WEBVTT 00:00:02.440 --> 00:00:09.420 هزاران سال بود که قبیله «آیورئو»، در جنگل های آمریکای جنوبی زندگی کرده بودند 00:00:10.080 --> 00:00:14.600 آنها در طول این مدت تا حدود زیادی، همان سبک زندگی «شکار و گردآوری» را دنبال می کردند 00:00:15.325 --> 00:00:19.225 درست مثل انسانهای نخستینِ کره زمین 00:00:20.400 --> 00:00:26.480 اما در ژوئن 1998، آنها [بالاخره] با قرن بیستم رو در رو شدند.ـ 00:00:26.504 --> 00:00:38.504 ..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:00:39.560 --> 00:00:41.840 00:00:47.800 --> 00:00:52.840 این ملاقات، یک رودررویی اتفاقی میان دو جهان مختلف بود.ـ 00:00:52.840 --> 00:00:58.380 اعضای هر دو جهان به یک اندازه انسان بودند،ـ ولی تاریخ آنها را به کل از هم جدا کرده بود 00:00:59.560 --> 00:01:03.860 در این مجموعه، من داستان ماجراجویی ها و اتفاقاتی رو براتون می گم،ـ 00:01:03.860 --> 00:01:06.860 که این دو جهان رو از هم جدا کرده.ـ 00:01:08.520 --> 00:01:12.600 هزاران سال تغییرات دیگرگون کننده 00:01:20.274 --> 00:01:23.174 «اندرو مار» 00:01:17.200 --> 00:01:20.880 ـ هفتادهزارسال تاریخ انسان 00:01:20.880 --> 00:01:27.060 داستانهایی که بعضیهاشون رو فک می کردیم می دونیم،ـ و بعضیهاشون رو هیچ وقت نشنیده بودیم 00:01:30.160 --> 00:01:33.120 هیچ کدوم از ما نمی تونه امیدوار باشه که تمام تاریخ انسان رو بدونه 00:01:33.120 --> 00:01:35.400 اما این داستان به ما کمک می کنه که تصویری از بالا داشته باشیم 00:01:35.400 --> 00:01:39.160 چون این داستان، داستان اینه که امروز ما کی هستیم 00:01:39.160 --> 00:01:43.080 کوچ‌های طولانی اجداد ما با پای پیاده 00:01:43.080 --> 00:01:46.120 چیزهای کوچکی که دنیا رو عوض کرد 00:01:46.120 --> 00:01:47.600 00:01:47.600 --> 00:01:48.960 انتقام طبیعت 00:01:48.960 --> 00:01:51.520 شکوه های گذشته 00:01:51.520 --> 00:01:55.520 برنده ها .... و بازنده ها 00:01:55.520 --> 00:01:59.520 جویندگان حقیقت و اکتشافات تحیرانگیز ...ـ 00:01:59.520 --> 00:02:00.960 00:02:00.960 --> 00:02:03.520 انقلابهایی به رنگ خون و به رنگ آهن 00:02:05.600 --> 00:02:07.160 00:02:07.160 --> 00:02:12.840 جُنون مدرن و اعجاب های عصر دیجیتال 00:02:12.840 --> 00:02:18.360 ما در تغییر دادن شکل دنیای اطرافمون، به شدت باهوش بوده ایم 00:02:18.360 --> 00:02:23.920 تقریبا به همون اندازه که فکر می کنیم. ولی به همون اندازه «عاقل» نبوده ایم 00:02:25.040 --> 00:02:30.720 چالشها، پیروزی ها و شگفتی هایی در این داستان هست 00:02:30.720 --> 00:02:34.120 که همه در داستان نقش ضروری دارند 00:02:34.120 --> 00:02:38.880 البته یک چیز تو این داستان نیست. این که داستان چطور تموم میشه 00:02:50.000 --> 00:02:54.300 تــــاریخ جـــهان به روایت اندرو مار 00:02:55.574 --> 00:02:59.774 این قسمت:ـ «بقــا» 00:03:00.000 --> 00:03:04.360 آفریقا، حوالی 70 هزار سال پیش 00:03:05.440 --> 00:03:10.200 این مردم، انسانهای کاملا تکامل یافته و مدرنی هستند، درست مثل ما 00:03:10.200 --> 00:03:15.600 از گونه «هوموساپینس»، یعنی «انسان هوشمند»ـ 00:03:16.720 --> 00:03:22.600 وقتی «شکارچی-گردآورنده» بودیم، نیازهای اولیه ما رو به جلو می بردند 00:03:22.600 --> 00:03:25.480 غذا، آب، سرپناه 00:03:25.480 --> 00:03:30.680 و بیش از 100 هزار سال، ما گرفتار تغییر، سازگارشدن،ـ 00:03:30.680 --> 00:03:33.880 کشمکش و بقا بودیم 00:03:36.800 --> 00:03:39.120 آب و هوا یکی از نقشهای اصلی رو داشت 00:03:39.120 --> 00:03:42.520 کره زمین، لرزان لرزان از میان عصر یخبندان گذشت 00:03:42.520 --> 00:03:46.560 آسمون، بارها به خاطر فورانهای آتشفشانی تیره و تار شد 00:03:46.560 --> 00:03:51.040 سیاره زمین، خشک تر و گرمتر شد و بعد دوباره سردتر و مرطوب تر 00:03:51.040 --> 00:03:57.760 و هر کدوم از این تغییرات، بشر رو به دردسر انداخت تا راه جدیدی پیدا کنه 00:03:57.760 --> 00:03:59.520 اونهایی که نجات پیدا کردند،ـ 00:03:59.520 --> 00:04:03.640 محکمتر، باهوش تر و سازمان یافته تر شدند 00:04:09.160 --> 00:04:13.160 اما در قبیله ما، یک شخص خاص وجود داشت 00:04:13.160 --> 00:04:15.280 او عضوی از یک گروه کوچیک بود 00:04:15.280 --> 00:04:18.240 که احتمالا کمتر از هزار نفر بودند 00:04:18.240 --> 00:04:22.360 و به آرامی به سمت سواحل شمال شرقی قاره آفریقا در حرکت بودند 00:04:39.760 --> 00:04:42.680 زندگی انسان های نخستین، به واقع یک سفر بود 00:04:42.680 --> 00:04:48.240 کوچی بدون پایان به دنبال جانوران، میوه و دانه 00:04:48.240 --> 00:04:54.320 اگه ساکن می شدید و هر جایی رو خونه خودتون می دونستید، از گرسنگی می مردید 00:05:22.120 --> 00:05:25.480 با ده ها هزار سال این طرف و اون طرف رفتن در آفریقا 00:05:25.480 --> 00:05:27.400 و سر کردن با آب و هوای متغیر 00:05:27.400 --> 00:05:30.680 و جانورانی که از انسانها بزرگتر و سریع تر بودند،ـ 00:05:30.680 --> 00:05:34.680 انسانها اصول بقارو یاد گرفته بودن 00:05:34.680 --> 00:05:37.560 و زبان، لباس پوشیدن و غذا پختن رو.ـ 00:05:38.840 --> 00:05:43.780 اما بالاتر از همه یاد گرفته بودند برای بقا چطور در کنار هم کار کنند 00:05:49.200 --> 00:05:52.200 آفریقا ما رو پرورش داد 00:05:52.200 --> 00:05:56.440 اما همیشه سخت و همیشه خطرناک بود 00:06:06.200 --> 00:06:07.720 00:06:44.520 --> 00:06:46.440 00:07:37.880 --> 00:07:40.820 شواهدی وجودد اره که در طول دهها هزار سال 00:07:40.820 --> 00:07:42.520 سایر قبایل هم 00:07:42.520 --> 00:07:45.960 دست به همین سفر خطرناک برای خروج از آفریقا زدند 00:07:53.880 --> 00:07:57.920 اما با مطالعه تکامل دی.ان.اِی انسان 00:07:57.920 --> 00:08:01.960 دانشمندان به این نتیجه رسیدند که فقط یک قبیله بعد از خروج از آفریقا 00:08:01.960 --> 00:08:06.840 اون قدر دوام آورد که بتونه میراثی از خودش به جا بزاره.ـ 00:08:08.760 --> 00:08:11.200 این همون قبیله س 00:08:11.200 --> 00:08:12.600 00:08:12.600 --> 00:08:15.720 اونها احتمالا جزیره به جزیره در دریای احمر امروزی 00:08:15.720 --> 00:08:18.520 سرگردان بودند 00:08:18.520 --> 00:08:23.840 تا 65 هزار سال پیش به عربستان امروز رسیدند.ـ 00:08:23.840 --> 00:08:27.360 و شگفت آور اینه که 00:08:27.360 --> 00:08:33.040 تقریبا تمام مایی که امروز زنده ایم، نواده یک زن از این قبیله هستیم 00:08:37.280 --> 00:08:42.320 طبیعتا نمی دونیم اسم اون زن چی بود ولی اون در بین نجات یافتگان بود 00:08:42.320 --> 00:08:45.480 می تونیم یه اسم ساده براش بزاریم: «مادر»ـ 00:08:45.480 --> 00:08:48.400 چون در هر شخص امروزی 00:08:48.400 --> 00:08:53.480 که اهل منطقه جنوب صحرای آفریقا نیست، یک جهش کوچیک ژنتیکی وجود داره 00:08:53.480 --> 00:08:57.040 که دانشمندان اون رو دنبال کردند 00:08:57.040 --> 00:08:59.520 و رسیدند به «یک» مهاجرت از آفریقا 00:08:59.520 --> 00:09:02.320 ـ«یک» قبیله و «یک» زن 00:09:02.320 --> 00:09:04.080 00:09:13.160 --> 00:09:15.000 به نظر غیرممکن میاد 00:09:15.000 --> 00:09:19.000 ولی چه اهل آبردین باشید، چه اسلام آباد، چه نیویورک 00:09:19.000 --> 00:09:22.360 یا اسکاندیناوی یا جزایر اقیانوس آرام،ـ 00:09:22.360 --> 00:09:27.160 بازم همون زن، مادر آفریقایی همه‌ی ما ست 00:09:31.280 --> 00:09:32.960 00:09:36.400 --> 00:09:42.320 سفر اونها در عربستان تموم نشد. چون اونها به حرکت ادامه دادند 00:09:42.320 --> 00:09:47.880 گام به گام، مایل به مایل، نسل به نسل 00:09:47.880 --> 00:09:52.880 انسان های مدرن گسترش پیدا کردند و به آرامی در باقی مناطق زمین ساکن شدند 00:10:08.560 --> 00:10:13.880 ما ابتدا در امتداد سواحل به سمت هندوستان و آسیای شرقی رفتیم 00:10:13.880 --> 00:10:18.080 گمان بر اینه که برخی از ما انسانها 50 هزار سال قبل به استرالیا رسیده باشیم 00:10:20.800 --> 00:10:24.680 انسانها از روی پل زمینی ای که بعدها آسیا و آمریکا رو به هم وصل کرد رد نشدند 00:10:24.680 --> 00:10:27.080 تا 15 هزار سال پیش.ـ 00:10:27.080 --> 00:10:32.000 اما بعدش انسانها به سرعت به سمت آمریکای جنوبی در این قاره پخش شدند.ـ 00:10:33.600 --> 00:10:37.600 سرعت تمام این سفرها تحت تاثیر عواملی کم و زیاد می شده. مثل گرما یا سرما 00:10:37.600 --> 00:10:40.640 یا تغییرات آب و هوایی 00:10:40.640 --> 00:10:44.760 گروه دیگری از انسانها از خاورمیانه به سمت شمال غربی به راه افتادند 00:10:44.760 --> 00:10:48.320 و 45 هزار سال پیش به اروپا رسیدند 00:10:57.160 --> 00:11:02.040 زمانی که ما به اروپا رسیدیم، به شدت «قبیله ای» بودیم 00:11:02.040 --> 00:11:05.760 و در گروههایی بسیار بزرگتر از خانواده، در کنار هم زندگی و همکاری می کردیم 00:11:05.760 --> 00:11:09.200 این برای موفقیت ما در شکار بسیار مهم بود 00:11:09.200 --> 00:11:10.840 اما روی دیگری هم داشت:ـ 00:11:10.840 --> 00:11:17.040 وفاداری ما به قبیله خودمون به این معنی بود که ما ذاتا نسبت به خارجی ها دشمنی داشتیم 00:11:17.040 --> 00:11:20.200 یعنی نسبت به هر کسی که قیافه ش یه مقدار با ما فرق داشت، یا متفاوت حرف می زد 00:11:20.200 --> 00:11:24.520 متفاوت لباس می پوشید، یا حتی شاید بوی متفاوتی می داد.ـ 00:11:24.520 --> 00:11:30.760 و دقیق تر مردمانی که واقعا با متفاوت بودند 00:11:30.760 --> 00:11:35.360 چون وقتی به اروپا رسیدیم فهمیدیم که در اروپا تنها نیستیم 00:11:42.400 --> 00:11:48.880 گونه دیگری از انسان ها بودند که در طول یک دوره بسیار طولانی، اینجا زندگی می کردند:ـ 00:11:51.080 --> 00:11:52.920 «نئاندرتال ها» 00:11:54.280 --> 00:11:55.900 اونها که زمخت و قوی بودند،ـ 00:11:55.900 --> 00:12:00.680 تونسته بودند از عصر یخبندان که ما حتی نمی تونیم تصورشُ بکنیم، جون سالم به در ببرند 00:12:00.680 --> 00:12:06.080 و حالا با چالشی تقریبا خطرناک‌تر مواجه شده بودند: مـا 00:12:06.080 --> 00:12:08.640 00:12:23.160 --> 00:12:25.600 دانشمندان با هم اختلاف نظر دارند 00:12:25.600 --> 00:12:28.600 اما احتمالا دوره زندگی ما و نئاندرتال ها 00:12:28.600 --> 00:12:32.080 در حدود 5 تا 10 هزار سال با هم مشترکه 00:12:32.080 --> 00:12:33.200 و در طول این دوره 00:12:33.200 --> 00:12:36.840 نئاندرتالها به سرعت رو به نزول رفتن 00:12:46.960 --> 00:12:48.720 00:12:53.880 --> 00:12:56.520 کسی با اطمینان نمی دونه که چی سر اونها اومد 00:12:56.520 --> 00:12:58.240 اونها موجودات قوی ای بودند 00:12:58.240 --> 00:13:02.360 که حداقل 250 هزار سال زندگی کرده بودند 00:13:02.360 --> 00:13:04.560 یعنی طولانی تر از ما 00:13:06.240 --> 00:13:11.080 احتمال می ره که ما اونها رو از مناطق محل شکار بیرون رونده باشیم 00:13:11.080 --> 00:13:16.240 و متاسفانه باید بگم که احتمال هم داره که ما دوست داشتیم اونها رو بخوریم 00:13:23.200 --> 00:13:25.120 00:13:28.360 --> 00:13:30.040 00:13:37.480 --> 00:13:39.240 00:13:54.120 --> 00:13:58.800 ـ30 هزار سال پیش، نئاندرتال ها منقرض شدند 00:13:58.800 --> 00:14:04.560 و انسان های مدرن که باهوش، قبیله ای و به شدت خشن بودند،ـ 00:14:04.560 --> 00:14:06.960 آماده حکومت بر سیاره زمین شدند 00:14:13.760 --> 00:14:16.840 فقط این که حالا اراده ظالمانه ما 00:14:16.840 --> 00:14:20.000 با چیزی به نسبت قوی تر از نئاندرتال ها 00:14:20.000 --> 00:14:22.000 رو به رو شده بود 00:14:24.040 --> 00:14:31.120 ـ20 هزار سال پیش، دمای هوا حتی سردتر هم شد 00:14:33.600 --> 00:14:37.480 یک بار دیگه ما مجبور بودیم که سازگار بشیم. وگرنه می مردیم 00:14:38.840 --> 00:14:41.560 «بدبختی به نفع استعداده» 00:14:41.560 --> 00:14:46.560 و این بار، یک فناوری بسیار خانگی بود 00:14:46.560 --> 00:14:48.920 که مشکل رو حل کرد.ـ 00:14:53.960 --> 00:14:58.200 این یک سوزنه. که از میخ درست شده 00:14:59.240 --> 00:15:02.760 یه سوزن واقعی 00:15:02.760 --> 00:15:07.200 ـ17 هزار سال قدمتشه 00:15:07.200 --> 00:15:09.720 به زیبایی یه سوراخ توش درست کردن 00:15:09.720 --> 00:15:13.280 بسیار شبیه به سوزنهایی که شما احتمالا در خونه تون دارید 00:15:13.280 --> 00:15:16.120 خب. سوزن اجازه چه کاری رو به شما می ده؟ 00:15:16.120 --> 00:15:21.480 این که نه تنها از پوست حیوانات لباس بدوزیم. بلکه لباس هامون در واقع فیت بشن 00:15:26.240 --> 00:15:31.160 ابداع سوزن کمک می کرد تا زندگی بشر دگرگون بشه 00:15:31.160 --> 00:15:34.440 با پوشیدن لباسهای دوختنی چند لایه 00:15:34.440 --> 00:15:38.480 می تونستیم راهمون رو به سختی در زمستانهای سختِ عصر یخبندان باز کنیم 00:15:43.560 --> 00:15:49.720 می تونستیم در اون سرما بیرون بیایم، بیشتر دنبال حیوانات کنیم، و شکارهای طولانی تری داشته باشیم:ـ 00:15:49.720 --> 00:15:52.280 پس شکارچی های بهتری شدیم 00:15:52.280 --> 00:15:56.040 بله، تیر و کمان داشتیم، نیزه هم داشتیم 00:15:56.040 --> 00:15:59.280 اما سوزن، پیشرفت بزرگ، غیرمنتظره 00:15:59.280 --> 00:16:01.320 و حیاتی ما بود 00:16:10.120 --> 00:16:12.720 انسانهای مدرن کم کم داشتند آماده می شدند 00:16:12.720 --> 00:16:16.600 تا به یکی از سازگارترین گونه های کره زمین تبدیل بشن 00:16:16.600 --> 00:16:18.960 و به چیزی نو در زیر نور خورشید 00:16:20.960 --> 00:16:24.520 در کوههای «پایرنیز» فرانسه س که ما به شواهدی بر می خوریم 00:16:24.520 --> 00:16:30.200 که نشون می ده «هوموساپین» ها خودشون رو شایسته لقب پرطمطراق «انسان دانا» کردند 00:16:30.200 --> 00:16:33.240 و به دنبال چیزی فراتر از بقا رفتند 00:16:33.240 --> 00:16:37.840 ما انسان ها در اینجا سعی می کنیم که خودمون رو برجسته کنیم 00:16:37.840 --> 00:16:41.440 و جایگاه خودمون رو در دنیا بفهمیم 00:16:41.440 --> 00:16:46.200 اینجا در غارهای «گارگاس» در جنوب فرانسه 00:16:46.200 --> 00:16:50.880 می تونیم عزم اجدادمون برای به جا گذاشتن یک سند رو ببینیم 00:16:57.120 --> 00:17:03.560 چیزی که اینجا هست، به معنی دقیق کلمه، «هنر» یا گرافیتی نیست 00:17:03.560 --> 00:17:07.000 بلکه چیز شخصی تریه 00:17:07.000 --> 00:17:11.200 و به نظر من احساسی تر 00:17:41.640 --> 00:17:46.520 این نشان ها توسط انسانهایی مثل ما به جا گذاشته شدند 00:17:46.520 --> 00:17:50.680 ـ27 هزار سال پیش 00:17:50.680 --> 00:17:55.000 دهان و دست؛ از این شخصی تر نمیشه 00:18:06.960 --> 00:18:13.060 در در آوردن جای دست، یک چیز مشترک و متداولی مخفی شده 00:18:14.480 --> 00:18:17.680 (هنوز هم بچه ها در مدارس ابتدایی در تمام جهان این کار رو انجام می دن) 00:18:17.680 --> 00:18:20.920 که باعث میشه شما بی اختیار 00:18:20.920 --> 00:18:25.120 احساس ارتباط عجیبی با این انسانها بهتون دست بده 00:18:25.120 --> 00:18:30.600 آدمایی که درست در ابتدای تاریخ انسان اینجا ایستاده بودند 00:18:36.640 --> 00:18:41.960 این جای دست ها، از قدیمی ترین نشان گذاری های انسان در جهان هستند.ـ 00:18:41.960 --> 00:18:44.040 نقشهای مشابهی در 00:18:44.040 --> 00:18:48.160 آفریقای جنوبی، استرالیا، آمریکای شمالی و آرژانتین پیدا شده 00:18:48.160 --> 00:18:53.120 این اولین نمونه از چیزیه که میشه بهش بگیم «تاریخ مستند»ـ 00:18:53.120 --> 00:18:57.880 یک بیانیه مشترک در همه جهان به این معنی که «ما وجود داریم»ـ 00:19:11.360 --> 00:19:14.520 حدود 16 هزار سال پیش 00:19:14.520 --> 00:19:17.520 دمای نیمکره شمالی شروع به بالا رفتن کرد 00:19:18.520 --> 00:19:22.280 بعد از دهها هزار سال زندگی به سبک «شکار-گردآوری»،ـ 00:19:22.280 --> 00:19:24.400 به لطف طبیعت، 00:19:24.400 --> 00:19:27.240 این تغییر آب و هوای جهانی 00:19:27.240 --> 00:19:31.760 به اجداد ما کمک کرد تا کاری کاملا جدید انجام بدهند 00:19:33.880 --> 00:19:39.360 رود دجله، شرق ترکیه، در منطقه «هلال حاصلخیز»ـ 00:19:39.360 --> 00:19:43.800 انسانها می تونن 56 نوع مختلف از گیاههای وحشی رو بخورند 00:19:43.800 --> 00:19:46.440 ـ32 نوع از اونها اینجا رشد می کنه 00:19:46.440 --> 00:19:52.160 در مقایسه با مثلا آمریکا که فقط چهار نوع از اونها رشد می کنه،ـ 00:19:52.160 --> 00:19:54.280 واقعا هم جای حاصلخیزیه 00:19:56.520 --> 00:19:58.240 اینجا همون جاییه که 00:19:58.240 --> 00:20:03.360 که بزرگترین تغییری که انسانها در عمرشون در این سیاره ایجاد کردند اتفاق می افته،ـ 00:20:03.360 --> 00:20:06.680 و حتی تا عصر ما، که عصر علم و شهرهای بزرگه، هنوز بزرگترینه.ـ 00:20:06.680 --> 00:20:11.160 چیزی که زمین رو بیشتر از هر چیز دیگری عوض کرده،ـ 00:20:11.160 --> 00:20:14.880 اینجا در «سرزمین رودخانه‌ها» آغاز شد.ـ 00:20:19.120 --> 00:20:24.040 مردمی که اینجا در این سرزمین مبارک زندگی می کردند،ـ 00:20:24.040 --> 00:20:26.920 چند حیوان رام شده داشتند و شکار می کردند 00:20:26.920 --> 00:20:32.200 اما علاوه بر اینها، اونقدر هم تنبل بودند که نمی خواستند برای پیدا کردن دانه های خوشمزه تر،ـ 00:20:32.200 --> 00:20:34.720 بیش از این پای پیاده کوچ کنند.ـ 00:20:36.040 --> 00:20:40.120 اینجا مشخص میشه که تنبلی نیروییه که در تاریخ بشر 00:20:40.120 --> 00:20:41.640 دست کم گرفته شده.ـ 00:20:46.320 --> 00:20:50.160 خب. اگه نمی خاید برید دنبال غذا،ـ 00:20:50.160 --> 00:20:54.880 نمی تونید که کاری کنید غذا بیاد پیش شما. یا می تونید؟ 00:21:07.160 --> 00:21:11.920 اینها همون نوآوران بزرگ ناشناخته هستند 00:21:11.920 --> 00:21:15.400 و از این نقطه س که همه چیز اتفاق میفته 00:21:15.400 --> 00:21:20.400 این یک لحظه حیاتیه که در اون، جای انسان و باقی طبیعت در دو کفه ترازو 00:21:20.400 --> 00:21:21.920 عوض میشه 00:21:27.920 --> 00:21:31.760 00:22:11.720 --> 00:22:14.040 این کار، کار بدیهی ای نیست 00:22:14.040 --> 00:22:18.720 این که دانه هایی که خودتون 00:22:18.720 --> 00:22:20.960 و خانوادتون به اونها احتیاج دارید رو بردارید 00:22:20.960 --> 00:22:25.080 و به جای این که اونها رو بخورید، یه مقدارشُ برگردونید 00:22:27.480 --> 00:22:31.680 و دوباره در خاک بکارید 00:22:35.400 --> 00:22:38.640 و منتظر بنشینید 00:22:58.240 --> 00:23:00.520 00:23:04.480 --> 00:23:06.720 00:23:08.760 --> 00:23:12.320 امروز این که یک دانه رو بردارید و اون رو در خاک بکارید، ایده به شدت واضحی به نظر میاد 00:23:12.320 --> 00:23:16.040 ولی 13 هزار سال پیش، این کار به واقع یک قمار بود 00:23:19.480 --> 00:23:22.240 این کار نشونه تفکر از پیش ـه 00:23:22.240 --> 00:23:24.360 نشونه برنامه ریزی ـه 00:23:24.360 --> 00:23:26.880 نشون دهنده یک عقیده خاصه.ـ 00:23:26.880 --> 00:23:29.760 با این تغییر کوچیک 00:23:29.760 --> 00:23:33.480 گردآورانی که در پهنه سرزمین زندگی می کردند 00:23:33.480 --> 00:23:35.680 و مایحتاجشونُ از روی زمین جمع آوری می کردند،ـ 00:23:35.680 --> 00:23:38.160 کم کم تبدیل به کشاورزانی می شن 00:23:38.160 --> 00:23:42.200 که در «یک» قطعه از زمین سرمایه گذاری کرده اند 00:23:56.800 --> 00:24:00.360 ضمنا انسان با انتخاب بزرگترین دانه ها برای کاشت،ـ 00:24:00.360 --> 00:24:03.800 گیاهان رو هم تغییر می ده.ـ 00:24:03.800 --> 00:24:08.000 دانه های بزرگتر و عاقبت همه چیز بزرگتر 00:24:11.640 --> 00:24:13.040 بعدها 00:24:13.040 --> 00:24:15.240 مردم چین، هند و آمریکای جنوبی هم 00:24:15.240 --> 00:24:17.360 برای خودشون کشاورزی رو ابداع کردند 00:24:19.160 --> 00:24:25.040 سه گیاه در جهان باستان به پیروزی رسیدند: گندم، برنج و ذرت 00:24:26.240 --> 00:24:31.480 ـ12000 سال گذشته و این گیاهان هنوز هم سنگ بنای رژیم غذایی انسان رو تشکیل می دهند.ـ 00:24:39.160 --> 00:24:44.440 کشاورزی گام بلندی به جلو بود، اما پیشرفت، هزینه ای داشت 00:24:44.440 --> 00:24:49.600 وقتی مردم در جاهایی ساکن موندند تا کشاورزی کنند،ـ زندگی سخت تر شد 00:24:51.280 --> 00:24:54.120 باستان شناسان در این زمینه هیچ شک و شبهه ای ندارند 00:24:54.120 --> 00:24:59.360 جثه کشاورزها کوچک تر و عمرشون کوتاهتر از «شکارچی-گردآورنده» ها شد 00:24:59.360 --> 00:25:04.680 کار در مزارع باعث ورم مفاصل شد 00:25:04.680 --> 00:25:06.640 و خوردن غذاهای حریره مانند 00:25:06.640 --> 00:25:09.600 برای اولین بار پوسیدگی دندان رو در پی آورد 00:25:10.680 --> 00:25:15.760 پس چرا انسانها خواستند ساکن بشن، در حالی که دنیا هنوز پر از نعمت بود؟ 00:25:15.760 --> 00:25:18.240 یا به بیان واضح تر، چرا اونها به کشاورزی ادامه دادند؟ 00:25:18.240 --> 00:25:21.960 والا یکی از دلایل اینه که گیر افتادند 00:25:21.960 --> 00:25:24.760 گیر انفجار جمعیت مردمشون 00:25:24.760 --> 00:25:28.600 وقتی مردم با داشتن غذای بیشتر، سکنی گزیدند 00:25:28.600 --> 00:25:31.080 تعداد افراد خانواده ها بیشتر شد 00:25:31.080 --> 00:25:34.120 ـ«شکارچی-گردآورنده» ها باید تعداد بچه هاشون رو در حدی حفظ می کردند 00:25:34.120 --> 00:25:37.880 که بتونند دنبال خودشون ببرند؛ ولی کشاورزها نه 00:25:40.920 --> 00:25:44.680 با افزایش تعداد انسانها و تشریک مساعی اونها،ـ 00:25:44.680 --> 00:25:49.760 کشاورزان در گروههای بزرگتری ساکن شدند 00:25:53.000 --> 00:25:57.240 در پهنه دشت‌های آناتولی در ترکیه، ـ 00:25:57.240 --> 00:25:59.720 تپه های اسرارآمیزی وجود دارند 00:25:59.720 --> 00:26:05.760 که در درون اونها نخستین شواهد موجود بر گام بعدی کشاورزان مخفی شده:ـ 00:26:05.760 --> 00:26:07.160 شهر ها 00:26:09.760 --> 00:26:12.520 00:26:17.560 --> 00:26:19.880 ـ 9 هزار سال پیش، یک جامعه 00:26:19.880 --> 00:26:24.240 یک شهر کوچکِ حداکثر هشت هزار نفری 00:26:24.240 --> 00:26:26.600 اینجا در «چتل هویوک» وجود داشته 00:26:27.880 --> 00:26:32.040 همین جاست که یکی از نخستین انسانهایی رو ملاقات می کنیم 00:26:32.040 --> 00:26:34.600 که از تاریخ بَدَوی به جا مونده.ـ 00:26:40.120 --> 00:26:44.280 اسکلت او در سال 2004 کشف شد 00:26:44.280 --> 00:26:45.760 او کمتر از سی سال سن داشته 00:26:45.760 --> 00:26:49.440 که در زیرِ زمینِ خونه ش به خاک سپرده میشه.ـ 00:26:51.320 --> 00:26:57.120 وقتی پیداش کردند در حالت قوزکرده بود و یک جمجمه رو 00:26:57.120 --> 00:27:00.140 پیشانی به پیشانی نگه داشته بود. ـ این طوری 00:27:02.760 --> 00:27:04.440 جمجمه، اندوده شده بود 00:27:04.440 --> 00:27:09.640 در واقع بارها این کار روش انجام شده بود 00:27:09.640 --> 00:27:12.640 که نشون می ده که جمجمه در مراسم تدفین متعددی استفاده شده 00:27:12.640 --> 00:27:15.760 مرتب دفن می شده و بعد درش می آوردن و دوباره ...ـ 00:27:18.160 --> 00:27:23.400 قریب به یقین، این جمجمه یکی از اجداشون بوده،ـ کسی که برای خانواده این زن آدم مهمی بوده 00:27:28.720 --> 00:27:33.440 چیزی که به نظر اینجا می بینیم، پرستش اجداده 00:27:33.440 --> 00:27:39.680 تعبد زمینی که در اون زندگی می کنید و مردمی که به اونها تعلق دارید 00:27:44.000 --> 00:27:49.440 زن جوان وقتی دفن می شده در گردنش گردنبندی با پنجه پلنگ داشته.ـ 00:27:51.280 --> 00:27:58.160 چیزی که اینجا اتفاق افتاده، افتتاحیه ورود به یکی دیگر از جبهه های انسان بوده.ـ 00:27:58.160 --> 00:28:02.760 ـ«چتل هویوک» به عنوان یک شهر، غلبه ای کوچیک بر فضای فیزیکی بوده 00:28:02.760 --> 00:28:05.400 غلبه بر اینجا و الان.ـ 00:28:05.400 --> 00:28:07.520 ولی قبر خانوم پلنگ،ـ 00:28:07.520 --> 00:28:11.920 تلاشی برای غلبه بر زمان هم بوده.ـ 00:28:11.920 --> 00:28:17.880 یعنی ارتباط ایجاد کردن بین مرده ها، زنده ها، و اونهایی که هنوز به دنیا نیومدن.ـ 00:28:23.800 --> 00:28:28.720 اینها مردمانی هستند که اگر ازشون می پرسیدید «شما در نظر خودتون کی هستید؟»،ـ 00:28:28.720 --> 00:28:30.480 جواب بسیار واضحی داشتند.ـ 00:28:31.840 --> 00:28:37.160 شهر اونها شبکه فشرده ای از خانه های خشتی بوده 00:28:37.160 --> 00:28:39.600 تقریبا شبیه به یک کندوی انسانی.ـ 00:28:39.600 --> 00:28:44.840 و زیاد هم با آبادی های مدرن فرقی نداشته.ـ 00:28:44.840 --> 00:28:47.600 مردم بر روی پشت بامها راه می رفته اند 00:28:47.600 --> 00:28:52.520 و با نردبان از سقف وارد خونه هاشون می شده اند 00:28:52.520 --> 00:28:56.680 اول از همه، معلومه که این یه خونه س 00:28:56.680 --> 00:29:01.300 و چیدمانش هم زیاد با چیدمان بسیاری خونه ها و آپارتمانهای امروزی 00:29:01.300 --> 00:29:03.780 فرقی نداره 00:29:04.080 --> 00:29:07.040 اینجام، اگه تایید بفرمایید، آشپزخونشه 00:29:07.040 --> 00:29:09.720 که چند تا سطل گِلی بزرگ داشته 00:29:09.720 --> 00:29:12.760 که در اون‌ها انواع دانه ها و غلات رو نگه می داشته اند 00:29:12.760 --> 00:29:17.080 از اینجا می رسیم به جایی که احتمالا یک جور اتاق خواب بوده 00:29:17.080 --> 00:29:20.520 ـ5 تا 10 نفر احتمالا در این محل زندگی می کرده‌اند 00:29:20.520 --> 00:29:23.040 پس طراحی خونه آشناس برامون. اما نکته بعد این که 00:29:23.040 --> 00:29:26.920 مردمی که اینجا زندگی می کردند به شکل وسواسی ای تمیز بوده اند 00:29:26.920 --> 00:29:29.080 و نمی تونستند کف و دیوارهای اینجا رو [با آب] بشورن 00:29:29.080 --> 00:29:30.640 چون در و دیوار، گِلی بود 00:29:30.640 --> 00:29:33.520 اونا برای تمیز کاری، در و دیوار رو دوغاب می داده اند.ـ ول کن هم نبوده اند 00:29:33.520 --> 00:29:36.600 اینجا می تونید یه سری خطِ خیلی کوچیک ببینید 00:29:36.600 --> 00:29:41.640 اینا لایه لایه های مربوط به هر بار دوغاب دادنه 00:29:41.640 --> 00:29:44.600 باستان‌شناسان به ما میگن که این دیوار،ـ 00:29:44.600 --> 00:29:49.120 بیش از 400 دفعه دوغاب داده شده.ـ 00:29:49.120 --> 00:29:54.160 خب. پس رسیدیم به اینجا. درست ابتدای تاریخ انسان 00:29:54.160 --> 00:29:59.040 یک مکان در محاصره ارواح مردم مُرده ای 00:29:59.040 --> 00:30:01.880 که تازه شناختیمشون.ـ 00:30:04.800 --> 00:30:09.640 خانمی که پنجه پلنگ داشت، در یک جامعه منظم و باثبات بزرگ شده 00:30:09.640 --> 00:30:12.880 که در اون هم مردان و هم زنان به خوبی تغذیه می شدند 00:30:12.880 --> 00:30:15.760 و از شرایط مساوی اجتماعی برخوردار بودند 00:30:15.760 --> 00:30:21.280 به نظر اینجا مکان آرامی بوده که دیوارهای دفاعی نداشته،ـ 00:30:21.280 --> 00:30:24.040 و اثری از تفرقه اجتماعی و مشاجره هم وجود نداره.ـ 00:30:27.160 --> 00:30:31.640 نه معبد هست، نه کاخ 00:30:31.640 --> 00:30:36.440 اینجا محلهایی در غروق جنگجویان، یا محله هایِ مخصوصِ زنان نداشته.ـ 00:30:36.440 --> 00:30:41.720 اول و آخر خانواده ها بوده اند که در کنار هم و با همکاری هم زندگی می کرده اند.ـ 00:30:41.720 --> 00:30:45.200 تقریبا شبیه به رویای آنارشیست های امروز.ـ 00:30:45.200 --> 00:30:49.400 که دنیایی بدون حاکم و جامعه ای بدون رئیس می‌خواهند 00:30:49.400 --> 00:30:51.640 و مشکل این سبک اینه که 00:30:51.640 --> 00:30:55.800 این طور طرح‌ها، همیشه به سرعت فرو می ریزند 00:30:55.800 --> 00:31:01.600 مردم «چتل هویوک» فقط به مدت 1400 سال تونستند اینجا رو حفظ کنند 00:31:04.520 --> 00:31:06.360 00:31:06.360 --> 00:31:10.720 اما اینجا بهشت عدن هم نبوده.ـ 00:31:10.720 --> 00:31:14.320 مانند کشاورزی، زندگی در شهر هم خطراتی با خودش به همراه آورد.ـ 00:31:14.320 --> 00:31:17.880 هزاران انسان و بز و گاو و مرغابی 00:31:17.880 --> 00:31:20.720 در محلهایی نزدیک به هم زندگی می کردند،ـ 00:31:20.720 --> 00:31:23.880 و شرایط کاملی برای انتشار بیماریها فراهم می کردند.ـ 00:31:23.880 --> 00:31:25.320 شواهدی هم وجود داره که 00:31:25.320 --> 00:31:31.280 مرض سل در حوالی همین دوره زمانی از انعام به انسان منتقل شد.ـ 00:31:37.440 --> 00:31:39.440 00:31:39.464 --> 00:31:47.464 بلبل جان ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:31:49.400 --> 00:31:53.200 بخش غالبی از اکثر تهدیداتی که سر راه سلامتی انسان قرار دارند،ـ 00:31:53.200 --> 00:32:00.000 مثل آبله، سرخک و آنفولانزا اولین بار از مزارع حیوانات به بار اومدند.ـ 00:32:01.760 --> 00:32:05.520 شاید دلیل این که خانوم پنجه پلنگ در جوانی مُرد هم همین بوده 00:32:05.520 --> 00:32:08.280 پیش از این که زیرِ سطحِ خونه ش 00:32:08.280 --> 00:32:10.440 مثل اجدادش دفن بشه.ـ 00:32:15.240 --> 00:32:19.320 کشاورزی و زندگی در شهر، هر دو، خطرات جدید به بار آوردند 00:32:19.320 --> 00:32:20.720 اما دام دیگه بسته شده بود.ـ 00:32:20.720 --> 00:32:23.320 راه برگشتی وجود نداشت.ـ 00:32:23.320 --> 00:32:28.520 حالا در سرتاسر جهان،ـ اجداد ما در جوامع مستقل ساکن شده بودند.ـ 00:32:29.480 --> 00:32:34.760 اما چی می تونست باعث بشه که اونا کنار هم قرار بگیرند و به گروه‌های بزرگتری تبدیل بشن؟ 00:32:34.760 --> 00:32:40.200 دوباره باید برگردیم به طبیعت.ـ نه به موقعیتهای طبیعت برای ما،ـ 00:32:40.200 --> 00:32:42.480 بلکه به تهدیداتش.ـ 00:32:43.880 --> 00:32:48.400 دور تا دور جهان، مردم داستانهایی در مورد یک سیل عظیم داشته اند 00:32:48.400 --> 00:32:52.200 و به نظر میاد واقعا یه اتفاقی افتاده بوده 00:32:52.200 --> 00:32:53.960 در تقریبا 4هزار سال پیش،ـ 00:32:53.960 --> 00:32:59.040 که باعث ویرانی بسیاری از تمدنهای اولیه شده.ـ 00:32:59.040 --> 00:33:00.560 مثل تمدن چین.ـ 00:33:00.560 --> 00:33:02.600 اما داستان چین چه فرقی می کرد؟ 00:33:02.600 --> 00:33:05.920 که اونا هنوز قصه رو تعریف می کنند 00:33:05.920 --> 00:33:11.180 قصه ای که می گن، بخشیش افسانه س اما بخش دیگه ش احتمالا تاریخ هم توش داره 00:33:12.720 --> 00:33:17.320 در چین، داستان واقعا با یک سیل شروع شد 00:33:17.320 --> 00:33:19.000 00:33:23.000 --> 00:33:25.440 00:33:26.920 --> 00:33:32.360 بر طبق داستانهای باستانی، نُه سال باران سنگین می‌باریده.ـ 00:33:32.360 --> 00:33:37.160 که باعث میشه مسیر «رودخانه زرد» تغییر کنه و آثار ویرانگری به جا بزاره.ـ 00:33:37.160 --> 00:33:39.560 00:33:39.560 --> 00:33:41.000 00:33:42.600 --> 00:33:47.640 رودخانه زرد رو با عنوان «مصیبت بزرگ چین» هم می شناسند 00:33:47.640 --> 00:33:51.760 این رودخانه هزاران سال، پی در پی طغیان می کرده 00:33:51.760 --> 00:33:55.520 روستاهایی رو به کل می شسته و هر چی سر راهش بوده از بین می برده 00:33:55.520 --> 00:33:57.760 00:34:11.000 --> 00:34:13.080 این رودخانه به طول 3 هزار مایل 00:34:13.080 --> 00:34:17.360 منطقه ای بزرگتر از کل بریتانیای امروز رو به سیل گرفتار کرد.ـ 00:34:22.720 --> 00:34:26.000 داستانهای قدیمی می گن یکی از رهبران قبائل،ـ 00:34:26.000 --> 00:34:30.480 مردی به نام «گون» رو منتسب کرد تا راهی برای رام کردن رودخونه پیدا کنه.ـ 00:34:38.640 --> 00:34:41.520 مبلغ شرط بندی سنگین بود.ـ 00:34:41.520 --> 00:34:44.760 اگر «گون» موفق می شد، جایزه ارزشمندی می گرفت 00:34:44.760 --> 00:34:47.920 و اگر شکست می خورد جانش رو از دست می داد.ـ 00:34:59.280 --> 00:35:01.880 اون سدهای خاکی غول پیکری ساخت.ـ 00:35:09.280 --> 00:35:13.680 اما هر بار، سیل این سدها رو می شست و می بُرد 00:35:13.680 --> 00:35:18.280 ـ«گون» نه می تونست مردمش رو نجات بده ...ـ 00:35:18.280 --> 00:35:19.960 نه خودش رو.ـ 00:35:21.240 --> 00:35:26.240 بارِ پدر، حالا بر گردن پسرش «یو» افتاد 00:35:42.160 --> 00:35:43.640 بعد از اعدام «گون»،ـ 00:35:43.640 --> 00:35:47.240 رهبر قبیله به «یو» دستور داد تا ایده جدیدی 00:35:47.240 --> 00:35:49.520 برای کنترل سیل ارائه بده 00:35:49.520 --> 00:35:52.120 و «یو» عمر خودش رو وقف این کار کرد.ـ 00:35:52.120 --> 00:35:55.120 بر طبق داستانهای کهن چین،ـ 00:35:55.120 --> 00:35:57.400 اون گفت که تا وقتی رودخونه رام نشده، 00:35:57.400 --> 00:35:59.920 پیش همسر حامله ش بر نخواهد گشت.ـ 00:36:07.640 --> 00:36:11.640 تاریخچه های باستانی می گن «یو» تصمیم گرفت 00:36:11.640 --> 00:36:15.120 کار رو با مطالعه کل مسیر رودخانه شروع کنه.ـ 00:36:19.600 --> 00:36:24.160 اون در این سفر به یاد ماندنی، یک طرح کاملا جدید به ذهنش رسید.ـ 00:36:26.280 --> 00:36:30.680 دیگه نیازی به ایستادن جلوی طبیعت نیست.ـ سد ساختن لازم نیست 00:36:33.240 --> 00:36:37.880 او به جای این که مثل پدرش سعی کنه جلوی آبهای خروشان رو بگیره،ـ 00:36:37.880 --> 00:36:41.100 تصمیم به تقسیمشون گرفت.ـ 00:36:49.280 --> 00:36:52.560 ـ«یو» طرحی داد برای ایجاد یک شبکه وسیع از کانالهای آبی.ـ 00:36:53.600 --> 00:36:55.280 تا در طول فصل سیلاب،ـ 00:36:55.280 --> 00:36:57.800 نیروی کل رودخانه رو 00:36:58.200 --> 00:37:01.240 منحرف کنند و جریان ویرانگر رو کاهش بدهند.ـ 00:37:01.240 --> 00:37:05.360 اما این به معنی نیاز به یک کار بزرگ مهندسی بود 00:37:11.600 --> 00:37:17.440 و کلی چالشهای دیپلماتیک. چون برای موفقیت در این کار،ـ 00:37:17.440 --> 00:37:20.400 ـ«یو» باید صدها قبیله رقیب رو متقاعد می کرد 00:37:20.400 --> 00:37:22.880 تا قرنها اختلاف رو کنار بگذارند.ـ 00:37:30.200 --> 00:37:35.320 می رسیم به قدرت کُهَن انسانیت پیش از تاریخ: قبیله گری 00:37:35.320 --> 00:37:38.160 که در این زمان داشت تبدیل به یک ضعف می شد.ـ 00:37:38.160 --> 00:37:40.800 چون فقط با همکاری همه میسر بود که 00:37:40.800 --> 00:37:47.760 قبائل بتونن مسئله رودخانه زرد رو حل کنند.ـ 00:37:53.240 --> 00:37:57.180 این‌طور بود که پروژه مهندسی حماسی «یو»، آغاز شد.ـ 00:38:03.600 --> 00:38:08.840 بعضی افسانه و بعضی غیرافسانه، در این زمان پروژه های عظیمی برای کنترل رودخانه وجود داشته.ـ 00:38:18.920 --> 00:38:21.680 داستان این طور پیش میره که ظرف سیزده سالِ بعد از اون،ـ 00:38:21.680 --> 00:38:24.120 ـ«یو» سه بار از درِ خونه خودش رد شد.ـ 00:38:24.120 --> 00:38:28.280 اما به عهدش برای وقف کردن خودش پابند موند 00:38:28.280 --> 00:38:30.240 و هیچ وقت داخل نرفت.ـ 00:38:57.640 --> 00:39:02.440 نهایتا شبکه وسیع کانالها کامل شد 00:39:14.280 --> 00:39:16.600 00:39:21.680 --> 00:39:24.200 و دوباره باران گرفت 00:39:24.200 --> 00:39:27.640 شاهکار مهندسی «یو» به آزمون گذاشته می شد 00:39:47.600 --> 00:39:50.160 کانالها، سیلابها رو آرام کردند.ـ 00:39:52.280 --> 00:39:56.080 داستان «یو» یک واقعیت تاریخی مهم رو به ما می‌گه 00:39:56.080 --> 00:39:58.160 که چطور مسائل طبیعی،ـ 00:39:58.160 --> 00:40:01.200 مردم ساکن اطراف رودخانه رو گرد هم جمع کرد.ـ 00:40:11.480 --> 00:40:17.720 ـ«دا یو» برای اولین بار قبائل رودخانه زرد رو با هم متحد کرد.ـ 00:40:17.720 --> 00:40:22.440 چون فقط با کار در کنار هم تحت فرمان یک شخص واحد،ـ 00:40:22.440 --> 00:40:24.320 می تونستند این مسئله رو حل کنند.ـ 00:40:26.640 --> 00:40:30.260 رهبر قبیله به عنوان پاداش،«یو» رو وارث خودش کرد 00:40:31.120 --> 00:40:35.440 بعضی مردم می گن «یو» اولین سلسله چینی رو بنیان گذاشت 00:40:35.440 --> 00:40:40.760 مطمئنا تاریخ چین از کرانه های رود زرد آغاز می شه.ـ 00:40:42.760 --> 00:40:46.800 ـ«یو» تا امروز با نام «دا یو» شناخته میشه. یعنی «یو»ی بزرگ.ـ 00:40:46.800 --> 00:40:51.320 جالب است که اولین قهرمان چین 00:40:51.320 --> 00:40:55.080 یک مهندسِ درگیر در کاری عام المنفعه بود.ـ 00:40:58.760 --> 00:41:00.160 دور تا دور جهان،ـ 00:41:00.160 --> 00:41:05.680 تاریخ به واسطه خواست ما برای شکل دادن طبیعت شکل گرفته.ـ 00:41:06.880 --> 00:41:08.840 00:41:08.840 --> 00:41:11.760 این یعنی با هم کار می کردیم،ـ 00:41:11.760 --> 00:41:15.840 ولی کارمون رقابتی و خشن هم بود.ـ 00:41:19.080 --> 00:41:24.440 هر گام رو به جلو، مسائل جدید در پی میاره.ـ 00:41:24.440 --> 00:41:30.760 کشاورزی، نیروی انسانی بیشتری به بار میاره ولی بیماری های بیشتری هم به دنبال داره 00:41:30.760 --> 00:41:37.340 ضمنا در جوامع پیچیده تر، سروکله رهبران و کشیش‌ها پیدا می شه.ـ 00:41:38.160 --> 00:41:42.680 داستان، داستان درهم‌تنیده‌ای از پیامدهای ناخواسته است.ـ 00:41:44.080 --> 00:41:48.240 با عرق جبینِ نخستین کشاورزان،ـ 00:41:48.240 --> 00:41:50.080 نهال تمام سلسله مراتب‌های مختلف جهان 00:41:50.080 --> 00:41:53.080 از زمینداران و پاپ‌ها گرفته تا امپراطورها آبیاری می شد.ـ 00:41:53.080 --> 00:41:57.000 در حالی که خودشون فکر می کردند که نتیجه تلاششون، فقط مایحتاج شوربای سال بعدشونه 00:41:57.000 --> 00:41:59.680 --- 00:42:09.680 --> 00:42:14.000 مصر، 3200 سال پیش 00:42:14.000 --> 00:42:17.120 ـ«نیل» طولانی ترین رودخانه جهانه 00:42:17.120 --> 00:42:20.720 این رود از جنوب به شمال جریان داره 00:42:20.720 --> 00:42:23.760 اما عمده بادهای منطقه در عکس این جهت می وزند 00:42:23.760 --> 00:42:26.360 و این رود رو به یک سیستم عالی حمل و نقل دو طرفه تبدیل می کنند 00:42:26.360 --> 00:42:29.120 و ضمنا به یک دالان سبز با شکوه.ـ 00:42:37.960 --> 00:42:39.920 بنابراین زیاد هم تعجب آور نیست 00:42:39.920 --> 00:42:44.400 که اولین تمدن بزرگ جهان اینجا شروع شد 00:42:44.400 --> 00:42:47.320 با آرامگاه‌ها، نوشته ها، کشیشها 00:42:47.320 --> 00:42:49.640 فرمانروایان فوق العاده ش.ـ 00:43:00.040 --> 00:43:05.600 فراعنه فکر می‌کردند تمدن سنگی آنها در کنار رودخانه 00:43:05.600 --> 00:43:08.640 تا ابد برقرار خواهد ماند 00:43:08.640 --> 00:43:11.640 و البته تموم این قصه وقتی ممکن می شه 00:43:11.640 --> 00:43:16.120 که تعداد بسیار زیادی آدم کار کنند و زیر لب نفرین کنند 00:43:16.120 --> 00:43:18.920 و سنگ بلند کنند و ببُرند 00:43:18.920 --> 00:43:24.880 یعنی همه کارگرایی که این عمارتهای بزرگ بر دوش اونها برپا شد 00:43:24.880 --> 00:43:27.720 و هیچ وقت هم حرفی از اونها به میان نیست.ـ 00:43:27.720 --> 00:43:30.120 ما هرگز نخواهیم دونست که نظر اونها در مورد این عمارتها چی بوده 00:43:31.160 --> 00:43:34.760 البته، بعضی موقع ها؛ چیزهایی می دونیم 00:43:34.760 --> 00:43:37.280 00:43:45.760 --> 00:43:49.280 به واسطه یک ابداع فوق العاده،ـ 00:43:49.280 --> 00:43:54.460 ما دقیقا می دونیم که زندگی آدمهای معمولی مصر چه شکلی بوده 00:44:06.600 --> 00:44:12.160 اینجا زمانی شهر «سِت ماآت» بوده. یعنی «مکان حقیقت»ـ 00:44:12.160 --> 00:44:16.520 سنگ تراشها و نجارهایی که معابد فراعنه رو 00:44:16.520 --> 00:44:19.640 در «دره‌ی شاهان» در این نزدیکی می ساختند، اینجا زندگی می کردند 00:44:26.600 --> 00:44:31.920 22هزار سال بعد از اون زمانی که ما اثر دست‌هامون رو روی دیوار غارها ثبت کردیم،ـ 00:44:31.920 --> 00:44:37.980 حالا هوس ما برای به جا گذاشتن نشانهایی از خودمون،ـ به سطوح جدیدی رسیده بود 00:44:38.600 --> 00:44:43.440 نوشتن در مصر، تقربا 5هزار سال پیش ابداع شد 00:44:43.440 --> 00:44:48.160 و اوایل، فقط برای ثبت و حفظ دانش تخصصی به کار می رفت 00:44:48.160 --> 00:44:49.600 اما مردم «ست ماآت»ـ 00:44:49.600 --> 00:44:56.200 از نخستین مردم کارگر در جهان هستند، که نوشتن رو آموختند 00:45:01.360 --> 00:45:04.440 روستایی های معمولی، نامه و پیغام می فرستادند 00:45:04.440 --> 00:45:06.760 تقریبا همینطور که ما امروز اس‌ام‌اس و ای‌-میل می زنیم؛ 00:45:06.760 --> 00:45:11.420 اما اونا پیامهاشون رو روی تکه های کوچیکی از سنگ آهک می نوشتند 00:45:11.420 --> 00:45:15.560 یا روی تکه های سفالی که بهشون می گفتن «اوستراکا»ـ 00:45:15.560 --> 00:45:18.000 هزاران قطعه از این آثار 00:45:18.000 --> 00:45:20.840 در همون مکانی که نگهداشته می‌شدند یافت شده،ـ 00:45:20.840 --> 00:45:27.360 بنابراین ما می تونیم جزئیات زندگی 3هزار سال پیش این روستا رو از روی این آثار، استراق سمع کنیم 00:45:31.840 --> 00:45:33.720 00:45:40.680 --> 00:45:41.920 00:45:41.920 --> 00:45:47.920 یکی از صداهایی که از این تکه سفالها می شنویم، از دهان پیرزنیه به اسم «ناونکاته».ـ 00:45:47.920 --> 00:45:49.400 با شنیدن صدای این پیرزن،ـ 00:45:49.400 --> 00:45:52.720 تمدنی که در دور دست قرار گرفته و با ما بیگانه س،ـ 00:45:52.720 --> 00:45:55.880 ناگهان به شکل عجیبی برامون آشنا به نظر میاد:ـ 00:45:57.520 --> 00:46:01.320 ـ«من 8 بچه بزرگ کردم و به خوبی بهشون رسیدم 00:46:01.320 --> 00:46:03.740 هر چی خواستن بهشون دادم،ـ 00:46:04.200 --> 00:46:08.320 حالا ببین. من پیر شدم و اونا اهمیتی برام قائل نیستند 00:46:08.320 --> 00:46:12.760 اوناییشون که دست تو دست من بزارن و مواظب من باشن،ـ 00:46:12.760 --> 00:46:15.160 براشون اموالمُ به جا می زارم 00:46:15.160 --> 00:46:18.800 اما بقیه، هیچی بهشون نمی رسه»ـ 00:46:24.880 --> 00:46:28.120 قطعات کشف شده سفال و سنگ آهک، تمام زندگی اونها رو مستند کردند:ـ 00:46:28.120 --> 00:46:31.880 مشق شب بچه ها، لیست رخشتشورخونه، روش معالجه بواسیر 00:46:31.880 --> 00:46:37.820 و اینکه در پَستوهاشون برای چهار روز لوبیا سبز، نمک، پی غاز و عسل نگه می داشته اند.ـ 00:46:38.080 --> 00:46:40.960 و البته، داستان «پانب» هم بینشون هست 00:46:40.960 --> 00:46:44.880 مرد متاهلی که یک پسر و دو دختر داره 00:46:48.800 --> 00:46:51.560 یک بنّا با یه مقدار حاشیه؛ 00:46:51.560 --> 00:46:55.520 چون «پانب» دزد آرامگاهها هم بود 00:47:10.280 --> 00:47:16.200 داستان او در مستندات یک دادگاه رسوایی گفته شده 00:47:16.200 --> 00:47:18.960 00:47:20.360 --> 00:47:23.320 ـ«پانب» سرِ زبون روستایی ها افتاده بود 00:47:23.320 --> 00:47:27.120 اون متهم شده بود به «غارتِ آرامگاه فرعون»ـ 00:47:27.120 --> 00:47:29.640 «و دزدیدن کالاهای سر قبر» 00:47:29.640 --> 00:47:33.600 قاضی او رو محکوم به مِی‌خارگی و رفتارهای آشوب برانگیز هم کرد 00:47:33.600 --> 00:47:36.160 00:47:39.760 --> 00:47:44.360 و حمله خشونت آمیز به سمت پدرخوانده ش 00:47:44.360 --> 00:47:46.080 00:47:58.320 --> 00:48:04.080 پرونده کاملیه، اما «پانب»ِ دزد و اوباش هنوز هم اتهاماتی داشت 00:48:06.680 --> 00:48:08.560 00:48:08.560 --> 00:48:12.320 او با زن همکارش «کنا» هم خوابیده بود 00:48:12.320 --> 00:48:16.480 هنوز اتهامات تموم نشده 00:48:21.080 --> 00:48:23.280 برای این که اوضاع بدتر از این هم بشه،ـ 00:48:23.280 --> 00:48:26.920 ـ«پانب» بعد از اون با دختر «کنا» هم خوابیده بود 00:48:28.040 --> 00:48:29.840 00:48:29.840 --> 00:48:31.120 00:48:38.680 --> 00:48:42.800 به نظر میاد این داستان داره به پیش نویسی اولیه از داستان تبدیل میشه EastEnders سریال ملودرامی که پخش آن از سال 1985 در بی بی سی آغاز شده بود 00:48:44.200 --> 00:48:47.480 داستانی از شیطنتِ نیلِ وحشی 00:48:50.520 --> 00:48:55.160 اما چیزی که واقعا جالبه، خود دادگاهه 00:48:56.280 --> 00:48:58.200 هر جامعه مصری، یک دادگاه داشته.ـ 00:49:03.800 --> 00:49:07.000 اتفاقی که این دادگاهها رقم می زنند، یک پیشرفت بزرگه دیگه 00:49:07.000 --> 00:49:09.640 در داستان قدیمی انسانه.ـ 00:49:09.640 --> 00:49:13.560 انسانها سعی دارند به جوامع نظم بدهند.ـ 00:49:14.560 --> 00:49:20.200 گرایش غریزی انسان به عدل، در شهرها و روستاها قانون رو می سازه.ـ 00:49:22.160 --> 00:49:25.560 این اخبار خوبی برای تمدن بشره 00:49:25.560 --> 00:49:29.840 اما کل‌ داستان برای «پانب» اخبار بدی ـه 00:49:29.840 --> 00:49:33.920 سختگیری بر بزهکاری، سختگیری بر دلایل بزهکاری؛ـ 00:49:33.920 --> 00:49:37.080 زندگی برای مصری های معمولی، آسون نبود 00:49:37.080 --> 00:49:40.400 اما نظم، بی نهایت بهتر از بی نظمی بود.ـ 00:49:40.400 --> 00:49:42.520 ما همه، اهرام و فراعنه رو به یاد داریم 00:49:42.520 --> 00:49:46.680 اما پیشرفتهایی هم در زمان اونها اتفاق افتاده که حائز همون اهمیت بلند مدته.ـ 00:49:46.680 --> 00:49:49.360 این پیشرفتها، در ساختمانهای فقیرانه تری رخ دادند.ـ 00:49:50.600 --> 00:49:54.440 اما این قضایا فقط تو مصر باستان نبود. در تمام سرزمینهای حول مدیترانه هم 00:49:54.440 --> 00:49:57.960 مردم یاد می گیرند بخونند و بنویسند 00:49:57.960 --> 00:50:01.920 کالاهای لوکس مبادله کنند، غذاهای بهتری بخورند،ـ 00:50:01.920 --> 00:50:04.560 اونها ادویه جات و سبزیجات مصرف می کنند.ـ 00:50:04.560 --> 00:50:06.600 آبجو و شراب می خورند 00:50:06.600 --> 00:50:10.320 و شرایط بهترُ بهتر میشه 00:50:12.080 --> 00:50:13.800 یا شایدم نمیشه 00:50:17.200 --> 00:50:21.160 نوشتن به سرعت انتشار ایده ها کمک کرد 00:50:21.160 --> 00:50:24.480 تجارت سرعت رشد شهرهای کوچک و بزرگ رو افزایش داد 00:50:24.480 --> 00:50:27.520 و تمدن در حال شیوع بود.ـ 00:50:27.520 --> 00:50:30.040 اما مبارزه با طبیعت همیشه ادامه داشت 00:50:36.760 --> 00:50:39.600 جزیره «کرت» در یونان در محلی قرار گرفته 00:50:39.600 --> 00:50:42.880 که مستعد فوران آتشفشانها و زمین لرزه س.ـ 00:50:42.880 --> 00:50:46.240 این جزیره، خانه مردمیه که 00:50:46.240 --> 00:50:51.000 امروز به عنوان بنیانگزاران اولین تمدن اروپا شناخته می شوند: مینوسی‌ها 00:50:53.200 --> 00:50:56.400 خب. معنیش چیه؟ معنی «تمدن»ـ 00:50:56.400 --> 00:50:59.400 به لحاظ لغوی یعنی «زندگی در شهرهای کوچک و بزرگ»ـ 00:50:59.400 --> 00:51:03.400 اما این کلمه در ذهن ما، معنای باذوق تر و شیک تری داره.ـ 00:51:03.400 --> 00:51:08.320 و کمتر تمدنی بوده که باسلیقه تر از مینوسی ها بوده باشه.ـ 00:51:19.520 --> 00:51:22.280 3هزار و هفتصد سال پیش 00:51:22.280 --> 00:51:26.640 مینوسی ها طلایه داران تجارت بین المللی بودند 00:51:26.640 --> 00:51:29.640 اونها شراب، روغن زیتون و الوار تجارت می کردند 00:51:29.640 --> 00:51:32.440 به شرق دریای مدیترانه.ـ 00:51:36.000 --> 00:51:38.480 در قلب تمدن مینوسی،ـ 00:51:38.480 --> 00:51:41.920 کاخ بزرگ «نوسوس» بود که می تپید.ـ 00:51:48.400 --> 00:51:49.880 در اوایل دهه 1900،ـ 00:51:49.880 --> 00:51:54.680 کاخ «نوسوس» توسط باستانشناس بریتانیایی «سِر آرتور اِوَنز» حفاری و کشف شد 00:51:55.760 --> 00:51:57.920 او یک شهر پیچیده کشف کرد 00:51:57.920 --> 00:52:02.800 که نقاشی های آبرنگ، آب‌گذر و حتی یک سیستم اولیه لوله کشی داشت.ـ 00:52:04.560 --> 00:52:09.120 نقاشیها و تصاویر زنانی که مارهایی رو به سمت آسمان در دست دارند،ـ 00:52:09.120 --> 00:52:14.000 نشون می ده که زنان در تمدن مینوسی ها جایگاه غالبی داشته اند 00:52:15.400 --> 00:52:18.120 ـ«اونز» شیفته مینوسی ها شد 00:52:18.120 --> 00:52:21.760 و تصمیم گرفت شهرشون رو بازسازی کنه 00:52:24.960 --> 00:52:29.760 در سبک مینوسی ها چیز به شدت باحال و نوآورانه ای هست 00:52:29.760 --> 00:52:33.680 چیزی بسیار شبیه به فضای دهه 1920 00:52:33.680 --> 00:52:37.440 چون که واقعا مال دهه 1920 هست 00:52:38.480 --> 00:52:40.400 بتن آرمه 00:52:40.400 --> 00:52:44.160 سنگ بری ها جدید هستند. مثل نقاشی ها که شهرت جهانی هم دارند 00:52:44.160 --> 00:52:48.280 اینا بر اساس تکه های کشف شده از هنر مینوسی ساخته شدند 00:52:48.280 --> 00:52:53.960 ولی بسیار بسیار خوب روشون کار شده.ـ 00:52:53.960 --> 00:52:56.880 کارهای زیبایی که یک مهمانی ساحلی رو نشون می دهند 00:52:56.880 --> 00:52:59.060 و در اونها تُنگهای شراب دیده میشه 00:52:59.060 --> 00:53:02.660 می دونیم که رمان نویس مشهور «اِوِلین وا» در این مورد این نقاشی ها گفته که 00:53:02.660 --> 00:53:06.420 بیشتر شبیه تصاویر روی جلد مجله «ووگ» هستند یک مجله مُد لباس بریتانیایی 00:53:10.440 --> 00:53:13.440 ـ«اونز» در دورانی به حفاری و بازسازی مشغول بود 00:53:13.440 --> 00:53:18.440 که اروپا داشت در جنگ جهانی اول از هم دریده می شد 00:53:18.440 --> 00:53:22.920 او با این کار تمدن مینوسی رو به عنوان یک آرمان‌شهر سرشار از صلح به مردم نشون داد 00:53:34.680 --> 00:53:37.400 ـ«اِوَنز» مینوسی ها رو به شکلی تصویر کرد که 00:53:37.400 --> 00:53:43.120 بر اروپایی آرام تر و با صلح بیشتر حکم‌رانی می کردند 00:53:43.120 --> 00:53:46.880 به دور از اروپای پر از خونریزی زمان خودش.ـ 00:53:59.760 --> 00:54:02.440 فرهنگ مینوسی به نظر شاعرانه میومد 00:54:02.440 --> 00:54:06.160 اما قضاوتهای اولیه‌ در تاریخ هم همونقدر خطرناک هستند،ـ 00:54:06.160 --> 00:54:07.520 که در هر جای دیگه ای.ـ 00:54:08.520 --> 00:54:14.080 در سال 1979، روی تاریک‌تری از مینوسی ها برملا شد 00:54:15.400 --> 00:54:18.120 00:54:18.120 --> 00:54:23.080 این روی تاریک اولین بار اینجا در یک معبد کوچیک رو شد 00:54:23.080 --> 00:54:25.480 که چند مایل دورتر از نوسوس قرار داره.ـ 00:54:25.480 --> 00:54:29.080 اینجا در ابتدا به نظر یک تکه کوچیک از بهشت میومد 00:54:29.080 --> 00:54:32.360 اما وقتی باستان‌شناسان شروع به حفاری سنگها کردند،ـ 00:54:32.360 --> 00:54:36.200 کشفی بسیار وحشتناک کردند 00:54:39.720 --> 00:54:41.960 00:54:48.600 --> 00:54:50.920 00:54:53.760 --> 00:54:57.400 خب. روی این سنگها یک جور محراب بود 00:54:57.400 --> 00:55:01.160 و روی محراب، اسکلت یک مرد جوان تقریبا هجده ساله 00:55:01.160 --> 00:55:07.080 و در بدن او، یک خنجر برنزی مخصوص آیین قرار داشت.ـ 00:55:14.520 --> 00:55:17.760 استخوانهای قسمت بالایی بدنش سفید بود 00:55:17.760 --> 00:55:19.560 ولی قسمتهای پایین، سیاه بود 00:55:19.560 --> 00:55:24.240 باستانشناسان نتیجه گرفتند که قلب مرد جوان 00:55:24.240 --> 00:55:27.000 در شرایطی که خون ازش می رفته، هنوز می تپیده.ـ 00:55:27.000 --> 00:55:30.600 یعنی انقدر خون ازش رفته تا مُرده. مَرد جوان یک قربانی بوده.ـ 00:55:30.600 --> 00:55:33.520 00:55:35.160 --> 00:55:37.200 دو جسد دیگه هم پیدا شد 00:55:37.200 --> 00:55:40.240 اینجا و اینجا 00:55:40.240 --> 00:55:42.560 یکیش جسد یک زن بود 00:55:42.560 --> 00:55:47.680 با قد تقریبا 155 سانتی متر و استخوان‌بندی متوسط 00:55:47.680 --> 00:55:51.280 و دستهاش [در لحظه مرگ] حالت دفاع از صورتش رو داشت 00:55:51.280 --> 00:55:54.560 ما می دونیم که زنان در جامعه مینوسی مقام بالایی داشتند 00:55:54.560 --> 00:55:59.640 و ممکنه، حتی محتمله که اون یک راهبه بوده 00:56:04.680 --> 00:56:07.160 جامعه مینوسی جامعه توسعه یافته‌ای بود 00:56:07.160 --> 00:56:10.560 اما از نیروهای طبیعی که اون رو احاطه کرده بودند، می ترسید 00:56:10.560 --> 00:56:16.880 میل اونها به کنترل طبیعت با توانایی‌هاشون همخوان نبود.ـ 00:56:16.880 --> 00:56:20.840 بنابراین اونها با یکی از بالاترین آیین‌های دینی به این میل پاسخ دادند 00:56:20.840 --> 00:56:23.860 تا خدایانی که باور داشتند طبیعت تحت کنترل اونهاست رو 00:56:23.860 --> 00:56:26.440 خشنود کنند 00:56:29.320 --> 00:56:30.720 00:56:42.040 --> 00:56:44.720 00:56:44.720 --> 00:56:47.560 حدود 3700 سال پیش 00:56:47.560 --> 00:56:50.840 در این قربانگاه خونین 00:56:50.840 --> 00:56:53.360 طبیعت دوباره یورش آورد 00:56:56.280 --> 00:56:57.840 00:57:05.560 --> 00:57:07.040 00:57:27.280 --> 00:57:33.240 تلاش برای کنترل طبیعت همیشه چالش نهایی انسان بوده.ـ 00:57:33.240 --> 00:57:35.120 و هنوز هم هست.ـ 00:57:35.120 --> 00:57:39.120 تمام تلاشهاشون برای خشنود کردن خدایان به شکست رسید 00:57:39.120 --> 00:57:42.920 تمدن مینوسی ویران شد.ـ 00:57:42.920 --> 00:57:46.360 مینوسی ها همیشه مردمانی مرموز باقی خواهند ماند 00:57:47.560 --> 00:57:52.680 اما به روشنی یک حقیقت بنیادین رو به ما یادآور می شوند 00:57:52.680 --> 00:57:56.760 این که: اگر چه که حرکت ما از غارها تا تمدن 00:57:56.760 --> 00:57:58.720 فوق العاده بوده،ـ 00:57:58.720 --> 00:58:01.520 اما هیچ وقت کسی برای همیشه پیروز نبوده.ـ 00:58:01.520 --> 00:58:04.320 نه در مقابل طبیعت، 00:58:04.320 --> 00:58:08.080 و نه در مقابل روی تاریک طبیعت انسان 00:58:17.840 --> 00:58:20.080 00:58:20.080 --> 00:58:21.240 در قسمت بعد...ـ 00:58:21.240 --> 00:58:22.440 00:58:22.440 --> 00:58:25.640 نخستین عصر بزرگ امپراطوری 00:58:26.640 --> 00:58:29.760 ایده های برجسته و جدید در شرق و غرب 00:58:30.840 --> 00:58:32.400 و اسکندر کبیر 00:58:32.400 --> 00:58:33.960 00:58:35.280 --> 00:58:39.160 اگر می خواید بدونید چطور در مورد داستانهای تاریخی اطلاعات به دست میاریم 00:58:39.160 --> 00:58:44.080 می تونید یک کتابچه مجانی سفارش بدید به نام How Do They Know That? 00:58:44.080 --> 00:58:45.880 با این شماره تماس بگیرید ....ـ 00:58:49.120 --> 00:58:50.720 یا به وبسایت ما برید 00:58:54.200 --> 00:58:57.040 Open University و لینکهای رو دنبال کنید 00:58:57.340 --> 00:59:09.480 ..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::. 00:59:09.504 --> 00:59:21.504 بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.