WEBVTT 00:00:05.820 --> 00:00:10.020 اواخر تابستان 1498، میلان 00:00:11.080 --> 00:00:14.320 ـ«لئوناردو داوینچی»، آخرین قلم موها را 00:00:14.320 --> 00:00:17.760 برای رسم یکی از تصاویر نماد رونسانس اعظم به بوم می زند.ـ به دوره‌ی اوج هنرهای تجسمی در ایتالیای زمان رونسانس گفته می شود (1490 تا 1527 م) 00:00:20.400 --> 00:00:24.800 این دوره نه تنها دوره‌ای سرنوشت ساز در تاریخ هنر،ـ 00:00:24.800 --> 00:00:29.080 که دوره‌ای حساس برای تمدنهای رقیب در جهان بود.ـ 00:00:29.080 --> 00:00:32.160 بعد از قرنها کسادی نسبی،ـ 00:00:32.160 --> 00:00:36.520 حالا اروپا خانه پویاترین فرهنگ جهان شده بود 00:00:38.400 --> 00:00:40.040 چـرا؟ 00:00:40.040 --> 00:00:42.640 پاسخهای این سئوال کمی دور از انتظار هستند 00:00:45.800 --> 00:00:48.440 داستان خیزش اروپا 00:00:48.440 --> 00:00:51.000 از عصری که به اون «عصر تاریکی» می گفتند،ـ 00:00:49.201 --> 00:00:53.174 اندرو مار 00:00:51.000 --> 00:00:54.600 غالبا به صورت داستانی کاملا اروپایی روایت میشه.ـ 00:00:54.600 --> 00:00:58.240 یه جورایی همون شکوه دوره کلاسیک بازیافته میشه 00:00:58.240 --> 00:01:01.480 و مجسمه ها و نقاشی ها 00:01:01.480 --> 00:01:05.240 بهتر میشن و کلیساها پرزرق و برق تر میشن 00:01:05.240 --> 00:01:07.760 و پادشاهان قدرت‌مند‌تر میشن. و خلاصه 00:01:07.760 --> 00:01:10.000 زنده باد اون اروپایی ها.ـ 00:01:10.000 --> 00:01:11.040 ولی این جورهام نبود 00:01:13.080 --> 00:01:19.640 اروپا مغلوب تمدن چین و تمدن مسلمانها شده بود 00:01:19.640 --> 00:01:22.840 و فقط با یادگیری 00:01:22.840 --> 00:01:27.560 و بعد، استفاده از بدشانسی دیگران بود 00:01:27.560 --> 00:01:30.200 که اروپا رشد کرد و درخشان شد 00:01:30.200 --> 00:01:34.320 00:01:36.120 --> 00:01:41.040 ظهور اروپا با وحشی‌گری گسترده در سرزمینهای دور همراه میشه 00:01:41.040 --> 00:01:44.240 00:01:45.480 --> 00:01:48.960 فرهنگهای دیگری که اروپایی ها تقریبا نمی شناختند...ـ 00:01:51.120 --> 00:01:52.720 ... تهاجم به شرق ... 00:01:53.680 --> 00:01:56.120 ـ... و محاصره های گسترده 00:01:56.120 --> 00:01:57.600 00:02:00.280 --> 00:02:04.680 فرهنگهای اندکی هستند که فقط با تکیه رو پای خودشون از جا بلند شدند 00:02:04.680 --> 00:02:06.640 [بلکه] اونها ایده های رقبا رو می دزدند 00:02:06.640 --> 00:02:11.120 در راههایی که دیگران به جا گذاشتند، حرکت می کنند 00:02:11.120 --> 00:02:15.160 تمدنها فقط در مرکز خودشون شکل نمی گیرند 00:02:15.160 --> 00:02:20.000 بلکه در حومه خودشون، در مرزهای خودشون هم شکل می گیرند 00:02:20.000 --> 00:02:27.120 در فضاهای خالی ای که در اونها یک روز ناگهان چیز غیرمنتظره‌ای رخ می ده 00:02:27.144 --> 00:02:37.144 ..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:02:38.294 --> 00:02:41.594 تــاریـخ جــهان به روایت اندرو مار 00:02:43.520 --> 00:02:47.720 این قسمت: «به سمت نـور» 00:02:48.760 --> 00:02:51.840 پس از سقوط روم در قرن 5 پس از میلاد 00:02:51.840 --> 00:02:56.600 اروپا در هم ریخت، خوش‌بینی‌ش متوقف شد 00:02:58.640 --> 00:03:01.680 مهاجران عجیب و غریب، از شرق به اروپا سرازیر شدند 00:03:01.680 --> 00:03:06.080 شهرها کوچیک شدند، یاد گرفتن از خاطرها پاک شد 00:03:08.320 --> 00:03:13.000 حیات، نه از مناطق مرکزی قدیمی، بلکه از مرزهای اروپا پدیدار شد 00:03:18.000 --> 00:03:21.040 و هیچ ملتی سرزنده تر 00:03:21.040 --> 00:03:23.080 و ناخونده تر 00:03:23.080 --> 00:03:24.640 از وایکینگها نبودند.ـ 00:03:32.760 --> 00:03:35.960 با گذر از دریاها و اقیانوسها به وسیله قایقهای تخت 00:03:35.960 --> 00:03:39.280 وایکینگ‌ها تا همین تاریخ تونسته بودند ...ـ 00:03:39.280 --> 00:03:44.520 ـ...جزایر بریتانیا، ایسلند و فرانسه رو مرعوب و مستعمره خودشون کنند.ـ 00:03:44.520 --> 00:03:47.080 اونها حتی به گرینلند و آمریکای شمالی هم رسیده بودند 00:03:48.920 --> 00:03:53.240 حالا اونها به سمت سرزمینهای قلب اروپای شرقی به راه فتاده بودند 00:03:54.600 --> 00:03:57.920 00:03:57.920 --> 00:04:01.200 وقتی صحبت از تمدن میشه،ـ 00:04:01.200 --> 00:04:06.800 وایکینگهای نروژ، سوئد و دانمارک، خاطرات خوبی از خودشون به جا نزاشتن 00:04:06.800 --> 00:04:14.120 اروپایی ها اونها رو متجاوزانی چپاولگر و کفاری بی رحم می دونستند.ـ 00:04:14.120 --> 00:04:19.120 اونها در دعاهاشون می گفتند «خدایا ما رو از غضب نورسها [اسکاندیناویایی‌ها] حفظ کن»ـ 00:04:22.440 --> 00:04:26.280 بله؛ اونها حمله می کردند و حتما تا حدودی هم چپاول می کردند 00:04:26.280 --> 00:04:28.560 اما دلیل اهمیت وایکینگها 00:04:28.560 --> 00:04:32.960 اینه که بزرگترین استعداد اونها، ثبات بخشیدن بود 00:04:37.200 --> 00:04:39.880 یک روز صبح در سال 882 00:04:39.880 --> 00:04:43.520 گروهی اوسلاو در یک بنگاه تجاری در کیِف،ـ 00:04:43.520 --> 00:04:49.560 در شرف ملاقات با این استعداد عجیبِ مردمان شمال بودند 00:04:55.360 --> 00:04:57.200 ما می دونیم بعدش چه اتفاقی افتاد 00:04:57.200 --> 00:05:00.520 تمام و کمال؛ از طریق اسناد مکتوب 00:05:00.520 --> 00:05:03.680 اگر چه که فقط روایت وایکینگها در دست ما هست.ـ 00:05:03.680 --> 00:05:05.600 که بهشون می گفتن «روس» ها.ـ 00:05:06.680 --> 00:05:11.560 در زیرزمین «صومعه غارها» در کیِف، پایتخت اوکراین 00:05:11.560 --> 00:05:15.960 پلکانی پر از سلولها و کلیساهای زیرزمینی هست 00:05:15.960 --> 00:05:19.760 -آخرین آرامگاه راهبان مومیایی شده- 00:05:22.200 --> 00:05:24.640 در اوایل قرن 10، اینجا 00:05:24.640 --> 00:05:30.560 عده ای راهب دست به کار نوشتن چیزی شدند که بعدها به نام تاریخچه اولیه روسیه شناخته شد 00:05:35.160 --> 00:05:37.840 نکته فوق العاده در خصوص این تاریخچه اینه که 00:05:37.840 --> 00:05:40.120 از زبان وایکینگها روایت میشه 00:05:40.120 --> 00:05:43.920 کاملا واضحه که دیدگاه وایکینگها اینجا موندگار شد 00:05:43.920 --> 00:05:48.480 و داستان تاریخچه اینه که قبائل محلی اوسلاو، قانون نداشتند 00:05:48.480 --> 00:05:50.680 و با همدیگه می جنگیدند 00:05:54.280 --> 00:05:58.120 بنابراین رفتن پیش «روس» ها و گفتند 00:05:58.120 --> 00:06:02.640 سرزمین ما بزرگ و غنی ـه، اما نظم نداره 00:06:03.640 --> 00:06:06.400 بیاید و حاکم ما بشید 00:06:11.080 --> 00:06:15.280 خب، واقعا احتمالش هست که درخواست اونها انقدر مودبانه بوده باشه؟ 00:06:15.280 --> 00:06:18.560 نـــه. اما می دونیم وایکینگها اومدن 00:06:22.120 --> 00:06:27.760 در راس تیم اکتشافی‌شون، شخصی بود به نام «اولگ»: شاهزاده‌ی وایکینگ و رهبر «روس»ها.ـ 00:06:28.920 --> 00:06:32.520 اون حالا ادعای حکومت بر کیِف داشت 00:06:32.520 --> 00:06:34.720 «تکلم به زبان نورس» 00:06:37.320 --> 00:06:39.160 00:06:48.840 --> 00:06:50.240 00:06:50.240 --> 00:06:52.840 00:06:52.840 --> 00:06:57.760 ـ«اولگ» که پیروز شده بود، خودش رو شاهزاده‌ی جدیدِ کیف نامید 00:06:59.160 --> 00:07:03.760 و کیِف تبدیل شد به پایتخت شاهنشاهیِ منطقه ای که معروف شد به 00:07:03.760 --> 00:07:05.880 سرزمین «روس»ها 00:07:07.000 --> 00:07:08.960 یا اونی که امروز بهش می گیم 00:07:08.960 --> 00:07:10.840 روسیه 00:07:12.720 --> 00:07:14.200 ـ«کیِف» هنوز پیروزی «اولگ» رو جشن می گیره 00:07:14.200 --> 00:07:18.720 و اون رو لحظه بنیان نهاده شدن خودش می دونه. و کاملا هم همینطوره 00:07:18.720 --> 00:07:23.840 چون دستاورد اولگ این بود که همه قبائل اطراف رو با هم متحد کرد 00:07:23.840 --> 00:07:26.320 و اونها رو مجبور به پرداخت خراج کرد 00:07:26.320 --> 00:07:29.040 حالا اولگ و وایکینگها، گلوگاه تمام تجارتهایی که 00:07:29.040 --> 00:07:31.840 از شمال به جنوب صورت می گرفت رو در دست داشتند.ـ 00:07:36.160 --> 00:07:41.280 بسیاری از تمدنهای بزرگ بر کرانه رودها پدید اومدند 00:07:41.280 --> 00:07:42.640 اینجا در «دنیپر»،ـ 00:07:42.640 --> 00:07:46.560 از شمال، پشم و موم و برده می بردند جنوب 00:07:46.560 --> 00:07:52.240 و نقره -که از معادن افغانستان توسط تمدن جدید و قدرتمند اسلام استخراج می شد،ـ 00:07:52.240 --> 00:07:54.340 به شمال می رفت.ـ 00:07:55.440 --> 00:07:58.440 در دهانه «دنیپر»، دریای سیاه قرار داشت؛ 00:07:58.440 --> 00:08:02.480 دروازه ای به بزرگترین و ثروتمندترین شهر در اروپا:ـ 00:08:02.480 --> 00:08:04.920 ـ«میکلاگارد»:ـ 00:08:04.920 --> 00:08:08.100 نامی که وایکینگها برای «قسطنطنیه» به کار می بردند.ـ 00:08:10.400 --> 00:08:13.440 معدنی از تجارت و فکرهای نو.ـ 00:08:13.440 --> 00:08:17.520 این شهر، خانه کلیسای ارتودوکس یونان هم بود.ـ 00:08:20.280 --> 00:08:22.840 00:08:26.600 --> 00:08:29.080 یک قرن پس از تولدش،ـ 00:08:29.080 --> 00:08:32.760 ـ«کیِف» هنوز هم مثل بنیانگزاران وایکینگش، کافر بود 00:08:34.680 --> 00:08:38.120 حاکم وقت، «ولادیمیر» بزرگ 00:08:38.120 --> 00:08:41.360 یه کم مرد مذهبی ای نبود 00:08:41.360 --> 00:08:46.680 یکی از تاریخ‌نویسان به اون لقب «دائم الزّنا» داده بود 00:08:48.440 --> 00:08:51.760 اما «ولادیمیر» تصمیمش بر این بود که شهری که بخواد موفق باشه 00:08:51.760 --> 00:08:55.520 باید یکی از این ادیان نوظهورِ مُد روز داشته باشه 00:08:55.520 --> 00:08:59.920 به همین خاطر، تصمیم گرفت به روش عجیب و غریب خودش یکی رو انتخاب کنه 00:09:01.160 --> 00:09:04.960 گفته میشه که اون از نمایندگان کلیسای روم،ـ 00:09:04.960 --> 00:09:08.800 مسیحیت ارتدوکس یونانی، یهودیت و اسلام خواست که 00:09:08.800 --> 00:09:11.160 پیشش بروند و متقاعدش کنند 00:09:11.160 --> 00:09:13.720 «یالّا، بحث کنید، منُ متقاعد کنید» 00:09:13.720 --> 00:09:16.880 جنگنجوی قدیمی وایکینگ کاملا مجذوب اسلام شده بود 00:09:16.880 --> 00:09:21.820 تا این که شنید اسلام آوردن شامل کنار گذاشتن الکل هم میشه و به همین دلیل به مسلمونا گفت:ـ 00:09:21.820 --> 00:09:23.680 «خیلی خب؛ شما سوختید» 00:09:23.680 --> 00:09:28.000 اون در آخر، مسیحیت ارتدوکس رو برگزید 00:09:28.000 --> 00:09:31.400 و شروع به ساخت اولین کلیسای سنگی در «کیِف» کرد 00:09:31.400 --> 00:09:32.920 این، تصمیم مهمی بود 00:09:32.920 --> 00:09:38.080 چون اکثر چیزهایی که در موردِ ظاهرِ روسیه ی قدیم در ذهن داریم،ـ 00:09:38.080 --> 00:09:43.640 یعنی گنبدهای پیازی شکل، کشیشها و صومعه ها و نمادها،ـ 00:09:43.640 --> 00:09:46.840 همه به تصمیم «ولادیمیر» بر می گردند 00:09:57.240 --> 00:10:00.480 کاری که او در تجارت شروع کرد -پشم و نقره-،ـ 00:10:00.480 --> 00:10:04.840 در فرهنگ، معماری و دین به بار نشست.ـ 00:10:04.840 --> 00:10:06.880 تا قرن دهم،ـ 00:10:06.880 --> 00:10:11.800 اروپا یک مرز شرقی مسیحی داشت که وایکینگها اون رو رسم کرده بودند 00:10:11.800 --> 00:10:14.560 و تا امروز هم وجود داره.ـ 00:10:18.840 --> 00:10:24.960 در درون این مرزها، اروپای مسیحی هنوز ساده لوح و یه کم متکبر بود 00:10:27.160 --> 00:10:32.160 علی الخصوص در مقایسه با فرهنگ پویا و فکری ای که 00:10:32.160 --> 00:10:35.160 در مناطق گسترده ی تحت لوای اسلام در حال رشد بود 00:10:40.520 --> 00:10:44.120 سال 827 00:10:44.120 --> 00:10:49.880 یک تیم منجمین و ریاضیدانان در صحرای «سنجار» مشغول کار بودند 00:10:49.880 --> 00:10:51.840 در شمال غرب عراق.ـ 00:10:51.840 --> 00:10:55.600 رهبر تیم «محمد بن موسی الخوارزمی» بود 00:10:55.600 --> 00:10:58.680 یک منجم ازبک از «بیت الحکمة»،ـ 00:10:58.680 --> 00:11:02.280 که یک مرکز عظیم علمی اسلامی در بغداد بود.ـ 00:11:02.280 --> 00:11:06.280 و قلب تمدن نوی مسلمانان 00:11:17.560 --> 00:11:23.020 الخوارزمی، با یکی از بزرگترین سوالات علمی اون زمان دست به گریبان بود 00:11:23.080 --> 00:11:27.520 و داشت تلاش می کرد اندازه دقیق محیط زمین رو به دست بیاره 00:11:32.480 --> 00:11:35.960 این سفر سرتاسر صحرا، تازه مرحله اول یک پروژه‌ای بود 00:11:35.960 --> 00:11:40.640 که به دستور خلیفه بغداد، «مأمون» انجام می شد 00:11:40.640 --> 00:11:44.360 که از خوارزمی خواسته بود درک علمی فوق‌العاده ش رو 00:11:44.360 --> 00:11:47.120 برای رسم یک نقشه دقیق جهان به کار ببره 00:11:47.120 --> 00:11:51.640 که پهنه‌ی عظیم امپراطوری اسلامی رو نشون بده.ـ 00:11:56.440 --> 00:12:00.720 سرزمینهای اسلام تا همون موقع، وسعتی بیشتر از امپراطوری روم داشت.ـ 00:12:02.080 --> 00:12:06.880 در قرن نهم، حاکمان مسلمان بیش از 30 میلیون تبعه داشتند 00:12:06.880 --> 00:12:12.160 که از شرق تا پاکستان امروز و از غرب تا اسپانیا کشیده شده بود 00:12:21.320 --> 00:12:27.040 این عصر، عصر اسلامِ سختکوش، جوان و پرسشگره.ـ 00:12:27.040 --> 00:12:30.160 که کتب باستانی رو از سرتاسر جهان جمع آوری می کرد 00:12:30.160 --> 00:12:35.040 و تلاش می کرد اونها رو بفهمه و در علم و ریاضی پیشرفت کنه 00:12:35.040 --> 00:12:38.320 این، عصر طلایی اسلامه.ـ 00:12:43.520 --> 00:12:48.200 ایده الخوارزمی این بود که زاویه خورشید با زمین رو اندازه بگیره 00:12:48.200 --> 00:12:51.160 تا این زاویه یک درجه تغییر کنه.ـ 00:12:51.160 --> 00:12:57.800 او به این نتیجه رسید که افرادش برای رسیدن به تغییر یک درجه ای زاویه نور خورشید [تقریبا] 104 کیلومتر طی مسیر کرده اند 00:12:57.800 --> 00:13:00.600 او فقط با داشتن چندتا تیرک و یک دستگاه برنجی ساده،ـ 00:13:00.600 --> 00:13:06.920 محیط زمین رو برابر با [تقریبا] 38 هزار کیلومتر حساب کرد؛ 00:13:06.920 --> 00:13:09.200 عددی که به شکل قابل توجهی 00:13:09.200 --> 00:13:12.760 به اندازه دقیق محیط زمین نزدیکه.ـ 00:13:17.000 --> 00:13:23.800 ـ«الخوارزمی» شروع به تهیه یه سری نمودار کرد که بیش از 2000 شهر و برجستگی جغرافیایی رو 00:13:23.800 --> 00:13:27.800 در سراسر امپراطوری اسلام فهرست می کرد.ـ 00:13:30.920 --> 00:13:36.000 او در حال واقع کردن انقلابهایی در مثلثات و حساب 00:13:36.000 --> 00:13:38.480 و توضیح اونها در کنار همدیگه بود.ـ 00:13:38.480 --> 00:13:41.840 کتابهای او تا صدها سال بعد مورد استفاده قرار می گرفتند 00:13:41.840 --> 00:13:45.640 تخصص واقعی او بحث الگوریتمها بود.ـ 00:13:45.640 --> 00:13:50.120 در واقع نام «الگوریتم» از معادل لاتین نام خود او گرفته شد: «آلگوریثمی»ـ 00:13:50.120 --> 00:13:54.800 و البته که الگوریتم‌ها جزء اساسی برنامه‌نویسی نوین کامپیوتری هستند 00:13:54.800 --> 00:13:57.640 پس هر وقت گوشی موبایلتون رو بر می دارید،ـ 00:13:57.640 --> 00:14:02.600 یادتون باشه که یک مسلمان ازبک قدیمی توش مخفی شده.ـ 00:14:06.840 --> 00:14:11.440 در این زمان، جهان اسلام، اروپای مسیحی رو محاصره کرده بود 00:14:11.440 --> 00:14:16.080 شهر «کوردوبا»ی اسپانیا تبدیل به یک پاسگاه مرزی شکوهمند 00:14:16.080 --> 00:14:20.240 در مرز جهان اسلام شده بود؛ و دومین شهر بزرگ دنیا 00:14:20.240 --> 00:14:22.360 بعد از بغداد بود.ـ 00:14:23.880 --> 00:14:30.780 این شهر درخشان،ـ خاری در چشم پادشاهی‌های مسیحیِ نزار و کثیف شمال اروپا بود.ـ 00:14:35.920 --> 00:14:38.640 در مرکز شهر، مسجد اعظم قرار داشت 00:14:40.360 --> 00:14:42.000 که در نمازخانه‌ش 00:14:42.000 --> 00:14:47.760 ـ850 ستون از سنگ‌های مرمر، عقیق و یشم می درخشیدند 00:14:47.760 --> 00:14:51.640 ترکیب تصویری ستونهای رومی،ـ 00:14:51.640 --> 00:14:56.360 و درختان نخل در یک واهه دورافتاده.ـ 00:14:56.360 --> 00:14:59.320 یک معماری تلفیقی.ـ 00:15:02.840 --> 00:15:08.440 گفته می شد کتابخانه‌ی شاهی کوردوبا 400 هزار جلد کتاب داره 00:15:08.440 --> 00:15:13.720 در همین زمان، بزرگترین کتابخانه مسیحی، چندصد کتاب داشت.ـ 00:15:15.280 --> 00:15:19.840 در محل برخورد شرق و غرب، ایده‌ها به اشتراک گذاشته شدند.ـ 00:15:21.920 --> 00:15:28.940 مکانهایی مانند کوردوبا، در جمع آوری اخبار از یک بخش از جهان و انتقال اون به سایر نقاط، بسیار عالی بودند 00:15:29.000 --> 00:15:31.880 بنابراین آموزه های یونان باستان، فلسفه یهودیت 00:15:31.880 --> 00:15:36.480 ریاضیات هندی، ستاره شناسی و مهندسی اسلامی 00:15:36.480 --> 00:15:39.760 دست به دست، به دنیای مسیحیت رسیدند.ـ 00:15:39.760 --> 00:15:43.920 در آخر داستان، مسیحیون پادشاهی «اندلوس» رو ویران می کردند؛ 00:15:43.920 --> 00:15:49.440 اما اول، مشعل دانش رو به دست سایر اروپایی ها رسوندند...ـ 00:15:49.440 --> 00:15:56.760 تا دوره ای که ما عصر تاریکی می نامیم، به دست اسپانیای مسلمان روشن بشه.ـ 00:16:02.800 --> 00:16:05.600 به این جا که می رسیم، ممکنه فکر کنید 00:16:05.600 --> 00:16:08.920 که جهان اسلام همینطوری به پیشرفت ادامه داد 00:16:08.920 --> 00:16:12.640 و آینده، آینده ای علمی و از آنِ مسلمانان شد.ـ 00:16:17.920 --> 00:16:24.440 حالا این که چرا این طور نشد، دلیلش باز هم یک داستان حاشیه ای دیگه است 00:16:24.440 --> 00:16:28.280 که در یک سرزمین دورافتاده سرسبز و جنگلی رخ داد.ـ 00:16:30.720 --> 00:16:34.640 داستان انسان رو میشه به سادگی بیان کرد.ـ 00:16:34.640 --> 00:16:37.360 اول، «شکارچی-گردآوردندگان»، بعد کشاورزها 00:16:37.360 --> 00:16:40.160 بعد شهرهای کوچیک بعد بزرگ و بقیه ماجرا.ـ 00:16:40.160 --> 00:16:45.800 اما گروهی از مردم هستند که جاشون در این داستان خالیه 00:16:45.800 --> 00:16:48.560 یعنی عشایر 00:16:48.560 --> 00:16:53.600 اونا در چمنزارهایی زندگی می کنند که برای کشاورزی، زیادی ضعیف هستند 00:16:53.600 --> 00:16:57.520 اما برای چرای گوسفند و گاو و بز عالی اند.ـ 00:16:57.520 --> 00:17:00.200 به همین خاطر، عشایر فصل به فصل جاشونُ عوض می کردند 00:17:00.200 --> 00:17:05.360 از نظرهای مختلف میشه گفت عشایر مردمانی هستند که به آروم‌ترین نحو ممکن روی زمین به پیش می رن 00:17:05.360 --> 00:17:08.920 و کمترین چیزهای ممکن رو پشت سرشون رها می کنند.ـ 00:17:08.920 --> 00:17:12.240 اما هر قاعده ای یک استثنا داره.ـ 00:17:16.720 --> 00:17:19.800 در قرن دوازدهم، دشت مغولستان 00:17:19.800 --> 00:17:24.320 خانه صدها قبیله رقیب عشایر بود.ـ 00:17:24.320 --> 00:17:30.280 بعد در این جهان دشمنی و خشونت، پسری متولد شد.ـ 00:17:30.280 --> 00:17:32.920 اسم اون «تیموژین» بود 00:17:32.920 --> 00:17:35.360 «تکلم به زبان مغولی» 00:17:37.160 --> 00:17:42.320 وقتی «تموژین» نه سال داشت، پدرش توسط یکی از قبائل رقیب مسموم شد 00:17:42.320 --> 00:17:44.600 «تکلم به زبان مغولی» 00:17:47.640 --> 00:17:52.360 مغولِ جوان، مادر و برادرانش، که طرد شده بودند، با خوشه چینی و شکار 00:17:52.360 --> 00:17:54.040 زنده موندند.ـ 00:18:03.320 --> 00:18:07.120 «تکلم به زبان مغولی» 00:18:10.240 --> 00:18:15.000 ـ«تیموژین» هیچ وقت درسی که مادرش بهش داده بود رو فراموش نمی کرد 00:18:18.640 --> 00:18:20.800 ـ«برادرانی که جدا از هم باشند،...ـ 00:18:20.800 --> 00:18:24.560 ـ«مثل یک تیر تک و تنها به راحتی می شکنند...ـ 00:18:24.560 --> 00:18:30.520 ـ«اما برادرانی که در کنار هم باشند، رودر روی دنیا هم بایستند، مثل یه دسته تیر 00:18:30.520 --> 00:18:32.160 «نمیشه شکستشون.» 00:18:35.080 --> 00:18:37.920 اتحاد، قدرت به بار می‌آره 00:18:39.920 --> 00:18:43.000 این یک خط آموزه حکمت آمیز 00:18:43.000 --> 00:18:47.320 بنیان همه اون چیزهایی شد که «تیموژین» به دست خواهد آورد 00:18:52.680 --> 00:18:58.360 وقتی بزرگتر شد، «تیموژین» جنگید و عرصه رو برای رهبری قبیله ش خالی کرد 00:19:01.520 --> 00:19:04.640 اما اونچه می خاست، بیش از این حرفها بود.ـ 00:19:06.040 --> 00:19:10.800 بزرگترین دستاورد «تیموژین» متحد کردن قبائل دشت بود 00:19:10.800 --> 00:19:15.480 وقتی اونها رو شکست می داد، به جای این که به اونها تبعید و خفت پیشکش کنه،ـ 00:19:15.480 --> 00:19:22.040 بهشون پیشنهاد برادری و سهم داشتن در غنائم جنگهای آینده می داد 00:19:22.040 --> 00:19:24.280 چیزی طول نکشید 00:19:24.280 --> 00:19:30.120 قبائل رقیب در هم ذوب شدند و تبدیل به ملتی یگانه شدند 00:19:30.120 --> 00:19:33.880 یک ارتش واحد که در کنار هم می راندند و می جنگیدند.ـ 00:19:38.880 --> 00:19:44.160 در 1206، «تیموژین» صاحب یک لقب شد:ـ ـ«خانِ جهان»، یا 00:19:44.160 --> 00:19:46.480 «چنگیز خان» 00:19:51.920 --> 00:19:57.320 و شروع به گستردن امپراطوری خودش به ورای مغولستان کرد 00:19:57.320 --> 00:20:01.080 در عرض تنها شش سال، لشکر او شمال چین رو جارو کرد 00:20:01.080 --> 00:20:04.880 و در 1215، شهر پکن رو غارت کرد تا مغولها به سلاحهایی دست پیدا کنند 00:20:04.880 --> 00:20:07.320 که تا اون موقع به چشم هم ندیده بودند.ـ 00:20:09.480 --> 00:20:13.080 شکست دادن چین، دست «چنگیزخان» رو 00:20:13.080 --> 00:20:15.920 به فناوریهای نظامی فوق العاده‌ی اون روز رسوند 00:20:15.920 --> 00:20:21.160 دژکوبهای عظیم، نرده‌بانهای بزرگ، کمانهای صلیبی غول پیکر 00:20:21.160 --> 00:20:24.680 و منجنیق که می تونست گلوله های آتشین پرتاب کنه.ـ 00:20:32.320 --> 00:20:35.920 با افزودن چین به امپراطوریش،ـ 00:20:35.920 --> 00:20:38.640 چنگیز لشگرش رو به سمت غرب روانه کرد.ـ 00:20:38.640 --> 00:20:41.480 و به آسیای مرکزی لشکر کشید 00:20:41.480 --> 00:20:44.360 تا رودرروی بزرگترین نیروی رقیبش بایسته:ـ 00:20:44.360 --> 00:20:46.120 نیروی اسلام 00:20:50.400 --> 00:20:53.680 در بهار سال 1220 00:20:53.680 --> 00:20:58.080 مغولها به پاسگاه باشکوه امپراطوری اسلام در مرز شرقی این امپراطوری رسیدند 00:20:58.080 --> 00:21:00.160 به شهر بخارا 00:21:02.040 --> 00:21:05.780 بخارا مانند مرو، بغداد و سمرقند 00:21:05.780 --> 00:21:11.220 از جمله شهرهایی بود که هسته غنی و آینده ساز جهان اسلام رو می شد در اون پیدا کرد 00:21:13.280 --> 00:21:15.080 00:21:17.920 --> 00:21:22.600 اما بخارا هیچ وقت چیزی مانند مغولها به چشم ندیده بود.ـ 00:21:23.920 --> 00:21:27.360 ترکیب فناوری چینی ها 00:21:27.360 --> 00:21:33.520 و سواران عشایرِ لشکر منضبط و وحشت‌آور چنگیزخان 00:21:33.520 --> 00:21:38.840 نوعی جدید از ارتش ساخته بود، ـ و نوعی جدید از تهدید 00:21:45.200 --> 00:21:49.320 محاصره بخارا 15 روز طول کشید 00:21:49.320 --> 00:21:52.520 تا بالاخره شهر، زجرکشان به تسلیم تن داد 00:21:55.000 --> 00:21:58.920 وقتی چنگیزخان به بخارا وارد شد، لشکرش به هیچ کس رحم نکرد 00:22:05.400 --> 00:22:12.060 مثل همیشه، با پیشکش نخستین زنان اسیر،ـ به چنگیزخان تبریک گفته شد 00:22:17.480 --> 00:22:20.400 بخارا فقط آغاز کار بود.ـ 00:22:20.400 --> 00:22:25.960 شهرهای باارزش مسلمانان، یکی پس از دیگری ویران می‌شدند 00:22:27.560 --> 00:22:31.760 تا سال 1223، ماموریت تخریب چنگیز خان در امپراطوری اسلام 00:22:31.760 --> 00:22:35.960 در بخش آسیای مرکزی تکمیل شد 00:22:40.560 --> 00:22:45.080 در عرض 20 سال، امپراطوری مغول‌ها از پکن در شرق 00:22:45.080 --> 00:22:48.560 تــــــــا سرزمین «روس»ها در غرب کشیده شده بود 00:22:48.560 --> 00:22:50.880 تقریبا تا دروازه های وین.ـ 00:22:50.880 --> 00:22:53.600 باور چنگیزخان به قدرت برآمده از اتحاد 00:22:53.600 --> 00:22:57.920 به تشکیل وسیع ترین امپراطوری تاریخ منتهی شد.ـ 00:23:00.560 --> 00:23:05.880 بزرگترین امپراطور جنگاور تاریخ، امروز در سرزمین مادری‌ش یک قهرمان ملیه 00:23:05.880 --> 00:23:11.920 و با این مجسمه 40 متری بهش احترام گذاشته میشه و یادش جاودان نگه داشته میشه.ـ 00:23:15.640 --> 00:23:18.000 اما به نظر میاد چنگیزخان 00:23:18.000 --> 00:23:21.000 با داشتن اون همه فتوحات و زنان همخوابه،ـ 00:23:21.000 --> 00:23:24.720 یه جورای دیگه ای به جاودانگی رسیده باشه.ـ 00:23:24.720 --> 00:23:32.540 در سال 2003، دانشمندان یک نشانه ژنتیکی خاص در مردان اروپا و آسیا کشف کردند 00:23:32.720 --> 00:23:37.040 که ریشه اون برمی گرده به چیزی کمتر از 1000 سال پیش 00:23:37.040 --> 00:23:41.640 در منطقه ای در نزدیکی منطقه امپراطوری مغولها.ـ 00:23:41.640 --> 00:23:48.960 اونها به این نتیجه رسیدند که احتمالا 16 میلیون نفر از مردان امروز 00:23:48.960 --> 00:23:54.600 واقعا نسبی از شیرهای چنگیزخان دارند.ـ 00:24:00.960 --> 00:24:05.680 با محو کردن قلب تمدن اولیه مسلمانان،ـ 00:24:05.680 --> 00:24:09.720 چنگیز خان راه رو برای بخش دیگری از جهان هموار کرد 00:24:09.720 --> 00:24:11.800 تا رشدش رو آغاز کنه:ـ 00:24:12.560 --> 00:24:14.000 اروپای مسیحی 00:24:21.040 --> 00:24:26.760 در صدساله پس از مرگ چنگیزخان، مبادلات بین شرق و غرب گسترش پیدا کرد 00:24:26.760 --> 00:24:32.520 دوره ای صلح‌آمیز که با نام «پاکس منگولیکا» [لاتینی معادل صلح مغول] شناخته میشه 00:24:38.320 --> 00:24:43.040 پارچه های پرزرقُ برق و ادویه جات تُند، از زمانهای باستان، راه خودشون رو از طریق جاده ابریشم 00:24:43.040 --> 00:24:46.600 به اروپا باز کرده بودند.ـ اما سرزمینهایی که اینها از اونجا می‌اومد،ـ 00:24:46.600 --> 00:24:49.960 یعنی چین و در واقع کل خاور دور،ـ 00:24:49.960 --> 00:24:53.200 هنوز برای غرب به صورت سرزمینهایی اسرارآمیز باقی مونده بودند.ـ 00:24:53.200 --> 00:24:59.320 بعد از پیروزی های چنگیز خان، جاده ابریشم برای استفاده اجانب هم باز شد 00:25:00.920 --> 00:25:06.360 و به زودی، آتش تصورات اروپایی ها رو روشن کرد 00:25:15.000 --> 00:25:17.920 جنوآ، سال 1298 00:25:19.880 --> 00:25:22.920 دو زندانی سیاسی در یک سلول در زندان.ـ 00:25:25.240 --> 00:25:29.600 یکی «روستیکلو» از شهر پیزا، نویسنده داستانهای عامیانه 00:25:29.600 --> 00:25:35.720 و دیگری ... یک ونیزی حرّاف که داستان فوق‌العاده ای برای گفتن داشت 00:25:35.720 --> 00:25:39.200 «تکلم به ایتالیایی» 00:25:39.200 --> 00:25:45.480 مارکوپولو، اون نویسنده‌ی ماهری که دنبالش می گشت رو در «روستیکلو» پیدا کرده بود 00:25:50.080 --> 00:25:55.360 مارکوپولو از اون بازرگانان مدرن و ماجراجوی اروپایی بود 00:25:55.360 --> 00:25:58.600 و ونیز داشت تبدیل می شد به قطب اساسی تجارت 00:25:58.600 --> 00:26:02.240 بین اروپا و بقیه جهان.ـ 00:26:05.960 --> 00:26:10.680 موفقیت ونیز در این راه، مرهون روحیه بی‌باک تجاری اونها بود 00:26:10.680 --> 00:26:16.560 و یک ناوگان دریایی انبوه در کارگاه کشتی سازی معروف ونیز: آرسناله.ـ 00:26:21.280 --> 00:26:28.160 اما ونیزی ها بیشتر به معامله علاقه داشتند تا لشکرکشی.ـ 00:26:28.160 --> 00:26:35.040 در جهانی که دیوانه طعم‌های خارجی بود،ـ برای انجام سودآورترین معاملات، باید به شرق سفر می کردید 00:26:38.360 --> 00:26:43.280 ناوگان ونیزی ها ارتباط تنگاتنگی با یک شبکه عظیم تجاری داشت 00:26:43.280 --> 00:26:45.480 که در دست مسلمانان بود.ـ 00:26:45.480 --> 00:26:48.680 و معاملات در اون، نه تنها با مبادله برده، که با مبادله الوار،ـ 00:26:48.680 --> 00:26:53.760 پشم، نمک و ادویه‌جات ارزشمند صورت می گرفت.ـ 00:26:55.480 --> 00:27:01.120 همین الانشم، جهانِ مارکوپولوی جوان، طعم و بوی دارچین،ـ 00:27:01.120 --> 00:27:05.880 جوز، ادویه میخک و فلفل می داد 00:27:05.880 --> 00:27:10.600 این در واقع طعم و بوی شرق بود.ـ 00:27:10.600 --> 00:27:15.960 او از بچگی رویای این رو داشت که در جاده باستانی ابریشم سفر کنه 00:27:15.960 --> 00:27:17.640 که به چین می رسید.ـ 00:27:20.680 --> 00:27:24.520 در 1271، در سن 17 سالگی، پیشنهادی بهش داده شد 00:27:24.520 --> 00:27:28.240 که موقعیتی تکرار نشدنی به او می داد تا همراه پدرش و عموش سفر کنه.ـ 00:27:29.240 --> 00:27:34.360 او از ونیز به سمت شرق به راه افتاد در حالی که حامل سلام و تحیات قوی ترین مرد در غرب اروپا 00:27:34.360 --> 00:27:37.420 یعنی پاپ گرگوری دهم بود.ـ 00:27:39.760 --> 00:27:44.480 اغلب اروپایی ها در طول عمرشون بیشتر از چند کیلومتر از محل تولدشون فاصله نمی گرفتند.ـ 00:27:44.480 --> 00:27:46.640 این همه دور شدن از محل زندگی به سمت محلهای ناشناخته 00:27:46.640 --> 00:27:50.040 حتما حس سفر به ماه رو برای اونها داشته 00:28:06.840 --> 00:28:09.560 سفر اونها بیش از سه سال 00:28:09.560 --> 00:28:13.560 در صحراها و کوه‌های آسیا به طول انجامید.ـ 00:28:24.600 --> 00:28:29.480 و در نهایت در 1275، به مقصد رسیدند 00:28:36.080 --> 00:28:40.000 قلمرو «کوپلای خان» در «شانگدو»ـ 00:28:40.000 --> 00:28:42.680 که اسم معروفترش «زانادو» بود 00:28:51.600 --> 00:28:55.080 ـ«زانادو» شبیه به بهشتی زمینی بود.ـ 00:29:02.680 --> 00:29:07.800 ـ«کوبلای خان» مجذوب تمدنی شده بود که بر اون فرمان می راند 00:29:07.800 --> 00:29:10.800 او یک مغول بود که چینی شده بود 00:29:12.200 --> 00:29:16.640 دربار او به جریان ایده های متنوع، خوشامد می گفت 00:29:16.640 --> 00:29:22.200 این سرزمین، سرزمین جاده های امن، کانالهای وسیع و کالاهای ساختنی بود.ـ 00:29:27.200 --> 00:29:30.360 اما با این حال، «کوبلای خان» مجذوب مهمانان ایتالیایی،ـ 00:29:30.360 --> 00:29:32.360 و پیامی که از سوی پاپ آورده بودند، شد.ـ 00:29:32.360 --> 00:29:35.840 اون ظرف یه مدت کوتاه تصمیم گرفت خودش هم مسیحی بشه 00:29:35.840 --> 00:29:37.240 ظرف مدتی کوتاه 00:29:37.240 --> 00:29:41.560 خان که از داستانهای مسافرانش از سرزمینهای دور خشنود بود،ـ 00:29:41.560 --> 00:29:47.320 ار اونها دعوت کرد که به حلقه داخلی دیپلماتها و مشاوران او بپیوندند 00:29:47.320 --> 00:29:49.800 مارکوپولو به روستیکلو گفت 00:29:49.800 --> 00:29:53.120 که اونا به گوشه های دورافتاده چین سفر کردند 00:29:53.120 --> 00:29:56.360 تا ماموریتهای دیپلماتیک اربابشون رو به انجام برسونند.ـ 00:29:56.360 --> 00:30:02.560 بعد، اون در مورد چیزهای عجیبی حرف زد که در اروپا کسی ندیده 00:30:02.560 --> 00:30:05.800 مثل پولهای کاغذی 00:30:05.800 --> 00:30:09.640 سوزوندن سنگهای سیاه به عنوان سوخت،ـ 00:30:09.640 --> 00:30:13.440 و سنتِ خوردن مار و سگ 00:30:13.440 --> 00:30:17.600 البته بقیه چیزایی که شاید فک می‌کنید مارکوپولو حتما به اونها توجه کرده،ـ 00:30:17.600 --> 00:30:21.760 مثل چوبایی که چینی ها باهاش غذا می خورند، یا دیوار چین 00:30:21.760 --> 00:30:25.560 بعد از بازگشتش از چین، در داستان سفرش نبود.ـ 00:30:32.760 --> 00:30:38.200 دوروبر بعضی آدما، به جای پشه داستان جمع می شه.ـ 00:30:38.200 --> 00:30:42.080 گفته میشه که وقتی مارکو به ونیز بازگشت 00:30:42.080 --> 00:30:46.640 -بعد از بیست و چهار سال سفر به چین و خاور دور- 00:30:46.640 --> 00:30:50.760 -و با لباسای پشمی و ابریشمی چرب و چرک- 00:30:50.760 --> 00:30:54.880 شکاف لباسشو باز کرد 00:30:54.880 --> 00:30:59.000 و آبشاری از یاقوت و زمرد از لباسش بیرون ریخت.ـ 00:30:59.000 --> 00:31:01.840 قصه قشنگیه. ولی یه کم پیازداغ داره 00:31:01.840 --> 00:31:04.720 چون مارکو حتی در زمان زندگی خودش معروف بود به 00:31:04.720 --> 00:31:07.960 مارکو ایل میلیونه. یعنی مارکو میلیون 00:31:07.960 --> 00:31:11.400 نه به خاطر ثروتش. به خاطر اغراق کردن‌هاش:ـ 00:31:11.400 --> 00:31:14.680 یه میلیون این، یه میلیون مایل، یه میلیون اون 00:31:18.240 --> 00:31:24.000 بازگشت مارکولو پولو به ونیز می تونست پایانی بر حضورش در صفحات تاریخ باشه 00:31:24.000 --> 00:31:27.240 اما اون، خودش رو به تاریخ دیکته کرد.ـ 00:31:27.240 --> 00:31:30.280 «تکلم به ایتالیایی» 00:31:30.280 --> 00:31:33.680 در دوران حبس، روستیچلوی پیزایی 00:31:33.680 --> 00:31:37.080 داستانهای هم سلولیش رو نوشت 00:31:37.080 --> 00:31:38.400 «تکلم به ایتالیایی» 00:31:38.400 --> 00:31:44.160 و در 1298، رونوشتهای اون دست نوشته ها دور تا دور اروپا به گردش افتاد 00:31:44.160 --> 00:31:47.600 تحت عنوان «توصیف مارکوپولو از دنیا»ـ 00:31:49.040 --> 00:31:51.760 و اروپا جذب داستان شد.ـ 00:31:56.120 --> 00:32:00.240 پیام مارکوپولو ساده و اغواکننده بود.ـ 00:32:00.240 --> 00:32:06.240 اون طرف اروپا، جهانی بی نظیر از ثروت و موقعیت وجود داشت 00:32:14.920 --> 00:32:17.560 اما همونطور که مدتی بعد اروپایی ها هم فهمیدند،ـ 00:32:17.560 --> 00:32:22.120 این شبکه جهانی، یک روی سیاه هم داشت 00:32:23.520 --> 00:32:25.920 هفت سال پس از مرگ مارکوپولو،ـ 00:32:25.920 --> 00:32:31.320 بیماری واگیر عجیبی در چین، شروع به کشتن تعداد زیادی از مردم کرد 00:32:32.640 --> 00:32:38.240 به زودی، «مرگ سیاه» توسط کشتی ها و احتمالا به واسطه موش ها منتقل شد 00:32:38.240 --> 00:32:41.960 و در منطقه مدیترانه و ورای اون شیوع پیدا کرد 00:32:44.040 --> 00:32:47.520 همون مبادله کالا و انسان که ونیزی ها رو اونقدر پولدار کرده بود،ـ 00:32:47.520 --> 00:32:50.360 حالا داشت انتقام وحشتناکی ازشون می گرفت.ـ 00:32:51.400 --> 00:32:55.880 بازارهای شلوغ دورتادور اروپا، تبدیل به شهرهای ارواح شدند 00:32:55.880 --> 00:32:58.160 روستاها تخلیه شدند 00:32:58.160 --> 00:33:02.320 سواد کاهش یافت و مدیریت مضمحل شد 00:33:02.320 --> 00:33:09.080 مارکوپولو دعوت به یک رقابت خوشبینانه و عالی کرده بود 00:33:09.080 --> 00:33:13.880 اما اروپا اونقدر ضعیف بود که نمی تونست به این دعوت جواب بده 00:33:16.160 --> 00:33:21.560 هسته قدیمی امپراطوری اسلام توسط چنگیزخان ویران شده بود 00:33:22.560 --> 00:33:26.200 اما زوال اروپای مسیحی به وسیله «مرگ سیاه»ـ 00:33:26.200 --> 00:33:31.800 به این معنی بود که مصاف بین این دو دین بزرگ ادامه خواهد یافت.ـ 00:33:40.160 --> 00:33:45.560 اما تجارت بین این دو هم مثل جنگشون ادامه داشت 00:33:45.560 --> 00:33:47.480 علی الخصوص بین ونیز 00:33:47.480 --> 00:33:50.920 و قاهره که شهری مسلمان و به شدت غنی بود 00:33:53.920 --> 00:34:00.480 در جولای 1324، چیزی از افق دور دست پدیدار شد،ـ 00:34:00.480 --> 00:34:04.400 که می رفت تا اثری خیره‌کننده بر اقتصاد قاهره داشته باشد 00:34:04.400 --> 00:34:09.720 کاروانی با 6هزار سرباز، 70 شتر،ـ 00:34:09.720 --> 00:34:14.800 و 500 برده که عصاهایی سلطنتی از طلا در دست داشتند.ـ 00:34:19.120 --> 00:34:26.000 طلایه‌دار این کاروان، یک شاه آفریقایی بود به نام «مانسا موسی»ـ 00:34:26.000 --> 00:34:29.280 که در راه زیارت شهر مقدس مسلمانان، مکه بود 00:34:32.520 --> 00:34:38.200 اونها، طی یک سال، 2000 مایل رو در صحراهای وسیع آفریقا طی کرده بودند 00:34:38.200 --> 00:34:42.600 صحرایی که بیشتر آفریقا را از جهان مدیترانه‌ای جدا می کرد.ـ 00:34:49.560 --> 00:34:55.640 ـ«مانسا موسی» شاه بزرگترین امپراطوری آفریقا در جنوب صحرای بزرگ آفریقا بود.ـ 00:34:55.640 --> 00:35:01.560 مالی جامعه ای مسلمان بود که بسیاری از مردم اون سواد خواندن و نوشتن داشتند.ـ 00:35:01.560 --> 00:35:05.280 این سرزمین، سرزمینی غنی بود که بر جمعیت کشاورز و ماهیگیر،ـ 00:35:05.280 --> 00:35:10.440 و بر شهرهایی تجاری مانند «تیمبوکتو» و «جنه» در ساحل رود نیجر متکی بود.ـ 00:35:17.560 --> 00:35:22.680 نیجر، شاهراه امپراطوری وسیع مانسا موسی بود 00:35:25.280 --> 00:35:28.760 که مسیر حمل کالا در اقسای شاهنشاهی محسوب می شد 00:35:28.760 --> 00:35:32.000 شاهنشاهی‌ای که تقریبا یک میلیون و سیصدهزار کیلومتر مربع وسعت داشت.ـ 00:35:33.960 --> 00:35:37.720 اما مهمترین منبع کامیابی مانسا موسی 00:35:37.720 --> 00:35:41.320 متاعی بود که حکام سراسر جهان، طالب اون بودند 00:35:43.080 --> 00:35:44.440 طلا 00:35:46.080 --> 00:35:49.640 مالی یک سرزمین زرخیز آفریقایی بود 00:35:49.640 --> 00:35:52.920 که غالب جهان هیچی در مورد اون نمی دونستند 00:35:56.840 --> 00:35:58.280 تا امروز 00:36:02.320 --> 00:36:07.360 وقتی کاروان شکوهمند مانسا موسی در راه مکه، در قاهره توقف کرد،ـ 00:36:07.360 --> 00:36:09.760 بلافاصله شور مردم برانگیخته شد.ـ 00:36:11.280 --> 00:36:14.080 او و ملازمانش سه ماه رو به عنوان مهمان حاکم قاهره،ـ 00:36:14.080 --> 00:36:16.880 در شهر موندند 00:36:16.880 --> 00:36:21.360 و در این مدت همینطوری به ساکنان شهر طلا می دادند.ـ 00:36:21.384 --> 00:36:33.384 بلبل جان ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:36:37.240 --> 00:36:42.480 قاهره در اون زمان، بزرگترین بازار طلای جهان بود 00:36:42.480 --> 00:36:48.840 اما موسی اونقدر طلا توزیع کرد تا قیمت طلا نزول پیدا کرد 00:36:48.840 --> 00:36:56.440 در واقع می گن فقط به دلیل انعام‌های مانسا موسی 00:36:53.440 --> 00:36:56.720 ده سال طول کشید تا اقتصاد قاهره 00:36:56.720 --> 00:36:59.360 به حالت قبل برگرده.ـ 00:37:04.000 --> 00:37:08.800 ظهور ناگهانی مانسا موسی و طلاهای اون، یک جور نشانه بود 00:37:08.800 --> 00:37:11.800 جهان در همین لحظه بزرگتر و غنی‌تر شده بود 00:37:16.200 --> 00:37:21.800 تا پایان قرن 14، دو سوم طلای موجود در اروپا از مالی اومده بود 00:37:25.520 --> 00:37:28.920 این به خاطر جهان تجارتگر مسلمانان بود 00:37:28.920 --> 00:37:32.880 که مالی تونست دستش رو به اروپا برسونه.ـ 00:37:32.880 --> 00:37:36.440 و به خاطر سیاحان و نویسندگان مسلمانه که ما این همه اطلاعات در این مورد داریم 00:37:36.440 --> 00:37:38.440 اما مالی، تنها نبود 00:37:38.440 --> 00:37:42.560 در این زمان، بسیاری تمدنهای آفریقایی دیگر هم وجود داشتند.ـ 00:37:42.560 --> 00:37:46.640 زیمبابوه بود که مردمش در شهرهای سنگی فوق العاده ای ساکن بودند 00:37:46.640 --> 00:37:49.400 بنین بود که فلزکاران حیرت‌انگیزی داشت 00:37:49.400 --> 00:37:53.600 و محصولاتش، رقیب هر محصول ایتالیایی و آلمانی در اون زمان بود 00:38:01.300 --> 00:38:06.720 اما این طلا و کشور پرزرق و برق مالی بود که تخیلات اروپایی ها رو به کار انداخته بود 00:38:07.200 --> 00:38:12.960 بعد در 1375، وقتی نقشه‌کش‌ها در اسپانیا یک سری نمودار درست کردند،ـ 00:38:12.960 --> 00:38:15.480 که به اطلس کاتالان معروف شد،ـ 00:38:15.480 --> 00:38:20.080 مانسا موسی رو در قلب مالی نشون دادند 00:38:21.280 --> 00:38:25.880 در واقع این مانسا موسی بود که آفریقا رو به نقشه اروپایی ها وارد کرد 00:38:30.840 --> 00:38:35.400 در قرون وسطی، هر وقت اروپایی ها به جهانی خارج از جهان خودشون رسیدند،ـ 00:38:35.400 --> 00:38:38.040 به اسلام برخوردند 00:38:38.040 --> 00:38:43.200 این دو دین صاحب کتاب، چندین قرن در جنگ با هم بودند 00:38:46.560 --> 00:38:50.320 جنگهای صلیبی از سوی مسیحیان برای به دست گرفتن کنترل سرزمین مقدس 00:38:50.320 --> 00:38:54.160 و شهر اورشلیم، الهام بخش اروپاییان شده بود 00:38:54.160 --> 00:38:56.720 اما بعد پاشنه چرخید 00:38:56.720 --> 00:39:02.040 و تُرکهای مسلمان یعنی عثمانی‌ها تا قلب سرزمینهایی که روزی مسیحی بودند، پیش رفتند 00:39:04.160 --> 00:39:12.360 اما در طول تمام این دوران جنگ، تبلیغات دینی به طور هوشمندانه‌ای از شبکه شکوفای تجاری جدا نگه داشته شد 00:39:12.360 --> 00:39:16.440 و جریان تبادل تفکرات بین دو طرف ادامه پیدا کرد 00:39:16.440 --> 00:39:21.480 این امر حتی در حماسی ترین نقطه داستان هم برقرار باقی موند. یعنی در ...ـ 00:39:21.480 --> 00:39:24.000 محاصره قسطنطنیه 00:39:31.880 --> 00:39:35.160 می 1453 00:39:35.160 --> 00:39:42.080 رهبر عثمانی، «محمت دوم» از کودکی رویای داشتن قسطنطنیه رو در سر داشت 00:39:43.920 --> 00:39:49.560 قسطنطنیه، یک چهاراه تجاری حیاتی در مرز اروپای مسیحی بود 00:39:49.560 --> 00:39:52.720 که دیوارهای عظیم رومی از اون حفاظت می کردند 00:39:57.640 --> 00:39:59.480 برای مدت بیش از هزار سال،ـ 00:39:59.480 --> 00:40:03.560 این دیوارها به عنوان حیرت‌انگیزترین ابزار دفاع در جهان غرب شناخته می شدند 00:40:03.560 --> 00:40:08.880 اونها شوروشیان و مرتدین رو دور نگه می داشتند و همینطور لشکر مسلمانان رو 00:40:08.880 --> 00:40:15.080 وقتی در دهه 700 میلادی، اعراب با یک محاصره عظیم موفق به شکست این دیوارها نشدند،ـ 00:40:15.080 --> 00:40:20.840 دیگه دلیلی نداریم که بپرسیم چرا لشکر مسلمانان به دریای شمال نرسید.ـ 00:40:20.840 --> 00:40:22.920 ما در مورد دیوار بزرگ چین چیزایی شنیدیم 00:40:22.920 --> 00:40:25.880 خب. اینام دیوار بزرگ اروپا بودند 00:40:35.440 --> 00:40:37.920 شهری برپاشده بر هفت تپه به دست رومی ها 00:40:37.920 --> 00:40:44.600 قسطنطنیه همیشه خودش رو رم جدید و مردم خودش رو رومی می دونست.ـ 00:40:45.600 --> 00:40:50.400 اونا به شدت به گذشته شاهانه و کلیساهای باشکوهشون می نازیدند 00:40:50.400 --> 00:40:55.360 مثل بزرگترین کلیساشون در «کریستندوم» به نام «حاگیا سوفیا»ـ 00:40:59.880 --> 00:41:06.480 این شهر هنوز هم مخزنی از آموزه های کلاسیک و تشریفات باستانی بود 00:41:06.480 --> 00:41:08.480 هنوز مسحورکننده بود 00:41:12.800 --> 00:41:16.320 اما حالا، شهر با خشم‌ناک ترین تهدید در تاریخش مواجه شده بود 00:41:21.360 --> 00:41:24.360 00:41:28.520 --> 00:41:33.640 ـ«محمت» یک رهبر خونسرد و محاسبه گر بود 00:41:33.640 --> 00:41:35.520 «تکلم به تُرکی» 00:41:35.520 --> 00:41:37.280 او یک مسلمان پرهیزکار بود 00:41:37.280 --> 00:41:43.040 اگرچه که در لشکر 400 هزار نفری‌ش، کلی مسیحی هم حضور داشتند 00:41:46.840 --> 00:41:51.960 در مقابل، قسطنطنیه از نظر نیرو در مضیقه بود.ـ 00:41:51.960 --> 00:41:57.480 لشکر مدافع شهر، کمتر از 5000 نفر رو در بر داشت 00:41:57.480 --> 00:42:04.360 بیشتر اروپا اونقدر سرش گرم پول درآوردن بود که خودش رو برای کمک به شهر به دردسر نمی انداخت 00:42:08.600 --> 00:42:14.960 در بین تعداد اندکی که به کمک اومدند، شخصی بود به نام «جیووانی جوئیستیانی لونگو»،ـ 00:42:14.960 --> 00:42:19.760 مزدوری از جنوآ و متخصص جنگ‌های محاصره ای 00:42:35.200 --> 00:42:39.360 با گذشت هفته ها، شهر داشت آروم آروم خفه می شد.ـ 00:42:46.040 --> 00:42:47.560 برای مردم قسطنطنیه،ـ 00:42:47.560 --> 00:42:51.080 روزهای قبل از حمله نهایی، روزهای بدشگونی بود 00:42:51.080 --> 00:42:52.760 00:42:54.840 --> 00:42:58.920 کشیشها در خیابانها یک هیکل بزرگ از مریم مقدس می گرداندند 00:42:58.920 --> 00:43:01.200 و به پیشگاه او دعا می کردند که پا به میان بگذارد 00:43:01.200 --> 00:43:05.600 اما هیکل به شدت سنگین بود. سُر خوردند و هیکل تقریبا افتاد 00:43:05.600 --> 00:43:07.240 شگون بد 00:43:07.240 --> 00:43:10.880 بعد یک باران وحشتناک شروع شد که خیابونها رو به رودخانه تبدیل کرد 00:43:10.880 --> 00:43:13.320 بدتر از هر بارونی که در خاطرها مونده بود 00:43:13.320 --> 00:43:15.160 شگون بد 00:43:15.160 --> 00:43:21.200 و آخر سر هم، آسمون به رنگ سرخ کدر در اومد 00:43:21.200 --> 00:43:24.360 به شکلی که انگار گنبد «سنت سوفیا» در اون شناور بود 00:43:24.360 --> 00:43:28.000 در زنگی شبیه به رنگ خون انسان 00:43:28.000 --> 00:43:31.080 دیگه بد شگونی از این بیشتر نمیشه 00:43:31.080 --> 00:43:36.480 به نظر مردم این شهر، که روزی شهر خدا خونده می شد،ـ 00:43:36.480 --> 00:43:40.280 شاید خدا داشت از اینجا می رفت 00:43:43.880 --> 00:43:47.600 00:43:51.440 --> 00:43:58.320 در ساعت 1:30 نیمه شب بیست و نهم می،ـ شهر زیر هجمه‌ای سنگین قرار گرفت 00:43:59.600 --> 00:44:02.040 00:44:07.240 --> 00:44:12.920 ـ«جوئیستیلیانی» تمام مدافعانی که سرِ پا بودند رو برای دفاع به دیوار فرستاد 00:44:12.920 --> 00:44:16.920 در مقابل او فناوری مسیحیون قرار گرفته بود 00:44:16.920 --> 00:44:24.000 اسلحه های شگفت انگیز محاصره که تکنیسینهای مجار و آلمانی برای محمت ساخته بودند 00:44:26.520 --> 00:44:31.880 قسطنطنیه تونست تا پنج ساعت در مقابل مهاجمان سرسخت دوام بیاره 00:44:36.760 --> 00:44:40.520 اما بعد از اون، «جوئیستیانی» به شدت مجروح شد 00:44:42.680 --> 00:44:45.920 افراد خسته او به سرعت خودشون رو باختند 00:44:47.760 --> 00:44:49.560 00:45:01.680 --> 00:45:06.640 حالا، امواجی از سربازان عثمانی یکی پس از دیگری راهشون رو به شهر باز می کردند 00:45:15.840 --> 00:45:22.440 در صبح آخر، «هاگیا سوفیا» پُر شده بود از آخرین رومی‌ها 00:45:25.160 --> 00:45:30.280 مردمان وحشت زده، مردان پیر و کودکان، راهبه ها و اشراف 00:45:30.280 --> 00:45:33.520 همه در یک مجمع واپسین، اینجا جمع شده بودند 00:45:33.520 --> 00:45:38.000 بالا در محراب، کشیش سرود می خواند و دعا می کرد 00:45:38.000 --> 00:45:42.960 ولی بالاتر از صدای دعا، صدای درهای بزرگ چوبی بود 00:45:42.960 --> 00:45:45.760 که زیر ضربات تبر عثمانی ها خرد می شد 00:45:45.760 --> 00:45:49.080 هر چه صدای جیغ و فریاد داخل کلیسا بیشتر شد،ـ 00:45:49.080 --> 00:45:52.240 و صدای سرود کشیش بلندتر شد،ـ 00:45:52.240 --> 00:45:54.200 صدای تبرها هم بیشتر شد 00:45:54.200 --> 00:45:57.920 تا این که بالاخره درها گشوده شد 00:46:06.080 --> 00:46:09.920 و این طور بود که مطلوب ترین شهر دنیا تسخیر شد 00:46:09.920 --> 00:46:15.720 به زودی کلیسای بزرگ «حاگیا سوفیا» ـ 00:46:15.720 --> 00:46:18.640 پژواکی از نماز مسلمین بر آورد 00:46:18.640 --> 00:46:21.000 این بنا تا امروز یک مسجده.ـ 00:46:33.560 --> 00:46:37.840 در ادامه اون روز، محمت فاتح سوار بر اسب در شهر چرخید 00:46:39.600 --> 00:46:43.160 حتی خود او هم از حجم کشتار حیرت‌زده شد 00:46:46.680 --> 00:46:53.040 و این طور شد که امپراطوری ای که 1100 سال دوام آورده بود، عرصه رو به عثمانی ها سپرد 00:46:53.040 --> 00:46:56.240 اسلام جای مسیحیت رو گرفت 00:46:58.400 --> 00:47:03.580 اخبار سقوط قسطنطنیه به سرعت برق به بقیه اروپا رسید 00:47:03.580 --> 00:47:06.240 و مثل جرقه انفجار، منتشر شد 00:47:06.240 --> 00:47:11.560 اما خون اجساد مدافعان دیوار هنوز خشک نشده بود 00:47:11.560 --> 00:47:16.240 -مدافعانی که بخشیشون قهرمانان جنوآیی و ونیزی بودند- 00:47:16.240 --> 00:47:20.600 که دوباره قایقها از جنوآ و ونیز به راه افتادند 00:47:20.600 --> 00:47:24.360 تا به استانبول عثمانی بیان 00:47:24.360 --> 00:47:27.440 و شرایط تجارت با سلطان رو جویا بشن.ـ 00:47:28.640 --> 00:47:33.560 تقریبا بوی باروت که خوابید 00:47:33.560 --> 00:47:37.920 تجارت به حالت معمول برگشت 00:47:37.920 --> 00:47:40.440 کسب و کار استراحت نداره 00:47:45.800 --> 00:47:51.040 تسخیر قسطنطنیه بزرگترین پیروزی عثمانی ها بود 00:47:51.040 --> 00:47:54.120 اما نشانه ای بر پایان یک دوره هم بود 00:47:54.120 --> 00:47:57.120 این آخرین محاصره قرون وسطایی بزرگ در تاریخ بود 00:48:01.080 --> 00:48:03.840 چیزی که محمت بعیده متوجه شده باشه 00:48:03.840 --> 00:48:10.080 اینه که بخش پیشرفته و رو به جلوی جهان، در این تاریخ جابه‌جا شده بود 00:48:10.080 --> 00:48:13.120 اتفاق نوی فرهنگی 00:48:13.120 --> 00:48:18.360 در میان شهرهای در حال پیشرفت و قَدَر ایتالیا اتفاق می افتاد 00:48:21.720 --> 00:48:27.320 حالا با ثروتی که از تجارت و تفکرات جدید دور تا دور جهان، نصیب این شهرها شده بود،ـ 00:48:27.320 --> 00:48:33.640 محققان مسیحی‌ای که از قسطنطنیه فرار کرده بودند،ـ این شهرهای پرآوازه رو دژهای مستحکم علم یافتند 00:48:33.640 --> 00:48:39.680 و آن سوی این دیوارها اروپا از نو متولد می شد 00:48:43.680 --> 00:48:45.200 رونسانس 00:48:45.200 --> 00:48:47.640 تولد دوباره اروپا 00:48:47.640 --> 00:48:52.880 این وضعِ حمل، طولانی و دردناک بود چیزی حدود 200 سال طول کشید 00:48:52.880 --> 00:48:55.400 به ما گفته میشه که موضوع اصلی رنسانس 00:48:55.400 --> 00:48:59.040 بازکشف آموزه های کلاسیک بوده.ـ و مو لای درزش نمی ره که 00:48:59.040 --> 00:49:02.680 در این دوره، نویسندگان بزرگ لاتین و یونانی 00:49:02.680 --> 00:49:06.280 رتبه های بالاتری در اخبار اروپایی ها پیدا کردند 00:49:11.040 --> 00:49:14.920 اما در واقع موضوع اصلی رنساس چیزهای نوئه.ـ 00:49:14.920 --> 00:49:16.120 راههای نوی ساختن،ـ 00:49:16.120 --> 00:49:19.440 راههای نوی نقاشی کردن و پدیدآوردن 00:49:19.440 --> 00:49:22.520 پول جدید و اطمینان جدید. 00:49:22.520 --> 00:49:25.920 رنسانس از یک امپراطوری یا یک دولت ملی نشات نگرفت 00:49:25.920 --> 00:49:29.200 بلکه از دوَلِ شهری بزرگ اروپا 00:49:29.200 --> 00:49:33.440 بالاخص دول شهری شمال ایتالیا نشات گرفت 00:49:33.440 --> 00:49:35.320 جنوآ 00:49:35.320 --> 00:49:36.520 پیزا 00:49:36.520 --> 00:49:38.520 فلورنس ونیز 00:49:38.520 --> 00:49:39.840 و میلان 00:49:44.120 --> 00:49:46.760 1495 00:49:49.920 --> 00:49:52.960 سیزده سال بود که لئوناردو داوینچی 00:49:52.960 --> 00:49:58.480 در استخدامِ دربارِ دوک میلان، «لودوویکو اسفورتزا» بود 00:50:00.680 --> 00:50:05.800 اون هر هفته بمبارانی از ایده ها و طرحهای جدید بر سر دوک می ریخت 00:50:05.800 --> 00:50:09.920 ایده پل های قابل حمل، ماشینهای جنگی،ـ 00:50:09.920 --> 00:50:12.160 و لباس غواصی در اعماق دریا؟ 00:50:14.040 --> 00:50:17.080 استعداد او شگفت انگیز بود 00:50:17.080 --> 00:50:23.040 یک مخترع پرکار، و همچنین موسیقیدان، مهندس و هنرمند 00:50:23.040 --> 00:50:28.800 و جای بی نقصی هم برای بارور کردن استعداداش پیدا کرده بود.ـ 00:50:30.240 --> 00:50:34.600 میلان در اواخر قرن پانزدهم، ثروتمندترین شهر ایتالیا بود 00:50:38.440 --> 00:50:40.440 و با داشتن دوکی بلندپرواز 00:50:40.440 --> 00:50:45.280 محیطی مناسب برای رشد تفکرات جدید و ریسک کردن شده بود 00:50:45.280 --> 00:50:47.280 خانواده دوک، خانواده «اسفورتزا» ـ 00:50:47.280 --> 00:50:50.140 بخشی از طبقه سیاسی جدیدی بودند 00:50:50.140 --> 00:50:54.800 که به واسطه شبکه های روبه‌گسترش تجاری اروپا ثروتمند شده بودند.ـ 00:50:54.800 --> 00:50:58.920 اونها هم مثل حاکمان امروز، درگیر پول و قدرت بودند 00:50:58.920 --> 00:51:03.960 اما چیزی که دنبالش بودند احترام بود 00:51:06.960 --> 00:51:09.360 ـ«لودویوکو» به معنی کلمه، اشراف زاده نبود 00:51:09.360 --> 00:51:14.280 پدرش یک مزدور بود که این طرف و اون طرف می رفت 00:51:14.280 --> 00:51:16.600 و برای همه می جنگید 00:51:16.600 --> 00:51:19.720 و در آخر هم به نتیجه رسید و میلان رو به چنگ آورد.ـ 00:51:21.040 --> 00:51:27.280 خاناوده اسفورتزا دنبال تجملات نبودند ولی دنبال یه جور کلاس کار بودند 00:51:27.280 --> 00:51:30.680 اونها نیاز به یک گردوخاک هنری داشتند 00:51:30.680 --> 00:51:36.040 تا کاری کنند که مردم یادشون بره این خانواده کی هستند 00:51:41.880 --> 00:51:44.760 لئوناردو اجیر شد تا این کار رو بکنه 00:51:45.880 --> 00:51:48.240 ولی اون آدم کارمندمسلکی نبود 00:51:48.240 --> 00:51:53.520 دفترچه هاش پر از طرح و نوشته های بدخط بود 00:51:53.520 --> 00:52:01.300 که ساختارهای زیربنایی و موازات کنجکاوی برانگیزی رو که در طبیعت می یافت می کاوید 00:52:03.600 --> 00:52:10.520 در زمان لئوناردو، مرزی بین علم و هنر وجود نداره 00:52:10.520 --> 00:52:14.080 هنرمند قوانین پرسپکتیو رو مطالعه می کنه،ـ 00:52:14.080 --> 00:52:16.520 بر روی ترکیب رنگها کار می کنه،ـ 00:52:16.520 --> 00:52:21.000 به دقت ساختارهای زیربنایی چیزها رو می کاوه.ـ 00:52:23.200 --> 00:52:28.160 هنرمند یاد می گیره چطور برای دقیق تر دیدن، لنزها رو صیقلی کنه 00:52:28.160 --> 00:52:32.680 چطور برای ساخت مجسمه، فلز قالب بزنه.ـ 00:52:34.320 --> 00:52:38.740 علم عبارت است از دانستن و یاد گرفتنِ مهارتهای عملی 00:52:38.740 --> 00:52:44.040 که امکان خلق بقیه چیزها از جمله هنر رو فراهم می کنه 00:52:47.200 --> 00:52:50.640 حالا دوک به لئوناردو این شانس رو داده بود که 00:52:50.640 --> 00:52:55.160 مطالعات خودش در زمینه هندسه، تجسم و کالبد‌شناسی رو با هم ترکیب کنه 00:52:55.160 --> 00:52:58.240 و یک نقاشی دیدنی بکشه.ـ 00:53:10.040 --> 00:53:16.080 ـ«اسفورتزا» به لئوناردو ماموریت داد که شام آخر مسیح با 12 شاگردش رو نقاشی کنه 00:53:16.080 --> 00:53:18.600 بر روی دیوار غذاخوری راهبان 00:53:18.600 --> 00:53:22.120 در صومعه «سانتا ماریا دله گراتزی»ـ 00:53:24.400 --> 00:53:28.840 این یک صحنه قدیمی بود، که بارها نقاشیش رو کشیده بودند 00:53:28.840 --> 00:53:32.380 «تکلم به ایتالیایی» 00:53:32.560 --> 00:53:37.800 اما دوک بیشتر از هر چیز می خواست «شام آخر» بزرگ و تاثیرگذار باشه.ـ 00:53:37.800 --> 00:53:41.640 اما لئوناردو دریافت که این یک موقعیته 00:53:41.640 --> 00:53:44.480 که کاری اساسا جدید انجام بده 00:53:47.520 --> 00:53:52.200 لئوناردو در بند حال و آینده بود 00:53:52.200 --> 00:53:54.360 او یک آزمایشگر --- بود 00:53:54.360 --> 00:54:00.320 اون مثل دانشمندان امروزی، مجذوب الگوهای مخفی در زیربنای حقیقت بود 00:54:01.440 --> 00:54:03.440 مقصود اون نگاه به گذشته نبود 00:54:03.440 --> 00:54:06.920 بلکه می خواست بهتر نگاه کنه، مشتاقانه تر نگاه کنه 00:54:06.920 --> 00:54:10.040 دوروبر رو نگاه کنه و جلو رو نگاه کنه.ـ 00:54:15.640 --> 00:54:20.240 لئوناردو تصمیم گرفت یک لحظه دراماتیک از زمان رو ثبت کنه 00:54:21.800 --> 00:54:25.520 اوج داستان، وقتی مسیح بر شاگردانش متجلی شد 00:54:25.520 --> 00:54:27.560 شاگردانی که یکی‌شون به او خیانت می کرد 00:54:34.440 --> 00:54:37.760 هر حرکتی در بدن، هر اشاره‌ی دست 00:54:37.760 --> 00:54:43.440 هر حالت صورت در نقاشی رو می خواست از زندگی واقعی بگیره 00:54:46.880 --> 00:54:52.840 لئوناردو توی خیابونهای میلان راه افتاد تا چهره شاگردان مسیح رو پیدا کنه 00:54:52.840 --> 00:54:55.960 چهره «یهودا» واقعا سخت بود *شاگردی که به عیسی مسیح خیانت کرد 00:54:55.960 --> 00:54:58.360 ظاهرا او یک سال گشت 00:54:58.360 --> 00:55:04.200 تا کسی رو پیدا کنه که ترکیبی از ظلم و اهریمن‌خویی درش باشه و نقش یهودا رو بازی کنه 00:55:08.240 --> 00:55:12.120 لئوناردو یک سری طرح تشریحی کشید 00:55:12.120 --> 00:55:15.200 تا جوهر تجلی ظاهری در انسان رو پیدا کنه 00:55:19.560 --> 00:55:24.880 آروم آروم نقاشی و کاراکترهاش ظاهر می شدند 00:55:34.120 --> 00:55:40.960 بالاخره بعد از سه سال کار و زحمت، «شام آخر» تکمیل شد 00:55:45.840 --> 00:55:48.800 «تکلم به ایتالیایی» 00:55:48.800 --> 00:55:51.400 «تکلم به ایتالیایی» 00:56:25.360 --> 00:56:30.240 هنر و علم با هارمونی معجزه‌آسایی در کنار هم قرار گرفته بودند 00:56:31.480 --> 00:56:38.360 لئوناردو با دادن احساسات خام، جلوه انسانی واقعی به شاگردان داده بود 00:56:38.360 --> 00:56:40.440 حیرت 00:56:40.440 --> 00:56:42.560 اندوه 00:56:42.560 --> 00:56:44.400 خشم 00:56:45.800 --> 00:56:50.400 با کار بر مبنای دانش اسلامی نورشناسی و تجسم،ـ 00:56:50.400 --> 00:56:55.240 او چشم ما رو به سمت عیسی در مرکز میز شام می کشونه 00:56:55.240 --> 00:56:58.040 همه چیز بازتابی از اونه 00:57:04.160 --> 00:57:06.240 برای مردمی که اولین بار این تابلو رو دیدند،ـ 00:57:06.240 --> 00:57:10.240 این تجربه تقریبا شبیه به یک توهم بود 00:57:10.240 --> 00:57:14.400 وقتی تو این اتاق می نشستند و غذا می خوردند، احساس می کردند به سمت عیسی کشیده می شن 00:57:14.400 --> 00:57:19.760 انگار که با عیسی نشسته باشند سر میز.ـ 00:57:20.800 --> 00:57:23.880 در چنین روزی، این حیرت‌آفرینی تجدد بود 00:57:28.840 --> 00:57:35.840 لئوناردو همچنان یکی از پایه گذاران اعتقادات جدید اروپایی ها باقی مونده 00:57:35.840 --> 00:57:40.600 اما مسیر رسیدن او به رنسانس، داستانی بسیار بزرگتر از یک داستان صرفا اروپایی داشت 00:57:40.600 --> 00:57:48.080 اون مرداب گل آلود، ثروت و تفکر رو از دور تا دور دنیا جمع کرده بود 00:57:48.080 --> 00:57:51.920 حالا دیگه بخشهایی از اون گل و لای، با مرمر سنگفرش شده بود 00:57:51.920 --> 00:57:57.840 و اون مرداب، پر از کشتی های بازرگانان ماجراجو شده بود 00:57:57.840 --> 00:58:01.640 اروپا آماده گسترش سفرهاش بود 00:58:06.320 --> 00:58:08.600 در برنامه بعد ...ـ 00:58:08.600 --> 00:58:09.880 00:58:09.880 --> 00:58:12.480 عصر چپاول 00:58:12.480 --> 00:58:15.480 اکتشاف، تسخیر 00:58:16.800 --> 00:58:19.720 و تولد سرمایه داری 00:58:22.400 --> 00:58:25.640 اگه می خواید بدونید چطور اطلاعات تاریخی رو به دست میاریم 00:58:25.640 --> 00:58:30.120 می تونید یک کتابچه رایگان سفارش بدید به نام How Do They Know That? 00:58:30.120 --> 00:58:32.320 کافیه با این شماره تماس بگیرید 00:58:35.640 --> 00:58:36.480 یا برید به 00:58:40.620 --> 00:58:43.040 و لینکها رو به Open University دنبال کنید 00:58:43.100 --> 00:58:53.180 ..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::. 00:58:53.204 --> 00:59:03.204 بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.