WEBVTT 00:00:06.100 --> 00:00:11.020 از زمانی که انسانهای جدید شروع به خروج از آفریقا کردند 00:00:11.020 --> 00:00:14.580 بزرگترین کشمکشهای ما، در مقابل نیروهای طبیعی رخ داده 00:00:20.260 --> 00:00:23.660 اما وقتی اولین تمدن ها برپا شد،ـ 00:00:23.660 --> 00:00:26.780 فهمیدیم که با تهدید بزرگتری رو به رو هستیم 00:00:26.780 --> 00:00:28.140 00:00:28.140 --> 00:00:29.660 با «طبیعت انسان»ـ 00:00:29.660 --> 00:00:31.940 00:00:31.940 --> 00:00:33.220 سه هزار سال پیش 00:00:33.121 --> 00:00:36.994 اندرو مـار 00:00:33.220 --> 00:00:36.500 دنیا، در اولین عصر امپراطوری های بزرگ 00:00:36.500 --> 00:00:38.660 تلوتلو خوران از هم می پاشید 00:00:40.260 --> 00:00:42.380 دوران جنگ‌های وحشیانه بر ضد غیرنظامی ها در تمام جهان 00:00:42.380 --> 00:00:45.860 از چین و هند گرفته تا مدیترانه.‌ـ 00:00:49.100 --> 00:00:52.300 آدم فکر می کنه که این همه خشونت 00:00:52.300 --> 00:00:54.180 داستان انسان ها رو به عقب هل خواهد داد 00:00:57.460 --> 00:01:03.140 ولی حقیقت عجیب اینه که این خشونت وسیع، در واقع داستان انسان رو به جلو هل داد.ـ 00:01:09.740 --> 00:01:13.220 این عصر، عصر ظهور تفکرات جدید خارق العاده ایه 00:01:13.220 --> 00:01:16.100 در خصوص همه چیز. از دموکراسی گرفته تا خدا 00:01:16.100 --> 00:01:18.740 تفکراتی از زبان برخی از بزرگترین نامهایی که تا کنون شنیده ایم 00:01:26.700 --> 00:01:30.020 جنگ همیشه وحشتناکه 00:01:30.020 --> 00:01:33.620 اما امروز یه جورایی، موضوع بحث ما، پرونده جنگه 00:01:33.620 --> 00:01:36.940 00:01:36.964 --> 00:01:51.964 ..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:01:52.034 --> 00:01:56.834 «تــاریخ جهـــان» 00:01:57.259 --> 00:01:59.259 این قسمت: عصر امپراطوری 00:02:00.660 --> 00:02:02.900 نخستین امپراطوری ها 00:02:02.900 --> 00:02:06.580 ابری از دود و بوی تعفن مرگ به راه انداختن 00:02:06.580 --> 00:02:09.100 پادشاهان و امپراطورها، از بزرگی کاخهاشون نتیجه گرفتن 00:02:09.100 --> 00:02:14.060 که برای بزرگ بودن باید اشغال کرد، آتش زد، و برده گرفت 00:02:14.060 --> 00:02:18.220 اما از این خاک پر از خون 00:02:18.220 --> 00:02:24.900 ایده های جدیدی پرورش پیدا کردند. در مورد این که چطور باید فرمان راند و چطور باید زندگی کرد 00:02:32.060 --> 00:02:35.940 قصر «نینوآ» در سرزمین امروز عراق (شهر موصل) 00:02:35.940 --> 00:02:40.580 این قصر اونقدر بزرگ بود که به «قصر بی رقیب» مشهور شده بود 00:02:40.580 --> 00:02:46.860 یادمانی سنگی برای قدرت و اراده یکی از بزرگترین امپراطورهای نخستین؛ یعنی 00:02:47.620 --> 00:02:51.900 سناخِریب، پادشاه آشور 00:02:51.900 --> 00:02:55.940 پادشاهی با خط چشم، ببری انسان نما 00:02:57.540 --> 00:03:01.940 سناخریب اولین نمونه 00:03:01.940 --> 00:03:04.220 از شوق ساختن امپراطوری بود 00:03:04.220 --> 00:03:06.340 او با داشتن ارتشی که از تمام ارتش ها بهتر بود،ـ 00:03:06.340 --> 00:03:11.580 او 200 هزار نفر نیروی نبردآزموده قاعده‌مند داشت 00:03:13.100 --> 00:03:15.380 و بلد بود چطور ازشون استفاده کنه 00:03:16.940 --> 00:03:22.260 در 701 قبل از میلاد، آشوری ها قوی ترین امپراطوری جهان رو داشتند 00:03:22.260 --> 00:03:27.380 بعد به طور مسخره ای، پادشاه یهودا جرات کرد علیه اونها شورش کنه...ـ 00:03:27.380 --> 00:03:30.900 مجازات آشوری ها مثل صاعقه بر یهودا نازل شد 00:03:30.900 --> 00:03:34.020 شهر «لیکیش» (در قلب سرزمین اسرائیل) خود رو 00:03:34.020 --> 00:03:38.980 در جناحِ مقابلِ وحشتناک ترین ماشین جنگی اون زمان می دید 00:03:42.260 --> 00:03:44.060 اولین چیزی که سناخریب انجام داد این بود که 00:03:44.060 --> 00:03:47.660 لشکرش رو وا داشت تا یه تل بزرگ 00:03:47.660 --> 00:03:49.740 برای رد شدن از دیوارهای شهر بسازن 00:03:52.580 --> 00:03:56.860 ـ25 هزار تن خاک و سنگ 00:03:56.860 --> 00:03:59.980 یک تل بزرگ؛ که هنوز هم وجود داره 00:04:01.900 --> 00:04:03.940 ولی شهر «لیکیش»،ـ 00:04:04.494 --> 00:04:06.494 دیگه وجود نداره.ـ 00:04:10.220 --> 00:04:15.940 امروز ما گاهی از «جنگ همه‌گیر» و «حیرت‌زدگی» و «وحشت» حرف می زنیم 00:04:15.940 --> 00:04:19.740 مخترع اینها، آشوری ها بودند 00:04:22.020 --> 00:04:28.700 انجیل اونها رو این طور توصیف می کنه:ـ ـ«قومی با صورتهای عبوس، چون کرکسانِ در پرواز»ـ 00:04:28.700 --> 00:04:31.340 «گستاخ بر سالخوردگان» 00:04:32.300 --> 00:04:34.220 « و بی رحم بر جوانان» 00:04:36.420 --> 00:04:40.580 و اگه باهاشون می جنگیدید چی می شد؟ 00:04:40.580 --> 00:04:42.620 واقعیتش... اسیرها رو زنده زنده پوست می کندن 00:04:43.700 --> 00:04:47.460 سر رهبران شورشی ها رو بر نیزه می کردن 00:04:47.460 --> 00:04:51.900 و هر کس که باقی مونده بود هم تبعید می شد یا به بردگی گرفته می شد 00:04:51.900 --> 00:04:55.500 00:05:01.900 --> 00:05:04.980 بقیه چیزها رو هم به آتیش می کشیدند 00:05:21.780 --> 00:05:26.540 در نبرد لیکیش 1500 مرد، زن و بچه کشته شدند 00:05:26.540 --> 00:05:30.420 باستان شناسان بقایای اجساد اونها رو در یک گور دسته جمعی پیدا کردند 00:05:34.660 --> 00:05:39.420 تخمین زده میشه که آشوری ها در طول سه قرن تسلط 00:05:40.100 --> 00:05:42.820 بیش از چهار میلیون نفر رو از لیکیش تبعید کردند 00:05:43.020 --> 00:05:47.460 و بردگانی گرفتند تا برای یادگار شکوه اربابانشون، بنا بسازند 00:05:47.460 --> 00:05:50.420 ممکنه بپرسید این همه اطلاعات رو از کجا می دونیم 00:05:50.420 --> 00:05:54.260 واقعیت اینه که رهبران آشوری در این باره، بر روی الواح گلی و سنگ نوشته های بزرگی 00:05:54.260 --> 00:05:57.700 برای دیگران رجزخونی کردن.ـ 00:05:57.700 --> 00:06:00.660 اونها این تصاویر رو برای پیروزی‌هاشون درست کردن 00:06:00.660 --> 00:06:02.100 تا نمادی برای اونها باشه،ـ 00:06:04.260 --> 00:06:06.740 دیوارهای قصر نینوا 00:06:06.740 --> 00:06:09.460 این نمایش خوفناک وحشی‌گری رو به تصویر کشیده اند:ـ 00:06:10.780 --> 00:06:12.660 کندن پوست،ـ 00:06:13.980 --> 00:06:16.620 میخ کردن به چوب،ـ 00:06:17.820 --> 00:06:19.980 و تبعید.ـ 00:06:21.700 --> 00:06:26.940 چه جور تمدنی این چیزها رو نماد خودش قرار می ده؟ 00:06:30.820 --> 00:06:35.460 اما در تاریخ، جنگ‌طلب‌ها کمتر به یاد ما موندن 00:06:35.460 --> 00:06:38.460 و به همین ترتیب بزرگترین میراث این روزگار هم 00:06:38.460 --> 00:06:41.620 چیزی بود که آشوری ها زیاد از ش سر در نمی‌آوردن 00:06:44.740 --> 00:06:49.340 سناخریب بخش اعظم جهانی که ازش خبر داشت رو به تسخیر خودش در آورده بود 00:06:49.340 --> 00:06:51.660 اما هرگز به خواب هم نمی دید 00:06:51.660 --> 00:06:55.860 که هدیه بزرگ عصر آشوری ها به بشریت،ـ 00:06:55.860 --> 00:07:01.380 هیچ ربطی به روش های کشتار، و کاخهای پر زرق و برق او نخواهد داشت.ـ 00:07:01.380 --> 00:07:06.660 بلکه این هدیه، خط خطی های عده ای از بازرگانان و ملوانانی بود 00:07:06.660 --> 00:07:12.100 که سناخریب اونها رو ترسونده بود. و از طریق دریا از سرزمینهای خودشون رانده بود 00:07:15.260 --> 00:07:18.060 این مردم، دریانوردانی بودند 00:07:18.060 --> 00:07:20.100 که یونانی ها اونها رو «فنیقی‌ها» می نامیدند 00:07:20.100 --> 00:07:23.100 فنیقی ها در سواحل امروز سوریه و لبنان زندگی می کردند 00:07:24.540 --> 00:07:28.220 این مردم بازرگان سعی کردن با پرداخت پول به آشوری ها، از خطر اونها در امان بمونند 00:07:30.780 --> 00:07:33.540 طول دریای مدیترانه رو با کشتی طی می کردند 00:07:33.540 --> 00:07:38.900 تا نقره و هدایای دیگری مبادله کنند و به عنوان خراج به آشوری ها بدهند 00:07:38.900 --> 00:07:41.420 این دریانوردان در جریان سفرهای دریایی خود 00:07:41.420 --> 00:07:43.860 چیز قابل توجهی با خود داشتند 00:07:44.940 --> 00:07:48.060 میراث بزرگ فنیقی ها 00:07:48.060 --> 00:07:51.220 که امروز دور و بر ما هم دیده میشه،ـ 00:07:51.220 --> 00:07:53.140 الفبا بود 00:07:53.140 --> 00:07:55.820 پیش از اون، نوشتن به طور معمول عبارت بود از 00:07:55.820 --> 00:07:59.220 تصاویر ساده شده کوچکی از اشیا 00:07:59.220 --> 00:08:01.620 مثلا تصویر یک ماهی.ـ 00:08:01.620 --> 00:08:05.140 اما این تصویر ماهی به شما نمی گه چطور بگید: «ماهی»ـ 00:08:05.140 --> 00:08:07.020 کار فنیقی ها این بود 00:08:07.020 --> 00:08:09.980 اونها برای هر صدا نماد کوچکی بنیان گذاشتند 00:08:09.980 --> 00:08:12.340 که وقتی صداها رو کنار هم می زاریم،ـ 00:08:12.340 --> 00:08:14.700 می تونید صداها رو دوباره تداعی کنید و کلمات رو ادا کنید 00:08:14.700 --> 00:08:19.420 این یک ابداع فوق العاده مفید و انقلابی بود 00:08:19.420 --> 00:08:22.500 بخشی از الفبای فنیقی ها این جوری بود:ـ 00:08:24.340 --> 00:08:26.260 الف 00:08:26.260 --> 00:08:27.700 بث 00:08:27.700 --> 00:08:29.220 گیمل 00:08:30.660 --> 00:08:31.900 دالث 00:08:31.900 --> 00:08:35.420 یواش یواش حروفشون برامون آشناتر میشن. نه؟ 00:08:35.420 --> 00:08:41.220 تصور کنین این ابداع برای مردمان تاجر چقدر مفید خواهد بود 00:08:41.220 --> 00:08:43.620 مردمانی که از ساخلی به ساحل دیگر در مدیترانه رفت و آمد داشتن 00:08:43.620 --> 00:08:47.900 و با مردمی از زبانهای مختلف معامله می کردن 00:08:47.900 --> 00:08:50.100 و باید از این معاملات صورت برداری می کردن.ـ 00:08:50.100 --> 00:08:55.180 فنیقی ها دریافتند که الفبا ابزار بسیار مفیدیه 00:08:56.340 --> 00:09:00.260 و به همین ترتیب، پس از اون بسیاری دیگر از ما انسانها هم به همین نتیجه رسیدیم.ـ 00:09:00.260 --> 00:09:04.140 لذا الفبا به سرعت در جهان منتشر شد.ـ 00:09:04.140 --> 00:09:07.220 یونانی ها الفبا رو با حروف مصوت اتخاذ کردند 00:09:07.220 --> 00:09:10.500 و بعدها رومی ها- این زبان مقدمه ای برای شکل گیری زبان لاتین شد 00:09:10.500 --> 00:09:15.020 عبرانی ها هم یک نسخه از الفبا رو برای نوشتن کتاب مقدس به کار بردند 00:09:15.020 --> 00:09:16.700 در واقع تصور موجود بر اینه که 00:09:16.700 --> 00:09:19.900 تمام الفباهای امروزِ غرب، از سرزمین فنیقی ها نشات گرفته 00:09:21.740 --> 00:09:27.060 دیگر فرهنگ ها کاخ و اهرام به جا گذاشتند 00:09:27.060 --> 00:09:31.620 اما فنیقی ها یادگار بسیار تاثیرگذارتری داشتند 00:09:34.580 --> 00:09:38.540 در طول 100 سال وحشیگری سناخریب در سرزمین یهودا 00:09:38.540 --> 00:09:41.820 آشوری ها تحلیل رفتند 00:09:41.820 --> 00:09:44.680 این امر راه رو برای امپراطوری بعدی باز کرد:ـ 00:09:45.081 --> 00:09:46.354 امپراطوری پارس ها 00:09:46.380 --> 00:09:51.220 و معروفترین فرمانروای اونها هم مثل قبلی ها آدم خجالتی ای نبود:ـ 00:09:51.220 --> 00:09:55.900 «منم کوروش، شاه کبیر، شاه مقتدر» 00:09:55.900 --> 00:09:57.700 «شاه جهان» 00:09:57.700 --> 00:10:00.460 «شاه چار گوشه زمین» 00:10:00.460 --> 00:10:04.380 این چیزها رو پیش از او هم در تاریخ جهان شنیده بودیم 00:10:04.380 --> 00:10:06.740 و باز هم بارها خواهیم شنید 00:10:06.740 --> 00:10:11.820 اما چیزی که کوروش کبیر رو متفاوت می کنه و احتمالا به همین خاطر «کبیر» می شه 00:10:11.820 --> 00:10:15.100 اینه که او بر خلاف تمام پادشاهان قبلی،ـ 00:10:15.100 --> 00:10:18.180 صدای مردمان تحت فرمانش رو گوش می کرد 00:10:18.180 --> 00:10:21.940 و در مقابل تاثیرپذیریهای دینی و فرهنگی، انسانِ بازی بود 00:10:23.260 --> 00:10:27.260 حالا، اگه فکر می کنید کوروش یک لیبرال باستانی بوده، اشتباه می کنید 00:10:27.260 --> 00:10:30.340 چون قبل از گوش دادن به حرف مردم، کوروش هم همون کارهای مشهور رو می کرد 00:10:30.340 --> 00:10:33.180 اشغال و کشتار.ـ 00:10:36.580 --> 00:10:40.740 در سال 547 پیش از میلاد، کوروش کبیر توجه خودش رو 00:10:40.740 --> 00:10:43.980 به یکی از ثروتمندترین پادشاهی های دنیا معطوف کرد 00:10:46.060 --> 00:10:48.020 این خرابه ها بازمانده های «ساردیس» هستن 00:10:48.020 --> 00:10:51.500 پایتخت «لیدی»، سرزمین امروز ترکیه 00:10:52.980 --> 00:10:56.860 پارس ها داشتند بر علیه یک رقیب دردسرساز ضد حمله می کردند،ـ 00:10:56.860 --> 00:10:59.980 اما دنبال پول هم بودند.ـ 00:10:59.980 --> 00:11:02.500 چون لیدیایی ها مردمان ثروتمندی بودند 00:11:02.500 --> 00:11:06.260 بنابراین مهاجمان وقتی به دروازه ها رسیدند،ـ 00:11:06.260 --> 00:11:09.060 دقیقا می دونستن دنبال کی بگردند:ـ 00:11:12.820 --> 00:11:15.260 ـ«کروسوس»، پادشاه «لیدی»ـ 00:11:15.260 --> 00:11:16.580 00:11:16.580 --> 00:11:19.780 ـ«کروسوس» احتمالا در اون زمان ثروتمندترین مرد جهان بوده، 00:11:19.780 --> 00:11:22.740 اما در این شرایط، که با پسرش قایم شده بود،ـ 00:11:22.740 --> 00:11:26.060 ثروت زیادش، زندگی‌شو به خطر انداخته بود 00:11:26.060 --> 00:11:27.740 00:11:29.700 --> 00:11:32.940 اون ثروت عظیم از اینجا میومد 00:11:34.620 --> 00:11:37.160 اینجا به نظر شبیه یک جای مهم در تاریخ اقتصاد جهان نیس 00:11:37.260 --> 00:11:38.980 اما در واقع هست!ـ 00:11:38.980 --> 00:11:43.580 اینجا بستر رودخانه‌ی «پاکتولوس» ـه. که در زمانهای باستانی 00:11:43.580 --> 00:11:47.900 جریانی بسیار غنی از رسوبات طلا و نقره داشته 00:11:47.900 --> 00:11:50.980 و لیدی ها یاد گرفته بودن این طلا و نقره رو تسویه کنند 00:11:50.980 --> 00:11:54.340 و به سکه های مطمئن و باارزش بدل کنند 00:11:54.340 --> 00:11:58.980 این سکه ها در تمام بخشهای این منطقه از آسیا در گردش بود 00:11:58.980 --> 00:12:03.620 در تپه های اون بالا طلا بوده و به همین خاطره که حتی امروز هم 00:12:03.620 --> 00:12:06.500 وقتی می خایم بگیم کسی خیلی پولداره 00:12:06.500 --> 00:12:09.260 می گیم: «طرف در حد کروسوس پول داره»ـ 00:12:11.940 --> 00:12:17.300 بر روی سکه های طلای «کروسوس» نمادهایی از قدرت ضرب می شد 00:12:17.300 --> 00:12:19.340 یعنی شیر و گاو 00:12:20.820 --> 00:12:23.620 خب، تمدنهای دیگه هم واحد پولی ذاشتند 00:12:23.620 --> 00:12:28.380 مثلا، برنز، نقره یا انواع نادری از صدف ها 00:12:28.380 --> 00:12:30.220 اما کاری که لیدیایی ها برای اولین بار کردن،ـ 00:12:30.220 --> 00:12:36.340 ساخت سکه های طلا با وزن و خلوص قابل اتکا بود 00:12:36.340 --> 00:12:39.180 حتی امروز هم وقتی مردم نسبت به بانک ها و دولتها 00:12:39.180 --> 00:12:40.980 نگرانی دارند،ـ 00:12:40.980 --> 00:12:42.740 به سراغ طلا می روند 00:12:42.740 --> 00:12:45.380 خب؛ شروعش اینجا بود 00:12:45.380 --> 00:12:49.140 00:12:52.820 --> 00:12:54.700 00:13:00.580 --> 00:13:06.060 سرنوشت شاه کروسوس حالا در دستان رهبر پارس ها بود.ـ 00:13:06.060 --> 00:13:07.420 کوروش 00:13:13.300 --> 00:13:15.300 درس تاریخی 00:13:15.300 --> 00:13:18.100 اگر یک پادشاه ایرانی شما رو دعوت کرد به کباب،ـ 00:13:18.100 --> 00:13:19.900 احتمالا عاقلانه تر اینه که قبول نکنید 00:13:35.900 --> 00:13:39.820 Solon! Solon! 00:13:39.820 --> 00:13:42.620 ـ«کروسوس» از آپولو خواست نجاتش بده 00:13:42.620 --> 00:13:45.140 00:13:45.140 --> 00:13:47.460 آآآ .... آپــــولون 00:13:49.540 --> 00:13:52.620 00:13:54.620 --> 00:13:58.020 و آپولون بارانی فروفرستاد که شعله ها خاموش بشن.ـ 00:13:58.020 --> 00:14:00.740 00:14:04.300 --> 00:14:07.500 شاید این طور بود، شایدم این جوری نبود 00:14:07.500 --> 00:14:12.100 در واقع برخی از آنچه رو که امروز در مورد کوروش و کروسوس می دونیم، فقط فکر می کنیم می دونیم 00:14:12.100 --> 00:14:15.580 از روی نوشته‌های مورخ بزرگ یونانی، «هرودوت»ـ 00:14:15.580 --> 00:14:17.580 00:14:17.580 --> 00:14:22.540 مشکل اینجاست که «هرودوت» زیاد شاهد قابل اعتمادی نیست 00:14:22.540 --> 00:14:25.580 جدای از این که به هرودت می گن «پدر تاریخ»،ـ 00:14:25.580 --> 00:14:29.980 بهش «پدر دروغ» هم می گن 00:14:29.980 --> 00:14:34.660 او حتما ضعف ژورنالیستی معروف رو داشته 00:14:34.660 --> 00:14:36.340 و می خواسته داستان های خوبی به جا بزاره 00:14:38.700 --> 00:14:40.660 بر اساس نوشته های «هرودوت»،ـ 00:14:40.660 --> 00:14:44.940 شاه پارس از اسیر خودش پرسید چرا با او می جنگیده 00:14:46.180 --> 00:14:49.420 کروسوس هم طبق معمول گناه رو گردن خدایان انداخت 00:14:49.420 --> 00:14:53.860 کوروش گفت: «همم، مشاوره بد بهت دادن»ـ 00:14:55.340 --> 00:14:58.140 کروسوس گفت:ـ 00:14:58.140 --> 00:15:01.340 ـ«در زمان صلح، پسرها پدرانشون رو به خاک می سپرن،ـ 00:15:01.340 --> 00:15:05.260 اما در زمان جنگ، پدران پسرهاشون رو دفن می کنند»ـ 00:15:05.260 --> 00:15:08.620 00:15:08.620 --> 00:15:11.860 کوروش فکر کرد که «همم، نکته خوبی بود. بد نگفتی»ـ 00:15:11.980 --> 00:15:15.060 و بندهای کروسوس رو باز کرد 00:15:15.060 --> 00:15:19.060 و اون رو مشاور خودش کرد 00:15:19.060 --> 00:15:21.740 00:15:21.740 --> 00:15:27.300 اما کوروش فقط نصایح و شعارهای هوشمندانه از کروسوس نمی گرفت،ـ 00:15:27.300 --> 00:15:31.780 پارس ها ابداع بزرگ لیدیایی ها رو هم مصادره کردند 00:15:31.780 --> 00:15:35.020 پول قابل اطمینان و موثر 00:15:35.020 --> 00:15:39.420 در این دوران، به واسطه امپراطوری پارس ها،ـ 00:15:39.420 --> 00:15:41.980 سکه در نواحی وسیعی منتشر شد 00:15:41.980 --> 00:15:45.300 به این ترتیب، واحد پولی با جنگ گسترش پیدا کرد 00:15:51.940 --> 00:15:54.740 کوروش که با طلای کروسوس ثروتمند شده بود،ـ 00:15:54.740 --> 00:15:58.020 به لشکرکشی در خاورمیانه ادامه داد 00:15:58.020 --> 00:16:03.340 و هشت سال بعد شهر بزرگ بابل رو تسخیر کرد 00:16:04.740 --> 00:16:09.340 در بابل، عبرانی های اورشلیم طرد شده و به بردگی گرفته شده بودند 00:16:09.340 --> 00:16:13.020 کتاب مقدس در این باره می گه: «[آنها] بر آبهای بابل، می گریستند»ـ 00:16:13.020 --> 00:16:16.940 کوروش اونها رو آزاد کرد و به سرزمینشون فرستاد 00:16:24.100 --> 00:16:28.500 کوروش حتی مخارج بازسازی معبد اونها در اورشلیم رو هم تامین کرد 00:16:28.500 --> 00:16:30.980 دیوار ندبه بخشی از اون معبده 00:16:30.980 --> 00:16:36.060 که هنوز هم مقدس ترین مکان یهودیان باقی مونده.ـ 00:16:36.060 --> 00:16:39.380 پادشاه پارسی با این رواداری دینی 00:16:39.380 --> 00:16:43.220 تنها غیرکلیمی-مسیحی در تاریخ شد 00:16:43.220 --> 00:16:46.980 که مفتخر به دریافت لقب «مسیح» شده 00:16:46.980 --> 00:16:51.500 کوروش مانند آشوری ها و همه فرمانروایان بزرگ دیگر پیش از خود 00:16:51.500 --> 00:16:55.540 برای رسیدن به قدرت، به یورش و کشتار پرداخته بود.ـ 00:16:55.540 --> 00:17:01.460 این دوره از تاریخ نمایش طولانی ای از سلاخی و به آتش کشیدن بود 00:17:01.460 --> 00:17:08.660 اما از این دوره تاریخ، الفبا، نخستین واحد پولی استاندارد 00:17:08.660 --> 00:17:12.940 و تولد نخستین دین بزرگ دنیا به یادگار باقی موند 00:17:14.300 --> 00:17:19.340 با آزادی و برگشت یهودی ها به اورشلیم، دین یهود به واقع توسعه پیدا کرد 00:17:19.340 --> 00:17:22.140 و یک ایده بزرگ، اونها رو 00:17:22.140 --> 00:17:24.820 از بقیه گروههای دینی آن زمان جدا کرد:ـ 00:17:24.820 --> 00:17:27.580 یهودیان فقط به یک خدا باور داشتند 00:17:28.820 --> 00:17:34.700 کشف یا ابداع بزرگ یهودی ها، «توحید» بود 00:17:34.700 --> 00:17:37.380 آنها یگانه پرست بودند 00:17:37.380 --> 00:17:40.740 در جهانی که میلیونها میلیون مسیحی و مسلمان زندگی می کنند 00:17:40.740 --> 00:17:42.500 این حرف ممکنه بدیهی به نظر بیاد 00:17:42.500 --> 00:17:46.180 اما در جهان باستان، واقعا حرف عجیبی بود 00:17:46.180 --> 00:17:49.420 در اون زمان به هر جای دنیا که نگاه می کردید،ـ 00:17:49.420 --> 00:17:51.180 تعداد زیادی خدا می دیدین 00:17:51.180 --> 00:17:54.620 خدای کوهها، خدای رودخانه‌ها، خدایان پدر 00:17:54.620 --> 00:17:56.020 خدایان مادر، فرزندخدایان 00:17:57.020 --> 00:18:00.740 پس چی شد که یهودیها 00:18:00.740 --> 00:18:05.980 به چنین ایده بنیادین و متفاوتی رسیدند؟ـ 00:18:08.700 --> 00:18:14.620 در تاریخ پیش از یهودیان هم، ادیان و آیین های یک خدایی وجود داشته 00:18:14.620 --> 00:18:21.980 اما قضایای طرد یهودیان، داستان اونها رو تبدیل به داستان خیلی قوی تری می کنه 00:18:21.980 --> 00:18:25.500 یک بخش از این موضوع هم به این برمی گرده که یهودیها تونستند کل داستانشون رو 00:18:25.500 --> 00:18:32.500 به وسیله یکی از اون الفبای اعجاب انگیز، انعطاف پذیر و نوظهور بنویسند 00:18:33.900 --> 00:18:36.700 در کتاب [مقدس] «ایزیا»، خدا این طور می گه:ـ 00:18:36.700 --> 00:18:39.540 «خدایی جز من نیست...» 00:18:40.580 --> 00:18:45.980 «خدایی پیش از من نبود، و پس از من نیز نخواهد بود» 00:18:47.260 --> 00:18:48.900 فقط یک خدا 00:18:48.900 --> 00:18:54.460 عبرانی ها هیچ وقت این رو انقدر قرا و واضح نگفته بودند 00:18:54.460 --> 00:18:59.660 ـ«توحید» یکی از قوی ترین ایده ها در طول تاریخ جهانه 00:18:59.660 --> 00:19:04.980 و بدون جنگ و تبعید، شاید هیچ وقت به حقیقت نمی پیوست 00:19:06.140 --> 00:19:08.100 00:19:11.020 --> 00:19:13.620 00:19:13.620 --> 00:19:18.260 در هند، اوضاع مشابهی از جنگ و آشوب وجود داشت 00:19:18.260 --> 00:19:21.340 این اوضاع مردم رو به این سمت برد که بپرسند:ـ 00:19:21.340 --> 00:19:23.660 معنی زندگی چیه 00:19:24.780 --> 00:19:28.020 جواب این سئوال در اینجا ختم شد به 00:19:28.020 --> 00:19:31.700 ظهور آیینی برای شفقت، تحمل، و دوری از خشونت 00:19:35.700 --> 00:19:38.380 00:19:44.460 --> 00:19:46.620 در قرن پنجم قبل از میلاد 00:19:46.620 --> 00:19:50.620 هندوستان دورانی سرشار از تحولات اجتماعی رو پشت سر می گذاشت 00:19:50.620 --> 00:19:55.060 فناوری جدید اون روز آهن بود که شخم زدن زمین رو بسیار اثربخش تر از قبل کرده بود 00:19:55.060 --> 00:19:56.540 کشاورزی داشت رونق می گرفت 00:19:56.540 --> 00:19:59.580 جنگلهای باستانی داشت از هم دریده می شد 00:19:59.580 --> 00:20:02.100 و شهرهای کوچیک و حتی بزرگ در حال شکل گیری بود 00:20:02.100 --> 00:20:06.140 و همه جا جنگهای کوچک وحشیانه ای برپا بود.ـ 00:20:06.140 --> 00:20:10.940 بنابراین چندان تعجب برانگیز نیست که در زمان همچین لرزه های اجتماعی ای 00:20:10.940 --> 00:20:15.700 مردم از خودشون بپرسند: یعنی همه زندگی همینه؟ 00:20:15.700 --> 00:20:18.100 مردم منتظر ایده های جدید هستن 00:20:23.700 --> 00:20:28.580 زندگی در هند بر اساس نظام طبقاتی منفصل (کستی) شکل گرفته بود 00:20:28.580 --> 00:20:30.980 سلسله مراتبی ثابت از طبقات مختلف.ـ 00:20:30.980 --> 00:20:35.460 در بالاترین سطح، فرمانروایان حضور داشتند. مثل «سیدارثا گوآتاما»ـ 00:20:35.460 --> 00:20:39.820 خانواده این شخص، قبیله ای ثروتمند از قبائل کوهپایه های هیمالیا بودند.ـ 00:20:39.820 --> 00:20:43.980 او در اون زمان زندگی بسیار راحتی داشت 00:20:43.980 --> 00:20:47.460 و از رنج و پریشانی بیرون بی خبر بود.ـ 00:20:47.460 --> 00:20:50.780 همسری داشت که دوستش داشت، پسری که تازه به دنیا اومده بود 00:20:50.780 --> 00:20:53.300 یک مرد دیگه تو زندگیش چی می خواست؟ 00:20:55.940 --> 00:21:00.420 در اواخر دهه سوم زندگی، «سیدارثا» داشت به ناامیدی می رسید 00:21:01.460 --> 00:21:05.300 حالش از زندگی راحتش به هم می خورد 00:21:05.300 --> 00:21:08.940 بر این اساس که حتی ثروت زیادش 00:21:08.940 --> 00:21:12.980 نمی تونست جلوی زجرکشیدن، پیر شدن و مریض شدنش رو بگیره.ـ 00:21:12.980 --> 00:21:18.140 و این طور که شد که شروع کرد به پرسیدن سوالهای بنیادین 00:21:18.140 --> 00:21:22.580 زندگی برای چیه؟ هدفش چیه؟ 00:21:22.580 --> 00:21:24.820 00:21:28.780 --> 00:21:32.500 بعد از تحمل اندوه بسیار، «سیدارثا» خانواده و زندگی ممتازش رو 00:21:32.500 --> 00:21:33.500 ترک کرد 00:21:34.500 --> 00:21:38.820 و به دنبال یافتن سوالاتی رفت که او رو رها نمی کردند.ـ 00:21:42.540 --> 00:21:46.380 00:21:50.580 --> 00:21:54.220 در خیابانهای اطراف، با فقر، درد 00:21:54.220 --> 00:21:58.180 و بیماری چشم تو چشم شد 00:22:12.460 --> 00:22:16.740 او شش سال در جنگل های شمال هندوستان دوره می گشت 00:22:16.740 --> 00:22:19.860 اون دوران، دوران پیامبران دوره گرد بود 00:22:19.860 --> 00:22:22.620 و «سیدارثا» در جریان سفرهاش به افراد مقدسی برخورد 00:22:22.620 --> 00:22:26.580 اما اونها پاسخ سئوالاتی که او دنبالش می گشت رو نداشتند 00:22:27.780 --> 00:22:30.940 او دست به روزه گرفتنهای کشنده ای هم زد 00:22:30.940 --> 00:22:32.980 اما اونها هم فایده ای نداشتند 00:22:32.980 --> 00:22:36.740 در آخر، او به این نتیجه رسید که برای رسیدن به دانایی،ـ 00:22:36.740 --> 00:22:39.300 شفقت و بصیرت،ـ 00:22:39.300 --> 00:22:42.380 باید در خصوص معنی زندگی به تفکر بنشینه 00:22:44.580 --> 00:22:48.100 یک روز به یک درخت «بودی» رسید 00:22:48.100 --> 00:22:50.820 (یه جور درخت تنومنده) 00:22:50.820 --> 00:22:52.940 و همونجا نشست 00:22:52.940 --> 00:22:57.820 و با خودش عهد کرد که کم و بیش در همون محل ساکن بمونه 00:22:57.820 --> 00:23:02.060 تا این که اندیشه و تمرکزش 00:23:02.060 --> 00:23:06.980 او رو به یافتن راز بزرگی که دنبالش بود برسونه 00:23:20.020 --> 00:23:25.420 آرام آرام، «سیدارثا» قادر شد از حواس پرتی های دنیا رو کنار بزاره 00:23:32.820 --> 00:23:35.820 00:23:38.660 --> 00:23:40.500 ساعت به ساعت 00:23:40.500 --> 00:23:42.740 روز به روز 00:23:42.740 --> 00:23:44.580 ذهنش روشن تر می شد 00:23:52.940 --> 00:23:54.740 00:23:54.740 --> 00:23:56.700 00:23:56.700 --> 00:23:57.980 00:23:57.980 --> 00:24:02.740 در آخر، او به یک حالت آرامش درونی درخشان دست یافت 00:24:02.740 --> 00:24:04.780 آزادی معنوی ...ـ 00:24:08.940 --> 00:24:10.420 روشنی...ـ 00:24:14.980 --> 00:24:17.940 00:24:19.620 --> 00:24:24.100 داستانهای قدیمی می گن «سیدهارثا» 49 روز و 49 شب 00:24:24.100 --> 00:24:26.340 زیر درخت «بودی» نشست 00:24:26.340 --> 00:24:28.020 درست همینجا 00:24:28.020 --> 00:24:29.940 گفته می شه این درخت 00:24:29.940 --> 00:24:31.860 قلمه ای از قلمه همون درخت اصلیه 00:24:31.860 --> 00:24:35.660 یعنی یه جورایی نوه همون درخت «سیدارثا» است 00:24:38.860 --> 00:24:42.180 خود سیدارثا هم «بودا» نام گرفت 00:24:42.180 --> 00:24:43.540 یعنی «بیدار شده»ـ 00:24:45.740 --> 00:24:50.620 در کنار درختی که «سیدارثا» به تفکر نشست، معبدی ساخته شد 00:24:50.620 --> 00:24:55.500 زوار از تمام دنیا به اینجا میان؛ به «بود گایا»ـ 00:24:58.220 --> 00:25:04.780 این نزدیکترین بخش بوداییسم به چیزی شبیه به یک اورشلیم، روم یا مکه س 00:25:04.780 --> 00:25:09.340 اما ساکت، کوچک و تا حدود زیادی بَدَوی ـه 00:25:09.340 --> 00:25:11.580 00:25:11.580 --> 00:25:14.300 بودا بقیه عمرش را به سفر و تعلیم مردم گذراند 00:25:16.340 --> 00:25:19.060 ممکن است بپرسید «چطورمی توانیم 00:25:19.060 --> 00:25:25.740 ـ«در مورد زندگی و سخنان کسی که سالیان سال قبل از آن که در هند کتابی وجود داشته باشد زندگی می کرده، چیزی بدانیم؟»ـ 00:25:25.940 --> 00:25:29.060 خب؛ داستانها و سخن های جمعی 00:25:29.060 --> 00:25:33.020 که طی اونها، همه یک چیز یکسان رو لغت به لغت به ذهن می سپردند،ـ 00:25:33.020 --> 00:25:38.620 تا حدودی از مخدوش شدن و فراموشی داستانهای تاریخی جلوگیری می کنه 00:25:40.340 --> 00:25:42.740 تاریخ شفاهی همچین قدرتی داره 00:25:46.860 --> 00:25:48.580 بودا یکی از نخستین و بزرگترین 00:25:48.580 --> 00:25:52.460 متفکران بنیادگرا در تاریخ بوده 00:25:52.460 --> 00:25:57.620 در دوره ای سرشار از تغییرات اجتماعی و جنگ داخلی 00:25:57.620 --> 00:26:01.300 بودا گفت «به درون بپردازید»ـ 00:26:01.300 --> 00:26:03.780 در شرایطی که تمام آنچه که ما بهش می گیم تاریخ،ـ 00:26:03.780 --> 00:26:09.460 در خصوص فناوری و خشونته که با سرعت در یک جهت به پیش می روند،ـ 00:26:09.460 --> 00:26:12.740 بودا می گه: «نه نه نه، باید در جهت خلاف این قدم بردارید.»ـ 00:26:13.780 --> 00:26:16.420 و روشنگری مورد نظر او 00:26:16.420 --> 00:26:19.700 نه سلسله مراتبی داشت، نه خشونتی 00:26:19.700 --> 00:26:24.020 و همه رو می پذیرفت: از شاه گرفته تا گدا 00:26:29.140 --> 00:26:30.980 پاسخ بودا به جهان بی عدالت و دردناک،ـ 00:26:30.980 --> 00:26:34.260 در مقایسه با پاسخهای سایر آیینها،ـ 00:26:34.260 --> 00:26:36.740 پاسخی به شدت غیر سیاسی بود 00:26:40.900 --> 00:26:43.360 اما تقریبا در همون زمانها، در گوشه ای از اروپا 00:26:43.360 --> 00:26:46.340 در جواب به همون سوال، سیاست نقش مرکزی پیدا کرد 00:26:46.340 --> 00:26:50.620 وقتی ملت دیگری از خودشون پرسیدند: «ما باید چگونه در کنار هم زندگی کنیم؟»ـ 00:26:52.500 --> 00:26:57.460 در یونان، یکی از نخستین تجارب در تمدن غرب 00:26:57.460 --> 00:26:58.860 در حال آغاز بود 00:27:03.900 --> 00:27:06.860 رهبر این حرکت، یک پادشاه یا یک پیامبر نبود،ـ 00:27:06.860 --> 00:27:13.220 بلکه شهروندان عادیِ دولتِ‌شهریِ «آتن» بودند 00:27:13.220 --> 00:27:17.220 شهروندانی که به اندازه کافی حاکم مستبد زمانشون رو تحمل کرده بودند 00:27:20.500 --> 00:27:26.300 لذا، یک کار فوق العاده و جدید انجام دادند:ـ 00:27:26.300 --> 00:27:27.860 شاه رو انداختن بیرون 00:27:29.580 --> 00:27:32.620 اولین انقلاب دموکراتیک جهان اینجا اتفاق افتاد 00:27:32.620 --> 00:27:34.940 در «آکروپولیس» در آتن 00:27:34.940 --> 00:27:40.740 مردم اینجا در این منطقه جمع شدند و گفتند تا شاه تبعید نشه، اینجا رو ترک نمی کنند 00:27:43.140 --> 00:27:47.180 پس از این که شاه رفت، اصلاحات گسترده ای انجام شد 00:27:47.180 --> 00:27:52.740 تمام شهروندان مرد از آزادی بیان کامل در ملا عام برخوردار شدند 00:27:52.740 --> 00:27:56.180 و می تونستند تقریبا در هر موردی رای داشته باشند 00:27:56.180 --> 00:27:59.620 هر چقدر هم که فقیر یا ثروتمند بودید،ـ 00:27:59.620 --> 00:28:02.540 رای شما به یک اندازه ارزش داشت 00:28:03.940 --> 00:28:06.420 یونانی ها [برای توصیف این شیوه] دو کلمه داشتند:ـ 00:28:06.420 --> 00:28:13.140 "demos" یعنی مردم و یعنی قدرت یا حکومت "kratos" 00:28:13.140 --> 00:28:14.820 Demos kratos 00:28:14.945 --> 00:28:18.245 حکومت مردم 00:28:18.420 --> 00:28:19.740 «دموکراسی» 00:28:25.220 --> 00:28:28.980 کنار آکروپولیس، «پینکس» قرار داره، ـ 00:28:28.980 --> 00:28:32.980 همون مکانی که دموکراسی تازه متولد شده به اجرا گذاشته شد 00:28:34.740 --> 00:28:36.980 هر کسی که علاقمند به سیاست باشه،ـ 00:28:36.980 --> 00:28:41.620 اینجا رو مکان مقدسی می دونه. چون اینجا همون جاییه که 00:28:41.620 --> 00:28:45.020 شش هزار شهروند آتن می آمدند 00:28:45.020 --> 00:28:49.300 و به مباحثات و مناظرات گوش می دادند و بعد رای خودشون رو اعلام می کردند 00:28:49.300 --> 00:28:54.180 در این زمین بایر، گیاهی رویید 00:28:54.180 --> 00:28:59.380 که همه دموکراسی های دنیا، قلمه ای از همون گیاه هستند 00:28:59.404 --> 00:29:14.404 بلبل جان ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:29:20.020 --> 00:29:23.300 اما همچنان باید به خاطر داشته باشیم که 00:29:23.300 --> 00:29:27.620 نسخه دموکراسی یونانی با نسخه دموکراسی ما یکی نبود 00:29:27.620 --> 00:29:30.380 دموکراسی اونها زنها را نادیده می گرفت 00:29:30.380 --> 00:29:33.020 و برده ها رو همچنین،ـ 00:29:33.020 --> 00:29:36.820 چرا که آتن، یک جامعه برده دار بود 00:29:36.820 --> 00:29:41.440 تخمین زده میشه که به ازای هر آتنی آزاد، حداقل دو برده وجود داشتند که 00:29:41.440 --> 00:29:43.860 خاک مزارع رو شخم می زدن،ـ 00:29:43.860 --> 00:29:47.540 سنگ می بریدند، نظافت می کردند، و همه کارها بر دوش اونها بود 00:29:47.540 --> 00:29:54.780 تا مردان آتنی آزاد اینجا بنشینند و گوش بدهند و انتخاب کنند 00:29:59.020 --> 00:30:03.060 اما ظرف 20 سال، تجربه نوپای دموکراسی،ـ 00:30:03.060 --> 00:30:05.340 به کشمکشی کُشنده برخورد 00:30:05.340 --> 00:30:08.660 با همون دوستان قدیمی مون: پارس ها 00:30:13.060 --> 00:30:15.300 پارس ها بزرگترین امپراطوری جهان رو داشتند 00:30:15.300 --> 00:30:18.060 و تصمیم به تسخیر آتن گرفته بودند 00:30:18.060 --> 00:30:20.580 لذا یک نیروی تهاجمی عظیم برای این امر گسیل کردند 00:30:22.460 --> 00:30:26.380 در نزدیکی آتن، دو لشکر شاخ به شاخ شدند 00:30:26.380 --> 00:30:29.980 در ساحلی به نام «ماراتن»ـ 00:30:37.700 --> 00:30:42.980 ـ490 سال پیش از میلاد، نبرد «ماراتون»ـ 00:30:42.980 --> 00:30:46.500 مهم ترین نبرد در تاریخ جهان باستان.ـ 00:30:46.500 --> 00:30:50.860 در یک سو، لشکری آزاد و شبه نظامی 00:30:50.860 --> 00:30:55.100 که برای حقوق آزادی عقیده و بیان می جنگیدند 00:30:55.100 --> 00:30:58.700 و در سوی دیگر، لشگر یک حاکم خودکامه 00:30:59.780 --> 00:31:02.540 نتیجه نبرد «ماراتن»،ـ 00:31:02.540 --> 00:31:05.460 نه تنها سرنوشت این بخش از جهان،ـ 00:31:05.460 --> 00:31:10.180 بلکه در وجوه زیادی، طرز تفکر امروز ما رو هم تعیین می کرد 00:31:15.860 --> 00:31:20.660 تا آن زمان هیچ لشکر یونانی موفق به شکست یک لشکر پارسی در نبرد در میدانِ باز نشده بود 00:31:20.660 --> 00:31:23.820 حتی نام «پارس ها»، وحشت به دل یونانی ها می انداخت 00:31:29.380 --> 00:31:32.780 وقتی یونانی ها در صحنه محل نبرد با پارس ها روبه‌رو شدند،ـ 00:31:32.780 --> 00:31:38.740 فهمیدند که تعداد پارس ها هم خیلی بیشتر از اونهاس. حداقل دو به یک 00:31:38.740 --> 00:31:42.260 فرمانده پارس ها متقاعد شده بود که 00:31:42.260 --> 00:31:44.260 یونانی ها در برخورد با لشگر عظیم پارس ها 00:31:44.260 --> 00:31:49.260 پاسخ واضح مسئله رو برخواهند گزید و «تسلیم» خواهند شد 00:31:52.860 --> 00:31:56.260 لشگر یونانی ها، لشگری حرفه ای نبود 00:31:56.260 --> 00:32:01.220 بلکه متشکل از صنعتگران و کشاورزان و تجار 00:32:01.220 --> 00:32:04.740 و نویسندگان بود که از هم محافظت می کردند 00:32:06.220 --> 00:32:08.260 در یکی از صفوف این ارتش شبه نظامی،ـ 00:32:08.260 --> 00:32:11.420 نمایشنامه نویسی به نام «آشیلوس» حضور داشت 00:32:12.580 --> 00:32:15.500 و در کنار او، برادرش «کینگریوس».ـ 00:32:20.260 --> 00:32:24.900 فرمانده یونانی ها «میلتیادس»، یک استراتژی متهورانه در سر داشت 00:32:24.900 --> 00:32:28.860 او به نیروهاش دستور داد که نقشه ای تقریبا مسخره اجرا کنند 00:32:28.860 --> 00:32:30.980 00:32:30.980 --> 00:32:34.540 00:32:41.540 --> 00:32:43.820 00:32:48.020 --> 00:32:50.780 در مقابل لشگر یونانی ها،ـ 00:32:50.780 --> 00:32:54.100 پارس ها با تحیر نظاره گر بودن 00:32:54.100 --> 00:32:58.380 یونانی ها دقیقا داشتند همون کاری رو می کردن که هیچ با عقل جور در نمی آمد:ـ 00:32:58.380 --> 00:33:00.020 اونا حمله کردن 00:33:02.020 --> 00:33:04.900 00:33:04.900 --> 00:33:07.340 لشکر پارس ها که کاملا برتر بود 00:33:07.340 --> 00:33:10.140 حتما تاکتیک یونانی ها رو یک خودکشی می دید 00:33:11.260 --> 00:33:13.340 اما در دل این دیوانگی، یک روش وجود داشت 00:33:13.340 --> 00:33:18.060 خب، آتنی ها حتما تعدادشون خیلی کمتر بود 00:33:18.060 --> 00:33:21.420 اما «میلیتادس» یک نقشه فریبنده داشت 00:33:23.100 --> 00:33:27.420 او به عمد صف اول لشکر یونانی ها رو از افراد ضعیف تر چیده بود 00:33:27.420 --> 00:33:29.500 00:33:31.500 --> 00:33:35.780 پارس ها به گمان این که کار خیلی راحتی در پیش خواهند داشت به صف اول زدند 00:33:35.780 --> 00:33:39.660 حالا «میلتادیس» دستور حمله از جناحین رو صادر کرد 00:33:39.660 --> 00:33:44.500 او به بالهای لشکر دستور داد تا مثل گاز انبر عمل کنند 00:33:44.500 --> 00:33:47.620 و دشمن پارسی رو قیچی کنند 00:33:49.580 --> 00:33:51.700 و آروم آروم اونها رو فشار بدهند تا بمیرند 00:33:59.580 --> 00:34:01.020 اون روز در ماراتن 00:34:01.020 --> 00:34:04.340 شش هزار سرباز پارسی قتل عام شدند 00:34:08.500 --> 00:34:12.380 اما در مقابل فقط 200 آتنی کشته شدند 00:34:14.380 --> 00:34:17.300 که برادر «آشیلوس» هم در بین کشته شدگان بود 00:34:17.300 --> 00:34:21.060 00:34:31.020 --> 00:34:33.980 همه یونانی هایی که در نبرد «ماراتون» کشته شدند،ـ 00:34:33.980 --> 00:34:36.980 به عنوان قهرمان در خاطر یونانی ها موندن 00:34:36.980 --> 00:34:40.100 در تاریخ یونان باستان، اجساد این سربازان 00:34:40.100 --> 00:34:44.100 تنها اجسادی است که به شهر برگردونده نشدند 00:34:44.100 --> 00:34:47.100 اونها در همان محلی که مردند، یعنی در آوردگاه ماراتن 00:34:47.100 --> 00:34:49.660 به خاک سپرده شدند 00:34:50.900 --> 00:34:54.540 و حالا بعد از 2500 سال،ـ 00:34:54.540 --> 00:34:57.220 اونا هنوز اینجان 00:34:57.220 --> 00:35:02.620 در زیر یک تل ساده و فروافتاده خاک پوشیده از چمن 00:35:03.740 --> 00:35:11.520 می تونید بنایی رو تصور کنید که از این بنا، به بناهای پرشکوه حاکمان مستبد، بی شباهت تر باشه؟ 00:35:14.780 --> 00:35:19.100 اما برگردیم به همون روز خارق العاده، خطر اصلا تمام نشده بود 00:35:20.100 --> 00:35:22.860 پارس های باقیمانده به کشتی هاشون برگشتند 00:35:22.860 --> 00:35:24.680 و از راه دریا به سمت آتن راه افتادند 00:35:24.680 --> 00:35:29.300 حالا یونانی های خسته باید برمی گشتند 00:35:29.300 --> 00:35:32.720 تا از شهرشون دفاع کنند، قبل از این که پارس ها به اونجا برسن 00:35:37.500 --> 00:35:41.940 بُدو رو ی بیست و شش مایلی قهرمانانه لشکر یونان 00:35:41.940 --> 00:35:45.420 برای بازگشت و دفاع از شهرشون 00:35:45.420 --> 00:35:49.220 امروز در بازی های المپیک گرامی داشته میشه.ـ 00:35:49.220 --> 00:35:53.540 سخت ترین آزمون شجاعت و استقامت:ـ 00:35:53.540 --> 00:35:55.180 «دوی ماراتن» 00:35:59.100 --> 00:36:02.780 سربازان یونانی دقیقا به موقع به شهر رسیدند 00:36:02.780 --> 00:36:06.260 و ناوگان پارسی دور زد و به خونه برگشت 00:36:07.620 --> 00:36:10.140 سرباز جوان یونان، «آشیلوس»،ـ 00:36:10.140 --> 00:36:12.420 تبدیل به یکی از نمایشنامه نویسان بزرگ تاریخ شد 00:36:15.620 --> 00:36:17.300 00:36:27.220 --> 00:36:32.380 بنای «پارثنون»، بنای محدبی که یکی از دستاوردهای معماری یونان محسوب میشه،ـ 00:36:32.380 --> 00:36:37.560 پیشکشی قابل توجه برای قدردانی از پیروزی آتنی‌ها در برابر پارس‌ها ست 00:36:41.460 --> 00:36:45.060 اگر پارس ها در نبرد ماراتون پیروز می شدند 00:36:45.060 --> 00:36:47.980 امروز دنیای ما دنیای متفاوتی بود 00:36:47.980 --> 00:36:51.500 اون وقت فرهنگ یونانی ها فقط یک پانویس در کتاب های تاریخ بود 00:36:51.500 --> 00:36:53.820 و هر چقدر هم ما به دموکراسی می رسیدیم 00:36:53.820 --> 00:36:56.580 باز هم مطمئنا اسمش رو «دموکراسی» نمی گذاشتیم 00:36:57.980 --> 00:37:01.060 اما اون پیروزی به آتنی ها 00:37:01.060 --> 00:37:03.900 بالاترین حد از 00:37:03.900 --> 00:37:08.140 اعتماد به نفس و درخشندگی فرهنگی رو داد 00:37:19.300 --> 00:37:22.620 بله، این قصه، قصه یک جنگه 00:37:22.620 --> 00:37:26.820 اما روزی، روزگاری طلایی ای بود 00:37:28.220 --> 00:37:29.700 که اینجا اتفاق افتاد 00:37:37.300 --> 00:37:40.820 در شرایطی که یونانی ها مشغول توسعه دادن ایده دموکراسی بودند 00:37:40.820 --> 00:37:45.140 در شرق جهان، مجموعه ارزشهای کاملا متفاوتی در حال شکل گیری بود 00:37:47.060 --> 00:37:52.380 این تفکر جدید هم در روزگار پریشانی و آشوب متولد شد 00:37:56.660 --> 00:38:00.180 ـ500 سال پیش از میلاد، بیشتر سرزمینهایی که امروز اونها رو به نام «چین» می شناسیم،ـ 00:38:00.180 --> 00:38:03.580 تحت غلبه سلسله «ژو» بود:ـ 00:38:03.580 --> 00:38:07.260 سلسله ای از حکام که چند صد سال فرمانروایی کرده بودند.ـ 00:38:11.100 --> 00:38:16.000 اما حالا، کشور در خطر چند پاره شدن و تبدیل به چند ایالت رقیب قرار داشت 00:38:16.380 --> 00:38:19.940 خطر جنگ، خبر غالب اون دوران بود 00:38:22.700 --> 00:38:27.580 در این سالهای لرزش و دلواپسی، مردی برخاست که دیدگاهی واضح 00:38:27.580 --> 00:38:30.860 برای رسیدن به یک جهان امن‌تر، مهربان‌تر و منظم تر داشت 00:38:35.180 --> 00:38:36.780 مردی که یک کارمند بود،ـ 00:38:36.780 --> 00:38:40.580 یک مامور اداری، که به بالا راه پیدا کرده بود.ـ 00:38:40.580 --> 00:38:43.460 مشهوره که غذاهای خودش رو دوست داشت 00:38:43.460 --> 00:38:47.620 و از این که می تونست در نوشیدن قناعت کنه به خودش می بالید.ـ 00:38:47.620 --> 00:38:50.900 چینی ها اون رو به نام «کونگ فو-تزو» می شناسند 00:38:50.900 --> 00:38:53.900 ما بهش میگیم «کنفسیوس».ـ 00:38:56.820 --> 00:39:01.580 ـ«کنفسیوس» در دادگاه «لو» در شرق چین کار می کرد 00:39:05.100 --> 00:39:09.180 او یکی از پیروان مکتبی بود که آرزوی یک جامعه خوب،ـ 00:39:09.180 --> 00:39:11.820 و ثبات در رسوم گذشته رو داشتند.ـ 00:39:11.820 --> 00:39:17.820 او شاهد این امر بود که استانداردهای انضباطی، رفتاری و احترام از مسیر خودشون خارج می شدن 00:39:18.940 --> 00:39:21.260 ـ«بدون حس احترام،ـ 00:39:21.260 --> 00:39:25.180 چه تفاوتی میان انسان و جانوران هست؟»ـ 00:39:27.380 --> 00:39:31.260 کنفسیوس فکر می کرد که بهترین راه برای بازسازی یک جامعه خوب،ـ 00:39:31.260 --> 00:39:34.940 اون بود که مردم رو به اجرای درست مناسک تشویق کنیم 00:39:34.940 --> 00:39:40.140 خب؛ اجرای درست مناسک یعنی اجرای درست مراسمهای عزاداری، قدردانی و دعا،ـ 00:39:40.140 --> 00:39:44.460 اجرای درست جشنها و سالگردها،ـ 00:39:44.460 --> 00:39:47.500 حتی راه درست غذاخوردن و لباس پوشیدن.ـ 00:39:47.500 --> 00:39:49.060 این موضوع، موضوع ساده ای نیس.ـ 00:39:49.060 --> 00:39:51.340 در جامعه سنتی چین 00:39:51.340 --> 00:39:56.700 یک فرد متشخص باید حدود سه هزار قاعده مختلف رو آموزش می دید 00:39:57.700 --> 00:40:03.700 با این حال، کنفسیوس معتقد بود که این یک جنگ مقدس اخلاقی بود و ضرورت داشت 00:40:06.620 --> 00:40:09.420 کنفسیوس کارزاری از اصلاحات رو آغاز کرد 00:40:09.420 --> 00:40:13.780 تا استانداردهای دادگاه رو بهبود بده و به موفقیتهایی هم دست یافت 00:40:15.380 --> 00:40:20.860 اما بعد از اون، کنفسیوس از طرف استاد خودش دچار چالشهایی شد 00:40:27.300 --> 00:40:31.500 استاد با دیدن چند فاحشه جدید که خیلی دلفریب بودن، ـ 00:40:31.500 --> 00:40:35.860 شروع کرد به نادیده گرفتن وظایفش 00:40:35.860 --> 00:40:40.580 جلسات رو کنسل می کرد و کار رو ناتموم ول می کرد 00:40:40.580 --> 00:40:43.260 کنفسیوس فکر می کرد که اگر یک الگوی خوب 00:40:43.260 --> 00:40:44.900 در بالای هرم نباشه،ـ 00:40:44.900 --> 00:40:46.980 دیگه به بقیه امیدی نیس 00:40:53.340 --> 00:40:56.100 00:40:58.140 --> 00:41:00.900 کنفسیوس که احساس یاس کامش رو تلخی کرده بود،ـ 00:41:00.900 --> 00:41:05.220 وسایلش رو جمع و دادگاه رو ترک کرد 00:41:07.100 --> 00:41:10.820 اون با یکی از مهم ترین بحرانهای میانسالی 00:41:10.820 --> 00:41:12.940 در تاریخ ایده‌ئولوژی مواجه شد 00:41:12.940 --> 00:41:18.700 اون در اواسط دهه پنجاه زندگیش، کاملا مطمئن بود که شکست خورده 00:41:18.700 --> 00:41:22.260 در حالی که داشت چین رو دچار یک دگرگونی می کرد 00:41:29.620 --> 00:41:34.460 کنفسیوس مثل «بودا» در هند به جاده زد 00:41:34.460 --> 00:41:37.140 او در سرزمین چین سفر می کرد 00:41:37.140 --> 00:41:40.620 گوش می داد، درس می داد و پیرو جمع می کرد.ـ 00:41:40.620 --> 00:41:45.460 او متقاعد شده بود که اعمال افراد در مقیاسهای کوچک 00:41:45.460 --> 00:41:49.460 قادره شکل کل جامعه رو تعیین کنه 00:41:49.460 --> 00:41:53.500 بنابراین، پیروانش رو بر اون داشت که به سنت ها احترام بزارن 00:41:53.500 --> 00:41:59.140 برای خانواده هاشون احترام قائل باشن و از قواعد باستانی موجود برای رفتار خوب پیروی کنن 00:41:59.140 --> 00:42:01.740 «به خود و دیگران احترام کنید» 00:42:01.740 --> 00:42:04.260 ـ«که انجام ندادن آن ....»ـ 00:42:04.260 --> 00:42:07.060 ـ«آنچه که دوست ندارید کسی در حق شما انجام دهد،ـ 00:42:07.060 --> 00:42:09.540 ـ در حق دیگری انجام ندهید»ـ 00:42:17.100 --> 00:42:20.420 کنفسیوس در سن 72 سالگی مُرد 00:42:20.420 --> 00:42:24.220 و داستان او به نظر با شکست تموم شد 00:42:24.220 --> 00:42:27.860 در حالی که این طور نبود. چون شاگرداش 00:42:27.860 --> 00:42:32.380 گفته ها و تعالیم عاقلانه اون رو در کتابی به نام «گزیده» نوشتند 00:42:34.780 --> 00:42:39.540 پس از مرگ او، پیروانش عقاید او رو با موفقیت چشمگیری گسترش دادند 00:42:39.540 --> 00:42:42.300 آیینی به وجود اومد 00:42:42.500 --> 00:42:47.140 که نهایتا فرمانروایان چین هم قواعد اون رو قبول کردند 00:42:52.700 --> 00:42:57.820 فلسفه اجتماعی کنفسیوس در جامعه چین ریشه دواند 00:42:57.820 --> 00:43:01.980 با گذشت زمان، این فلسفه عمیقا در نهادهای دولتی حل شد 00:43:04.780 --> 00:43:10.080 تعالیم کنفسیوس نسل به نسل در میان کارمندان چینی منتقل شد 00:43:11.060 --> 00:43:15.140 و امپراطوران تا صدها سال قواعدی اداری داشتند 00:43:15.140 --> 00:43:21.000 که به شدت کاراتر، موثرتر و عادلانه تر از همه اَشکال غربی اون بود 00:43:25.340 --> 00:43:28.180 ـ2400 سال بعد از مرگش،ـ 00:43:28.180 --> 00:43:32.660 عقاید کنفسیوس هنوز هم در چین امروز وجود دارن.ـ 00:43:32.660 --> 00:43:34.940 00:43:34.940 --> 00:43:37.420 00:43:39.500 --> 00:43:43.660 کسانی که ایده هایی بالاتر از کمونیسم رو دنبال می کنن 00:43:43.660 --> 00:43:45.140 یا به مادی گرایی صرف اکتفا نمی کنن،ـ 00:43:45.140 --> 00:43:49.660 تعالیم کنفسیوس در خصوص اخلاق و رفتار خوب 00:43:49.660 --> 00:43:53.300 هنوز هم درس مهمی برای نسل های بعدی تلقی میشه 00:43:53.300 --> 00:43:55.740 00:43:58.700 --> 00:44:02.300 ایده های کنفسیوس، پاسخی به بی نظمی بود 00:44:02.300 --> 00:44:07.260 و تمدن چین رو متمایز تر و اصیل تر 00:44:07.260 --> 00:44:08.820 حتی یگانه کرد.ـ 00:44:11.260 --> 00:44:14.820 اما در مدیترانه، داستانی که پیش رو بود دقیقا برعکس بود 00:44:17.020 --> 00:44:20.260 00:44:20.260 --> 00:44:24.940 مدتی بعد، تعارض تمدن های رقیب رو در مقابل هم قرار می داد 00:44:28.420 --> 00:44:32.900 در سال 356 پیش از میلاد، یک افسانه متولد شد 00:44:32.900 --> 00:44:35.420 او نوعی جدید از برپاکنندگان امپراطوری می شد 00:44:39.740 --> 00:44:44.220 این طور که در افسانه ها هست، وقتی بچه بود،ـ 00:44:44.220 --> 00:44:48.060 یک اسب وحشی رام نشدنی به بارگاه پدرش در مقدونیه آورده شده بود.ـ 00:44:49.140 --> 00:44:54.100 پسر به پدرش التماس کرد که بزاره اون اسب وحشی رو رام کنه 00:44:55.020 --> 00:44:59.780 پسر متوجه شده بود که اسب از سایه خودش می ترسه 00:45:03.900 --> 00:45:07.860 00:45:09.580 --> 00:45:12.820 اسم اسب «بوسیفالوس» بود 00:45:12.820 --> 00:45:16.780 البته پسره هم بزرگ شد و اسمش شد 00:45:17.980 --> 00:45:20.380 اسکندر کبیر 00:45:20.380 --> 00:45:25.820 اسکندر با داستانهای قهرمانان آثار «هومر» در جنگهای «تروآ» بزرگ شد 00:45:27.580 --> 00:45:30.620 اون فرزند راستین عصر طلایی یونان بود 00:45:32.740 --> 00:45:36.220 پدرش فیلسوف بزرگ «ارسطو» رو استخدام کرده بود 00:45:36.220 --> 00:45:39.020 و ازش خواسته بود تا مکتب کوچکی 00:45:39.020 --> 00:45:42.300 اینجا در بخش دورافتاده مقدونیه درست کنه 00:45:42.300 --> 00:45:44.340 ارسطو اینجا به مدت سه سال 00:45:44.340 --> 00:45:46.980 به شدت مشغول تعلیم اسکندر جوان بود:ـ 00:45:46.980 --> 00:45:49.460 تعلیم همه چیز از تاریخ تا جغرافی،ـ 00:45:49.460 --> 00:45:51.660 ریاضی و فلسفه.ـ 00:45:51.660 --> 00:45:56.100 و یکی از چیزایی که شروع به فریفتن اسکندر کرد،ـ 00:45:56.100 --> 00:45:58.420 داستانهای پارس ها بود 00:46:01.940 --> 00:46:05.220 کوروش کبیر تبدیل به یکی از اسطوره‌های ذهن اسکندر شد 00:46:06.940 --> 00:46:09.220 پدرش بهش گفت: «پسرم ـ 00:46:09.220 --> 00:46:13.020 به دنبال پادشاهی ای باش که شایسته تو باشه 00:46:13.020 --> 00:46:16.060 مقدونیه برای تو خیلی کوچیکه»ـ 00:46:17.420 --> 00:46:21.060 پس از قتل پدرش، اسکندر در سن 20 سالگی 00:46:21.060 --> 00:46:23.380 پادشاه مقدونیه شد.ـ 00:46:23.380 --> 00:46:28.180 می گن جاه طلبی امپراطورانه‌ش نامتناهی بود 00:46:30.500 --> 00:46:33.260 بعد از اون که کار یونان مستقل رو یک سره کرد،ـ 00:46:33.260 --> 00:46:35.420 به ترکیه امروزی زد 00:46:35.420 --> 00:46:38.180 به سمت خاورمیانه و بعد مصر رفت 00:46:38.180 --> 00:46:41.020 بعد از اون به دشمن قدیمی رسید: ایران 00:46:41.020 --> 00:46:45.540 و بعد ادامه داد و به سمت افغانستان و مرزهای هند رفت 00:46:47.820 --> 00:46:49.780 با جنگ و تسخیر،ـ 00:46:50.980 --> 00:46:58.920 اسکندر 70 شهر در شمال آفریقا و در آسیا، به سبک یونانی بنا نهاد 00:46:59.620 --> 00:47:04.380 و زبان مشترک امپراطوری اسکندر، تبدیل به یونانی شد 00:47:10.300 --> 00:47:14.760 سربازان مقدونی اسکندر، هر جا که فرستاده شدند، دشمنان او رو تار و مار کردن 00:47:15.940 --> 00:47:18.060 اما اسکندر هم مثل اسطوره‌ش، کوروش،ـ 00:47:18.060 --> 00:47:21.940 مجذوب مردمی بود که تحت فرمانرواییش بودن 00:47:21.940 --> 00:47:26.500 اون فکر کرد که اگه سنن متفاوت اون مردم رو در کنار هم قرار بده،ـ 00:47:26.500 --> 00:47:32.300 می تونه یک نوع جدید از امپراطوریِ تقریبا چندفرهنگی درست کنه 00:47:32.300 --> 00:47:37.540 کوروش کبیر فقط حکومت مستبدانه رو با رواداری در هم آمیخته بود 00:47:37.540 --> 00:47:40.300 اما اسکندر می خواست بیشتر از اینها پیش بره 00:47:40.300 --> 00:47:44.740 و سنن مقدونی ها و یونانی ها رو 00:47:44.740 --> 00:47:46.340 با رسوم پارس ها، -در واقع- ممزوج کنه 00:47:46.340 --> 00:47:50.140 به همین دلیل شروع کرد به پوشیدن لباسهای ایرانی 00:47:50.140 --> 00:47:52.740 و گذاشتن تاجهای پادشاهی ایرانی 00:47:52.740 --> 00:47:56.140 و حتی مردم رو مجبور کرد مثل رسم آسیایی ها،ـ 00:47:56.140 --> 00:47:58.140 جلوش به خاک بیفتند 00:47:58.140 --> 00:47:59.900 لذا تعجب آور هم نیس 00:47:59.900 --> 00:48:04.680 که ژنرالهای مقدونی رک و روراست اسکندر 00:48:04.680 --> 00:48:09.140 از شیوه اشتباه لباس پوشیدنش و رفتارهای خارجی او ناراحت بشن 00:48:10.900 --> 00:48:14.420 حتی دوست مورد اعتماد اسکندر، «کلیتوس» همـ 00:48:14.420 --> 00:48:16.060 عقیده داشت اسکندر داره زیاده روی می کنه 00:48:16.060 --> 00:48:18.220 ـ اســکــــندر! ـ کلیتوس؟ 00:48:18.220 --> 00:48:21.420 ـ«کلیتوس» رهبر سواره نظام مقدونیه بود 00:48:21.420 --> 00:48:25.020 اون یک بار جون اسکندر رو در نبردی نجات داده بود 00:48:27.660 --> 00:48:32.740 حالا همین دوست داشت به اسکندر متلک می گفت که: تو بیشتر پارسی تا یونانی 00:48:35.580 --> 00:48:41.180 در تمام یونان، مقدونی ها معروف به شرابخواری بودند 00:48:41.180 --> 00:48:43.580 و اسکندر هم از این قاعده مستثنا نبود 00:48:44.980 --> 00:48:46.900 00:48:48.860 --> 00:48:52.700 اما اون دعوا بیشتر از جنجالهای معمولی مستها پیش رفت 00:49:17.300 --> 00:49:19.460 گفته میشه بعد از مرگ «کلیتوس»،ـ 00:49:19.460 --> 00:49:23.940 اسکندر سه روز گریه کرد و روزه گرفت 00:49:25.140 --> 00:49:30.180 اما بعد از اون سه روز، ناگهان اشکهاشو پاک کرد و لشکرش رو اونقدر به پیش برد 00:49:30.180 --> 00:49:34.660 تا امپراطوریش تبدیل به بزرگترین امپراطوری تاریخ جهان شد 00:49:39.420 --> 00:49:42.900 او برای ایجاد پیوند بین مردمش، بیش از اینها هم سعی کرد 00:49:42.900 --> 00:49:46.540 تا فرهنگهای یونانی و آسیایی رو در هم بیامیزه 00:49:46.540 --> 00:49:50.980 خودش نه با یکی، که با دو شاهزاده آسیایی ازدواج کرد 00:49:50.980 --> 00:49:55.500 و همین منطق رو برای نیروهاش هم دیکته کرد 00:49:55.500 --> 00:49:59.700 اسکندر عروسی بسیار بزرگی برای ازدواج سربازان مقدونی 00:49:59.700 --> 00:50:01.640 و زنان ایرانی بر پا کرد 00:50:01.640 --> 00:50:04.060 و جهیزیه طلایی سخاوتمندانه ای بهشون هدیه داد 00:50:04.060 --> 00:50:08.900 همین شیوه ازدواج همینطور در سلسله مراتب ارتش مقدونی پیش رفت 00:50:08.900 --> 00:50:12.180 اسکندر امیدوار بود بچه های این ازدواجها 00:50:12.180 --> 00:50:17.980 فرمانروایانی برای امپراطوری جدیدش باشند - در واقع ازدواجی میان شرق و غرب 00:50:20.900 --> 00:50:25.900 اسکندر می خواست زنهای این چندصد زوج یونانی و ایرانی 00:50:26.020 --> 00:50:29.220 آغازی بر نسل مردمانی جنگنجو باشه 00:50:29.220 --> 00:50:32.900 که تا سالیان دور در آینده، حافظ امپراطوری او باشند 00:50:34.180 --> 00:50:37.740 اما یک سال پس از این ازدواجهای انبوه، در سن 32 سالگی 00:50:37.740 --> 00:50:41.580 اسکندر مُرد - عده ای می گن مسموم شده بود 00:50:41.580 --> 00:50:46.380 عده ای هم می گن او نه به شکل یک قهرمان و از تب تیفوئید مُرد 00:50:51.380 --> 00:50:56.380 امپراطوری غول پیکر اسکندر در میان جانشینانش که با هم دشمن بودند، تقسیم شد 00:50:56.380 --> 00:51:00.060 اما گسترش زبان و فرهنگ یونانی 00:51:00.060 --> 00:51:05.620 از آتن تا سوریه، شمال آفریقا و تا اون سوی افغانستان ادامه پیدا کرد 00:51:05.620 --> 00:51:07.340 و فرهنگ یونان باستان،ـ 00:51:07.340 --> 00:51:12.460 معماری و افسانه های اون، شعر و فلسفه اون، ـ 00:51:12.460 --> 00:51:15.140 جهان کلاسیک 00:51:15.140 --> 00:51:17.180 و بعدها تمام غرب رو شکل داد 00:51:18.700 --> 00:51:24.700 در یک نگاه به تاریخ انسان، امپراطوری اسکندر به اندازه یک ضربان قلبه 00:51:24.700 --> 00:51:27.100 یا یک پوک سیگار 00:51:27.100 --> 00:51:32.740 اما او به نوعی مثل یک قلم موی غول پیکر، خونین و فرهنگی عمل کرد 00:51:32.740 --> 00:51:38.300 که جهان یونان رو با جهان پارس در هم آمیخت 00:51:40.180 --> 00:51:44.580 و داستان او ما رو یاد این حقیقت تلخ می ندازه 00:51:44.580 --> 00:51:46.940 که جنگ هر چقدر وحشتناک هم باشه،ـ 00:51:46.940 --> 00:51:51.380 یکی از بزرگترین ابزارهای ایجاد تغییر در تاریخ انسانه.ـ 00:51:54.380 --> 00:51:57.620 اسکندر برای به دست آوردن امپراطوریش،ـ 00:51:57.620 --> 00:52:00.900 تمام ساکنان حکومت دموکراتیک یونان رو به کناری جارو کرد 00:52:00.900 --> 00:52:03.980 اما چالش بزرگتر برای ایده دموکراسی،ـ 00:52:03.980 --> 00:52:06.800 فقط ناشی از نیروی نظامی نبود 00:52:07.100 --> 00:52:12.020 بلکه سختی بی پاداشی بود که برای اداره یک جامعه باز باید تحمل می کردید 00:52:13.900 --> 00:52:17.900 این چالش هشتاد سال قبل 00:52:17.900 --> 00:52:19.940 نه توسط یک قهرمان می گسار با شکوه 00:52:19.940 --> 00:52:24.140 بلکه توسط پیرمردی با سوالهای عجیب و غریب به وجود آمد 00:52:24.140 --> 00:52:27.020 سئوالاتی که تا امروز هنوز پرسیده می شن 00:52:28.740 --> 00:52:34.420 ـ400 سال پیش از میلاد، آتن در این دوران جای سرورانگیزی نبود 00:52:34.420 --> 00:52:38.620 جنگ ثروتش رو با خود برده بود 00:52:38.620 --> 00:52:43.120 و کشمکش‌های اجتماعی دموکراسی جوانش رو.ـ 00:52:43.120 --> 00:52:46.040 سلاطین در مدت کوتاهی قدرت رو به چنگ آورده بودن 00:52:46.140 --> 00:52:49.820 و برای سرکوب صدای شهروندان فقیر از ابزار ترور استفاده می کردن 00:52:50.020 --> 00:52:55.380 وقتی دموکراسی دوباره بازگشت، خودش رو در محاصره [فکری] دید 00:52:58.100 --> 00:53:02.180 یکی از منتقدان بی‌پرده ی دموکراسی،ـ 00:53:02.180 --> 00:53:05.420 سقراط فیلسوف بود 00:53:06.460 --> 00:53:10.260 امروز ما سقراط رو به عنوان پدر فلسفه می شناسیم 00:53:10.260 --> 00:53:14.260 بنیانگزار سنتی که افلاطون و ارسطو اون رو ادامه دادند 00:53:16.620 --> 00:53:19.100 اما در اون زمان در آتن،ـ 00:53:19.100 --> 00:53:22.180 اون رو شخصی خطرناک محسوب می کردند:ـ 00:53:22.180 --> 00:53:27.580 مخالفی که خطری حقیقی برای دموکراسیِ تحت فشار بود 00:53:29.420 --> 00:53:33.340 او به دانشجوهاش یاد داد که همه چیز رو زیر سوال ببرن 00:53:35.020 --> 00:53:39.740 او اعتقاد داشت که آموختن پرسشگری برای پرسیدن سوالهای چالش انگیز 00:53:39.740 --> 00:53:42.420 برای تشکیل یک تمدن بالغ ضروری بود 00:53:42.420 --> 00:53:47.460 به همین خاطر، سقراط شروع کرد به سقلمه زدن و نیشگون گرفتن دموکراسی آتنی.ـ 00:53:47.460 --> 00:53:50.180 [سقراط می گفت] رهبران سیاسی فاقد اخلاق بودند 00:53:50.180 --> 00:53:53.940 و بعضی رای دهنده ها هم احمق تر از اون بودن که درست رای بدهند 00:53:55.260 --> 00:53:57.300 این حرفها، حرفهای خطرناکی بود 00:53:57.300 --> 00:54:01.220 و شاگردان محبوب سقراط، از جمله اشراف 00:54:01.220 --> 00:54:03.980 که بعدا بر علیه دموکراسی انقلاب کردند هم 00:54:03.980 --> 00:54:06.980 خودشون تبدیل به حکام مستبد شدند 00:54:11.020 --> 00:54:15.480 بزرگترین مشکل برای دموکراسی های آینده، هیچ وقت مشکلِ سیستم رای گیری نبوده 00:54:15.480 --> 00:54:18.180 یا مشکل نهادها 00:54:18.180 --> 00:54:20.940 (اگر چه که درست کردن اینها هم کار سختیه).ـ 00:54:20.940 --> 00:54:27.460 بلکه مشکل اونها نحوه برخورد جامعه ی باز با منتقدانی بوده، که نهایتا قصد براندازی دارند.ـ 00:54:27.460 --> 00:54:31.100 سقراط دموکراتهای آتنی رو به چالش می کشید 00:54:31.100 --> 00:54:34.060 تا به جواب این سوال برسه.ـ 00:54:34.060 --> 00:54:37.100 وقتی دموکراسی در خطره،ـ 00:54:37.100 --> 00:54:42.200 تا چه مرزی، به اصول خود در زمینه آزادی عقیده و بیان پایدار خواهید موند؟ 00:54:43.460 --> 00:54:48.780 کِی به سانسور و سرکوب رو میارید؟ 00:54:49.820 --> 00:54:57.260 تا سال 399 پیش از میلاد، مسئولان از سوالهای عجیب و غریب سقراط به ستوه اومده بودند 00:54:59.900 --> 00:55:04.940 00:55:04.940 --> 00:55:08.540 وحشت اونها رو برداشت و سقراط رو بازداشت کردند 00:55:10.940 --> 00:55:17.820 سقراط به اتهام فاسد کردن جوانان شهر 00:55:17.820 --> 00:55:20.260 و تلاش برای براندازی دولت محاکمه شد 00:55:20.260 --> 00:55:24.140 سقراط با وادار کردن دادگاه به روبه‌رو شدن با آثار سانسورگری خودشون،ـ 00:55:24.140 --> 00:55:27.900 دادگاه رو اندکی به سخره گرفت 00:55:27.900 --> 00:55:31.500 او مقصر شناخته شد 00:55:31.500 --> 00:55:34.020 حکم دادگاه، مرگ بود 00:55:37.220 --> 00:55:39.800 در آتن، حکم مرگ با وادارکردن زندانی 00:55:39.800 --> 00:55:42.020 به نوشیدن یک نوشیدنی زهرآگین اجرا می شد:ـ 00:55:42.020 --> 00:55:45.860 عصاره سمی درخت شوکران.ـ 00:55:45.860 --> 00:55:49.660 سقراط می تونست به راحتی حکم تبعید رو انتخاب کنه 00:55:49.660 --> 00:55:53.100 که این راه احتمالا منتقدانش رو هم به سادگی از این مخمصه [فکری، فلسفی] نجات می داد 00:55:53.100 --> 00:55:56.420 اما اصول سقراط اجازه این کار رو بهش نمی داد.ـ 00:55:56.420 --> 00:55:59.740 بنابراین او با همسر و خانوادش خداحافظی کرد 00:55:59.740 --> 00:56:04.820 و در حالی که دانشحوهاش دوروبرش بودن، به آرامی آماده مردن شد 00:56:07.980 --> 00:56:12.580 این سرانجام از این که دهنش رو ببنده یا در ریاکاری زندگی کنه بهتر بود 00:56:19.020 --> 00:56:25.620 کنفسیوس می گفت جامعه خوب جامعه ای منظم و مطیعه 00:56:25.620 --> 00:56:30.820 سقراط می گفت جامعه خوب، جامعه ای مجادله انگیز، مخالف و باز بود 00:56:41.620 --> 00:56:46.100 با تفکر در مورد تفاوتهای امروز چین با جهان غرب،ـ 00:56:46.100 --> 00:56:49.460 واضحه که این داستانهای باستانی،ـ 00:56:49.460 --> 00:56:52.340 در جهان کنونی هم حضور دارند 00:56:54.140 --> 00:56:55.780 باید هم وجود داشته باشند 00:56:58.860 --> 00:57:03.540 یکی از بزرگترین تراژدی های یونان، مرگ سقراط بود 00:57:03.540 --> 00:57:08.900 اون نشون داد که حتی این جامعه شگفت انگیزِ شجاعِ متفکرِ پیشرو هم 00:57:08.900 --> 00:57:12.500 بر این باوره که بعضی سوالها زیادی خطرناک هستند و نباید پرسیده بشن 00:57:12.500 --> 00:57:18.780 و این که حتی بزرگترین انسانها هم نمی تونند افکارشون رو کاملا آزادانه بیان کنند.ـ 00:57:18.780 --> 00:57:23.660 سقراط همه جوامع باز رو با همین سئوال تنها گذاشت:ـ 00:57:23.660 --> 00:57:28.180 وقتی احساس می کنید مخالفان جدا شما رو در معرض خطر قرار دادند،ـ 00:57:28.180 --> 00:57:32.100 زمانهایی که احساس می کنید آزادی های خودتون زیر سئوال هستند،ـ 00:57:32.100 --> 00:57:36.700 آیا مخالفان رو محبوس می کنید؟ آیا دهن اونها رو می بندید؟ 00:57:36.700 --> 00:57:42.180 آتن باستان جواب این سوال رو نداشت؛ ما هم نداریم 00:57:43.300 --> 00:57:44.860 در برنامه بعد ...ـ 00:57:44.860 --> 00:57:48.180 واژه ها و شمشیر 00:57:48.180 --> 00:57:51.380 الله ...ـ 00:57:51.380 --> 00:57:54.140 چه کسی فرمانروای جهان خواهد شد؟ 00:57:54.140 --> 00:57:56.500 پادشاهان و امپراطورها ...ـ 00:57:58.060 --> 00:57:59.700 یا خدایان مختلف؟ 00:58:00.900 --> 00:58:04.460 اگه می خواید یه مقدار بیشتر در این مورد بدونید که چطور اطلاعات تاریخی رو به دست میاریم،ـ 00:58:04.460 --> 00:58:09.540 می تونید یه کتابچه رایگان سفارش بدید به اسم «How do they know» 00:58:09.540 --> 00:58:14.460 برای این کار با شماره 0845 366 0255 تماس بگیرید 00:58:14.460 --> 00:58:19.540 bbc.co.uk/history یا برید به 00:58:19.540 --> 00:58:22.360 برسید Open University و لینکها رو دنبال کنید تا به 00:58:22.700 --> 00:58:33.440 ..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::. 00:58:33.464 --> 00:58:43.464 بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.