
‫تارچیای جوون بالاخره می‌تونه
‫در آرامش آب بخوره

00:29:55.618 --> 00:29:59.247
‫اما ممکنه زیاد نتونن استراحت کنن

00:30:04.544 --> 00:30:09.257
‫در زمین‌های سنگلاخی، شرایط می‌تونه
‫ با سرعت خیره‌کننده‌ای تغییر کنه

00:30:16.305 --> 00:30:20.518
‫افزایش دمای تابستون
‫به طوفان‌های تندری...

00:30:20.518 --> 00:30:22.145
‫...با گستردگی صدها کیلومتر دامن می‌زنه

00:30:26.524 --> 00:30:31.863
‫ اینجا در دِکان، طوفان‌های فصلی
‫ باعث تغییر جهت باد میشه

00:30:33.406 --> 00:30:35.283
‫و اطراف کاسۀ آتشفشان

00:30:35.283 --> 00:30:39.454
‫که آیسیسورهای ماده
‫ ماه‌ها پیش تخم گذاشته بودن

00:30:39.454 --> 00:30:42.540
‫حالا باد گازهای سمی‌ای رو برده که...

00:30:43.124 --> 00:30:46.169
‫...فرصتی طلایی حیاتی‌ای رو ایجاد می‌کنن

00:30:57.388 --> 00:31:01.684
‫صداهای عجیبی از زیر شن ها میاد

00:31:03.019 --> 00:31:07.482
‫بچه آیسیسورها دارن همدیگه رو
‫ از داخل تخم‌هاشون صدا می‌زنن

00:31:09.358 --> 00:31:11.778
‫این به همزمانی از تخم دراومدنشون کمک می‌کنه

00:31:50.900 --> 00:31:55.321
‫بچه‌ها نسبتا کوچیکن و
‫ طولشون کمتر از ۳۰ سانتی متره

00:32:00.993 --> 00:32:05.415
‫هیچ‌چیزی جز مدفوع مادرشون
‫برای خوردن نیست

00:32:08.376 --> 00:32:09.627
‫به طرز شگفت‌انگیزی،

00:32:09.627 --> 00:32:15.717
‫مقویه و باز هم به از تخم دراومدن کمک می‌کنه

00:32:20.471 --> 00:32:24.225
‫باکتری‌های مفید رو
‫ به روده‌ی اونا اضافه می‌کنه

00:32:24.225 --> 00:32:28.479
‫علاوه بر این فرومون‌هایی مانند بو داره،

00:32:28.479 --> 00:32:31.023
‫که باعث میشه مدفوع مادرشون رو پیدا کنن

00:32:35.194 --> 00:32:38.406
‫اون‌ها رو به سمت امنیت جنگل هدایت می‌کنه

00:32:52.587 --> 00:32:54.839
‫ولی سفر آسون نیست

00:33:00.553 --> 00:33:03.431
‫ممکنه بادها به نفعشون تغییر کرده باشن

00:33:04.891 --> 00:33:09.437
‫اما خطرات زیادی برای
‫ آیسیسورهای جوون وجود داره

00:33:15.068 --> 00:33:19.363
‫چشمه‌های آب گرم
‫و برکه های جوشان گل مایع

00:33:21.866 --> 00:33:23.451
‫تله‌ای مرگبار

00:33:56.317 --> 00:33:58.820
‫بعد دو روز سفر،

00:33:58.820 --> 00:34:01.656
‫ذخایر بچه‌ها کم شده

00:34:04.325 --> 00:34:07.203
‫اما مادرهاشون دوباره به نجاتشون اومدن

00:34:09.455 --> 00:34:12.750
‫گیاهان کوچیکی که
‫از دونه‌های داخل مدفوع مادر جوونه زدن

00:34:13.583 --> 00:34:17.380
‫داخل گدازه‌های ترک خورده ریشه میدن

00:34:25.388 --> 00:34:28.141
‫اما یه خطر دیگه توی راهه

00:34:31.018 --> 00:34:37.525
‫حالا که باد گازهای سمی رو برده
‫در برای شکارچی‌ها بازه

00:34:40.653 --> 00:34:41.987
‫یه راجاسور

00:35:12.935 --> 00:35:17.065
‫ترک‌های گدازه‌ها تنها جای قایم شدنن

00:36:09.200 --> 00:36:11.619
‫راجاسورهای بیشتری میان

00:37:26.611 --> 00:37:31.741
‫با وجود خطرات،
‫صدها بچه موفق میشن به جنگل برسن

00:37:35.370 --> 00:37:40.249
‫اینجا سال‌های سال،
‫با همدیگه در زیرزمین مخفی زندگی می‌کنن

00:37:46.047 --> 00:37:47.382
‫تا درنهایت

00:37:47.382 --> 00:37:50.426
‫به قدری بزرگ بشن که
‫ به گلۀ مادرانشون بپیوندن

00:38:00.853 --> 00:38:05.441
‫خوشبختانه ماده‌های بین اون‌ها
‫چند سال دیگه به این دهانه برمی‌گردن

00:38:05.441 --> 00:38:09.445
‫تا تخم‌های خودشون رو اونجا بذارن

00:38:12.240 --> 00:38:16.244
‫مثل بسیاری حیوانات دیگه
‫که در مکان‌های نامساعد زندگی می‌کنن

00:38:16.244 --> 00:38:18.121
‫خطرات زیاده

00:38:22.375 --> 00:38:29.382
‫اما فرصت‌هایی هم در زمین‌های سنگلاخی
‫ سیاره ماقبل تاریخ وجود دارن

00:38:44.689 --> 00:38:48.693
‫این تخم فسیل شده‌ی یه دایناسور غول پیکره

00:38:48.693 --> 00:38:50.111
‫یه تیتانوسور

00:38:50.862 --> 00:38:52.321
‫زمانی که تازه گذاشته شده باشه

00:38:52.321 --> 00:38:55.616
‫حدود ۱.۵ کیلوگرم وزنشه

00:38:55.616 --> 00:38:59.245
‫و قطر پوسته‌ش حدود ۲ میلیمتره

00:39:02.248 --> 00:39:04.709
‫هر چند که تخم‌ها مسلما سخت بودن

00:39:06.085 --> 00:39:08.546
‫اما همچنان باید گرم و امن نگه داشته می‌شدن

00:39:12.508 --> 00:39:15.970
‫پس دایناسورها چطوری
‫ از تخم‌هاشون مراقبت می‌کردن

00:39:19.140 --> 00:39:21.225
‫برای محافظت تخم‌هاشون از شکارچی‌ها

00:39:21.225 --> 00:39:25.605
‫و برای گرم نگه داشتنشون،
‫ دایناسورها استراتژی های زیادی ایجاد کردن

00:39:25.605 --> 00:39:27.565
‫یکی از اون‌ها ساخت لونه و

00:39:27.565 --> 00:39:29.901
‫نشستن بالای لونه بود

00:39:31.527 --> 00:39:33.404
‫ما به طور قطعی می‌دونیم که
‫ دایناسورها این کار رو می‌کردن

00:39:33.404 --> 00:39:38.701
‫چون فسیل‌هایی از دایناسورهایی پیدا شده که

00:39:40.912 --> 00:39:45.583
‫روی تخم‌های داخل این لونه‌ها نشسته بودن

00:39:45.583 --> 00:39:46.667
‫که بچه‌های کوچولویی
‫از همون نوع هم داخلشون بود

00:39:48.002 --> 00:39:49.545
‫این‌ها شواهد اولیه‌ای از این هست که

00:39:49.545 --> 00:39:53.132
‫دایناسورها از بچه‌هاشون مراقبت می‌کردن

00:39:56.344 --> 00:40:00.098
‫گرچه این کار باعث محافظت
‫ و در امان موندن می‌شد

00:40:00.765 --> 00:40:04.018
‫انکوبه کردن تخم‌ها به اینصورت
‫ مضراتی هم داشت

00:40:06.145 --> 00:40:08.898
‫نشستن روی تخم و محافظت ازش
‫ درواقع به این معنیه که

00:40:08.898 --> 00:40:12.735
‫نسبت به حفاظت از اون تخم

00:40:12.735 --> 00:40:14.487
‫در کل مدت زمان رشدش تعهد داری

00:40:14.487 --> 00:40:16.489
‫تا زمانی که جوجه بشه

00:40:18.241 --> 00:40:21.619
‫برای برخی دایناسورها این تعهد ارزشش رو داشت

00:40:25.618 --> 00:40:29.997
‫ولی سایرین، مثل خزنده‌پایان،
‫با چالش متفاوتی مواجه شدن

00:40:31.916 --> 00:40:34.293
‫انگار بعضی از دایناسورها
‫هیچوقت روی تخم‌هاشون ننشستن

00:40:34.293 --> 00:40:37.088
‫از همه ایناش که بگذریم، خیلی از اینا
‫وزن‌شون به چندین تُن می‌کشید

00:40:37.088 --> 00:40:40.341
‫و قبل از اینکه تخم رو باز کنن
‫اون رو خرد می‌کردن

00:40:44.387 --> 00:40:46.264
‫پس، راه حلشون چی بود؟

00:40:49.058 --> 00:40:51.310
‫یه دسته تخم سارپاد هستش

00:40:51.310 --> 00:40:55.732
‫که در اونجا سارپاد ماده با پای پشتیش
‫گودال درازی رو حفر کرده

00:40:58.401 --> 00:41:02.530
‫بعدش همینکه تموم تخم‌ها رو گذاشت
‫گودال رو پر کرده

00:41:04.157 --> 00:41:06.576
‫این رفتار رو میشه امروز دید

00:41:07.744 --> 00:41:11.456
‫لاک‌پشت‌ها تخم‌هاشون رو دفن می‌کنن
‫تا از شکارچی‌ها حفظشون کنن،

00:41:12.582 --> 00:41:17.128
‫و ماسه گرم شده با آفتاب
‫اونا رو در دمای ایده‌آل نگه می‌داره

00:41:19.255 --> 00:41:23.051
‫ولی بعضی از دایناسورها راه دیگه‌ای داشتن
‫تا تخم‌هاشون رو گرم نگه دارن

00:41:24.927 --> 00:41:28.306
‫به نظرمون بعضی از گروه‌های دایناسورا...

00:41:28.306 --> 00:41:30.516
‫...پوشش گیاهی در حال خراب شدن رو
‫جمع کردن و یه جا گذاشتن

00:41:31.559 --> 00:41:35.938
‫که اساسا توده کمپوستی رو
‫روی لونه‌های پر از تخمشون شکل داده

00:41:38.274 --> 00:41:41.986
‫بوقلمون وحشی استرالیایی در استرالیا
‫از این تکنیک چشمگیر استفاده می‌کنه

00:41:43.279 --> 00:41:45.198
‫با خراب شدن پوشش گیاهی،

00:41:45.198 --> 00:41:48.618
‫گرمای کافی رو آزاد می‌کنه
‫تا تخم‌هاشون رو...

00:41:48.618 --> 00:41:50.536
‫...به مدت حدود هفت هفته
‫انکوبه کنه

00:41:52.914 --> 00:41:55.583
‫ولی یه اکتشاف در سال 2010 بود که...

00:41:56.376 --> 00:42:01.381
‫...آشکار کرد که بعضی از دایناسورها
‫روشی نامعمول‌تر...

00:42:01.381 --> 00:42:03.007
‫...در گرم نگه‌داشتن تخم‌هاشون رو داشتن

00:42:04.717 --> 00:42:07.428
‫اونا از گرمای خود زمین استفاده می‌کنن

00:42:09.347 --> 00:42:11.182
‫توی یک منطقه بخصوص در آرژانتین

00:42:11.182 --> 00:42:13.559
‫که کلی تخم ساروپاد کشف شده،

00:42:13.559 --> 00:42:16.562
‫در کنار بعضی از چشمه‌های زمین گرمایی هستش

00:42:17.146 --> 00:42:20.483
‫به نظرم ما ساروپادها
‫از اون فعالیت آتشفشانی استفاده می‌کردن

00:42:20.483 --> 00:42:22.151
‫تا به گرم نگه‌داشتن تخمشون کمک کنن

00:42:24.487 --> 00:42:28.074
‫یک موقعیت دیگه،
‫در منطقه دِکانِ هند هستش،

00:42:28.074 --> 00:42:31.911
‫یکی از آتشفشانی‌ترین مناطق
‫در اواخر دوره کرتاسه،

00:42:31.911 --> 00:42:33.830
‫شواهد بیشتری رو ارائه میده

00:42:35.415 --> 00:42:38.167
‫لایه‌های خیلی زیادی از گدازه هستش،

00:42:38.835 --> 00:42:42.255
‫بعدش در بین جریانات گدازه،
‫ما تخم‌های دایناسور رو پیدا کردیم

00:42:46.300 --> 00:42:48.428
‫دایناسورها به این موقعیت میومدن

00:42:48.428 --> 00:42:50.847
‫حتی وقتی که از لحاظ فعالیت آتشفشانی
‫بشدت فعال بوده

00:42:50.847 --> 00:42:54.976
‫رسما به مدت قرن‌ها
‫از اون برای محل آشیونه‌سازی استفاده می‌کردن

00:43:01.023 --> 00:43:04.986
‫دایناسورها روش‌های زیادی داشتن
‫تا مطمئن بشن که تخم‌هاشون باز میشه...

00:43:07.155 --> 00:43:09.407
‫...ولی می‌تونیم از یک چیز مطمئن باشیم

00:43:11.617 --> 00:43:14.412
‫روش‌های اونا خیلی موثر واقع شده،

00:43:15.121 --> 00:43:20.543
‫بهشون کمک کرده تا برای
‫بیش از 150 میلیون سال به زمین حکومت کنن

00:43:24.924 --> 00:43:38.924
بلبل جان
مرجع دانلود رايگان فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده
.:: www.bolboljan.net ::.