WEBVTT 00:00:05.700 --> 00:00:08.980 در قرن هجدهم،ـ بیشتر مردم جهان 00:00:08.980 --> 00:00:12.340 از فرانسه تا هند از روسیه تا چین 00:00:12.340 --> 00:00:16.220 همگی زیر سایه‌ی بلندِ یک حاکم خودکامه زندگی می کردند.ـ 00:00:18.260 --> 00:00:22.780 کمتر کسی در طول زندگیش، صورت پادشاه رو می دید یا صدای او رو می شنید 00:00:22.780 --> 00:00:26.500 حق سوال پرسیدن یا جواب دادن وجود نداشت 00:00:27.620 --> 00:00:31.620 آن گاه در بیست و یکم ژانویه 1793 00:00:31.620 --> 00:00:34.500 یک پایان سرنوشت‌ساز در تاریخ بشر رقم خورد 00:00:38.740 --> 00:00:40.660 00:00:40.660 --> 00:00:42.260 00:00:42.260 --> 00:00:46.500 گیوتین، به زندگی لویی شانزدهم، شاه فرانسه پایان داده بود 00:00:46.500 --> 00:00:49.100 و به عصر حکومت مطلق. ـ 00:00:51.780 --> 00:00:56.340 طرز فکری جدید از شمال اروپا برآمده بود 00:00:56.340 --> 00:01:00.220 که به آن «روشنگری» می‌گوییم، عصر منطق. ـ 00:01:00.220 --> 00:01:04.900 در این عصر، نور خیره کننده و خالص علم و آموزش، سایه های خرافات رو 00:01:04.900 --> 00:01:06.540 از میان برداشت 00:01:08.100 --> 00:01:14.780 عصری که در اون مردم محکم ایستادند و درخواست آزادی و برابری کردند.ـ 00:01:14.780 --> 00:01:18.500 اما برای بعضیا، روشنگری به معنای این بود که 00:01:18.500 --> 00:01:23.620 بشریت باید هر چیزی رو که قبلا امتحان کرده بود دور می ریخت و از اول شروع می کرد.ـ 00:01:25.100 --> 00:01:28.220 بعدها معلوم شد که این ایده، یک اشتباه مصیبت‌بار بوده. ـ 00:01:30.380 --> 00:01:31.780 در طول این دوره،ـ 00:01:32.181 --> 00:01:36.079 اندرو مــار 00:01:31.780 --> 00:01:36.220 دو ملت بزرگ بودند که روشنگری رو رهبری می کردند 00:01:36.220 --> 00:01:43.140 هر دو می خواستند که بر بشریت غالب باشند و دشمنان خونی هم بودند:ـ 00:01:43.140 --> 00:01:45.260 بریتانیا و فرانسه 00:01:45.260 --> 00:01:49.020 اونها در جهان تاثیر بزرگی بر جای گذاشتند 00:01:49.020 --> 00:01:54.060 اما نه همیشه به خوبی و نه همیشه اون طوری که می خواستند.ـ 00:01:56.540 --> 00:02:02.380 و این طور شد که عصر منطق، به اون آرامی و با اون خونسردی 00:02:02.380 --> 00:02:06.980 تبدیل شد به عصر گرم و خون‌آلود انقلاب 00:02:07.004 --> 00:02:15.004 ..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::.. ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:02:16.634 --> 00:02:21.934 تاریــخ جـهان به روایت اندرو مـار 00:02:24.159 --> 00:02:26.959 این قسمت «انقــلاب» 00:02:29.260 --> 00:02:34.020 در اوایل قرن هفدهم، ـ ایتالیا سرزمینی بود سرشار از پول جدید،ـ 00:02:34.020 --> 00:02:37.260 متفکران جدید و محققان و مخترعان جدید.ـ 00:02:39.180 --> 00:02:41.260 سرزمینی که رنسانس در اون آغاز شده بود.ـ 00:02:42.780 --> 00:02:47.780 ممکنه فکر کرده باشید که درخشش عصر روشنگری باید از اینجا شروع بشه 00:02:47.780 --> 00:02:52.860 و در واقع هم فریاد یک ریاضیدان اهل شهر «پیزا» در 1609 بود 00:02:52.860 --> 00:02:56.340 که آغازگر یک انقلاب علمی شد 00:02:56.340 --> 00:03:01.220 ـ«گالیلیو گالیله» والی شهر ونیز که به «دوج» معروف بود رو 00:03:01.220 --> 00:03:03.620 به بالاترین نقطه شهر برد 00:03:05.020 --> 00:03:09.740 «تکلم به ایتالیایی» 00:03:11.300 --> 00:03:14.700 او داشت اختراع جدیدش رو به نمایش می گذاشت 00:03:14.700 --> 00:03:18.460 «تکلم به ایتالیایی» 00:03:18.460 --> 00:03:21.900 ـ«گالیلیو» تلسکوپ رو اختراع کرده بود 00:03:23.060 --> 00:03:26.780 فقط یه نکته: ایده تلسکوپ اساسا مال «گالیلیو» نبود 00:03:26.780 --> 00:03:30.860 اون ایده رو از یک مخترع هلندی که تازه به شهرشون اومده بود، کش رفته بود 00:03:30.860 --> 00:03:36.420 اما «گالیلیو» در طول چند روز لنزها و آزمایشهای ابداعی خودش رو درست کرد 00:03:36.420 --> 00:03:39.300 و ایده اولیه رو به شدت بهبود داد 00:03:39.300 --> 00:03:44.860 و به این ترتیب، «گالیلیو» با لوله سحرآمیز خودش می تونست درآمدش رو دو برابر کنه 00:03:44.860 --> 00:03:49.400 و خودش رو یه جورایی به یک ستاره علمی تبدیل کنه 00:03:50.860 --> 00:03:55.740 اما باعث سقوط «گالیلیو» هم همین تلسکوپ بود 00:03:55.740 --> 00:03:59.900 چیزی که اون با تلسکوپش دید، باعث واژگون شدن یکی از باورهای اساسی در مورد زمین 00:03:59.900 --> 00:04:02.060 و جایگاه اون در گیتی شده بود. ـ 00:04:04.940 --> 00:04:07.900 فیلسوف باستانی یونان «ارسطو» این طور به ما آموخته بود 00:04:07.900 --> 00:04:10.500 که کره زمین مرکز جهانه 00:04:10.500 --> 00:04:14.180 و خورشید، ماه و سایر سیاره ها دور اون می چرخند 00:04:17.300 --> 00:04:22.500 اما 60 سال قبل تر از زمان گالیله، منجم لهستانی «کوپرنیک» یک نظریه دگرگون کننده ارائه داد 00:04:22.500 --> 00:04:27.220 مبنی بر این که خورشید مرکز جهانه 00:04:29.860 --> 00:04:34.900 تلسکوپ «گالیلیو» به او این امکان رو داد که نظریه «کوپرنیک» رو با چشمان خودش آزمایش کنه 00:04:38.180 --> 00:04:40.740 اون اول چهار قمر دید 00:04:40.740 --> 00:04:43.740 که دور مشتری می چرخیدند نه دور زمین. ـ 00:04:45.500 --> 00:04:49.340 بعد با محاسباتش فهمید که زهره هم دور خورشید می چرخه 00:04:51.020 --> 00:04:55.540 حالا «گالیلیو» می تونست اثبات کنه که «کوپرنیک» درست می گه 00:04:55.540 --> 00:04:59.300 این خورشید بود که مرکز جهان بود نه زمین 00:05:01.580 --> 00:05:06.940 حالا این ایده باورهای 2000 ساله رو زیر و رو می کرد 00:05:06.940 --> 00:05:10.300 کلیسا استدلال «ارسطو» رو پذیرفته بود 00:05:10.300 --> 00:05:16.460 انجیل می گفت که زمین ثابته و نمیشه اون رو تکان داد 00:05:16.460 --> 00:05:19.980 و تعالیم انجیل می گفت که انسان عالی ترین مخلوق خداونده 00:05:19.980 --> 00:05:26.540 بنابراین به راحتی می شد از اینها نتیجه گرفت که مرکز همه چی زمینه. ـ 00:05:26.540 --> 00:05:31.940 حالا «گالیلیو» ادعا می کرد که این نتیجه گیری راحت، درست نیست. ـ 00:05:31.940 --> 00:05:35.020 در واقع حتی بدتر از اون. ـ 00:05:35.020 --> 00:05:36.780 اون حتی مدرک هم برای ادعاش داشت 00:05:38.580 --> 00:05:41.580 ـ«گالیلیو» شروع به نوشتن در مورد کشف خود کرد 00:05:42.740 --> 00:05:45.860 آوازه اون به تمام اروپا رسید 00:05:45.860 --> 00:05:51.300 اون رو با «کریستف کلمب» مقایسه می کردند که جهان جدیدی رو کشف کرده بود 00:05:53.900 --> 00:05:57.180 اما او می دونست که وارد بازی خطرناکی شده 00:05:59.940 --> 00:06:03.540 مشکل این بود که اون زمان، دوران اوج «اصلاحات کاتولیک» بود 00:06:03.540 --> 00:06:08.580 دهها سال مبارزه پاپ ها، به شکست فرقه پروتستان‌ها منجر شد 00:06:08.580 --> 00:06:11.380 و «ارتودوکس‌گری» مطلق، خودش رو به اروپا تحمیل کرده بود 00:06:11.380 --> 00:06:15.740 قدیمیا گفتند زیادی دنبال فکرت بری، ممکنه جونتُ از دست بدی. ـ 00:06:15.740 --> 00:06:19.020 در 1600 میلادی کشیش «جیوردانو برونو» ـ 00:06:19.020 --> 00:06:22.580 گفته بود که خورشید یک ستاره است 00:06:22.580 --> 00:06:25.300 و جهان نامحدوده: ـ 00:06:25.300 --> 00:06:27.660 بدترین نقطه حساسیت کلیسا. ـ 00:06:27.660 --> 00:06:31.140 ـ«برونو» رو به جرم ارتداد زنده زنده در آتش سوزاندند 00:06:32.260 --> 00:06:34.140 حرف آخرش چی بود؟ 00:06:34.140 --> 00:06:37.580 هیچی. یه سرنیزه فولادی تو زبونش بود 00:06:45.020 --> 00:06:50.940 در 1633 میلادی، صبر کلیسا در قبال گالیله هم به سر رسید 00:06:53.060 --> 00:06:55.860 هیات انکیزیسیون* او رو بازداشت کرد * تفتیش عقاید کاتولیسیستی در قرون وسطی 00:06:57.620 --> 00:07:01.820 پرونده‌ای که بر علیه گالیله تشکیل شد بیشتر در مورد اختیارات کلیسا بود 00:07:01.820 --> 00:07:03.960 تا مسائل علم نجوم. ـ 00:07:06.380 --> 00:07:09.420 اگر کلیسا در مورد ستاره ها اشتباه می کرد، ـ 00:07:09.420 --> 00:07:11.780 در مورد چه چیزهای دیگه‌ای ممکن بود اشتباه کنه؟ 00:07:14.940 --> 00:07:21.220 گالیله با لباس سفیدی مثل لباس بیماران زانو زد تا حکم خودش رو بشنوه 00:07:22.780 --> 00:07:28.740 «تکلم به ایتالیایی» 00:07:28.740 --> 00:07:33.020 حکم او این بود: ـ «به شدت مظنون به ارتداد است» ـ 00:07:34.060 --> 00:07:38.500 قرار بر این شد که کتابهاش رو از بین ببرند و تا آخر عمر زندانیش کنند 00:07:38.500 --> 00:07:41.700 «تکلم به ایتالیایی» 00:07:41.700 --> 00:07:48.340 اما بدتر از همه این بود که بهش گفتند باید در ملا عام عقاید خودش رو منکر بشه، لعن کنه و از اون‌ها اعلام برائت کنه 00:07:48.340 --> 00:07:50.620 و منکر بشه که زمین تکون می خوره 00:07:57.500 --> 00:08:04.420 «تکلم به ایتالیایی» 00:08:04.420 --> 00:08:09.580 حرفهایی که حاصل یک عمر زندگی اون بود رو دوباره به گلوش برگردوندند 00:08:09.580 --> 00:08:14.340 «تکلم به ایتالیایی» 00:08:17.500 --> 00:08:21.980 اما او حتی بعد از این همه، یک کم از اون رو دوباره بالا آورد: ـ 00:08:24.660 --> 00:08:26.740 ... 00:08:28.260 --> 00:08:31.780 "Eppur si muove" به ایتالیایی. یعنی:ـ 00:08:31.780 --> 00:08:35.220 «زمین هنوزم می چرخه» 00:08:39.660 --> 00:08:43.900 گالیله رو در بخش جنوبی اروپا که بخش کاتولیک بود ساکت کردند 00:08:43.900 --> 00:08:50.380 کتاب‌های او تا دویست سال بعد همچنان در لیست کتب ممنوعه کلیسا قرار داشت 00:08:50.380 --> 00:08:52.860 اما عقاید گالیله در شمال اروپا گسترش یافت 00:08:52.860 --> 00:08:56.180 به کشورهای پروتستان مثل هلند و بریتانیا 00:08:56.180 --> 00:08:59.140 که در اونها آزادی تفکر به دانشمندان اجازه می داد 00:08:59.140 --> 00:09:01.300 رشد کنند. ـ مثل نیوتن 00:09:03.260 --> 00:09:09.420 عصر روشن منطق هیچ وقت زیر سانسورگری کلیسا شکوفا نمی شد 00:09:10.180 --> 00:09:14.460 اما حتی دور از دسترس کلیسای کاتولیک هم 00:09:14.460 --> 00:09:19.740 متفکران باید نگران یک نوع نهاد دیگه می بودند 00:09:19.740 --> 00:09:23.340 چرا که عصر، عصر خودکامگی پادشاهان بود 00:09:23.340 --> 00:09:29.500 و پادشاهان ادعای قدرت مطلق داشتند از پاریس تا پراشیا [ایالتی در آلمان امروزی]ـ 00:09:29.500 --> 00:09:32.300 و از سن پترزبورگ تا وین. ـ 00:09:32.300 --> 00:09:38.140 خوب‌هاشون که خودشون رو پادشاهانی مدرن می دونستند قصرای مجلل می ساختند 00:09:38.140 --> 00:09:42.460 و متفکران روشنگر رو مانند «ولتر» رو به دربار خودشون می کشوندند 00:09:42.460 --> 00:09:46.060 اما همونطور که حتی خود اروپایی ها هم متوجه شده بودند 00:09:46.060 --> 00:09:50.980 بزرگترین پادشاهان خودکامه اصلا در اروپا نبودند... ـ 00:09:56.380 --> 00:10:01.260 هند در اون روزگار تحت غلبه امپراطورانِ مغولِ مسلمان قدر بود 00:10:05.300 --> 00:10:10.620 تحت حکومت «شاه جهان»، جمعیت امپراطوری مغول به بیش از 100 میلیون نفر رسید. ـ 00:10:13.180 --> 00:10:15.860 آن ها نام او را شاهِ جهان گذاشته بودند 00:10:18.500 --> 00:10:22.460 وقتی همسر او «ممتازمحل»، در هنگام وضع حمل فوت کرد، ـ 00:10:22.460 --> 00:10:25.100 ـ«شاه جهان» برای او یک آرامگاه بزرگ از سنگ مرمر ساخت 00:10:34.620 --> 00:10:37.860 ـ«تاج محل» در اون زمان مجلل ترین و زیباترین 00:10:37.860 --> 00:10:40.060 بنا در جهان بود 00:10:42.380 --> 00:10:45.220 اما این بنا سمبل قدرت خودکامه هم هست 00:10:48.100 --> 00:10:51.140 درست مثل پادشاهان خودکامه اروپا، ـ 00:10:51.140 --> 00:10:54.620 امپراطورهای مغول هم از سنگ برای نمایش قدرتشون استفاده می کردند. ـ 00:10:57.980 --> 00:11:01.980 اما «شاه جهان» در عین حال دربار روشن فکرتری هم داشت 00:11:01.980 --> 00:11:04.380 که در اون زمان در هیچ جای اروپا نبود. ـ 00:11:08.220 --> 00:11:11.300 پدربزرگ شاه‌جهان، «اکبر» کبیر 00:11:11.300 --> 00:11:15.900 آغازگر سنت فوق‌العاده آزاداندیشی (لیبرالیسم) مغول‌ها بود 00:11:15.900 --> 00:11:18.740 اون -به عنوان مثال- مردمی از تمام ادیان رو گرد هم آورد 00:11:18.740 --> 00:11:21.500 مسلمانان شیعه و سنی، هندوها و مسیحیون. ـ 00:11:21.500 --> 00:11:23.780 و اونها رو بر اون داشت تا در مقابل اون با هم مناظره کنند 00:11:23.780 --> 00:11:29.980 تا اون ببینه حقایق بنیادینی هم در کار هست که مردم جهان بتونند حول این حقایق با هم متحد بشن یا نه 00:11:29.980 --> 00:11:33.100 اون حامی فوق العاده‌ای هم برای هنر بود 00:11:33.100 --> 00:11:37.900 چیزی که اون به ما یادآوری می کنه اینه که قدرت مطلق وقتی موفق باشه، ـ 00:11:37.900 --> 00:11:43.020 می تونه ورای جهانِ سنگ‌ها هم انقلاب‌های بزرگی به ثمر بیاره. ـ 00:11:43.020 --> 00:11:47.460 اما ضعف این سیستم اینه که کاملا متکی به شخصیت فردیه که 00:11:47.460 --> 00:11:52.340 بالاتفاق بتونه به بالای هرم قدرت در سیستم برسه. ـ 00:11:53.780 --> 00:11:57.340 و در راس هرم، کشمکشی در حال آغاز بود 00:11:59.180 --> 00:12:03.260 این کشمکش می رفت که تمام افکار عصر منطق در هندوستان رو از میان ببره 00:12:06.940 --> 00:12:12.340 در سپتامبر 1657، شاه جهان به شدت مریض شد 00:12:13.540 --> 00:12:16.860 پسر ارشدش «دارا» وارث مورد علاقه او بود 00:12:18.580 --> 00:12:24.740 ـ«دارا» نفر بعدی در سلسله‌ی مغول‌های ذاتا روا دار و روشن‌فکر بود ـ 00:12:25.860 --> 00:12:31.300 اما برادر دارا، «اورانگزب» خیلی با خود اون فرق داشت 00:12:31.300 --> 00:12:33.500 او یک مرد زمخت جنگی بود 00:12:33.500 --> 00:12:38.100 که می خواست خوانش رادیکال خودش از اسلام رو به کل هندوستان تحمیل کنه. ـ 00:12:46.580 --> 00:12:49.140 و برای این کار، اون باید خودش رو از دست برادرش خلاص می کرد 00:12:49.140 --> 00:12:53.260 اما این کشمکش، فقط کشمکشی میان دو برادر نبود 00:12:53.260 --> 00:12:59.180 بلکه تعیین کننده آینده امپراطوری و تمام اهالی اون بود 00:13:03.220 --> 00:13:07.100 در ماه می 1658، «اورانگزب» به «آگرا» لشکر کشید 00:13:07.100 --> 00:13:09.460 و خودش رو امپراطور نامید ...ـ 00:13:11.420 --> 00:13:14.620 ... و پدرش شاه‌جهان رو به زندان انداخت 00:13:15.620 --> 00:13:18.220 00:13:20.980 --> 00:13:27.140 ـ«اورانگزب»، «دارا» رو دستگیر کرد و او و پسرش رو در خیابان های دهلی دوره گردوند 00:13:29.900 --> 00:13:34.220 او «دارا» رو متهم به ارتداد و براش حکم مرگ صادر کرد 00:13:41.180 --> 00:13:42.780 تا اینجاش که وحشتناکه 00:13:42.780 --> 00:13:47.960 اما در بین مسائلی که حاکمان خودکامه دروتادور جهان ایجاد می کنند 00:13:47.960 --> 00:13:49.460 چیز جدیدی نیست 00:13:53.580 --> 00:13:57.540 قتل و جنگ بر سر جانشینی 00:13:57.540 --> 00:14:00.980 در بین خانواده های حاکم در اروپا هم رایج بود 00:14:04.700 --> 00:14:08.300 تنها چیزی که داستان «اورانگزب» رو منحصر به فرد می کنه 00:14:08.300 --> 00:14:11.860 علاقه او به غذای بیرون‌بر بود 00:14:17.740 --> 00:14:23.260 ـ«اورانگزب» 50 سال حکومت کرد نیم قرنی که در طول اون 00:14:23.260 --> 00:14:28.660 ردّ شخصیت زمخت و متعصب خودش رو بر روی کشورش بر جا گذاشت 00:14:28.660 --> 00:14:35.300 ـ خوانش «اورانگزب» از اسلام شامل تخریب معابد هندوها، ـ 00:14:35.300 --> 00:14:39.860 برپاکردن سیستم سانسورگری و مقدار زیادی ممنوعیت بود 00:14:39.860 --> 00:14:42.220 الکل رو که حتما ممنوع کرد 00:14:42.220 --> 00:14:45.860 سنت نقاشی های زیبا رو پایان بخشید 00:14:45.860 --> 00:14:48.540 رقص رو هم ممنوع کرد 00:14:48.540 --> 00:14:52.300 نگارش اسناد تاریخی رو ممنوع کرد 00:14:52.300 --> 00:14:58.540 او حتی نواختن موسیقی رو در دربار خودش هم ممنوع کرد 00:14:58.540 --> 00:15:02.780 00:15:02.780 --> 00:15:07.300 وقتی «اورانگزب» از مطربان دربارش -که سازهاشون رو با خودشون می بردند- شنید که 00:15:07.300 --> 00:15:11.860 او موسیقی رو کُشته و اون ها دارن می رن تا موسیقی رو دفن کنند 00:15:12.380 --> 00:15:16.840 با تمسخر گفت امیدوارم عمیق دفن‌شون کنید 00:15:17.620 --> 00:15:21.140 حکام مطلق آخرش تبدیل به حکام مستبد میشن 00:15:22.900 --> 00:15:28.220 بستن دهن مردم و ممنوع کردن سیری نداره 00:15:32.260 --> 00:15:35.820 اورانگزب هندوستان رو به ورطه یک جنگ 26ساله کشید 00:15:35.820 --> 00:15:38.940 تا تمام رقباش رو در منطقه هندونشین جنوبی از بین ببره 00:15:40.700 --> 00:15:44.940 اون بزرگترین امپراطوری هند در تاریخ این کشور رو بنا نهاد 00:15:46.580 --> 00:15:48.620 اما هزینه وحشتناکی برای این امپراطوری پرداخته شد 00:15:52.420 --> 00:15:57.260 اورانگزب امپراطوری مغول رو تا دم ورشکستگی پیش برد 00:15:57.260 --> 00:16:00.020 و اونقدر اون رو ضعیف کرد که اندکی پس از این اتفاقات 00:16:00.020 --> 00:16:04.700 بریتانیاییها تونستند در رو بشکنند و بیایند کل هندوستان رو تسخیر کنند 00:16:04.700 --> 00:16:09.180 رژیمهای خودکامه همه به همین دلیل فرو می ریزند:ـ 00:16:09.180 --> 00:16:12.460 عاقبت یک نفر امپراطور میشه 00:16:12.460 --> 00:16:16.100 که کل امپراطوری رو به راه فاجعه‌باری می کشونه 00:16:16.100 --> 00:16:21.740 برای این که مدیونش نشیم؛ـ شاید اورانگزب خودش هم وقتی عاقبت رو دید این چیزها رو فهمید 00:16:21.740 --> 00:16:28.460 اون در بستر مرگ به پسرش گفت «تنها اومدم و غریبه می رم 00:16:28.460 --> 00:16:33.300 «نمی دونم کی هستم و چیکار داشته‌ام می کرده‌ام» 00:16:37.220 --> 00:16:42.060 تسخیر هند توسط بریتانیا بسیار سریع رخ داد 00:16:43.940 --> 00:16:49.420 اما دقیقا در همون دوران، بریتانیایی ها هم در مملکت خودشون با یک شوک وحشتناک روبه‌رو شدند 00:16:52.260 --> 00:16:57.620 اون روز مدت‌ها بود که ایده پادشاهی مطلق در بریتانیا از میان رفته بود 00:16:57.620 --> 00:17:00.620 با یک جنگ داخلی و بعدش یک انقلاب صلح‌آمیز 00:17:00.620 --> 00:17:02.900 یک چیز جدید به وجود اومده بود:ـ 00:17:02.900 --> 00:17:05.020 سیستم سیاسی احزاب 00:17:05.020 --> 00:17:08.540 پارلمان حافظ آراء و آزادی‌ها بود 00:17:08.540 --> 00:17:11.980 پارلمان اون روزها این جا بود 00:17:11.980 --> 00:17:19.020 بریتانیایی ها به خاطر آزاد بودن و همینطور آزادی بیان به خودشون افتخار می کردند 00:17:19.020 --> 00:17:24.780 یک مشکل کوچولو که در این سیستم وجود داشت این بود که وقتی بقیه دنیا رو استعمار کردند 00:17:24.780 --> 00:17:30.100 فهمیدند که ابداع بزرگ اونها یعنی سیستم احزاب کالای صادراتی ای نیست 00:17:32.300 --> 00:17:37.820 در 1773، سرزمینی که امروز ایالات متحده آمریکا می نامیم،ـ 00:17:37.820 --> 00:17:40.700 عبارت بود از 13 کولونی بریتانیایی.ـ 00:17:44.660 --> 00:17:47.500 مردم اینجا خودشون رو بریتانیایی می دونستند 00:17:47.500 --> 00:17:50.500 و دادگاههایی با قوانین بریتانیا بر اون‌ها حکم می راندند 00:17:50.500 --> 00:17:53.620 که پر بودند از ایده های روشنفکری بریتانیایی در باب آزادی. ـ 00:17:56.340 --> 00:18:00.820 اما آمریکاییها تحت لوای مدیریت پارلمانی در لندن بودند 00:18:00.820 --> 00:18:03.740 که خودشون هیچ نماینده سیاسی در اون نداشتند. ـ 00:18:03.740 --> 00:18:06.560 بسیاری از اونها از این موضوع عصبانی بودند. ـ 00:18:07.860 --> 00:18:14.480 تا این که بر سر مالیات و چای اوضاع در شهر بوستون (در ایالت ماساچوست) بیخ پیدا کرد 00:18:16.380 --> 00:18:21.020 چای نوشیدنی محبوب بلامنازع در اون روزگار بود 00:18:21.020 --> 00:18:25.140 و بریتانیایی ها برای تمام محمولا های چای که به 13 کولونی آمریکا می رفت، مالیات وضع کرده بودند 00:18:25.140 --> 00:18:27.180 خب، البته مالیاتش واقعا سنگین نبود 00:18:27.180 --> 00:18:30.340 و واقعیت این که قیمت چای هم داشت میومد پایین 00:18:30.340 --> 00:18:37.260 اما آمریکایی ها که با ایده های جدید روشنگری در مورد آزادی افراد بزرگ شده بودند 00:18:37.260 --> 00:18:41.620 این مسئله براشون مسئله‌ عقاید بود 00:18:41.620 --> 00:18:43.620 چرا باید پارلمان لندن 00:18:43.620 --> 00:18:46.820 که برای رسیدن بهش باید شش تا هشت هفته پرمخاطره رو روی دریا بگذرونی 00:18:46.820 --> 00:18:49.180 و ما اونجا هیچ حق و رایی نداریم 00:18:49.180 --> 00:18:53.540 هر جور دوس داره برای مردم اینجا مالیات وضع کنه؟ 00:18:53.540 --> 00:18:57.820 در بوستون، مسئله چیزی بسیار مهم تر از چای بود:ـ 00:18:57.820 --> 00:18:59.340 آزادی 00:19:03.860 --> 00:19:09.180 اعتراض به مالیات‌های بریتانیا، تبدیل شده بود به یکی از سرگرمی های عمده مردم بوستون 00:19:10.540 --> 00:19:15.940 و بیشتر از همه یک سیاستمدار محلی بود که به این موضوع می پرداخت: ـ «سمیوئل آدامز» 00:19:17.780 --> 00:19:20.020 وضع مالیات فقط با حضور نماینده 00:19:21.100 --> 00:19:23.380 نه به مالیات بریتانیایی ها بر چای 00:19:23.380 --> 00:19:28.540 آدامز وقتی شنید [تقریبا] 43 تن چای در راه بوستونه 00:19:28.540 --> 00:19:32.260 تصمیم گرفت نزاره حتی یک کیلو چای هم از کشتی پایین بیاد 00:19:32.260 --> 00:19:33.980 «وضع مالیات فقط با حضور نماینده» 00:19:33.980 --> 00:19:37.260 «نه به مالیات بریتانیایی ها بر چای» 00:19:37.260 --> 00:19:39.380 هیچ کدوم از طرفین کوتاه نمیومدند 00:19:39.380 --> 00:19:41.220 «نه به مالیات بریتانیایی ها بر چای» 00:19:48.300 --> 00:19:51.580 «نه به مالیات بریتانیایی ها بر چای» 00:19:54.940 --> 00:19:57.220 در 28 نووامبر 1773 00:19:57.220 --> 00:20:01.300 نخستین کشتی از سه کشتی بریتانیایی ها با نام «دارت موث»ـ 00:20:01.300 --> 00:20:03.660 در لنگرگاه بوستون پهلو گرفت 00:20:04.660 --> 00:20:09.060 کشتی تا خرخره پر بود از چای چینی که از بریتانیا به بوستون اومده بود 00:20:10.780 --> 00:20:12.540 بوستون آماده مقاومت می‌شد 00:20:14.180 --> 00:20:16.820 کشتی 20 روز بود به اسکله بسته شده بود 00:20:16.820 --> 00:20:19.020 و «آدامز» سعی می کرد ناخدای کشتی رو متقاعد کنه 00:20:19.020 --> 00:20:23.220 که دور بزنه و محموله چای رو به بریتانیا برگردونده 00:20:23.220 --> 00:20:25.260 اما بوستون فرمانداری داشت که حامی بریتانیا بود 00:20:25.260 --> 00:20:27.660 و اجازه خروج به کشتی نمی داد 00:20:28.940 --> 00:20:30.940 اسم او «استیل‌میت» بود 00:20:34.020 --> 00:20:39.020 «فرماندار از دادن اجازه خروج به کشتی ها سر باز می زنه» 00:20:40.540 --> 00:20:45.100 بوی شورش می اومد 00:20:45.100 --> 00:20:48.820 دیگه لازم نبود «آدامز» زیاد توضیحی بده 00:20:50.300 --> 00:20:54.340 «این جلسه بیشترین کمک ممکن رو به نجات کشور می‌کنه» 00:20:54.340 --> 00:20:56.540 00:20:56.540 --> 00:20:57.900 تجمع 00:20:57.900 --> 00:21:03.100 «تجمع» جمعیت درخواست تجمع داشتند 00:21:03.100 --> 00:21:05.140 00:21:07.340 --> 00:21:13.620 از سراسر بوستون شورشیها به خیابونها ریختند و به سمت لنگرگاه سرازیر شدند 00:21:13.620 --> 00:21:17.020 بسیاری از اونها لباسهایی شبیه به لباسهای سرخپوستان «موهاوک» پوشیده بودند 00:21:18.460 --> 00:21:21.740 خب چرا همچین لباسایی پوشیده بودند؟ 00:21:21.740 --> 00:21:24.100 شاید جواب خیلی ساده س و می خواستند کسی اونها رو نشناسه 00:21:24.100 --> 00:21:28.620 اما بعضی ها هم ادعا کردند که این پوشش برای اون بوده که به صورت نمادین 00:21:28.620 --> 00:21:32.220 آمریکاییهایی رو نشون بدن که آزاد زاده شده‌اند و جلوی استبداد می ایستند 00:21:32.220 --> 00:21:36.380 که اگه این طور باشه طنز تلخی در این نماد نهفته س 00:21:36.380 --> 00:21:40.140 چون «موهاوک» های واقعی همون شکارچیان بومی ای بودند 00:21:40.140 --> 00:21:46.540 که آمریکای استعمارگر فرهنگ و سرزمین اونها رو تسخیر و نابود کرد 00:21:46.540 --> 00:21:53.540 پس بله؛ مسئله مهم آزادی در میان بود؛ اما فقط برای اروپایی های مهاجر.ـ 00:21:53.540 --> 00:21:57.380 و برای آمریکایی های بومی، این یک فاجعه بود 00:22:06.740 --> 00:22:11.060 اون شب 342 صندوق به آب ریخته شد 00:22:12.180 --> 00:22:14.820 ـ46 تن چای از بین رفت 00:22:14.820 --> 00:22:17.740 که ارزش اون امروز بیش تر از یک میلیون پونده * چهار میلیارد تومان 00:22:19.980 --> 00:22:27.060 مهمونی چای بوستون محملی شد برای جنگ انقلابی آمریکایی ها 00:22:35.500 --> 00:22:38.500 جنگ هشت سال طول کشید 00:22:39.620 --> 00:22:45.260 اما نهایتا در 1783، 13 کولونی آمریکایی استقلالشون رو از بریتانیا گرفتند 00:22:48.140 --> 00:22:51.220 ایالات متحده آمریکا آزاد بود 00:22:51.220 --> 00:22:55.300 تا نوع جدیدی از جامعه و سیاست رو خلق کنه 00:22:57.700 --> 00:23:01.140 در خلال بیانیه استقلال آمریکا آمده:ـ 00:23:01.140 --> 00:23:04.860 ـ«ما این حقایق را بدیهی می دانیم 00:23:04.860 --> 00:23:07.180 ـ«که تمام انسانها برابر آفریده شده اند 00:23:07.180 --> 00:23:10.420 ـ«و خالق آنها به آنها 00:23:10.420 --> 00:23:13.340 ـ«حقوق غیرقابل انکاری عطا کرده 00:23:13.340 --> 00:23:18.220 «از جمله این حقوق می‌توان حق حیات، آزادی و جستجوی خوشبختی را نام برد» 00:23:18.220 --> 00:23:25.140 اینجا و در یک سند می تونیم همه چیزایی که روشنگری برای اونها ایستادگی کرد رو ببینیم. ـ 00:23:25.180 --> 00:23:27.380 برای اولین بار در تاریخ،ـ 00:23:27.380 --> 00:23:32.660 آزادی و برابری رو مبنای یک سیستم سیاسی اعلام کرده بودند. ـ 00:23:32.660 --> 00:23:37.300 البته در حقیقت همه برابر و آزاد هم نبودند:ـ 00:23:37.300 --> 00:23:43.020 مردم بومی، سیاه‌ها، و زنان از هر نژادی که بودند، حقوق برابر با بقیه نداشتند 00:23:43.020 --> 00:23:46.620 اما باز هم این کلمات، کلمات قابل توجهی هستند 00:23:46.620 --> 00:23:51.300 و یکی از سنگ‌بناهای دنیای مدرن رو تشکیل می دهند 00:23:53.180 --> 00:23:56.820 وقتی ایالات متحده به مسئله خلق سیستم حکومتی خاص خودش رسید 00:23:56.820 --> 00:24:02.140 یک سیستم ذاتا پارلمانی متشکل از نمایندگان منتخب رو برای خودش برگزید 00:24:02.140 --> 00:24:06.900 انتقال قدرت به مردم در حال آغاز بود 00:24:06.900 --> 00:24:11.060 البته زمزمه‌هایی مبنی بر انتخاب یک پادشاه برای آمریکا هم بود؛ ـ 00:24:11.060 --> 00:24:14.500 اما آخرش نظرشون به داشتن روسای جمهور منتخب ختم شد 00:24:14.500 --> 00:24:17.820 که برخی از اون ها واقعا عالی کار کردند. ـ 00:24:25.820 --> 00:24:29.180 برگردیم به اروپا؛ـ لویی شانزدهم در فرانسه 00:24:29.180 --> 00:24:33.460 -که شاید گل سر سبد پادشاهان اروپا هم نبود- 00:24:33.460 --> 00:24:37.300 مبالغ گزافی برای کمک به انقلاب آمریکا داده بود 00:24:37.300 --> 00:24:39.860 تا بر دشمن قدیمی فرانسه، بریتانیا پیروز بشن 00:24:41.820 --> 00:24:47.380 نتیجه چی شد؟ رژیم «لویی» که قبل از این کمکها هم داشت تلوتلو می خورد، به ورشکستگی مالی رسید. ـ 00:24:49.100 --> 00:24:51.460 ـ«لویی» هم به ذهنش نرسیده بود که 00:24:51.460 --> 00:24:56.220 بومرنگ عقاید لیبرال که به آمریکا پرتاب می کنه، ممکنه به سمت خود پاریس کمونه کنه. ـ 00:25:01.700 --> 00:25:04.660 فرانسه تقریبا ورشکسته شده بود. ـ 00:25:04.660 --> 00:25:09.900 اما مردمی که غالبا پول در اختیار داشتند یعنی اشراف و کلیسا 00:25:09.900 --> 00:25:12.820 بیشترشون مالیات نمی‌دادند 00:25:12.820 --> 00:25:20.960 و این جور شد که «لویی» ناچار نمایندگان مردم عادی فرانسه رو احضار کرد تا ازشون کمک بخاد 00:25:22.020 --> 00:25:23.940 اشتباه بزرگی بود 00:25:23.940 --> 00:25:30.020 چون برای اولین بار،ـ اکثریت برافروخته و سرکوب شده، حرفهایی برای گفتن داشتند 00:25:34.140 --> 00:25:38.820 در تابستان سال 1789 خشم و نفرت به خروش اومد 00:25:38.820 --> 00:25:43.220 و با انفجارش در خیابانهای پاریس، جنگ تمام‌عیاری میان دو طبقه به راه انداخت 00:25:43.220 --> 00:25:45.420 «تکلم به فرانسه» 00:25:45.420 --> 00:25:47.580 «تکلم به فرانسه» 00:25:47.580 --> 00:25:51.620 در روز 14م جولای، صدها نفر به نماد نفرت‌انگیز قدرت پادشاهی حمله کردند: ـ 00:25:51.620 --> 00:25:55.940 یک مجموعه دژ نظامی و زندان که به اون می گفتند: «باستیل»ـ 00:25:59.740 --> 00:26:04.980 در «باستیل» فقط 7 زندانی اون هم غیرسیاسی در بند بودند 00:26:10.980 --> 00:26:14.660 اما اون چه که جمعیت لازم داشت باروت ذخیره شده در انبار «باستیل» بود 00:26:18.860 --> 00:26:23.100 محاصره‌کنندگان سر فرماندار رو با یک چاقوی جیبی بریدند 00:26:23.100 --> 00:26:25.580 و اون در خیابونها گردوندند. ـ 00:26:27.980 --> 00:26:32.180 این حضور چیزی بیشتر از یک تجمع ساده بود 00:26:32.180 --> 00:26:37.380 رهبران انقلاب فرانسه عبارت بودند از مغازه‌دارها، روزنامه نگاران و وکلا 00:26:37.380 --> 00:26:43.700 و سلاح اونها چیزی بسیار خطرناک‌تر از باروت یا نیزه بود:ـ 00:26:43.740 --> 00:26:46.820 ایده های روشنگری . ـ 00:26:47.980 --> 00:26:52.780 رهبران این حرکت مردمی اساسا عقاید انقلابی داشتند 00:26:52.780 --> 00:26:57.580 اونها به سرعت تمام امتیازات طبقه اشراف رو ملغی کردند 00:26:57.580 --> 00:26:59.300 و بر وضع مالیات منصفانه اصرار کردند 00:26:59.300 --> 00:27:04.300 اونها کلیسای قدرتمند و متمول کاتولیک رو هم گرفتند 00:27:04.300 --> 00:27:08.180 و بالاتر از همه اینها این که انقلابیون حقوق انسانی رو اعلام کردند 00:27:08.180 --> 00:27:10.900 برابری همه شهروندان 00:27:10.900 --> 00:27:15.940 حق داشتن یک دولت منتخب، آزادی بیان و دادگاه منصف 00:27:17.220 --> 00:27:22.060 اینها ایده‌آل‌های انقلاب اول فرانسه بود 00:27:22.060 --> 00:27:26.820 «تکلم به فرانسه» ـ: آزادی، برابری، برادری 00:27:38.020 --> 00:27:40.660 لویی شانزدهم کاملا عقب نشسته بود 00:27:42.860 --> 00:27:45.460 اما موقعیتش ناامیدکننده نبود 00:27:45.460 --> 00:27:49.140 دور تا دور فرانسه پر از حکومتهای مطلقه دارای ارتش بود 00:27:49.140 --> 00:27:51.380 که ممکن بود به کمکش بیان 00:27:53.380 --> 00:27:55.260 لویی تصمیم گرفت فرار کنه 00:27:55.260 --> 00:27:59.700 به همراه ملکه ش که به شکل عجیبی منفور بود: «ماری آنتوانت». ـ 00:28:04.420 --> 00:28:07.420 در شب بیست و یکم جولای 1791 00:28:07.420 --> 00:28:10.780 خانواده سلطنتی دزدکی از پاریس خارج شد 00:28:10.780 --> 00:28:15.540 اونها با لباس مبدل نه چندان قوی‌شون، در پوشش چند خدمتکار به سمت مرز فرار کردند 00:28:20.300 --> 00:28:21.980 باید کار آسونی بوده باشه 00:28:21.980 --> 00:28:25.500 چون اون موقع کسی قیافه کسی رو به جا نمی آورد 00:28:25.500 --> 00:28:27.260 «تکلم به فرانسه» 00:28:30.220 --> 00:28:31.980 «تکلم به فرانسه» 00:28:31.980 --> 00:28:35.140 اما در فاصله فقط 65 کیلومتر تا مرز 00:28:35.140 --> 00:28:38.660 رئیس یک پستخانه محلی که سابقا در «رویال کاولری» خدمت کرده بود *احتمالا یک یگان نظامی شاهنشاهی 00:28:38.660 --> 00:28:40.740 ملکه رو شناخت 00:28:40.740 --> 00:28:42.780 «تکلم به فرانسه» 00:28:42.780 --> 00:28:44.540 «تکلم به فرانسه» 00:28:44.540 --> 00:28:46.620 «تکلم به فرانسه» 00:28:46.620 --> 00:28:48.740 «تکلم به فرانسه» 00:28:48.740 --> 00:28:53.940 اون یک اسکناس رو نگاه کرد و چهره شاه رو روی اون دید 00:28:53.940 --> 00:28:56.780 «تکلم به فرانسه» 00:29:01.220 --> 00:29:05.340 شاه و خانواده ش رو با فضاحت به پاریس برگردوندند 00:29:07.740 --> 00:29:13.860 انتقال از قدرت مطلقه به بی ربطی مطلقه تکمیل شد 00:29:13.860 --> 00:29:18.140 از حالا به بعد شاه تندیس رقّت بود 00:29:18.140 --> 00:29:23.940 در سپتامبر 1792 فرانسه اعلام جمهوریت کرد 00:29:23.940 --> 00:29:28.060 در همون زمستان لویی رو به اتهام خیانت به دادگاه بردند 00:29:28.060 --> 00:29:31.580 همونطور که نتیجه دادگاه نشون می داد هیچ کس به هیچ چیز شک نداشت 00:29:33.140 --> 00:29:38.140 در 21 ژانویه 1793 میلادی ساعت 9 صبح 00:29:38.140 --> 00:29:41.820 لویی شانزدهم کشان کشان رو در خیابانهای پاریس بردند 00:29:42.940 --> 00:29:47.580 تا به دیدار تیزترین تیغ انتقاد عمرش بره 00:29:50.100 --> 00:29:53.660 گیوتین از 9 ماه پیش در این دیار رایج بود 00:29:53.660 --> 00:29:58.060 خود این ابزار هم ساخته ایده‌آل های انقلاب بود 00:29:58.060 --> 00:30:01.340 انسانی، کارساز و سریع 00:30:01.340 --> 00:30:06.820 این ابزار نتیجه تنظیمات دکتر «جوزف گیوتین» در ابزار اولیه بود که ابداع شخص دیگری بود 00:30:06.820 --> 00:30:09.700 اون می گفت «حالا من با ماشینم می‌تونم» 00:30:09.700 --> 00:30:12.300 ـ«در یک چشم به هم زدن سر شما رو از بدنتون جدا کنم 00:30:12.300 --> 00:30:14.500 «جوری که خودتونم نفهمید» 00:30:14.500 --> 00:30:21.340 حتی این که اشراف و غیراشراف رو به یک روش می کشتند هم به شدت کار دموکراتیکی بود 00:30:21.580 --> 00:30:28.540 اون روز قرار بود این ماشین قتاله دموکراتیک رشته 1000 ساله پادشاهی در فرانسه رو قطع کنه 00:30:28.564 --> 00:30:48.564 بلبل جان ‏.:: www.bolboljan.net ::. 00:30:51.340 --> 00:30:55.340 لویی خودش رو بی گناه خوند و دشمنانش رو بخشید 00:30:57.260 --> 00:31:00.420 اما اگه حبس نفس می کرد هم فرقی نمی کرد 00:31:00.420 --> 00:31:04.060 «تکلم به فرانسه» 00:31:04.060 --> 00:31:08.140 «تکلم به فرانسه» 00:31:16.140 --> 00:31:18.260 00:31:22.620 --> 00:31:25.180 00:31:26.180 --> 00:31:30.420 اعدام لویی شانزدهم پادشاهان اروپا رو وحشت زده کرد 00:31:30.420 --> 00:31:34.420 و فرانسه به زودی در محاصره ارتشهای متخاصم قرار گرفت. ـ 00:31:34.420 --> 00:31:38.460 در کشور قیمت غذا بالا رفت و مردم شورش کردند 00:31:38.460 --> 00:31:42.380 در مجلس، انجمنهای مختلف با هم گلاویز شدند. ـ 00:31:42.380 --> 00:31:45.620 میانه‌روها در سمت راست سالن 00:31:45.620 --> 00:31:47.740 و تندرو ها در سمت چپ می‌نشستند. ـ 00:31:47.740 --> 00:31:52.660 از همین جا است که امروز ما لغات سیاسی چپ و راست رو گرفتیم 00:31:52.660 --> 00:31:55.220 در آخر در تابستان 1793 00:31:55.220 --> 00:31:59.020 انجمن تندروی «ژاکوبین» کنترل امور رو به دست گرفت 00:32:01.340 --> 00:32:04.460 انقلاب به ورطه وحشت افتاد 00:32:04.460 --> 00:32:10.580 این وحشت نتیجه یک ایده ساده لوحانه بود که می گفت بشر می تونه دوباره از نو شروع کنه 00:32:12.380 --> 00:32:15.820 و راهش رو به سمت یک دنیای بهتر کج کنه. ـ 00:32:17.220 --> 00:32:21.820 انقلابیون ایده‌آل های والای انقلاب رو تبدیل به سلاحی کردند 00:32:21.820 --> 00:32:24.140 برای تخریب دشمنانشون. ـ 00:32:24.140 --> 00:32:29.100 هر گروه انقلابی به گروه دیگه ای اتهام می زد 00:32:30.180 --> 00:32:31.740 به جای این که شاهد حکومت منطق باشیم 00:32:31.740 --> 00:32:36.020 انگار شاهد حکومت تشنج و سوء ظن بودیم 00:32:36.020 --> 00:32:39.980 در سراسر پاریس مردم می ترسیدند که کسی در خونه اونها رو هم خواهد کوبید 00:32:39.980 --> 00:32:43.940 و خیابونهای پاریس جوی خون بود 00:32:43.940 --> 00:32:49.140 تصور بر اینه که در این دوره چهل هزار نفر مردند. دوره ای که امروز به نام 00:32:49.140 --> 00:32:50.740 دوره وحشت می‌شناسیمش 00:32:55.300 --> 00:33:00.740 بالاخره در 1799 ارتش کنترل کشور رو به دست گرفت 00:33:05.900 --> 00:33:10.540 رهبر ارتش ژنرال تازه به دوران رسیده ای بود به نام «ناپولئون بوناپارت» 00:33:10.540 --> 00:33:13.660 جاه طلبی ش حد نداشت 00:33:15.620 --> 00:33:20.180 در 1804 او پاپ رو دعوت کرد تا او رو به عنوان امپراطور فرانسه تدهین کنه 00:33:20.180 --> 00:33:25.380 او مراسم مجللی در کلیسای «نوتردام» گرفته بود 00:33:25.380 --> 00:33:30.520 ـ«ناپولئون» پاپ رو چند ساعت در سرما منتظر نگه داشت 00:33:33.145 --> 00:33:35.745 و بعد خودش تاج رو بر سر خودش گذاشت 00:33:41.140 --> 00:33:46.940 در طول تاریخ، این که یک مرد کوچک بتونه کلاهی بزرگ بر سر بگذاره غالبا خبر بدی بوده 00:33:48.500 --> 00:33:51.420 قدرت مطلق دوباره برگشته بود 00:33:52.380 --> 00:33:56.660 با تاج گذاری «ناپولئون» کار انقلاب تمام بود 00:33:56.660 --> 00:33:59.220 پس از اون دنیا انقلابهای بسیاری به خودش دید 00:33:59.220 --> 00:34:02.620 و غالب این انقلاب ها دقیقا با همین اوضاع ادامه پیدا کردند 00:34:02.620 --> 00:34:04.620 اول ایده‌آلیسم بعد افراطی گری 00:34:04.620 --> 00:34:07.860 «انقلاب بچه های خودش رو می خوره» 00:34:07.860 --> 00:34:09.780 تا بالاخره خسته میشه 00:34:09.780 --> 00:34:14.260 و قدرت به دستان یک مرد زمخت نظامی میفته 00:34:14.260 --> 00:34:19.540 اما هنوزم با وجود این چرخه هولناک، برخی انقلاب می کنند 00:34:19.540 --> 00:34:25.620 انقلابهایی که غالبا همون ایده‌آلهایی رو می خواهند که اولین انقلاب جهان می خواست 00:34:25.620 --> 00:34:29.700 ایده آلهایی که مردم پاریس اون رو خلق کردند و خودشون اون رو کشتند. ـ 00:34:32.460 --> 00:34:35.620 اما اون طرف کانال حاکمان سیاسی بریتانیا 00:34:35.620 --> 00:34:38.740 از انقلاب فرانسه وحشت زده شده بودن 00:34:40.860 --> 00:34:44.220 ایده بریتانیایی ها در مورد آزادی تفاوت زیادی با ایده های «ناپولئون» داشت 00:34:44.220 --> 00:34:51.020 و دفاع از اونها مستلزم جنگی طولانی بر علیه ناپولئون در دریا و خشکی بود 00:34:51.060 --> 00:34:54.140 اما والاترین ایده های روشنگری بریتانیایی هم 00:34:54.140 --> 00:34:56.820 در سفر به دورتادور جهان و برخورد با مردمان جدید 00:34:56.820 --> 00:35:00.620 نمی تونستند انتظارات رو برآورده کنند. ـ 00:35:05.940 --> 00:35:09.980 بومی های استرالیا مردمی «شکارچی-گردآورنده» بودند که زندگی عشایری داشتند 00:35:12.020 --> 00:35:15.860 در قرن 18، بیش از یک میلیون نفر بومی استرالیایی وجود داشت 00:35:15.860 --> 00:35:19.620 که تقریبا 250 زبان مختلف داشتند 00:35:19.620 --> 00:35:23.700 اونها شاید به مدت 50 هزار سال اینجا زندگی کرده بودند 00:35:23.700 --> 00:35:26.860 باقی تاریخ بشر حتی در حد یک شایعه هم به گوششون نرسیده بود 00:35:28.420 --> 00:35:32.780 بعد سر وکله موجوداتی سفیدپوست پیدا شد 00:35:32.780 --> 00:35:40.060 در 1770 میلادی، ناخدا «جیمز کوک»، «نیو سوث ولز» رو کشف 00:35:40.060 --> 00:35:41.820 و اون رو متعلق به بریتانیا اعلام کرد 00:35:41.820 --> 00:35:46.620 ـ«کوک» که یک ناوبر فوق العاده بود، گذشته فقیرانه ای داشت 00:35:46.620 --> 00:35:51.700 و بومی های استرالیایی رو به خاطر این که طمع به مادیات نداشتند به شدت تحسین می کرد 00:35:51.700 --> 00:35:57.740 و در مورد آنها نوشته: «آن‌ها هیچ نیازی به خانه های مجلل و اسباب گران ندارد» 00:35:57.740 --> 00:36:01.020 با این هوای عالی اونها نیازی به لباس هم نداشتند 00:36:01.020 --> 00:36:03.740 یک قوم وحشی نجیب 00:36:03.740 --> 00:36:07.540 اما «کوک» خادم پادشاه بریتانیا بود 00:36:07.540 --> 00:36:10.620 و با از دست دادن مستعمره هاش در آمریکا 00:36:10.620 --> 00:36:17.220 بریتانیا چاره ای نداشت جز این که به دنبال یه جای جدید بگرده تا مجرمانش رو به اونجا بفرسته 00:36:20.820 --> 00:36:24.500 نخستین اردوی اروپایی ها در استرالیا یک زندان بود 00:36:26.740 --> 00:36:32.700 این زندان به افتخار وزیر کشور وقت بریتانیا به نام وی، «وایکونت سیدنی» نام نهاده شد 00:36:32.700 --> 00:36:36.380 اما پروژه استرالیا یک پروژه روشنگری هم بود 00:36:36.380 --> 00:36:40.820 بریتانیا حدود 200 جرم داشت که مجازاتشون مرگ بود 00:36:40.820 --> 00:36:45.300 دار زدن صدها انسان از جمله زنان و کودکان 00:36:45.300 --> 00:36:49.100 داشت جامعه روشن بریتانیا رو تهوع زده می کرد. ـ 00:36:50.220 --> 00:36:54.620 در این وضع فرستادن مجرمان به اون سوی آبها به نظر انسانی‌تر میومد 00:36:56.340 --> 00:37:00.420 این طور شد که آدمهایی به استرالیا اومدند مثل «الیزابث پاولی» ـ 00:37:00.420 --> 00:37:04.300 که جرمش این بود که به اندازه چند شیلینگ سوسیس و کشمش دزدیده بود 00:37:05.660 --> 00:37:07.020 و «جیمز گریس»ـ 00:37:07.020 --> 00:37:11.540 که هشت متر روبان و یک جفت جوراب زنانه ابریشمی دزدیده بود 00:37:13.020 --> 00:37:14.660 اون یازده سال بیشتر نداشت 00:37:19.820 --> 00:37:24.420 اولین فرماندار استرالیا ناخدا «آرثر فیلیپ» بود 00:37:24.420 --> 00:37:26.980 او رژیم سختی برای مجرمان اجرا می کرد 00:37:26.980 --> 00:37:30.460 [- امروز اوضاع چطوره؟ - به سختی مشغول کار هستند] 00:37:30.460 --> 00:37:35.140 اما رفتار او با بومی ها رفتار خیرخواهانه تری بود 00:37:36.580 --> 00:37:38.300 [- اون بالا رو می بینی؟ ] 00:37:38.300 --> 00:37:43.820 باید با مردم بومی با احترام رفتار کنیم، مطالعه شون کنیم و اونها رو بفهمیم 00:37:54.740 --> 00:37:57.100 فرماندار فیلیپ مرد روشنی بود 00:37:57.100 --> 00:38:01.540 که عزمش رو جزم کرده بود که هیچ برده داری در این سرزمین نباشه 00:38:01.540 --> 00:38:05.180 و با بومی ها با احترام رفتار بشه 00:38:05.180 --> 00:38:11.060 در واقع اون دستوراتی مستقیم از خود شاه جورج سوم داشت 00:38:11.060 --> 00:38:14.340 که از او خواسته بود «تمام شهروندان ما 00:38:14.340 --> 00:38:19.780 باید با حسن تفاهم و مهربانی» با بومی ها زندگی کنند 00:38:20.900 --> 00:38:24.700 او وقتی دید نمی تونه بومی ها رو متقاعد کنه باهاش ارتباط برقرار کنند،ـ 00:38:24.700 --> 00:38:29.180 یه کار دیگه ای رو امتحان کرد که شاید زیاد مهربانانه نبود 00:38:49.940 --> 00:38:53.820 شخصی که دزدیده شده بود، مردی بیست و شش ساله به نام «بنی لونگ» بود 00:38:53.820 --> 00:38:56.660 فیلیپ می خواست بهش انگلیسی یاد بده 00:38:56.660 --> 00:39:00.500 تا بتونه با این کار یک رابطه مستقیم با یک بومی برقرار کنه 00:39:06.340 --> 00:39:11.340 ـ«بنی لونگ» تبدیل شد به یک میانجی که دو جهان مختلف رو به هم وصل می کرد 00:39:11.340 --> 00:39:15.580 اون با شوخ طبعی خاص خودش و با آواز و رقصش بریتانیایی ها رو سرگرم می کرد 00:39:15.580 --> 00:39:17.940 اون فرماندار فیلیپ رو هم 00:39:17.940 --> 00:39:20.620 با زبان و رسوم مردمش آشنا کرد 00:39:20.620 --> 00:39:26.620 و در عوض فیلیپ هم به او انگلیسی و مودبانه رفتار کردن رو یاد داد 00:39:26.620 --> 00:39:33.220 بعد چیزی بین این دو مردِ بسیار متفاوت اتفاق افتاد که شاید توقعش نمی رفت 00:39:33.300 --> 00:39:37.460 اونها رفیق شفیق هم شدند 00:39:38.540 --> 00:39:40.020 [پادشاه سلامت باشد] 00:39:40.020 --> 00:39:42.900 [پاد...شاه سلامت ... باشد] 00:39:42.900 --> 00:39:45.820 [خوبه ... عالیه ... به سلامتی] 00:39:45.820 --> 00:39:48.140 در روز کریسمس 1789 00:39:48.140 --> 00:39:51.900 ـ«بنی لونگ» یونیفورم رسمی نیروی دریایی بریتانیا رو به تن کرد 00:39:51.900 --> 00:39:56.860 و با ناخدا فیلیپ به صرف ناهار که لاک پشت بود نشست 00:39:56.860 --> 00:39:59.700 [کریسمس مبارک بنی لونگ] 00:39:59.700 --> 00:40:01.100 [چین چین] 00:40:01.100 --> 00:40:04.100 [بزن لاک پشتُ تا شنا نکرده بره؛ چی؟] 00:40:05.180 --> 00:40:08.420 اما بعد از 6 ماه بنی لونگ گم شد 00:40:11.660 --> 00:40:14.620 چهار ماه طول کشید تا فیلیپ پیداش کنه 00:40:18.340 --> 00:40:20.220 [بنی لونگ؟] 00:40:23.340 --> 00:40:27.940 [ما اومدیم ازت بخواهیم برگردی] 00:40:31.860 --> 00:40:34.300 بنی لونگ قبول کرد برگرده 00:40:34.300 --> 00:40:41.180 اما قبل از اون، رسوم بومی ایجاب می کرد که از کسی که قبلا او رو دزدیده بود، انتقام گرفته بشه 00:41:02.340 --> 00:41:06.660 و شگفت آور این که فرماندار فیلیپ دست به اقدام تلافی‌جویانه نزد 00:41:06.660 --> 00:41:09.100 [اوه خدای من] 00:41:09.100 --> 00:41:11.940 اون درک می کرد که چرا مورد حمله قرار گرفت 00:41:11.940 --> 00:41:15.220 و دوستیش با بنی لونگ دوباره سر جاش برگشت 00:41:16.620 --> 00:41:19.980 بنی لونگ دوباره در «سیدنی» به او ملحق شد 00:41:23.980 --> 00:41:27.780 بریتانیایی ها حتی برای بنی لونگ خونه مخصوص خودش رو ساختند 00:41:27.780 --> 00:41:33.660 اون خونه درست در همون مکانی قرار دادشت که امروز «سیدنی اوپرا هاوس» قرار گرفته 00:41:36.260 --> 00:41:39.060 بنی لونگ اولین انسان بومی بود 00:41:39.060 --> 00:41:42.420 که به شکل داوطلبانه به اردوی بریتانیایی ها وارد شد 00:41:42.420 --> 00:41:44.900 اما بعد از او بومی های بسیار دیگری هم به این اردو اومدند 00:41:44.900 --> 00:41:48.180 این واقعه به «کامینگ این» مشهور شد * ورود 00:41:48.180 --> 00:41:52.220 و برای شروع، پیروزی بزرگی برای ایده روشنگری به شمار می رفت 00:41:59.420 --> 00:42:02.500 مستعمره برتیانیا در استرالیا رشد پیدا کرد 00:42:02.500 --> 00:42:09.060 چیزی حدود 165هزار مجرم به این اردوگاه فرستاده شدند تا زمانی که این سیستم برقرار بود، یعنی تا 1850. ـ 00:42:10.300 --> 00:42:12.580 اما این اتفاقات برای بومی ها فاجعه بار بود 00:42:13.940 --> 00:42:17.100 بسیاری از اونها معتاد به الکل و تنباکو شدند 00:42:18.820 --> 00:42:24.100 تخمین زده شده که حدود 20 هزار نفر در نزاع بر سر زمین در استرالیا کشته شدند 00:42:26.940 --> 00:42:30.740 دهها هزار نفر دیگر هم با بیماری هایی که از اروپا اومده بود مردند 00:42:32.860 --> 00:42:37.420 هر جا اروپایی های روشنگر به «شکارچی-گردآورندگان» برخوردند، ـ 00:42:37.420 --> 00:42:44.680 اول اون‌ها رو با کنجکاوی و شگفتی نگاه کردند اما بعد به سرعت ... ـ 00:42:44.705 --> 00:42:46.579 ـ... بومی ها براشون تبدیل به یک مشت آدم معمولی شدند 00:42:46.580 --> 00:42:50.380 بعد هم وقتی طمعکاری و وطن پرستی سر رسید، ـ 00:42:50.380 --> 00:42:55.860 بومی ها رو به راحتی به حاشیه روندند کنار زدند یا حتی قلع و قمع کردند 00:42:55.860 --> 00:43:01.180 فهمیدن فرهنگ یک عده آدم غریبه خیلی کار سختیه ... ـ 00:43:01.180 --> 00:43:03.740 وقتی حواست به این پرت باشه که چطور زمینهای اونها رو مال خود کنی. ـ 00:43:06.260 --> 00:43:08.540 بریتانیایی ها حداقل در این مورد مطمئن بودند 00:43:08.540 --> 00:43:12.060 که اجازه برده داری رو در استرالیا نخواهند داد 00:43:13.780 --> 00:43:16.780 اما دشمن بزرگ اونها چی؟ فرانسه 00:43:16.780 --> 00:43:22.460 خوانش انقلابی اونها از روشنگری -یعنی «برابری انسان ها»ـ نیز 00:43:22.460 --> 00:43:24.820 داشت به بیرون از اروپا منتشر می شد 00:43:26.580 --> 00:43:32.900 اما حالا این ایده ها با کثیف ترین لکه ای که بر وجدان اروپایی ها افتاده شاخ به شاخ شده بود 00:43:36.780 --> 00:43:39.180 تا پایان قرن 18 میلادی 00:43:39.180 --> 00:43:46.220 تجارت برده از آفریقا به بخش ثابتی از سیستم اقتصادی جهان بدل شده بود 00:43:46.220 --> 00:43:49.340 ـ12.5 میلیون آفریقایی رو از خانواده هاشون جدا کرده بودند 00:43:49.340 --> 00:43:54.220 و با اوضاعی هولناک به اون سوی اقیانوس اطلس برده بودند 00:43:54.220 --> 00:44:01.240 برده ها رو در مزارع آمریکا و منطقه «کارائیب» به کار می گرفتند 00:44:02.820 --> 00:44:04.500 00:44:07.340 --> 00:44:08.700 «تکلم به فرانسه» [زود باش] 00:44:08.700 --> 00:44:10.260 «تکلم به فرانسه» [زود باش. را برو] 00:44:10.260 --> 00:44:11.780 «تکلم به فرانسه» [یالا] 00:44:11.780 --> 00:44:13.900 نرخ مرگ و میر در این مزارع وحشتناک بود 00:44:13.900 --> 00:44:18.420 داغ زدن، شلاق و شکنجه هایی که به زبون نمیشه توصیفشون کرد کاملا رایج بود 00:44:22.940 --> 00:44:28.900 طول عمر و وسعت برده‌داری تقریبا به اندازه خود تمدنه 00:44:28.900 --> 00:44:33.940 اون چیزی که تجارت برده در اقیانوس اطلاس رو متفاوت می کنه فقط حجم اونه 00:44:33.940 --> 00:44:38.860 فرض کنید اینجا قاره آمریکا پر از زمین های ارزونه 00:44:38.860 --> 00:44:45.820 و در اروپا هم تقاضای شکر، قهوه و تنباکو تمومی نداره. ـ 00:44:45.820 --> 00:44:49.860 حالا برای کنار هم گذاشتن این دو، نیاز به نیروی کار ارزون دارید. ـ 00:44:49.860 --> 00:44:51.740 یعنی نیاز به برده هایی آفریقایی دارید 00:44:51.740 --> 00:44:55.820 بقایای پوسیده مزارع برده‌داری 00:44:55.820 --> 00:44:59.100 هنوز هم در جای جای ساحل اقیانوس اطلس دیده می شن 00:45:01.020 --> 00:45:05.540 برده داری مشکلات زیادی در زمینه اخلاق ایجاد می کرد. ـ اونم برای کشورهای اروپایی ای که 00:45:05.540 --> 00:45:08.540 می خواستند پیش خودشون فکر کنند روشنگر هستند 00:45:09.660 --> 00:45:12.900 اما این سیستم خیلی سود آور بود 00:45:12.900 --> 00:45:17.740 شهرهای اروپایی رو نونوار می کرد و خیلی ها رو پولدار می کرد. ـ 00:45:17.740 --> 00:45:23.180 این سیستم اون قدر قوی شده بود که دیگه نمی شد از بینش برد و اون قدر بزرگ که نمی شد شکستش داد 00:45:25.460 --> 00:45:30.220 اما اخبار انقلاب فرانسه اثری آتشین گذاشت ... ـ 00:45:30.220 --> 00:45:33.900 ـ ... بر برده های تحت استعمار فرانسه در «سنت دومنگ». ـ 00:45:33.900 --> 00:45:35.860 هائیتی امروز 00:45:39.100 --> 00:45:42.420 صدها هزار برده در اینجا مرده بودند 00:45:44.180 --> 00:45:47.980 رهبران برده ها در پوشش یک مراسم «وودوو» ـ *مراسم جادوگری 00:45:47.980 --> 00:45:50.460 نقشه انقلابی خودشون رو اجرا کردند 00:45:50.460 --> 00:45:54.100 00:45:57.260 --> 00:46:00.500 در شب 14م اگوست 1791 00:46:00.500 --> 00:46:05.180 گروهی برده به دیدار کشیش اعظم أوودوو» رفتند: ـ «بوکمان داتی» 00:46:06.980 --> 00:46:11.380 اسم او رو «بوکمان» گذاشته بودند چون خواندن بلد بود 00:46:13.860 --> 00:46:19.380 او انقلاب فرانسه رو با دین آفریقا در هم آمیخت 00:46:19.380 --> 00:46:25.340 و به برده ها گفت «به صدای آزادی در قلبتون گوش بدید» ـ 00:46:26.900 --> 00:46:28.820 00:46:30.700 --> 00:46:33.620 او برای این که نشون بده این نقشه، نقشه ای ناچار و خطرناکه، ... ـ 00:46:33.620 --> 00:46:37.540 - ... خون یک خوک سلاخی شده رو نوشید 00:46:47.220 --> 00:46:51.340 انقلاب بردگان هائیتی آغاز شد 00:46:57.100 --> 00:47:01.260 ظرف چند هفته، 100 هزار برده به شورش بر خاستند 00:47:02.580 --> 00:47:05.700 ـ4هزار مزرعه‌دار سفیدپوست کشته شدند 00:47:09.180 --> 00:47:12.420 صدها مزرعه با خاکستر یکسان شد 00:47:19.100 --> 00:47:22.940 مالکان فرانسوی مزارع خواستند تلافی کنند 00:47:22.940 --> 00:47:26.540 در ماه نووامبر، «بوکمان داتی» دستگیر و کشته شد 00:47:28.060 --> 00:47:30.940 اما این کار فقط باعث گسترش شورش شد 00:47:38.220 --> 00:47:41.740 در فرانسه صفی وحشی بین دو دسته شکل گرفت:ـ 00:47:41.740 --> 00:47:46.500 گروهی که می گفتند برده‌داری لکه ای بر دامن ایده‌آل های انقلابه 00:47:46.500 --> 00:47:50.340 و گروهی که می گفتند «تند نروید. فرانسه به پول احتیاج داره»ـ 00:47:52.580 --> 00:47:54.700 خودتون حدس بزنید کی از اون بحثها برنده بیرون اومد 00:48:07.620 --> 00:48:09.700 انقلاب برده‌ها 00:48:09.700 --> 00:48:13.620 حتی تلخ تر از قبل و حتی پیچیده تر از قبل به راه خودش ادامه داد. ـ 00:48:16.300 --> 00:48:19.180 عاقبت، مردی آزادی برده‌ها رو پس گرفت 00:48:19.180 --> 00:48:23.900 که خودش قبلا یک برده بود یک نابغه نظامی 00:48:23.900 --> 00:48:26.700 نام او «توسا لوورتور» بود 00:48:27.900 --> 00:48:30.940 هائیتی هنوز هم رسما یکی از مستعمرات فرانسه بود 00:48:30.940 --> 00:48:34.420 اما «توسا» هائیتی رو با قوانین خودش اداره می کرد 00:48:34.420 --> 00:48:37.700 که قوانینی لیبرال و خوش‌بینانه بود 00:48:37.700 --> 00:48:42.100 او می گفت ـ«من اون قدر اعتقاد به حقوق انسان دارم 00:48:42.100 --> 00:48:47.740 ـ«که نتونم فکر کنم یک رنگ بر سایر رنگ ها برتری داره 00:48:47.740 --> 00:48:51.420 «برای من، آدم آدمه» 00:48:52.700 --> 00:48:57.940 هائیتی با رهبری «توسا» ـ پرتوی از یک شیوه بهتر برای زندگی کردن بود 00:48:57.940 --> 00:48:59.820 عمر این پرتو کوتاه بود 00:48:59.820 --> 00:49:05.700 چون بعد از این ماجراها ـ«ناپولئون» بزرگترین لشکری که تا به حال از فرانسه گسیل شده رو با کشتی فرستاد 00:49:05.700 --> 00:49:07.820 تا انقلاب برده ها رو در هم بشکنه 00:49:08.900 --> 00:49:12.780 ـ«توسا» رو فریب دادند تا خودش رو تسلیم کنه 00:49:12.780 --> 00:49:18.020 اون رو دزدیدند و در حالی که در یکی از زندانهای فرانسه از سرما می لرزید مُرد 00:49:21.140 --> 00:49:25.180 اما در هائیتی جنگ تا 1804 ادامه پیدا کرد 00:49:25.180 --> 00:49:27.900 یعنی تا وقتی که مستعمره ی هائیتی تونست استقلالش رو از فرانسه پس بگیره 00:49:27.900 --> 00:49:31.980 و اولین جمهوری سیاه پوستان رو تاسیس کنه 00:49:35.620 --> 00:49:40.020 با این شورش، ترس از برده‌ها لرزه به اندام اروپائی ها انداخت 00:49:41.900 --> 00:49:44.780 سه سال پس از استقلال هائیتی 00:49:44.780 --> 00:49:47.380 بریتانیایی ها تجارت برده رو متوقف کردند 00:49:51.340 --> 00:49:54.140 بیشتر کشورهای جهان هم به زودی همین کار رو کردند 00:49:58.180 --> 00:50:03.260 پایان تجارت برده در اقیانوس اطلس پیروزی بزرگی برای ارزش‌های ایده روشنگری بود 00:50:03.260 --> 00:50:06.420 اما سرنوشت هائیتی کمی غم‌انگیز بود 00:50:06.420 --> 00:50:10.340 ملتهای بزرگ سفیدپوست مثل ایالات متحده 00:50:10.340 --> 00:50:13.180 با اون قانون اساسی نو و اصیلش 00:50:13.180 --> 00:50:17.780 و همینطور جمهوری فرانسه جمهوری جوان سیاه‌پوستان رو منزوی کردند 00:50:17.780 --> 00:50:22.500 اقتصاد هائیتی از هم پاشید، و دیکتاتورهای مخوف از راه رسیدند 00:50:22.500 --> 00:50:27.060 امروز جمهوری اصیل و رویایی توسا 00:50:27.060 --> 00:50:32.180 یکی از فقیرترین و بی‌نواترین مکانهای موجود بر روی کره زمینه 00:50:32.180 --> 00:50:35.620 روشنگری این درس رو به ما داد که همه مردان و زنان 00:50:35.620 --> 00:50:38.980 با هم برادر و خواهر هستند. ـ عقیده شریفیه 00:50:38.980 --> 00:50:43.580 اما این ایده های شریف از نیازهای ضروری تر بشر عقب افتادند 00:50:43.580 --> 00:50:48.260 نیاز به پول، قدرت و تجملات 00:50:53.500 --> 00:50:57.300 هر طرف که نگاه کنیم، به نظر میاد خالص‌ترین ایده‌های سیاسی روشنگری 00:50:57.300 --> 00:51:00.060 به فساد کشیده شده اند 00:51:00.060 --> 00:51:05.180 با طمع زمین و سود یا با کشیده شدن به سمت تندروی‌های خونین . ـ 00:51:08.620 --> 00:51:13.780 ممکنه به این نتیجه برسید که عصر منطق پر از ریاکاری و تزویر بود 00:51:13.780 --> 00:51:19.420 اما خوشبختانه [در این عصر] روشنگری، خیلی بیشتر از سیاست قدرت‌طلبانه بود 00:51:22.860 --> 00:51:27.820 در تابستان 1517 در «واتن-آندر-اج» در «گلوسترشر»ـ 00:51:27.820 --> 00:51:30.820 یک پسر هشت ساله به اسم «ادوارد جنر»، ـ 00:51:30.820 --> 00:51:33.500 به محلی برده شد که بهش می گفتند «طاعون‌کده»ـ 00:51:36.660 --> 00:51:39.100 او یک دردسر پزشکی وحشتناک داشت 00:51:40.540 --> 00:51:44.180 اون چهار هفته گرسنگی کشید و خونش رو زالوها مکیدند 00:51:46.140 --> 00:51:47.580 بعد دکتر دست به کار شد 00:51:52.180 --> 00:51:57.060 او تکه های پوست خشک شده مبتلی به آبله رو به درون زخم های بچه فرو کرد 00:52:00.660 --> 00:52:03.220 راه خطرناکی بود 00:52:04.900 --> 00:52:08.940 از هفت مرگ در دنیا یکی در اثر آبله بود 00:52:12.540 --> 00:52:14.620 تمام بدن بچه آبله زد 00:52:14.620 --> 00:52:19.340 از جمله دهن و گلوش. به شکلی که نمی تونست چیزی رو قورت بده 00:52:20.660 --> 00:52:23.660 تعداد پرشماری آدم در زندگیشون تحت تاثیر آبله قرار گرفته بودند 00:52:30.060 --> 00:52:33.220 اما دکتر سعی می کرد به «جنر» کمک کنه 00:52:33.220 --> 00:52:36.980 از زمان باستان در تمام دنیا دکترها می دونستند 00:52:36.980 --> 00:52:42.540 که با آلوده کردن بیمار به مقدار بسیار کمی از آبله 00:52:42.540 --> 00:52:45.780 می تونند جلوی ابتلا به بیماری کامل رو بگیرند 00:52:45.780 --> 00:52:48.100 و در بیشتر موارد هم جواب می داد 00:52:48.100 --> 00:52:50.540 اما یه مشکلی وجود داشت 00:52:50.540 --> 00:52:53.380 در «بیشتر» موارد جواب می داد 00:52:53.380 --> 00:52:58.340 جدای از این که روش کار بسیار ناخوشایند بود، ـ در برخی موارد 00:52:58.340 --> 00:53:02.620 بیمار به بیماری کامل مبتلا می شد و جای زخم روی بدنش می موند 00:53:02.620 --> 00:53:05.620 و کور می شد یا حتی می مُرد 00:53:05.620 --> 00:53:10.140 خلاصه؛ با بهترین فرض ممکن در مورد حسن نیت دکترها،ـ 00:53:10.140 --> 00:53:14.820 اونها داشتند با زندگی «جنر» جوان قمار می کردند 00:53:18.980 --> 00:53:22.700 بالاخره «ادوارد جنر» یکی از خوش شانس ها از آب در اومد 00:53:23.980 --> 00:53:27.020 او بزرگ شد و یک مرد روشنگر شد 00:53:27.020 --> 00:53:30.500 شد یک دکتر محلی با یک ذهن پرسشگر 00:53:30.500 --> 00:53:33.740 او مجذوب همه علوم بود 00:53:35.540 --> 00:53:40.100 با شیوه خودش، ـ به اندازه «گالیله» آماده بود تا عقاید پذیرفته شده جامعه رو به چالش بکشه 00:53:40.100 --> 00:53:42.300 و به دنیای نادانسته ها سفر کنه 00:53:43.980 --> 00:53:47.580 او درگیر این شد که برای درمان آبله راهی پیدا کنه 00:53:47.580 --> 00:53:49.700 راهی که تکرارپذیر و مطمئن باشه 00:53:51.100 --> 00:53:56.780 یک روز یک دختر شیردوش به او گفت که چون یک زمانی به بیماری بی خطر «آبله گاوی» مبتلا شده 00:53:56.780 --> 00:54:01.380 دیگه ممکن نیست آبله بگیره 00:54:02.860 --> 00:54:07.700 ـ«جنر» درگیر این شد که شاید این افسانه محلی، کلید رسیدن به راه حله 00:54:10.540 --> 00:54:13.420 این طور شد که جنر شروع کرد به مسافرت 00:54:13.420 --> 00:54:17.500 به دنبال این که هر کسی که تا حالا آبله گاوی گرفته رو پیدا کنه 00:54:17.500 --> 00:54:22.900 و همه اونها با اطمینان بهش گفتند که هیچ کدومشون به آبله مبتلا نشده اند 00:54:22.900 --> 00:54:27.340 این طور شد که او کاملا متقاعد شد که یک چیزی در آبله گاوی هست 00:54:27.340 --> 00:54:31.580 که در مقابل آبله از شخص دفاع می کنه اما چطور این ایده رو امتحان می کرد؟ 00:54:31.580 --> 00:54:35.260 اون باید یه عده رو پیدا می کرد اونها رو به آبله گاوی آلوده می کرد 00:54:35.260 --> 00:54:38.540 و بعد به آبله آلوده شون می کرد 00:54:38.540 --> 00:54:40.500 چه حرفای جالبی 00:54:41.540 --> 00:54:43.540 چه حرفای خطرناکی 00:54:46.500 --> 00:54:51.420 موقعیت لازم برای امتحان کردن این نظریه در تابستان 1796 دست داد 00:54:51.420 --> 00:54:55.060 اون روز یک شیردوش بومی به آبله گاوی مبتلا شده بود 00:54:56.100 --> 00:55:00.300 جنر مقداری از چرک زخمهای روی دست او رو برداشت 00:55:01.940 --> 00:55:04.980 و پسر باغبونشون، «جیمز فیپس» رو آورد و ... 00:55:04.980 --> 00:55:07.340 [آماده ای؟] 00:55:07.340 --> 00:55:09.540 [تموم شد] 00:55:09.540 --> 00:55:12.260 و او رو آلوده به آبله گاوی کرد 00:55:12.260 --> 00:55:14.900 [فقط یه کم از اینا بزارم اینجا] 00:55:16.100 --> 00:55:18.260 ـ«فیپس» به بیماری خفیف مبتلا شد 00:55:19.340 --> 00:55:20.580 [تموم شد] 00:55:20.580 --> 00:55:22.500 جنر صبر کرد تا خوب بشه 00:55:22.500 --> 00:55:24.940 [همین. حالا می تونیم بانداژ ببندیم] 00:55:24.940 --> 00:55:28.420 بعد او رو عمدا به بیماری آبله آلوده کرد 00:55:33.740 --> 00:55:36.060 خب. امروز مناظره‌های وحشتناکی صورت می گیره ... ـ 00:55:36.060 --> 00:55:41.100 در خصوص اخلاقی بودن یا نبودن استفاده از حیوانات در آزمایشات 00:55:41.100 --> 00:55:45.180 خب به نظر در زمان جنر، دزدیدن یک پسربچه از طبقه کارگر و استفاده از اون 00:55:45.180 --> 00:55:48.060 هیچ نظری در هیچ کس برنیانگیخت 00:55:48.060 --> 00:55:50.900 خوشختانه «جیمز» جوان خوب شد 00:55:50.900 --> 00:55:53.260 او مصون شده بود 00:55:53.260 --> 00:55:59.940 و این طور شد که در همین خونه اولین واکسیناسیون جهان انجام شد 00:55:59.940 --> 00:56:06.060 کلمه «واکسیناسیون» از معادل لاتینی «گاو» اومده: «واکا» ـ (vacca) 00:56:06.060 --> 00:56:09.180 00:56:09.180 --> 00:56:12.780 برخلاف «گالیلیو» ـ ـ«ادوارد جنر» در جامعه‌ای زندگی می کرد 00:56:12.780 --> 00:56:16.700 که گردش ایده ها آزاد بود 00:56:16.700 --> 00:56:21.540 کتاب او در خصوص واکسیناسیون یکی از پرفروش ترین کتاب‌ها شد 00:56:21.540 --> 00:56:25.220 این اخبار خوب در همه جا پخش شد 00:56:25.220 --> 00:56:30.300 ـ«ناپولئون» تمام ارتشش رو واکسیسنه کرد و به جنر مدال داد 00:56:32.020 --> 00:56:36.980 در آمریکا رئیس جمهور «جفرسون» اهل خانه ش رو واکسینه کرد 00:56:36.980 --> 00:56:41.860 و کشف جنر به زودی در سراسر جهان ناجی زندگیهای زیادی شد 00:56:44.540 --> 00:56:47.540 تقریبا 200 سال بعد در 1980 00:56:47.540 --> 00:56:54.540 سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد آبله به کلی ریشه کن شده 00:56:54.540 --> 00:57:01.460 این بیماری هنوز هم تنها بیماری ایه که از چهره زمین پاک شده 00:57:02.620 --> 00:57:07.020 در دوران جنر سیاستمدارها مشغول اعلام حقوق انسانها بودند 00:57:08.020 --> 00:57:10.700 این دوره دوره خشونتهای سیاسی شدید بود 00:57:10.700 --> 00:57:16.140 و در قاره اروپا ده ها هزار نفر به نام آزادی مُردند 00:57:16.140 --> 00:57:20.260 اما با این حال، این ادوارد جنر، فرزند راستین عصر روشنگری بود 00:57:20.260 --> 00:57:29.160 که فقط با استفاده از قدرت مشاهده خود و آزادی خود در انتشار، بحث و آزمون ایده ها 00:57:29.180 --> 00:57:33.540 کاری کرد که از تمام کارهای سیاستمداران اون دروه روی هم بیشتر انسانها رو خوشحال کرد 00:57:34.580 --> 00:57:38.180 هیچ انسانی در طول تاریخ 00:57:38.180 --> 00:57:45.240 به اندازه این دکتر محلی ساده از «گلوسترشر»ـ جان انسانها رو نجات نداده 00:57:48.900 --> 00:57:50.340 در برنامه بعد 00:57:50.340 --> 00:57:53.500 پیروزی صنعت 00:57:53.500 --> 00:57:55.820 زمین خوردن آفریقا 00:57:57.300 --> 00:58:00.700 و افتادن جهان به گودال جنگ 00:58:02.220 --> 00:58:06.180 اگر دوست دارید یه کم بیشتر در مورد نحوه به دست آوردن اطلاعات تاریخی بدونید 00:58:06.180 --> 00:58:10.780 می تونید یک کتابچه رایگان سفارش بدید به نام How Do They Know That 00:58:10.780 --> 00:58:12.780 کافیه با این شماره تماس بگیرید 00:58:17.540 --> 00:58:24.020 یا به آدرس زیر برید و لینکها رو به Open University دنبال کنید 00:58:24.060 --> 00:58:39.400 ..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::.. .:: Telegram: @bollbolljan ::. .:: Instagram: @bollbolljan_Com ::. 00:58:39.424 --> 00:58:54.424 بلبل جان مرجع دانلود فيلم و سريال با زيرنويس چسبيده ‏.:: www.bolboljan.net ::.