﻿WEBVTT

00:00:00.800 --> 00:00:02.000
..:: ارائه شده توسط وب سايت بلبل جان ::..
‏.::  www.bolboljan.net ::.

00:00:03.866 --> 00:00:06.485
<i>و تا کنون به نمايش عمومي درنيامده اند</i>

00:00:10.019 --> 00:00:13.422
<i>و اين بمب هاي اتمي که آن شب علم به جهان ارائه داد..."</i>

00:00:13.423 --> 00:00:15.985
<i>"عجيب ترين چيزي بود که انسان ها تا آن موقع به کار برده بودند</i>

00:00:16.885 --> 00:00:19.885
<i>اچ. جي. ولز: کتاب "تخريب آزادي" -1914</i>
(جامعه‌شناس سوسياليست انگليسي و نويسنده رمان‌هاي علمي تخيلي)

00:00:20.001 --> 00:00:28.029
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::..
.:: Telegram: @bollbolljan ::.
.:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.

00:00:28.885 --> 00:00:31.885
"ترينيتي"

00:00:31.886 --> 00:00:34.885
و فراتر از آن

00:00:38.885 --> 00:00:42.885
فيلمي در مورد بمب اتمي

00:00:58.885 --> 00:01:03.885
مواد راديو اکتيو

00:01:23.885 --> 00:01:31.072
<i>سايت "ترينيتي"، جاييکه اولين
وسيله هسته اي در آن منفجر شد</i>

00:01:31.073 --> 00:01:33.885
<i>16جولاي 1945</i>

00:01:38.885 --> 00:01:45.885
<i>آلماگوردو، ايالت نيومکزيکو
ايالات متحده آمريکا -مي 1945</i>

00:01:52.885 --> 00:01:54.885
مِي 1945

00:01:55.685 --> 00:01:57.014
صحراي سوزان ايالت نيومکزيکو

00:01:57.049 --> 00:02:00.885
از ويراني هاي جنگ در اروپا
دور به نظر مي رسد

00:02:12.685 --> 00:02:14.899
صد تُن تي اِن تي

00:02:15.085 --> 00:02:16.145
...يک آزمايش

00:02:16.189 --> 00:02:20.385
براي اندازه گيري و کاليبره کردن(سنجيدن) قدرت
اولين سلاح اتمي که تا آن زمان تست شده بود

00:02:26.885 --> 00:02:28.385
...دو ماه بعد

00:02:28.685 --> 00:02:31.885
بشر قدرت مخربي را آزاد مي کند
يک روح پليد اهريمني

00:02:32.085 --> 00:02:33.885
در قالب ها و پوشش هاي مختلف
از بند رها مي شود

00:02:34.385 --> 00:02:37.799
و جهان را به ورطه دوران اتمي هدايت مي کند

00:02:47.985 --> 00:02:49.725
براي 20سال آينده

00:02:49.783 --> 00:02:52.469
آزمايش قدرت بمب هسته اي

00:02:52.523 --> 00:02:57.119
جهان را گرفتار وقايعي کرد
که همواره با اسرار و رموز احاطه شده اند

00:03:03.885 --> 00:03:08.885
وقايعي که از هفت سال قبل
شروع شده بودند

00:03:11.785 --> 00:03:15.236
!تــلاطــمــات در اروپـــا

00:03:15.271 --> 00:03:16.285
هيتلر، اطريش را مورد تاخت و تاز قرار داد

00:03:16.385 --> 00:03:17.885
<i>13مارس 1938</i>

00:03:18.885 --> 00:03:20.885
<i>هيتلر، اطريش را مورد تاخت و تاز قرار داد</i>

00:03:22.885 --> 00:03:26.391
<i>رايش سوم شروع به گسترش صف آرائي
قواي نظامي خود مي کند</i>

00:03:27.260 --> 00:03:30.011
<i>کمي بعد در همان سال، دانشمندان آلماني</i>

00:03:30.071 --> 00:03:32.886
<i>شکافت هسته اورانيوم را کشف مي کنند</i>

00:03:32.935 --> 00:03:35.302
<i>اين امر، رايش سوم را يک قدم به کشف</i>

00:03:35.338 --> 00:03:38.085
<i>راز بمب اتمي نزديکتر کرد</i>

00:03:38.385 --> 00:03:39.385
!وحــشــت

00:03:39.885 --> 00:03:41.554
<i>ترس از تحقيقات آلمان ها</i>

00:03:41.578 --> 00:03:44.490
<i>انگليس ها و آمريکايي ها را به
انجام اقداماتي برمي انگيزاند</i>

00:03:44.544 --> 00:03:46.312
<i>ترس از اينکه دانشمندان آلماني</i>

00:03:46.361 --> 00:03:49.376
<i>بتوانند سِلاح هايي با قدرت
تخريب بالا توليد کنند</i>

00:03:49.916 --> 00:03:53.785
<i>در پائيز 1939 دکتر آلبرت اينشتين</i>

00:03:53.829 --> 00:03:56.991
<i>نامه معروف خود به روزولت را، نوشت</i>

00:03:57.011 --> 00:04:00.203
<i>و اهميت و ضرورت کار بر
روي شکافت اورانيوم را شرح داد</i>

00:04:00.242 --> 00:04:04.002
<i>روزولت که مرد عملگرايي بود، سريعا پاسخ داد</i>

00:04:04.036 --> 00:04:06.785
<i>و کميته مشورتي در خصوص اورانيوم را تشکيل داد</i>

00:04:06.885 --> 00:04:08.885
!آلــمــان به لـهــســتــان حــمــلــه مـيــکـنــد

00:04:09.385 --> 00:04:10.845
<i>قواي آلمان با اشغال لهستان</i>

00:04:10.884 --> 00:04:14.685
<i>ملتهاي اروپايي را به جنگ جهاني دوم مي کشاند</i>

00:04:14.685 --> 00:04:16.885
نـاحـيــه مـهـنـدسـان مـنـهـتـن

00:04:17.885 --> 00:04:22.335
<i>يک شاخه جديدي از لشکر مهندسين
تشکيل داده شد تا مبادرت به کار بر روي</i>

00:04:22.389 --> 00:04:24.987
<i>کاربرد نظامي اورانيوم بکنند</i>

00:04:25.041 --> 00:04:29.684
<i>سرلشگر "گروز" از افراد پنتاگُن</i>

00:04:29.737 --> 00:04:32.100
<i>به عنوان رييس پروژه منصوب گرديد</i>

00:04:35.264 --> 00:04:40.494
<i>دوم دسامبر 1942، اولين رآکتور واکنش زنجيره اي مستقل</i>

00:04:40.495 --> 00:04:43.285
<i>بصورت موفقيت آميز توسط "انريکو فِرمي" به راه افتاده است</i>
(فيزيکدان آمريکايي ايتاليايي الاصل برنده جايزه نوبل فيزيک1938)

00:04:43.885 --> 00:04:46.783
<i>موفقيت فِرمي تلاش هاي بزرگي را در</i>

00:04:46.843 --> 00:04:49.244
<i>بخش دولتي و بخش خصوصی به وجود مي آورد</i>

00:04:49.298 --> 00:04:52.658
<i>که منجر به ايجاد کارخانه هاي عظيمي
براي جدا سازي اورانيوم مي شود</i>

00:04:52.712 --> 00:04:55.050
<i>در شهر اوک ريج ايالت تنسي</i>

00:04:55.885 --> 00:04:59.361
<i>و در شهر هنفورد ايالت واشينگتن براي توليد پولوتونيوم</i>

00:04:59.396 --> 00:05:02.885
<i>در کرانه هاي رودخانه کُلُمبيا</i>

00:05:03.085 --> 00:05:07.031
<i>به واسطه اين تلاش ها، تجهيزات
سخت افزاري ضروري نصب شد</i>

00:05:07.105 --> 00:05:09.985
<i>براي ساختن يک بمب اتمي</i>

00:05:10.085 --> 00:05:13.720
<i>اولين بمب اتمي در "لس آلاموس" ساخته شد</i>

00:05:13.778 --> 00:05:16.577
<i>در يک آزمايشگاه سري در ايالت نيومکزيکو</i>

00:05:16.932 --> 00:05:20.963
<i>زمانيکه دکتر اوپنهايمر به فرماندهي پروژه رسيد</i>
(فيزيکدان آمريکايي ملقب به پدر بمب اتمي)

00:05:21.014 --> 00:05:26.287
<i>او خود را در بين تعداد باورنکردني
از ستارگان دنياي علم، احاطه شده ديد</i>

00:05:26.356 --> 00:05:30.093
<i>لس آلاموس متولد شد تا با عزمي راسخ، بمب طراحي کند</i>

00:05:30.127 --> 00:05:32.318
<i>با اين حال بسياري از مشکلات نظري</i>

00:05:32.367 --> 00:05:36.294
<i>و بسياري از سوالات بي پاسخ باقي مانده است</i>

00:05:36.333 --> 00:05:40.058
<i>رموز اين نوع از قدرت(اتمي) و ميزان قدرت تخريب آن چيست؟</i>

00:05:40.097 --> 00:05:43.458
<i>اِشراف به دانش و اطلاعات
تمام جنبه هاي اين سلاح جديد</i>

00:05:43.507 --> 00:05:44.635
<i>ضروري است</i>

00:05:44.684 --> 00:05:47.612
<i>و نمي توان آن را با آزمايش هاي بيشتر کشف کرد</i>

00:05:51.485 --> 00:05:56.885
<i>من يک دوست خوبي داشتم، يک فرد مجارستاني
که ده سال از من بزرگتر بود، لئو زيلارد</i>

00:05:57.135 --> 00:06:01.372
او فردي با استقلال انديشه بسيار بود

00:06:01.446 --> 00:06:05.206
و ظرفيت عظيمي در پيش بيني آنچه که روي خواهد داد

00:06:05.259 --> 00:06:08.100
او سالهاي پيش رو را مي ديد

00:06:08.129 --> 00:06:11.144
اهميتي که انفجارهاي اتمي مي تواند داشته باشد

00:06:11.198 --> 00:06:13.649
او يک دوست براي من بود  و من بهش کمک مي کردم

00:06:13.708 --> 00:06:18.325
بعنوان مثال من اون رو به
مصاحبه مهمي با انيشتين بردم

00:06:18.393 --> 00:06:22.208
جاييکه انيشتين اون نامه معروف
به روزولت رو نوشت

00:06:22.794 --> 00:06:25.023
نامه اي که همه چيز از
آن شروع شد

00:06:25.063 --> 00:06:30.267
من خودم به فيزيک نظري علاقه مند بودم

00:06:30.316 --> 00:06:35.377
اتم ها، ارتعاشات مولکولي
دانش مولاريته

00:06:35.422 --> 00:06:38.961
من نمي خواستم اينکار رو بکنم
...اما بعدا

00:06:39.005 --> 00:06:46.003
هيتلر نه تنها نيمي از لهستان رو
بلعيده بود

00:06:46.058 --> 00:06:49.367
بلکه اون به غرب(اروپا) هم حمله کرد

00:06:49.411 --> 00:06:54.698
دو روزبعد من دعوتنامه اي از کنگره "پان امريکن" داشتم
(سازمان کشورهاي آمريکايي با35عضو مستقر در واشينگتن)

00:06:54.733 --> 00:06:59.757
که در اونجا روزولت،که من تا اون موقع
نديده بودمش، سخنراني داشت

00:06:59.796 --> 00:07:02.379
اون يک سخنراني به ياد ماندني کرد

00:07:02.433 --> 00:07:07.636
درباره اينکه چگونه جهان بواسطه وجود
هيتلر، در معرض خطر است

00:07:07.685 --> 00:07:11.548
:او در بخشي از سخنراني خود در اين زمينه بيان کرد

00:07:11.617 --> 00:07:16.490
شما دانشمندان براي اين سِلاح که بايد"
استفاده شود سرزنش خواهيد شد

00:07:16.548 --> 00:07:18.719
اما من به شما مي گويم

00:07:18.774 --> 00:07:27.203
اگر شما بر روي اين سِلاح کار نکنيد
"آزادي در جهان از دست خواهد رفت

00:07:27.262 --> 00:07:32.482
ميدونيد، احساس کردم روزولت با من حرف ميزنه

00:07:32.531 --> 00:07:37.590
زمانيکه نامه امضاء شد من آنجا بودم

00:07:37.654 --> 00:07:42.105
چيز ديگري که علاقه من به قدرت هسته اي را بالا برد

00:07:42.154 --> 00:07:45.922
متقاعد شدن دو هزار دانشمند هسته اي

00:07:45.971 --> 00:07:50.623
توسط او بود که آنجا حضور داشتند
احساس کردم اون با من حرف مي زد

00:07:50.672 --> 00:07:52.677
...البته اين گونه نبود

00:07:52.725 --> 00:07:56.111
اما در عرض اين سخنراني
بيست دقيقه اي

00:07:56.151 --> 00:07:58.484
من تصميم خودم رو گرفتم

00:07:58.523 --> 00:08:03.550
من ترجيح مي دادم به کار در خصوص
علوم محض ادامه بدهم

00:08:03.595 --> 00:08:06.099
اما اين کار بايد انجام مي شد

00:08:06.149 --> 00:08:08.462
از آنجائيکه اين بايد انجام مي شد

00:08:08.486 --> 00:08:10.683
و من مي تونستم کمکي بکنم
من اين کار رو انجام دادم

00:08:10.717 --> 00:08:13.030
و من هرگز از کاري که کرده ام پشيمان نيستم

00:08:16.385 --> 00:08:19.584
بمب اورانيوم "پسر کوچک" ناميده شد

00:08:19.618 --> 00:08:20.897
يک طرح ساده اي داشت

00:08:20.946 --> 00:08:24.563
و دانشمندان مطمئن بودند که اون بدون آزمايش
هم عملکرد درستي خواهد داشت

00:08:24.597 --> 00:08:29.126
مرد چاق" يا بمب درون انفجاري"
طراحي کارآمدتري داشت

00:08:29.166 --> 00:08:32.107
که در اون به جاي اورانيوم از پلوتونيوم استفاده مي شد

00:08:37.067 --> 00:08:40.588
در مرکز بمب يک چاشني انفجاري وجود داشت

00:08:40.628 --> 00:08:43.204
که با توده کروي شکلي از پلوتونيوم احاطه شده بود

00:08:43.248 --> 00:08:44.846
اين توده کروي بصورت يک کپسول بود

00:08:44.895 --> 00:08:48.711
در سريهاي "لِنزي" با قابليت انفجاري بالا لنزهايي با شکل پنج
يا شش ضلعي به هم پيوسته بصورت توده سه بعدي متقارني قرارگرفته

00:08:48.740 --> 00:08:52.843
که توده کروي فشرده اي از پلوتونيوم
قابل انفجاري را تشکيل مي دهد

00:08:52.878 --> 00:08:54.922
تا زمانيکه درون آن به جرم بحراني مي رسد

00:09:18.885 --> 00:09:22.085
انفجار موجب مي شود که دما بطور ناگهاني
به 10ميليون درجه برسد

00:09:22.185 --> 00:09:25.385
اين، سبب آزاد شدن نيرويي معادل
نيم ميليون پوند فشار مي شد

00:09:25.485 --> 00:09:29.385
چيزي که باعث تبخير هر آنچه که تا شعاع
نيم مايلي بيابان زندگي مي کرد، مي شد

00:09:30.385 --> 00:09:31.899
شدت نور به اندازه اي بود که

00:09:31.900 --> 00:09:35.585
بلافاصله سبب نابينايي مي شد
و تا شعاع 10مايلي نور(انفجار) قابل رويت بود

00:09:41.885 --> 00:09:45.385
دويست برابر قويتر از انفجار
ناشي از 100 تن تي اِن تي

00:09:45.885 --> 00:09:49.885
گلوله آتش) ناشي از انفجار)fireball
گودالي به قطرحدود نيم مايل ايجاد کرد

00:09:50.185 --> 00:09:53.118
و ريگ هاي بيابان را ذوب کرده
و بصورت بلورهاي سبز رنگ در مي آورد

00:09:53.119 --> 00:09:57.782
که همواره تا 50 سال بعد هم آثار راديواکتيويته
در آنها قابل شناسايي هست

00:10:02.885 --> 00:10:04.211
<i>8مي 1945</i>

00:10:04.212 --> 00:10:08.630
<i>آلمان تسليم نيروهاي متفقين شد
اين(رويداد) جنگ در اروپا را پايان مي دهد</i>

00:10:09.131 --> 00:10:13.389
<i>منابع آگاه اطلاعاتي براساس فرمانِ
ژنرال گروز نتيجه مي گيرند که</i>

00:10:13.390 --> 00:10:16.885
<i>آلمان برنامه اتمي خود براي
توليد بمب را گسترش نداده است</i>

00:10:17.138 --> 00:10:21.559
<i>با اين حال جنگ در اقيانوس آرام ادامه پیدا کرد</i>

00:10:24.985 --> 00:10:28.825
<i>بندر"پرل هاربر"، ايالات متحده را
وادار به ورود به جنگ جهاني کرد</i>

00:10:31.885 --> 00:10:35.691
<i>بعد از سه سال ، به دست آوردن زمين
بعد از هر پيروزي کوچک</i>

00:10:35.775 --> 00:10:37.932
<i>نيروهاي ما اقدام به حمله کرده اند</i>

00:10:37.980 --> 00:10:40.897
<i>در مقابل امپراطوري آفتاب تابان</i>

00:10:41.885 --> 00:10:44.527
<i>به تدريج جزيره به جزيره، مايل به مايل</i>

00:10:44.600 --> 00:10:47.618
<i>و با حمله ناگهاني و با فشار مضاعف توسط
ترکيبي از نيروهاي متفقين از زمين</i>

00:10:47.648 --> 00:10:51.527
<i>دريا و هوا، ما به مرزهاي امپراطوري(ژاپن) خواهيم رسيد</i>

00:10:51.885 --> 00:10:54.689
<i>و تا آخر سال1945 آنها را وادار
به عقب نشيني خواهيم کرد</i>

00:10:54.724 --> 00:10:58.969
<i>تنها استحکامات جزاير ژاپني از نابودي باقي مي مانند</i>

00:11:08.485 --> 00:11:10.744
<i>کارزار پيش رو براي همه مهم است</i>

00:11:10.832 --> 00:11:16.686
<i>تهاجم به قلمروي ژاپني ها و مواجهه
با مبارزه توام با جانفشاني آنان</i>

00:11:16.885 --> 00:11:20.669
<i>دشمن متعصب تا زمانيکه آخرين
مبارزشان زنده است، تسليم نخواهد شد</i>

00:11:20.704 --> 00:11:23.032
<i>سنگر خود را ترک نکرده و کشته شده است</i>

00:11:23.067 --> 00:11:26.788
<i>تجربه اي که مکررا ديده شد</i>

00:11:29.005 --> 00:11:32.285
<i>جزيره تينيان تا پاسيفيک جنوبي
با فاصله 1500مايل از ژاپن</i>

00:11:32.485 --> 00:11:36.226
<i>پايگاه عملياتي براي ماموريت اسکادران 509</i>

00:11:36.227 --> 00:11:40.885
<i>براي دستيابي به اولين بمب هاي اتمي هيروشيما و ناگازاکي</i>

00:13:55.566 --> 00:13:57.416
!پــيــروزي
ژاپـن تــســلــيـم مــيـ شــود

00:14:08.885 --> 00:14:12.092
بمب اورانيومي که "پسر کوچک" ناميده مي شد

00:14:12.161 --> 00:14:16.513
در ارتفاع 1800فوتي(حدود550متر) بر فراز
هيروشيما منفجر مي شود

00:14:16.626 --> 00:14:19.385
ارتفاعي براي دستيابي به
حداکثر تاثیر انفجار

00:14:19.885 --> 00:14:23.083
سه روز بعد، بمب درون انفجاري
"موسوم به "مرد چاق

00:14:23.095 --> 00:14:25.317
بر فراز ناگازاکي منفجر گرديد

00:14:32.974 --> 00:14:37.485
در هيروشيما هفتادهزار انسان
کشته يا ناپديد شدند

00:14:37.940 --> 00:14:42.581
از نود هزارساختمان شهر، بيش از
شصت هزار ساختمان ويران شدند

00:14:43.753 --> 00:14:48.397
بمب اتمي درون انفجاري انداخته شده در ناگازاکي
جان چهل و دوهزار انسان را گرفت

00:14:48.486 --> 00:14:50.814
و چهل هزار تَن ديگر را زخمي کرد

00:14:52.637 --> 00:14:55.871
اين بمب منجر به تخريب 39درصد ساختمان هاي شهر شد

00:14:56.805 --> 00:15:00.911
همسنگ با بازده انفجاري 20هزار تُن تي ان تي
(ـ (درساکورو نيومکزيکوTrinityمشابه آزمايش

00:15:01.004 --> 00:15:04.519
اين سلاح بعنوان يک بمب متعارف
در نظر گرفته مي شود

00:15:04.593 --> 00:15:08.230
و بعنوان مدلي براي بمب هاي
آينده به درد مي خورد

00:15:11.885 --> 00:15:12.885
<i>- يازده ماه بعد -</i>

00:15:13.085 --> 00:15:16.157
اما هدف اصلي ما <i>
ناوهاي جنگي هستند</i>

00:15:18.308 --> 00:15:20.473
ما ابتدا تلاش مي کنيم ياد بگيريم

00:15:20.566 --> 00:15:25.631
که چه نوع کشتي هايي، چه نيازهاي آموزشي
تاکتيکي و استراتژيکي دارند

00:15:25.694 --> 00:15:28.812
تا نيروهاي دريايي مان

00:15:28.860 --> 00:15:32.164
در حملاتي با سلاح هاي هسته اي بهتر محافظت بشوند
در مواقعي که ما نياز به مقابله داريم

00:15:33.844 --> 00:15:36.885
OPERATION CROSSROADS
(عــمـلـيـات تـقـاطـع)

00:15:55.185 --> 00:15:58.885
يازده ماه پس از بمباران
هيروشيما و ناگازاکي

00:15:58.985 --> 00:16:02.885
عمليات "تقاطع" درآب‌سنگ حلقوي "بيکيني" انجام شد
(باريکه‌اي از صخره يا مرجان طبيعي يا دست‌ساز برآمده از آب)

00:16:02.985 --> 00:16:05.885
2500مايل غرب هاوايي
(بيکيني يکي از آب‌سنگ‌هاي حلقوي غير مسکوني در اقيانوس آرام است)

00:16:05.985 --> 00:16:07.321
هدف از اين عمليات

00:16:07.322 --> 00:16:10.885
آزمايش اثرات سلاح هاي هسته اي
با استفاده از دو دستگاه بود

00:16:10.985 --> 00:16:14.575
مشابه آنچه که در آزمايش
ترينيتي و بمب ناگازاکي طراحي شده بود

00:16:14.585 --> 00:16:18.077
اسم کُد آنها :اِيبِل و بِيکِر بود
"Able" و "Baker".

00:16:18.885 --> 00:16:21.616
B-29 اِيبِل" از يک هواپيماي "
بايستي پرتاب مي شد

00:16:21.708 --> 00:16:25.885
در حاليکه بِيکر در ارتفاع 90فوتي از سطح منفجر مي شد
(حدود 27متري زير سطح)

00:16:28.085 --> 00:16:31.919
ناوگان مورد هدف شامل
185فروند کشتي ژاپني

00:16:32.018 --> 00:16:34.033
آلماني و آمريکايي مي شد

00:16:34.133 --> 00:16:39.285
از آمفيبيوس کرافت گرفته تا رزمناو و ناو هواپيمابر
(آمفيبيوس کرافت= نوعي وسيله آبي خاکي)

00:16:43.885 --> 00:16:46.885
اين بمب واکنش هاي زنجيره اي را
در آب آغاز نمي کردند

00:16:46.985 --> 00:16:49.085
و بطور کامل به گاز تبديل مي شدند

00:16:49.173 --> 00:16:53.035
و براي اطمينان از غرق شدن
همه کشتي هاي (هدف) در اقيانوس

00:16:53.518 --> 00:16:55.734
نبايد در کف اقيانوس منفجر مي شد

00:16:55.822 --> 00:16:57.994
و به منظور پايين کشيدن آب در يک گودال

00:16:58.072 --> 00:17:00.548
نبايد (انفجار بمب) جاذبه زمين را از بين مي بُرد

00:17:00.650 --> 00:17:04.385
من يک بچه لوس و ننر اتمي نيستم
اونطور که يکي از منتقدينم، منو خطاب مي کرد

00:17:04.585 --> 00:17:08.885
تا اين بمب بخاطر ارضاي هوا و هوس هاي من منفجر بشه

00:17:15.885 --> 00:17:20.900
جانوران، گياهان و ساير عوامل مشابه
جنگ هاي بيولوژيکي، فراهم شده و مونتاژ شدند

00:17:20.983 --> 00:17:24.601
براي مطالعه تاثيرات حرارت و
تشعشعات ناشي از انفجار

00:18:54.385 --> 00:18:58.294
بمب اهداف از پيش تعيين شده تا شعاع
800يارد (730متر) را از بين برد

00:18:58.354 --> 00:19:01.527
انفجار، 5 کشتي، شامل 2 ناو شکن را

00:19:01.621 --> 00:19:03.743
به اعماق آب هاي درياچه "بيکيني" فرستاد

00:19:04.045 --> 00:19:07.823
همه کشتي هاي واقع در شعاع نيم مايلي
شديدا آسيب ديده بودند

00:19:09.383 --> 00:19:11.820
اما آسيب ها بسيار با آنچه که
در اثر انفجار

00:19:11.883 --> 00:19:16.226
زيرآبي که به دنبال آن انجام شد، تفاوت داشت
انفجاري که بِيکر ناميده شد

00:19:59.859 --> 00:20:06.296
5, 4, 3, 2, 1,
آتش

00:21:07.435 --> 00:21:11.150
<i>بِيکِر يک انفجار زيرآبي بود با همان تجهيزات نيروي دريايي</i>

00:21:11.223 --> 00:21:16.136
<i>و منجر به آسيبي به مراتب بيشتر گرديد
هفتاد فروند کشتي</i>

00:21:16.209 --> 00:21:18.817
<i>"به عنوان مثال  در مورد کشتي "يواس‌اس ساراتوگا</i>

00:21:18.920 --> 00:21:23.264
<i>موج انفجار زير آب سبب پاره شدن
نيمي از از قسمت تحتاني آن کشتي شد</i>

00:21:23.357 --> 00:21:29.896
<i>ساراتوگا هنوز هم در زير آب هاي
درياي بيکيني غرق شده مانده است</i>

00:21:29.959 --> 00:21:34.130
من چند بار بر فراز منطقه پرواز کردم
و در هواي روشن

00:21:34.219 --> 00:21:38.645
اگر دريا آرام باشد
شما مي توانيد ساراتوگا رو زير آب ببينيد

00:21:51.244 --> 00:21:53.635
محوطه اطراف انفجار بِيکِر

00:21:53.728 --> 00:21:56.542
شديدا راديو اکتيو شد

00:21:56.630 --> 00:21:59.258
و تا مدت ها نمي شد که به آن نزديک شد

00:22:00.679 --> 00:22:03.483
اثرات انفجار غير منتظره بود

00:22:03.571 --> 00:22:06.591
و منجر به اين شد که پريزيدنت"ترومن" تصميم بگيرد تا

00:22:06.679 --> 00:22:11.821
سومين آزمايش هسته اي موسوم به "چارلي" را لغو کند

00:23:33.685 --> 00:23:36.646
<i>اين شهر پرجمعيت "لس آلاموس" است</i>

00:23:36.744 --> 00:23:38.112
<i>شهر اتمي</i>

00:23:38.185 --> 00:23:41.916
<i>يک شهر مدرن ساخته شده توسط ايالات متحده</i>

00:23:41.979 --> 00:23:45.598
<i>بعنوان يک مرکز تحقيقاتيِ سِلاح هاي هسته اي</i>

00:23:47.464 --> 00:23:50.612
<i>ما داريم در مورد يک سرزمين پَرت و
دورافتاده و بَدَوي صحبت مي کنيم</i>

00:23:50.700 --> 00:23:53.435
<i>مردم مجبورند تا آزمايشگاهها و
خانه هاي ديار خودشون رو ترک کنند</i>

00:23:53.493 --> 00:23:55.209
<i>براي دوره چند ماهه عمليات</i>

00:23:55.307 --> 00:23:58.778
<i>از زمان پايه گذاري شهر لس آلاموس در سال 1943</i>

00:23:58.867 --> 00:24:02.656
<i>مردمان اين مِسا، وادار به ترک محدوده قاره اي ايالات متحده شدند</i>
(مِسا=تپه‌اي وسيع با قله مسطح و دامنه‌هاي پرشيب)

00:24:02.725 --> 00:24:04.862
<i>آنها براي آزمايش تسليحاتي ساخته شده بودند</i>

00:24:05.246 --> 00:24:07.714
"دو سال پس از عمليات "تقاطع ها

00:24:07.797 --> 00:24:10.213
پريزيدنت ترومن مجوز انجام

00:24:10.261 --> 00:24:12.766
عمليات "سَنداِستون" را صادر کرد

00:24:13.692 --> 00:24:15.452
"هدف از آزمايش "تقاطع ها

00:24:15.521 --> 00:24:18.190
آزمايش اثرات بمب هاي هسته اي بود، درحاليکه

00:24:18.287 --> 00:24:22.575
هدف از عمليات "سَنداِستون" آزمايش
طراحي تسليحاتِ جديد بود

00:24:22.650 --> 00:24:25.664
برنامه ريزي براي اين سِلاح ها از
چندين سال قبل آغاز شده بود

00:24:25.737 --> 00:24:27.463
"از زماني که محققان در موقع آزمايش "ترينيتي

00:24:27.531 --> 00:24:31.228
مدل هاي ديگر آزمايشي سلاح هاي اتمي را توسعه دادند

00:24:31.307 --> 00:24:32.685
ولي به موفقيت آميز بودن آنها اطمينان نداشتند

00:24:36.425 --> 00:24:40.045
يک گروه کاري مشترک ايجاد شد
براي بازگشت به اقیانوس آرام

00:24:40.110 --> 00:24:44.163
و جزيره "اِنِوِتاک" را در 200مايلي جنوب بيکيني فراهم کردند

00:24:44.241 --> 00:24:46.369
جاييکه (آزمايش) "تقاطع ها" در آن انجام شد

00:24:51.402 --> 00:24:54.920
در اوايل ماه نوامبر اولين گروه
ساخت  و ساز به آنجا رسيدند

00:24:54.979 --> 00:24:57.189
براي از بين بردن پوشش گياهي جزيره

00:24:57.229 --> 00:25:01.601
و پاک سازي منطقه از زباله و نخاله ها
چندين تُن آسفالت براي راه سازي

00:25:11.261 --> 00:25:15.488
در عرض 6ماه حمل شد
و گروه، خانه هاي موقت

00:25:15.547 --> 00:25:20.312
براي تعداد زيادي دانشمند و الزامات نظامي مورد
نياز براي عمليات سَنداِستون،را ساخت

00:25:20.766 --> 00:25:23.732
(برج هاي فلزي با ارتفاع 200 فوت(60متر
برافراشته شد

00:25:23.781 --> 00:25:28.339
در سه سلاحِ استفاده شده در سَنداستون
یک تکنولوژي جديد بکار گرفته شده بود

00:25:28.413 --> 00:25:30.982
دو برابر قدرت انفجاري بمب

00:25:31.050 --> 00:25:34.757
با همان مقدار پلوتونيوم استفاده شده
براي بمب ناگازاکي

00:25:35.968 --> 00:25:38.385
اين تکنولوژي مطابق با الزامات
وزارت دفاع بود

00:25:38.685 --> 00:25:40.185
ساخت بمب هاي موثرتر

00:25:40.285 --> 00:25:44.185
و افزايش ظرفيت
ذخيره سلاح هاي هسته اي

00:26:47.585 --> 00:26:51.503
مخازن آب کنترل راديواکتيويته
توسط هليکوپتر هدايت شد

00:26:51.577 --> 00:26:54.518
شکافت هسته اي نمونه ها
در "تراز صفر" بازيابي شد

00:26:54.592 --> 00:26:58.087
اين امر براي اندازه گيري شدت و قدرت
نوترون ها و اشعه گاما انجام گرفت

00:26:59.446 --> 00:27:02.862
تجزيه پرتو شيميايي ماسه سنگ هاي مرجانيِ پودر شده
(پرتوشيمي=شيمي ترکيبات راديواکتيو)

00:27:02.926 --> 00:27:05.730
رازهايي از واکنش هاي هسته اي را نشان داد

00:27:05.794 --> 00:27:09.745
و کمک کرد تا کارآيي و اثربخشي طراحي جديد
بمب ها قابل سنجش و ارزيابي  گردد

00:27:09.828 --> 00:27:14.877
نتايج آزمايش سَنداستون بر طراحي
تسليحات هسته اي آينده تاثيرگذار بود

00:27:14.945 --> 00:27:19.595
ساخت قطعات "مارکِ-3" آنگونه که براي ساخت
بمب "مرد چاق" استفاده شده بود، منسوخ گشت

00:27:19.659 --> 00:27:22.251
طراحي بمب هاي "مارکِ-4" و "مارکِ-5"منجر

00:27:22.350 --> 00:27:26.256
به عملکرد بهتر و سبک شدن
وزن سلاحهاي هسته اي مي گردد

00:27:26.635 --> 00:27:29.726
آزمايشگاه ملي لس آلاموس Z بخش

00:27:29.819 --> 00:27:32.545
به پايگاه "سنديا" منتقل شد

00:27:32.633 --> 00:27:37.197
واقع در "البوکرکي" ايالت نيومکزيکو
"نزديک پايگاه هوايي "کيرتلند

00:27:37.270 --> 00:27:39.031
"هدف اصلي پايگاه "سنديا

00:27:39.100 --> 00:27:45.165
عبارت بود از مطالعه و توليد تسليحات هسته اي
قابل حمل که در لُس آلاموس طراحي شده بود

00:27:46.414 --> 00:27:48.404
در اکتبر 1949

00:27:48.501 --> 00:27:52.692
شرکت"وِستِرن الکتريک" قراردادي با
کميته انرژي اتمي بست

00:27:52.785 --> 00:27:57.369
توافقي "بدون ماليات و غيرانتفاعي" براي
تشکيل همکاري هاي سنديا

00:27:57.442 --> 00:28:00.697
که اصول لس آلاموس را تحت کنترل گرفت

00:28:02.212 --> 00:28:04.573
سنديا مبدل به خطوط توليدي تکنيکي

00:28:04.612 --> 00:28:07.387
و توليد انبوه سلاح هاي هسته اي شد

00:28:07.436 --> 00:28:11.589
براي افزايش قدرت ملي توليد
سلاح هاي تاکتيکي و استراتژيکي

00:28:18.529 --> 00:28:21.744
<i>"بعد از بازگرداندن افکار عمومي از "بيکيني"</i>

00:28:21.809 --> 00:28:25.103
<i>مصاحبه ها و مقالات منتشره
دريادار بلِيندي</i>

00:28:25.171 --> 00:28:29.254
<i>توصيه هاي مهمي در مورد بمب هاي اتمي داشت</i>

00:28:29.662 --> 00:28:34.755
اين ضرورت دارد که هيچ ملت ديگري بيشتر
از ايالات متحده به سمت پيشرفت حرکت نکند

00:28:34.824 --> 00:28:39.535
در خصوص توسعه و توليد و استفاده
از تسليحات اتمي تاکتيکي

00:28:39.746 --> 00:28:42.185
"ترومن مي گويد که روس ها يک بــمــب دارند"

00:28:43.185 --> 00:28:47.885
قانونگزاران مي گويند: اسناد سري به سرقت"
"رفته آمريکا به روس ها کمک کرده است

00:28:49.685 --> 00:28:54.759
در 29 آگوست 1949، روس ها اولين
بمب اتمي خود را منفجر کردند

00:28:54.837 --> 00:28:57.038
اين اتفاق که 5 سال زودتر از

00:28:57.082 --> 00:28:59.200
آنچه که همگان در غرب انتظارش
،را داشتند رخ داد

00:28:59.244 --> 00:29:02.185
به شدت به يک مرد ارتباط داشت که
اسمش "کلاوس فوکس" بود

00:29:02.285 --> 00:29:06.685
فوکس، يک فيزيکدان در لُس آلاموس بود که
طرح هاي اوليه پروژه

00:29:06.785 --> 00:29:09.626
طراحي "ترينيتي" را به روس ها داد

00:29:09.704 --> 00:29:14.381
با ظهور اتحاد جماهير شوروي به
عنوان قدرت هسته اي در سال 1949

00:29:14.460 --> 00:29:17.185
ايالات متحده به داشتن انگيزه قوي

00:29:17.285 --> 00:29:20.221
براي تشديد برنامه هاي آزمايش هسته اي
خود، باور پيدا کرد

00:29:20.280 --> 00:29:25.509
<i>انجام عمليات در اقيانوس آرام بسيار هزينه بر
و مستلزم فراهم آوردن امکانات بسيار بود</i>

00:29:25.567 --> 00:29:31.797
بنابر اين در ژانويه 1951 ايالات متحده
منطقه تحقيقاتي نِوادا را افتتاح کرد

00:29:32.924 --> 00:29:35.257
:که امروزه ما به آن ميگوييم
"سايت آزمايشي نِوادا"

00:29:35.306 --> 00:29:38.473
اين محل حدود 60مايلي شمال "لاس وِگاس" بود

00:29:39.488 --> 00:29:42.083
قبل از اينکه شما آزمايش هاي تسليحاتي عمليات
گرين هاوس "را بتوانيد انجام دهيد"

00:29:42.131 --> 00:29:44.357
عمليات "رِنجِر" انجام گرفت

00:29:44.402 --> 00:29:47.786
که در خلال آن 5 نوع جديد
تسليحات هسته اي

00:29:47.830 --> 00:29:51.551
در محوطه آزمايشي جديد
پرتاب شدند

00:31:48.285 --> 00:31:50.575
<i>"اولين انفجار در داخل ايالات متحده از زمان آزمايش "ترينيتي</i>

00:31:50.791 --> 00:31:54.066
با مخفي نگه داشتن اين نکته که (آمريکا) تسليحات
اتمي در اختيار دارد

00:31:54.129 --> 00:31:59.467
عمليات "گرين هاوس" در بهار1951 انجام گرفت

00:31:59.551 --> 00:32:02.664
چهارشليک در خلال عمليات "گرين هاوس" انجام گرفت

00:32:02.743 --> 00:32:05.409
"يکي از آنها موسوم به "ايزي

00:32:05.478 --> 00:32:09.073
يک آزمايش با ساختار سازه اي که
توسط وزارت دفاع کنترل مي شد

00:32:09.141 --> 00:32:14.444
<i>يک سلاح هسته اي با بازده 47 کيلوتُن
که در بالاي يک برج مستقر شده بود</i>

00:32:14.523 --> 00:32:19.247
<i>با قدرتي که مي توانست بسياري از ساختمان هاي
ساخته شده در آن زمان را منفجر کند</i>

00:32:19.320 --> 00:32:23.869
<i>به منظور آزمايش قابليت زنده ماندن
در محيط هاي هسته اي</i>

00:33:09.285 --> 00:33:13.185
<i>آزمايش تاثيرات سازه اي</i>

00:33:16.485 --> 00:33:21.593
"چهارمين آزمايش عمليات "گرين هاوس
موسوم به "آيتم" بود

00:33:21.686 --> 00:33:25.205
آزمايشي با بازده
<i>تقريبا 45ونيم کيلوتُن</i>

00:33:25.293 --> 00:33:31.996
که در آن "تريتيوم" در مرکز انفجارهسته اي، سوخت
(ايزوتوپي از هيدروژن شامل يک پروتون و دو نوترون)

00:33:32.085 --> 00:33:40.137
به اين فرآيندِ قرار دادن تريتيوم در مرکز
سلاح هسته اي، "بوستينگ" گفته مي شود

00:33:40.225 --> 00:33:47.181
با اين روش بازده از 20 به 45.5 کيلوتُن افزايش مي يابد

00:33:47.246 --> 00:33:50.642
بيشتر از دو برابر

00:33:50.715 --> 00:33:55.548
يک ويژگي بسيار مهم
براي گسترش ذخيره سازي

00:33:55.621 --> 00:33:59.585
سلاح هاي هسته اي براي ايالات متحده
در آن دوران

00:34:40.585 --> 00:34:44.585
<i>"اولين آزمايش با اصول "بوستينگ</i>

00:34:46.285 --> 00:34:50.582
اتفاق ديگر عمليات گرين هاوس
آزمايش موسوم به "جرج" بود

00:34:50.670 --> 00:34:55.970
<i>جرج سلاح عظيمي با 225کيلوتُن بود</i>

00:34:56.067 --> 00:35:00.484
<i>که براي سوزاندن کپسول "دئوتريوم" استفاده مي شد</i>
(هيدروژن سنگين شامل يک پروتون و يک نوترون)

00:35:00.572 --> 00:35:06.178
اين اولين تجربه يک سلاح "گرماهسته‌اي" کنترل شده ما بود

00:36:46.585 --> 00:36:51.585
"بمب هيدروژني"

00:36:54.195 --> 00:36:57.503
بسياري از مردم مي گويند که ما
مکررا  بحث و گفتگو

00:36:57.556 --> 00:37:02.574
در مورد پايان جنگ داشته ايم
بسياري از مردم مي خواهند جنگ تمام بشود. ولي من نه

00:37:02.647 --> 00:37:04.796
چرا که طيف گسترده اي از دانش هاي کليدي وجود داشت

00:37:04.864 --> 00:37:08.195
و در زمان غير مشخصي ممکن بود به دست آيد

00:37:08.395 --> 00:37:11.446
توسط مردان خطرناک جهان، مانند استالين

00:37:11.486 --> 00:37:14.557
ودر مورد  دانش ناقص ما

00:37:14.611 --> 00:37:18.194
من فکر مي کردم ضروريست که ما ياد بگيريم

00:37:18.254 --> 00:37:22.883
در ميان همه کساني که در مورد بمب هيدروژني مي دانستند

00:37:22.967 --> 00:37:25.932
من تنها حامي آن (بمب هيدروژني) بودم

00:37:25.996 --> 00:37:28.628
و به اين دليل بود که من (در آن برنامه) مشارکت کردم

00:37:28.677 --> 00:37:31.455
نه اينکه من اختراع بکنم
ديگران اين کار را کردند

00:37:31.520 --> 00:37:34.440
و ديگراني با مشارکت هم در شوروي

00:37:34.499 --> 00:37:40.476
اما من کسي بودم که دانش داشت

00:37:40.555 --> 00:37:45.616
و قابليت استفاده از چنين دانش گفته شده اي را

00:37:45.670 --> 00:37:50.502
و بايد اين رو بگويم که اين خواسته ترومن بود

00:37:50.551 --> 00:37:52.744
<i>و او تصميم درستي گرفته بود</i>

00:37:52.795 --> 00:37:56.895
<i>"ترومن تصمیم به تایید بـمـب هيدروژني گرفت"</ i>

00:37:59.895 --> 00:38:02.951
به کشتي "يواس‌اس استس" خوش آمديد

00:38:03.137 --> 00:38:07.899
همانطور که ممکن است بدانيد
اِسِتس يک کشتي فرماندهي هست

00:38:07.967 --> 00:38:11.070
"1-42"گروه کاري مشترک

00:38:11.128 --> 00:38:14.575
ما تا دقايقي ديگر اولين
انفجار "مايک" را شروع مي کنيم

00:38:14.629 --> 00:38:16.330
"عمليات "ايوي

00:38:17.571 --> 00:38:20.436
دقيقا 59دقيقه است

00:38:21.266 --> 00:38:24.059
از موقع سپيده دم ما اينجا هستيم

00:38:24.108 --> 00:38:28.096
و ما همه شب رو صحبت کرديم
تا پاسي از نيمه شب

00:38:33.132 --> 00:38:34.611
همونطور که ميتونيد تصور کنيد

00:38:34.665 --> 00:38:38.042
الان احساسات بسيار قوي هستند

00:38:38.106 --> 00:38:40.057
و دلايلي براي اين هست

00:38:40.116 --> 00:38:42.528
اگر همه چيز به همان صورت برنامه ريزي شده باشد

00:38:42.582 --> 00:38:45.219
ما بايد بزرگترین انفجار
را ببينيم

00:38:45.292 --> 00:38:47.469
چيزي که تا کنون در سطح زمين
هرگز اتفاق نيفتاده است

00:38:47.518 --> 00:38:49.395
<i>"آزمايش جزيره، "مايک</i>

00:38:49.495 --> 00:38:53.916
<i>محل آزمايش در شمال آب‌سنگ حلقوي انوتاک واقع شده است</i>

00:38:53.961 --> 00:38:57.470
<i>حدود 2500 مايلي از جزيره پري و انوتاک</i>

00:38:57.524 --> 00:39:00.680
<i>دو جزيره در پايگاه اين محدوده آزمايش
در آب سنگ حلقوي</i>

00:39:02.503 --> 00:39:04.441
سه جزيره که سايت آزمايش را فراهم مي کنند

00:39:04.489 --> 00:39:06.239
با گذرگاه های دسترسی به هم متصل شده اند

00:39:06.299 --> 00:39:10.822
تسهيلاتي براي جابجايي از جزيره اي
به جزيره ديگر ساخته شده است

00:39:10.902 --> 00:39:14.126
و سکوهايي براي استقرار تجهيزات
فراهم شده است

00:39:15.872 --> 00:39:21.247
در جزيره"مايک" يک کابين يا
ساختماني براي جاي دادن دستگاه بود

00:39:22.265 --> 00:39:25.514
دستگاه "مايک" ، "بمب تَر" هم خوانده ميشد

00:39:25.573 --> 00:39:28.133
چرا که از ايزوتوپ هاي مايع هيدروژن

00:39:28.196 --> 00:39:30.577
براي ايجاد واکنش گرماهسته‌اي، استفاده مي کرد

00:39:30.627 --> 00:39:32.912
اين امر بمب را بسيار بزرگ مي کرد

00:39:32.976 --> 00:39:38.182
وزن 62 تُني آن ، آن را به يک سلاح غير کاربردي
از نظر پرتاب  کردن، تبديل مي کرد

00:39:38.266 --> 00:39:41.530
تيوب هايی چوبي دربین جزيره ها
در امتداد گذرگاه های دسترسی

00:39:41.589 --> 00:39:44.155
در زیر سطح صفر قرار داشتند که
 تا ايستگاه بازرسي و اکتشاف

00:39:44.156 --> 00:39:47.733
که در دورترين مکان از جزیره انفجار به
 فاصله 2مایلی واقع شده بود، کشیده می شد

00:39:47.801 --> 00:39:50.184
این تيوب  ها از گاز هليوم پر شده بود

00:39:50.272 --> 00:39:52.429
براي اینکه به تشعشعات
رادیواکتیو امکان رسيدنِ

00:39:52.498 --> 00:39:54.944
هرچه سريع تر به ايستگاه سنجش، را بدهد

00:39:55.013 --> 00:39:57.963
قبل از اينکه جزيره با
گلوله آتش انفجارنابود بشود

00:40:03.012 --> 00:40:04.964
شما يک صندلي در جايگاه حضار داريد

00:40:05.033 --> 00:40:08.450
براي ديدن يکي از مهمترين
لحظات تاريخ علم

00:40:08.523 --> 00:40:13.518
در کمتر از يک دقيقه، شما
قوي ترين انفجاری

00:40:13.577 --> 00:40:15.753
که تا کنون توسط بشريت ديده شده است
را خواهيد ديد

00:40:16.757 --> 00:40:20.054
انفجار کم و بیش در افق ظاهر خواهد شد

00:40:20.656 --> 00:40:23.425
و اهميت اين لحظه در چيست؟

00:40:23.489 --> 00:40:28.241
اين اولين آزمايش بزرگ سلاح هيدروژني است

00:40:28.294 --> 00:40:32.923
اگر واکنش اتفاق بيفتد، ما وارد
عصر(دوران) "گرماهسته اي" خواهيم شد

00:40:33.849 --> 00:40:37.725
در خدمت همه ما و کشورمان

00:40:37.794 --> 00:40:41.395
ميدانم شما هم با من در اين
موفقيت همراه هستيد

00:40:41.495 --> 00:40:44.508
<i>30ثانيه تا زمان انفجار</i>

00:40:44.568 --> 00:40:47.268
<i>چشم بندهاي محافظتي را بزنيد
يا به دوردست نگاه کنيد</i>

00:40:47.332 --> 00:40:50.001
<i>چشم بندهاي محافظتي را برنداريد
يا به انفجار نگاه نکنيد</i>

00:40:50.065 --> 00:40:53.895
<i>10ثانيه بعد از اولين علامت</i>

00:41:04.495 --> 00:41:05.495
کمتر از 15ثانيه

00:41:14.995 --> 00:41:16.495
کمتر از
<i>10ثانيه</i>

00:41:17.495 --> 00:41:20.495
...نه، هشت، هفت، شش، پنج

00:42:08.831 --> 00:42:14.831
<i>اولين بمب هيدروژني در مقياس بزرگ</i>

00:42:31.395 --> 00:42:33.945
2-6
<i>رسيد به تراز صفر</i>

00:42:34.926 --> 00:42:36.603
<i>من  ابتدای "بُگان" هستم</i>
(بُگان=اسم يکي از جزاير)

00:42:37.817 --> 00:42:42.495
<i>ايستگاه تشخيص بُگان به نظر ميرسد که
در شرايط خوبي هست</i>

00:42:43.195 --> 00:42:45.866
<i>علائم مرئي  خفیفی از
تیوب چوبي دیده میشود</i>

00:42:45.929 --> 00:42:49.294
<i>همه جزيره هاي آزمايش به نظر ميرسد که
با خاک یکسان شده اند</i>

00:42:49.371 --> 00:42:51.803
<i>الوگِلاب کاملا ناپديد شده است</i>
(الوگِلاب = اسم يکي از جزاير)

00:42:51.876 --> 00:42:56.361
<i>اينجا چيزي جز آب نيست و مثل
يک گودال عميق ديده ميشه</i>

00:42:58.295 --> 00:43:00.995
"مــيــدان نــبــرد هسـتـــه اي"

00:43:04.295 --> 00:43:07.751
در بهار سال 1953
کميسيون انرژي هسته اي

00:43:07.825 --> 00:43:12.526
و وزارت دفاع 11 آزمايش هسته اي
در نِوادا انجام داد

00:43:12.589 --> 00:43:15.480
:تحت اسم رمز
"Upshot-Knothole."عمليات

00:43:15.995 --> 00:43:20.347
Upshot-Knothole هدف برنامه
عبارت بود از آزمايش تسليحات هسته اي جديد

00:43:20.411 --> 00:43:22.470
اصلاح و بهبود تاکتيکهاي جنگي

00:43:22.553 --> 00:43:26.809
و مطالعه در مورد نيازهاي دفاعي
در صورت حمله شوروي

00:43:26.888 --> 00:43:33.966
اولين آزمايش "اِنکور" نام داشت
که يک سِلاح 27 کيلوتُني بود

00:43:34.035 --> 00:43:37.314
با روش پرتاب هوايي و انفجار
(در ارتفاع 2800 فوتي(حدود850متر

00:43:37.397 --> 00:43:39.549
<i>بيش از يک انفجار خطي گسترده</i>

00:43:39.617 --> 00:43:43.853
دومين انفجار وزارت دفاع
موسوم به "گِرِيبل" بود

00:43:43.922 --> 00:43:46.883
در همان منطقه انفجار انجام شد

00:43:46.966 --> 00:43:51.907
و توسط توپ جديد رسته
توپخانه ارتش، پرتاب شد

00:43:51.986 --> 00:43:59.818
<i>يک پرتابه 280ميليمتري شليک و
در همان منطقه منفجر گرديد</i>

00:43:59.876 --> 00:44:06.457
با قدرتي معادل 15 کيلوتُن
(و در ارتفاع حدود 500فوتي(حدود150متر

00:44:06.551 --> 00:44:10.683
(کمترين بازدهي (در بين انفجارهاي آزمايش
15کيلوتُن در ارتفاع 500فوتي

00:44:10.767 --> 00:44:13.952
با اين حال تخريبي به مراتب بيشتر  از

00:44:14.051 --> 00:44:19.983
سلاح قويتر از خود با بازده 27کيلوتُني
در ارتفاع 2800فوتي ، به بار آورد

00:44:20.051 --> 00:44:23.095
به دليل صرف انرژي کمتر و (انفجار در) ارتفاع پَست تر

00:44:23.158 --> 00:44:27.938
که يک موج شوک غيرطبيعي بوجود مي آورد
که ما به آن "موج شوک پيش رونده" مي گوييم

00:44:28.007 --> 00:44:30.811
<i>که بادهاي بسيار شديد ديناميکي ايجاد ميکند</i>

00:44:30.874 --> 00:44:35.855
و سبب ايجاد آسيب هاي گسترده به
عوارض حساس مي گردد

00:44:35.903 --> 00:44:41.374
بعنوان مثال يک خودروي جيپ روي زمين
مشخصا با انفجار اِنکور، آسيب نديد

00:44:41.747 --> 00:44:45.979
اما با انفجار گِرِيبل
و اثرات ناشي از آن

00:44:46.039 --> 00:44:49.249
<i>همان جيپ تکه تکه شد</i>

00:44:49.327 --> 00:44:54.180
<i>و به اندازه 500فوت(153متر) به کناري
پرتاب شد</i>

00:44:54.254 --> 00:44:58.533
اين دو پرتاب، خصوصيات بسيار ديگري داشتند

00:44:58.602 --> 00:45:02.097
اما آنها يک چشم انداز جديد کلي را باز کردند

00:45:02.165 --> 00:45:07.053
که چگونه سلاح هاي هسته اي
در مبارزات جنگي، استفاده شود

00:47:38.841 --> 00:47:40.995
"!امــنـيــت حکم عقل سليم است"

00:47:41.295 --> 00:47:44.274
<i>عقل سليم به آنها مي گفت که اين خطرناک و احمقانه است</i>

00:47:44.343 --> 00:47:46.504
<i>شما نمي خواهيد که در چنين موقعيت
شگفت انگيزي، زندگي خود را به خطر بياندازيد</i>

00:47:46.593 --> 00:47:51.127
<i>عقل سليم به ما مي گويد که تکه پاره شدن
با يک اسلحه يک امر پُرمخاطره ايست</i>

00:47:51.207 --> 00:47:53.691
<i>عقل سليم به شما مي گويد که نبايد با
حواس پرتي در يک پايگاه هوايي، حضور داشته باشيد</i>

00:47:53.735 --> 00:47:56.166
<i>درحالي که آنجا با ملخ ها و موتورهاي
هواپيما  سر و کارداريد</i>

00:47:56.245 --> 00:47:58.914
<i>جابجا کردن ديناميت، خطرناک به نظر ميرسد</i>

00:47:58.982 --> 00:48:01.011
<i>ولي براي کساني که روزمره اين
کار را انجام ميدهند، نه</i>

00:48:01.076 --> 00:48:03.972
<i>چراکه آنها دستورالعمل هاي ايمني که
عقل سليم حکم مي کند را، رعايت مي کنند</i>

00:48:04.036 --> 00:48:06.929
<i>اما ما بعضي وقتها فراموش مي کنيم
بعضي وقتها از مسائل ايمني و امنيتي عدول مي کنيم</i>

00:48:07.022 --> 00:48:08.723
<i>اينکار ما ميتواند خطرناک باشد</i>

00:48:08.767 --> 00:48:12.815
<i>اگر اطلاعات محرمانه اين ماموريت آزمايشي
به دستان دشمن بيفتد</i>

00:48:12.859 --> 00:48:15.383
<i>پيامدهاي آن براي همه ما مصيبت بار خواهد بود</i>

00:48:15.432 --> 00:48:18.240
<i>هم بصورت انفرادي و هم بصورت جمعي
بعنوان يک ملت</i>

00:48:18.315 --> 00:48:20.780
<i>رعايت ايمني، حکم عقل سليم است</i>

00:48:20.868 --> 00:48:22.138
<i>!شانس را از دست ندهيد</i>

00:48:22.201 --> 00:48:23.466
<i>!از پر حرفي اجتناب کنيد</i>

00:48:23.516 --> 00:48:25.628
<i>اطلاعات محرمانه را در جاي امن نگهداريد</i>

00:48:25.691 --> 00:48:28.108
<i>به فوريت موارد نقض مسائل امنيتي را گزارش کنيد</i>

00:48:28.157 --> 00:48:30.167
<i>مداخله به موقع، از اتفاقات هرچند کوچک قبل از آنکه</i>

00:48:30.207 --> 00:48:32.378
<i>تبديل به مشکلات جدي بشوند، پيشگيري مي کند</i>

00:48:32.442 --> 00:48:35.717
<i>از نوشتن مدارک و اسناد محرمانه
در منزل، پرهيز کنيد</i>

00:48:35.795 --> 00:48:38.952
<i>اطمينان حاصل کنيد که ايمني شما
!مورد بي دقتي قرار نميگيرد</i>

00:48:40.076 --> 00:48:42.618
...من از مردم بي مبالات، متنفرم

00:48:46.595 --> 00:48:48.295
عــظــيـم تــريــن

00:48:48.345 --> 00:48:50.096
کار بر روي خوشه هاي پر قدرت هيدروژن

00:48:50.140 --> 00:48:51.871
از زمان عمليات ايوي، بيشتر شد

00:48:51.945 --> 00:48:56.221
و در بهار سال 1954 با عمليات "کستل براوو" به
حد نهايت اوج خود رسيد

00:48:56.315 --> 00:49:01.887
قويترين سِلاح منفجر شده در
اتمسفر توسط ايالات متحده

00:49:03.486 --> 00:49:08.031
براوو يک بمب هيدروژني بود که از سوخت
جامد گرماهسته اي استفاده مي کرد

00:49:08.088 --> 00:49:11.946
تاييديه اي بر طراحي
"مشترک"ادوارد تِلِر" و "اِستانيسلاو اولام

00:49:12.015 --> 00:49:16.294
راه را براي ساخت بمب هاي هيدروژني
قابل حمل با هوا، هموار نمود

00:49:16.353 --> 00:49:18.382
که بمب هايي به مراتب موثرتر بودند

00:49:18.955 --> 00:49:20.995
<i>قـابلـيــت هـاي تــســليــحـات اتــمـي</i>

00:49:21.095 --> 00:49:24.095
<i>کتابچه راهنماي اثرات فوق العاده</i>

00:51:39.095 --> 00:51:43.095
بزرگترين سلاح گرماهسته اي ايالات متحده

00:51:44.095 --> 00:51:48.275
بمنظور افزايش قدرت بمب هاي ارائه شده
تا 2.5 برابر

00:51:48.344 --> 00:51:51.999
برنامه "کستل براوو" با قدرت
انفجاري معادل 15 مِگاتُن، انجام شد

00:51:52.078 --> 00:51:54.348
که بطور کامل پوشش گياهي
!جزيره را مي تراشيد

00:51:54.416 --> 00:51:57.499
و دانشمندان را شگفت زده مي کرد

00:51:59.095 --> 00:52:03.095
انفجار عظيم ، مقدار زيادي
آلودگي راديواکتيو را

00:52:03.149 --> 00:52:04.962
وارد اتمسفر کرد

00:52:05.012 --> 00:52:09.038
اين امر منجر به در معرض آلودگي قرار گرفتن
بعضي از کارکنان و

00:52:09.093 --> 00:52:11.553
بخشي از جمعيت بومي منطقه
و خدمه قايق هاي ماهيگيري ژاپني، شد

00:52:11.602 --> 00:52:15.160
اين افراد بدون اينکه شناسايي شوند،به
منطقه امنيتي وارد شده بودند

00:52:16.783 --> 00:52:20.668
اين حادثه، بطور شفاف
به عموم نشان داد که

00:52:20.669 --> 00:52:22.895
باران راديواکتيو تسليحات هسته اي
چقدر خطرناک هست

00:53:07.095 --> 00:53:09.095
انـفـجـار بـمـب هـيـدروژنـي روس هـا

00:53:09.295 --> 00:53:10.551
<i>واضح است</i>

00:53:10.619 --> 00:53:13.945
<i>تهديد جنگ با بمب هاي هيدروژني
بزرگترين خطر هست</i>

00:53:14.014 --> 00:53:16.027
<i>که ملت ما تاکنون داشته اند</i>

00:53:16.111 --> 00:53:20.718
<i>بمب افکن هاي دشمن، بمب هاي هسته اي حمل
مي کنند که مي توانند مسيرهاي مختلفي را</i>

00:53:20.767 --> 00:53:25.124
<i>درنورديده و بمب ها را به هرمقصد مهمي در
جاي جاي ايالات متحده فرود بياورد</i>

00:53:26.301 --> 00:53:29.248
<i>تهديدِ به نابودي، سبک زندگي
ما را تحت تاثير قرار مي دهد</i>

00:53:29.297 --> 00:53:32.945
<i>در هريک از شهرهاي بزرگ
تا روستاها در اقصي نقاط کشور</i>

00:53:33.129 --> 00:53:35.433
<i>نشانه هايي از دوران ما هست</i>

00:53:40.095 --> 00:53:44.263
<i>اين صرفا يک آزمايش ساختگي
به منظور آموزش و تمرين هست</i>

00:53:44.870 --> 00:53:48.351
<i>ولي فردا، آژير، يک معناي واقعي ديگر
ميتواند داشته باشد</i>

00:53:49.218 --> 00:53:52.229
<i>و اگر هنگام رانندگي ماشينتان
صداي آن را شنيديد</i>

00:53:52.273 --> 00:53:55.882
<i>يا زماني که روي صندلي خود نشسته ايد
يا زمانيکه در محل کار خود، کار مي کنيد</i>

00:53:55.940 --> 00:53:59.891
<i>يا هر جا که هستيد، چه کار خواهيد کرد؟</i>

00:53:59.935 --> 00:54:02.822
<i>چه اتفاقي براي شما خواهد افتاد؟</i>

00:54:03.795 --> 00:54:06.175
<i>کلاهمان را قاضي کنيم تا بهتر متوجه باشيم</i>

00:54:06.224 --> 00:54:07.772
<i>من درمورد موضوع بسيار شخصي سوال ميکنم</i>

00:54:07.797 --> 00:54:08.819
<i>شما چند سالت هست؟</i>

00:54:08.864 --> 00:54:12.625
<i>ناراحت کننده است بگم که من
در آستانه ورود به 65 سالگي هستم</i>

00:54:13.223 --> 00:54:15.664
اين باعث ميشه شما پيرتر بشي
ولي همچنان جوان هستي

00:54:15.742 --> 00:54:18.295
اين سنگرِ ما رو مشاهده کن

00:54:18.353 --> 00:54:20.300
اينجا در پناهگاه

00:54:20.334 --> 00:54:22.144
اينجا يک خانم دوست داشتني هست
که پشت سر شما ايستاده

00:54:22.173 --> 00:54:23.423
خوشحال مي شم اگر باهاش صحبت کنم

00:54:23.448 --> 00:54:25.795
تا پاسخ يک خانم رو هم داشته باشم

00:54:25.820 --> 00:54:28.066
اين خانم هلن لِينينگِر هست
از شهر نيويورک

00:54:28.195 --> 00:54:30.445
هلن، چند وقته منتظر هستي؟

00:54:30.504 --> 00:54:33.190
اُه، تقريبا هشت روز

00:54:33.244 --> 00:54:34.817
!هشت!... نه روز-
!نُه روز-

00:54:34.856 --> 00:54:36.116
اگر بخوايم درست حساب کنيم

00:54:36.160 --> 00:54:37.999
<i>اوکي، من فکر مي کنم که بهتر باشه
برگرديم به تپه مـديـا</i>

00:54:38.040 --> 00:54:46.645
و ببينيم اگر ما به تپه مـديـا نزديک بوديم ، زمان وقوع اون
داستان بزرگي که ما از اينجا مي بينيم، چه اتفاقي مي افتاد

00:54:46.748 --> 00:54:48.331
اين داستان دفاع شهريست

00:54:48.389 --> 00:54:51.894
و وسايل نقليه زرهي ارتش

00:54:51.948 --> 00:54:54.003
و تانکها و نفربرها

00:54:54.046 --> 00:54:57.463
لري! من ميخوام که روي آنتن زنده
باشم که همه، اينها رو ببينن

00:54:57.541 --> 00:54:59.375
صفحه نمايش رو تقسيم کنيد

00:54:59.446 --> 00:55:01.723
نه تنها از دوربين هاي که اينجا
در تپه مـديـا هست استفاده مي کنيم

00:55:01.796 --> 00:55:03.367
بلکه از دوربين هايي که اونجا توي سنگر ها هست
هم استفاده مي کنيم

00:55:03.425 --> 00:55:05.076
صفحه نمايش تقسيم شده رو تماشا کنيد

00:55:05.115 --> 00:55:07.934
ظرف چند ثانيه ديگر
شما اين موقعيت را خواهيد گرفت

00:55:08.013 --> 00:55:09.645
پشت سر من چي مي بينيد؟

00:55:09.693 --> 00:55:11.724
پايين رو نگاه کنيد
در اين موقعيت

00:55:11.768 --> 00:55:14.419
من از چشم هام در مقابل آواري
که از آسمان مياد، محافظت خواهم کرد

00:55:14.484 --> 00:55:16.474
من کلاه ايمني را روي سرم مي گذارم

00:55:16.532 --> 00:55:18.659
تا خودم رو در مقابل سنگ هايي که
پرتاب مي شوند، محافظت کنم

00:55:18.714 --> 00:55:22.846
بسيار خب، موفق باشي. رُي
اجازه بده من چيزهايي رو از صفحه نمايش توضيح بدم

00:55:22.891 --> 00:55:25.214
بخشي از تصوير جايي که من هستم

00:55:25.273 --> 00:55:29.039
نشان دهنده 1.6 کيلومتر از دوربين شما است
از طرف ديگر، اين فاصله 3.2 کيلومتر هست

00:55:29.122 --> 00:55:32.059
من الان وارد اتاق ديگري مي شم
من شما رو ترک مي کنم

00:55:32.137 --> 00:55:36.839
<i>ده، نه، هشت، هفت، شش</i>

00:55:36.912 --> 00:55:42.897
<i>پنج، چهار، سه، دو، يک، صفر</i>

00:55:46.303 --> 00:55:51.315
<i>امواج شوک(موج انفجار) در عرض
سي ثانيه به نقطه کنترل مي رسد</i>

00:56:44.295 --> 00:56:47.095
<i>پانصد مايلي (805کيلومتري) از ساحل
سن ديه گو در ايالت کاليفرنيا</i>

00:56:49.095 --> 00:56:51.008
نزديک به 9 سال گذشت

00:56:51.087 --> 00:56:53.576
از زمان الغاي آزمايش هاي زيرآبي

00:56:53.634 --> 00:56:55.424
"مربوط به عمليات "تقاطع ها

00:56:56.247 --> 00:57:00.469
اين آزمايش، بالاخره تحت نام
عمليات"ويگوام" به تحقق پيوست

00:57:04.699 --> 00:57:08.022
پانصد مايلي ساحل سن ديه گو، ايالت کاليفرنيا
(ويگوام به معني چادر سرخ پوستي)

00:57:08.091 --> 00:57:11.495
يک سلاح اتمي با بازده 30 کيلوتُن ، توسط يک کابل

00:57:11.595 --> 00:57:14.500
از يک شناور بدون سرنشين ، بصورت معلق در
عمق 2000 فوتي (610متري)  قرار گرفت

00:57:14.758 --> 00:57:17.116
يک کابل يدک کشي به طول 6 مايل
(9.6 km)

00:57:17.209 --> 00:57:19.286
از شناور امتداد مي يابد

00:57:20.530 --> 00:57:22.054
به کابل بحالت معلق

00:57:22.109 --> 00:57:25.648
سه زيردريائي بدون سرنشين
موسوم به "اسکواس" متصل و آويزان بود

00:57:29.817 --> 00:57:32.814
اسباب ولوازم و تجهيزات مختلفي
در هر يک از زير دريايي ها قرار گرفت

00:57:32.844 --> 00:57:35.721
تا اثرات انفجار هسته اي را ضبط و ثبت کنند

00:57:44.483 --> 00:57:46.153
هدف از عمليات، عبارت بود از

00:57:46.241 --> 00:57:49.403
شناسايي و برآورد محدوده کشتار
براي زيردريايي هاي دشمن

00:57:49.505 --> 00:57:52.330
در مقابل شليک هسته اي در زير آب

00:58:00.595 --> 00:58:03.602
<i>25ثانيه تا زمان انفجار</i>

00:58:09.430 --> 00:58:12.484
<i>20ثانيه تا زمان انفجار</i>

00:58:21.283 --> 00:58:24.304
<i>15ثانيه تا زمان انفجار</i>

00:58:28.296 --> 00:58:35.289
<i>ده، نه، هشت، هفت، شش</i>

00:58:35.412 --> 00:58:42.827
<i>...پنج، چهار، سه، دو، يک</i>

00:59:23.595 --> 00:59:25.457
<i>"عمليات "ردوينگ</i>

00:59:25.492 --> 00:59:28.695
<i>محل آزمايش، اقيانوس آرام
شامل 17 آزمايش هسته اي</i>

00:59:30.595 --> 00:59:33.979
عمليات رِدوينگ، در اقيانوس آرام انجام شد

00:59:34.043 --> 00:59:38.180
ابتدا براي آزمايش سلاحهاي
گرماهسته اي با قدرت بالا

00:59:41.443 --> 00:59:45.741
هفت ماه قبل از رِدوينگ، اتحاد شوروي

00:59:45.805 --> 00:59:48.090
از توانايي پرتاب سلاح هاي گرماهسته اي
رو نمايي کرد

00:59:48.139 --> 00:59:49.595
همينطور از بمب افکن هاي استراتژيک

00:59:49.653 --> 00:59:52.060
اين امر توازن قدرت را به نفع خود تغيير مي داد

00:59:52.939 --> 00:59:57.274
آزمايش اول موسوم به "چروکي" بود
که توسط هواپيماي آمريکائي، پرتاب شد

00:59:57.328 --> 00:59:59.382
اين يک بمب گرماهسته اي بود

01:00:00.292 --> 01:00:04.874
اين سِلاح، با قدرت 3.5 مگاتُن منفجر خواهد شد

01:00:04.963 --> 01:00:08.713
"نزديک به 200 برابر قويتر از سلاح "ترينيتي

01:00:35.595 --> 01:00:39.471
<i>چروکي" : اولين بمب هيدروژني که از"
يک هواپيماي آمريکايي شليک ميشود</i>

01:00:39.504 --> 01:00:41.620
<i>قدرت:3.8 مگا تُن</i>

01:00:48.395 --> 01:00:50.827
حفره هاي بزرگي در اثر
انفجار پر قدرت

01:00:50.910 --> 01:00:54.783
در جزاير اقيانوس آرام به وجود آمد

01:00:54.905 --> 01:00:58.430
ساختمان هايي که در سايت هاي آزمايشي
اقيانوس آرام بود، ناپديد شدند

01:00:58.533 --> 01:01:00.191
و سطح زمين هاي موجود کاهش پيدا کردند

01:01:00.283 --> 01:01:04.533
شناورهايي که به تعداد زيادي بعنوان وسيله حمل و نقل
ارزان قيمت مورد استفاده قرار مي گرفت

01:01:04.602 --> 01:01:08.425
براي جابجايي بمب هاي گرماهسته اي
در درياهاي آزاد منفجر شدند

01:01:28.641 --> 01:01:32.728
بسياري از مدارک و اسناد اين آزمايشات
...نگراني هاي فزاينده اي در مورد

01:01:33.859 --> 01:01:38.095
اثــرات تـشـعـشـعـات و بــاران  راديـواکـتـيـو

01:01:39.695 --> 01:01:41.775
<i>مرحله بخصوصي از مطالعات</i>

01:01:41.825 --> 01:01:45.342
<i>عبارتست از برآورد ميزان تشعشعاتي که
از بدن انسان عبور مي کنند</i>

01:01:45.407 --> 01:01:48.328
<i>اين امر نياز به ابزارهاي مناسبي براي
قراردادن در معده دارد</i>

01:01:48.412 --> 01:01:51.850
<i>کپسول هاي کوچکي با سري هاي خاصي
از غشاء هاي نازک طراحي شد</i>

01:01:51.910 --> 01:01:54.350
<i>با فواصل و تقسيمات متناوبي</i>

01:01:56.198 --> 01:02:00.838
<i>با نخ هايي ثابت مي شد و با پوشش پارافيني
بلعيده مي شد</i>

01:02:02.990 --> 01:02:07.362
<i>انتهاي نخ ها بيرون از دهان باقي مي ماند
تا بتوان کپسولها را بيرون آورد</i>

01:02:07.441 --> 01:02:10.382
<i>بعد از در معرض مواد قرار دادن
و اندازه گيري تشعشعات</i>

01:02:13.513 --> 01:02:16.395
<i>اشعه گاما، از دو روش متفاوت
باعث آسيب رساندن مي شود</i>

01:02:16.469 --> 01:02:18.072
<i>يا هردو هم زمان</i>

01:02:18.174 --> 01:02:20.964
<i>اول اينکه اشعه مي تواند مستقيما بافت را از بين ببرد</i>

01:02:21.037 --> 01:02:23.980
<i>بعد از مدتي در نهايت سبب توسعه سرطان مي گردد</i>

01:02:24.047 --> 01:02:27.399
ذرات مورد مطالعه برای ما اصولا از
نظر طول نیمه عمر حائز اهمیت می باشند

01:02:27.448 --> 01:02:29.540
در محدوده چند ساله تا چند هزار ساله

01:02:30.095 --> 01:02:33.130
اونها باعث آسيب نمي شوند
مگر آنکه وارد بدن ما بشوند

01:02:33.155 --> 01:02:35.995
 از طريق غذا يا آب يا
هوايي که تنفس مي کنيم

01:02:36.025 --> 01:02:39.628
<i>آزمايش نتايج يک انفجار
قدرتمند  گرماهسته اي</i>

01:02:39.687 --> 01:02:42.804
<i>محدوده آزمايش اقيانوس آرام
در جزاير مارشال</i>

01:02:42.878 --> 01:02:44.838
<i>11درجه شمالي خط استوا</i>

01:02:44.888 --> 01:02:48.471
<i>مقدار عظيمي ابر از لايه تروپوسفر بلند مي شود</i>
(پايين‌ترين لايه جو زمين. 75درصد جرم جو و حاوي کل بخارآب جو)

01:02:48.520 --> 01:02:53.619
<i>و نهايتا در ارتفاع 70 يا 80 هزار فوتي
پايدار شده و پراکنده مي گردد</i>

01:02:53.692 --> 01:02:56.099
<i>کاملا در لايه استراتوسفر</i>
(دومين لايه بزرگ اتمسفر و بالاي تروپوسفر)

01:02:56.158 --> 01:03:00.765
<i>اين ما را وامي دارد تا بيشتر در مورد محصولات
شکافت هسته اي صحبت کنيم، استرانسيم 90</i>

01:03:00.864 --> 01:03:04.682
<i>از لحاظ شيميائي شبيه کلسيم است
که در خاک يافت مي شود</i>

01:03:04.751 --> 01:03:07.770
<i>استرانسيم 90 متعاقب کلسيم
از طريق چرخه هاي منظم</i>

01:03:07.815 --> 01:03:09.207
<i>در غذاهاي گياهي ما</i>

01:03:09.258 --> 01:03:13.095
<i>و استخوان ها، گوشت، شير
و حيوانات منبع تغذيه ايِ ما</i>

01:03:13.193 --> 01:03:16.668
<i>بعد از رسيدن به بدن،استرانسيم90
مشابه کلسيم</i>

01:03:16.731 --> 01:03:19.207
<i>تمايل به تمرکز در استخوان دارد</i>

01:03:19.300 --> 01:03:22.187
<i>مخصوصا در کودکان که استخوان هاي
جديد در حال رشد و نمو است</i>

01:03:22.290 --> 01:03:25.981
<i>حذف(کاهش)استرانسيم90
محدوده بسيار کمي در بدن دارد</i>

01:03:26.050 --> 01:03:29.349
<i>اين يک تهديد براي ژنتيک
سلول هاي توليد مثل نيست</i>

01:03:29.423 --> 01:03:32.698
<i>ولي اين يک تهديد براي
استخوان و مغز استخوان هست</i>

01:03:32.722 --> 01:03:35.649
<i>عاملي براي نوعي سرطان خون
و سرطان استخوان</i>

01:03:41.250 --> 01:03:46.934
در اينصورت، يک تراژدي رخ خواهد داد
حتي اگر تعداد آنها کم باشد

01:03:47.023 --> 01:03:51.292
هرچند که از لحاظ آماري
ممکن است تلفات در حد بسيارکم باشد

01:03:51.355 --> 01:03:54.771
يک برآورد شخصي فراتر از
محدوده گزارش وجود دارد

01:03:54.820 --> 01:03:58.927
هر شهروندي بايد ارزيابي خود را داشته باشد

01:03:59.305 --> 01:04:01.616
آنجا کساني هستند که با صداي بلند گريه ميکنند

01:04:01.680 --> 01:04:04.224
که مطلقا تهديدي براي دنياي آزاد نيست

01:04:04.302 --> 01:04:08.714
و چيزي که بطور قطع بتواند آزمايشات هسته اي
يا سلاح هاي هسته اي را توجيه کند،وجود ندارد

01:04:08.792 --> 01:04:12.401
کسانيکه غير از اين فکر ميکنند، ميگويند
گسترش نيروي هسته اي

01:04:12.471 --> 01:04:14.374
براي محافظت در مقابل

01:04:14.375 --> 01:04:17.321
عداوت هاي کمونيسم و تهديدات هسته اي آن
ضروريست

01:04:17.394 --> 01:04:21.212
در اين نگرش، در صورت وجود بارش هاي راديواکتيو

01:04:21.295 --> 01:04:24.555
سربازان قرباني آن ناديده انگاشته مي شوند

01:04:24.653 --> 01:04:26.291
کسانيکه در خدمت بشريت بودند

01:04:26.344 --> 01:04:29.717
سربازان ناشناخته اي که قرباني
جنگي هستند که هرگز نبايد شروع مي شد

01:04:29.795 --> 01:04:33.624
و قدرت هسته اي ما هم اين معني را مي دهد
که اين جنگ نبايد اتفاق بيفتد

01:04:35.080 --> 01:04:40.314
در پاييز سال 1957، با آشکار شدن
چشم اندازی از تعلیق آزمایش های اتمی

01:04:40.397 --> 01:04:44.196
24آزمايش هسته اي در
صحراي نِوادا انجام شد

01:04:44.264 --> 01:04:47.348
"عملياتي موسوم به "پلامباب

01:04:47.402 --> 01:04:51.475
در مدت عمليات پلامباب، آزمايش "هود" قويترين
آزمايش انجام شده ، به حساب مي آيد

01:04:51.548 --> 01:04:55.912
که در اتمسفر قاره اي
ايالات متحده انجام شده است

01:04:55.980 --> 01:04:59.004
هود، سلاحي با 74 کيلوتُن بازده

01:04:59.079 --> 01:05:03.215
که در ارتفاع 1500فوتي(457متري) سطح
صحرا از يک بالون معلق بود

01:05:09.988 --> 01:05:12.686
بعنوان مدل جديدي از سلاح ها
که همچنان توسط

01:05:12.745 --> 01:05:15.264
وزارت دفاع آزمايش مي شد

01:05:15.313 --> 01:05:18.446
براي تسريع در تمرينات نظامي
در ميدان جنگ هسته اي

01:05:18.524 --> 01:05:22.701
در حاليکه هم زمان مطالعات اثرات
انفجارهاي هسته اي، پيگيري مي شد

01:07:55.325 --> 01:08:01.007
آزمايش 21 اُم انجام شده در عمليات پلامباب
آزمايش موسوم به "رِينييِر" بود

01:08:01.087 --> 01:08:07.529
اين اولين آزمايش سلاح هسته اي بصورت کاملا
زيرزميني بود که توسط ايالات متحده انجام شد

01:08:07.608 --> 01:08:12.995
(يک سلاحِ 3کيلوتُني در عمق 790فوتي(240متر
زير تپه رِينييِر ، منفجر شد

01:08:13.068 --> 01:08:17.388
صخره سنگ ها را به شک پودر
در محدوده 30 متري به اطراف پخش کرد

01:08:17.446 --> 01:08:21.863
اين تکنولوژي  بعد از معاهده محدوديت آزمايشات
هسته اي، اهميت بسياري پيدا کرد

01:08:21.941 --> 01:08:25.525
که طي آن همه آزمايش هاي هسته اي به استثناي
آزمايش هاي زيرزميني، ممنوع مي شدند

01:08:25.606 --> 01:08:29.343
همينطور براي پنهان کردن آزمايش هاي آينده
از چشمان کنجکاو، تکنولوژي مهمي بود

01:08:42.165 --> 01:08:47.122
در خلال عمليات" هارد تَک" ، ايالات متحده
35سِلاح هسته اي را منفجر کرد

01:08:47.195 --> 01:08:50.730
مشابه آزمايش هاي قبلي در اقيانوس آرام

01:08:53.773 --> 01:08:57.445
و به همان عظمت آزمايش هاي هسته اي

01:08:57.494 --> 01:08:58.974
و تمرينات رعب آور

01:08:59.029 --> 01:09:01.112
تنش هاي بين المللي، افزايش پيدا کرد

01:09:01.185 --> 01:09:04.209
که مي توانست منجر به يک جنگ هسته اي بشود

01:09:13.425 --> 01:09:14.965
در مقابل افزايش فشارها

01:09:15.044 --> 01:09:18.621
با اين حال دولت ايالات متحده باور داشت
که داشتن اين سِلاح ها، ضرورت دارد

01:09:18.675 --> 01:09:23.430
و اين سلاح ها تنها وزنه تعادل در مقابل
افزايش تعداد سربازان شوروي، هستند

01:09:23.927 --> 01:09:28.817
روس ها در حال توسعه و نهايي کردن
سري هايي از آزمايشات اتمسفريک بودند

01:09:28.896 --> 01:09:33.234
در حاليکه وانمود به انصراف از آزمايشات مي کردند
به خوبي اطلاع داشتند که

01:09:33.308 --> 01:09:36.509
ايالات متحده در حال انجام
عمليات عمده مي باشد

01:09:38.277 --> 01:09:42.456
مشابه عمليات هايي که قبلا
در بيکيني و انوتاک، انجام شده بود

01:09:42.549 --> 01:09:47.373
و در خلال عمليات "هاردتَک" يک سايت
عملياتي جديد هم فراهم شده بود

01:09:47.374 --> 01:09:49.741
و اسم آن جزيره عملياتي "جانستُن"  بود

01:09:49.799 --> 01:09:55.301
در خلال عمليات، يکي از آزمايشها
موسوم به "کاکتوس" بود

01:09:55.370 --> 01:09:58.634
<i>اون يک سلاح کوچک 18کيلوتُني بود</i>

01:09:58.684 --> 01:10:03.115
<i>که يک گودال با دهانه 42متر و عمق 11متر ايجاد کرد</i>

01:10:03.528 --> 01:10:07.581
<i>سال ها بعد در سال 1980
همه مواد آلوده به جا مانده از شکافت هسته اي</i>

01:10:07.645 --> 01:10:11.645
<i>و مواد راديواکتيو که در آب سنگ حلقوي "انوتاک" بودند</i>

01:10:11.704 --> 01:10:15.387
<i>جمع آوري شده و در گودال
بمب کاکتوس، دفع شدند</i>

01:10:15.446 --> 01:10:19.279
<i>سپس يک گنبد گرد بتني در
بالاي گودال قرار داده شد</i>

01:10:19.343 --> 01:10:23.774
<i>براي انبار کردن و پايدار نگه داشتن
مواد راديواکتيو اين کار انجام گرفت</i>

01:10:23.823 --> 01:10:25.411
يک سال قبل از هاردتَک

01:10:25.412 --> 01:10:29.662
شوروي يک ماهواره کوچک پرتاب کرد
"به نام "اسپوتنيک1

01:10:29.722 --> 01:10:32.586
با نگراني از برتري موشکهاي شوروي

01:10:32.654 --> 01:10:35.248
ايالات متحده اقدام به پرتاب
دو تا از اولين موشک هاي

01:10:35.287 --> 01:10:37.149
حمل کننده مواد منفجره
با ارتفاع بسيار زياد خود، نمود

01:10:37.218 --> 01:10:39.404
اين آزمايش ها به نام "تيک" و "اُرنج" شناخته مي شوند

01:10:39.463 --> 01:10:41.706
"سـلاح هـاي هـستـه اي  "تيک" و "اُرنج

01:10:41.769 --> 01:10:44.826
در فضا، با موشک "رِداِستون" حمل مي گرديد

01:10:44.910 --> 01:10:47.297
که توسط "ورنر فون براون" ساخته شده بود
(دانشمند آلماني عضو اس اس و از پيشگامان موشک سازي جهان)

01:10:47.351 --> 01:10:49.366
فون براون و تيم او

01:10:49.410 --> 01:10:52.248
راکت آلماني "وي2" مربوط
به جنگ جهاني دوم را توسعه دادند

01:10:52.332 --> 01:10:57.052
رِداِستون به عنوان يک پيشرفت تکنولوژي
جنگ جهاني دوم در نظر گرفته شد

01:10:57.151 --> 01:10:58.763
و محدوديتي در طرح خود داشت

01:10:59.809 --> 01:11:02.200
استفاده از اکسيژن مايع، بعنوان سوخت

01:11:02.275 --> 01:11:07.166
رِداِستون بار هسته اي خود را
تا بالاي جو زمين پيش مي برد

01:11:07.246 --> 01:11:09.768
و براي انفجار آنجا رها مي کرد

01:12:32.925 --> 01:12:36.373
بمب تيک با قدرت 3.8 مگاتُن

01:12:36.441 --> 01:12:39.948
در نزديک به 50مايلي(80کيلومتر) سطح
زمين منفجر شد

01:12:40.812 --> 01:12:44.982
انفجار، اختلال مغناطيسي شديد
در جو زمين ايجاد کرد

01:12:45.046 --> 01:12:49.018
هستEMPکه موسوم به
يا پالسِ الکترو مغناطيس

01:12:49.106 --> 01:12:53.610
اين باعث خاموشي ارتباطات
 راديویی به مدت8 ساعت شد

01:12:53.674 --> 01:12:57.556
و به مدارهاي الکتريکي از هاوايي
تا نيوزيلند آسيب وارد نمود

01:13:02.039 --> 01:13:05.554
بلافاصله پس از آزمايشهاي تيک و اُرنج

01:13:05.638 --> 01:13:09.138
ايالات متحده، رفت به سراغ  عمليات
"آرگوس"

01:13:09.212 --> 01:13:13.275
سه آزمايشِ موشکي با کلاهک اتمي
با 1کيلوتُن در آتلانتيک جنوبي

01:13:19.699 --> 01:13:24.408
آزمايش آرگوس، به دنبال اين بود که
اکتشافي براي چگونگي جذب

01:13:24.462 --> 01:13:26.580
تشعشعات  توسط "کمربند وان آلن" زمين بوجود آورد
(اين کمربند ذرات کيهاني مضري که به زمين مي‌تابند را جذب مي‌کند)

01:13:27.629 --> 01:13:30.478
انفجاري در 300مايلي(483کيلومتري) کره زمين

01:13:30.542 --> 01:13:33.978
آزمايش به دنبال اين بود که
يک سپر راديو اکتيو ايجاد کند

01:13:34.047 --> 01:13:37.445
تا از اجراي هر حمله موشکي
شوروي، جلوگيري کند

01:13:49.325 --> 01:13:53.525
<i>اين تصاويري که با دوربين 16ميليمتري براي
صفحه نمايش شما پخش مي شود</i>

01:13:53.526 --> 01:13:57.219
<i>اولين بار است که نشان داده مي شود
که روس ها چگونه با دست خود، تاريخ را مي سازند</i>

01:13:57.307 --> 01:13:59.859
<i>بعنوان يک اظهارنامه
براي تصويب در مجلس عالي شوروي با</i>

01:13:59.918 --> 01:14:02.649
<i>ارتقاء نيکيتا خروشچف بعنوان نخست وزير</i>

01:14:02.693 --> 01:14:05.153
<i>در قدرت که قبلا در دستان استالين بود</i>

01:14:05.217 --> 01:14:08.237
<i>جهان آزاد انتظار دارد که معاهدات ديپلماتيک آشکار شود</i>

01:14:08.290 --> 01:14:10.565
<i>فقط 4 روز بعد</i>

01:14:10.628 --> 01:14:14.133
<i>روسيه اعلام کرد که آزمايشات هسته اي
خود را به حالت تعليق درمي آورد</i>

01:14:14.193 --> 01:14:18.006
<i>يک بيانيه که ايالات متحده
آن را يک مانور تبليغاتي توصيف مي کند</i>

01:14:19.891 --> 01:14:22.286
ايالات متحده آمادگي دارد

01:14:22.351 --> 01:14:26.160
مگر اينکه اتحاد شوروي به
آزمايشات خود ادامه دهد

01:14:26.238 --> 01:14:32.117
با رجوع به ساير آزمايش هاي بمب هاي
اتمي و هيدروژني

01:14:32.200 --> 01:14:37.300
بيش از يک دوره يک ساله از
زمان شروع توافق

01:14:45.425 --> 01:14:49.425
<i>ايــوان (بمب هــيــولا) 57مگاتُن</i>

01:14:50.625 --> 01:14:54.701
براي دو سال از زمان مهلت قانوني
مشکلاتي براي آزمايشات هسته اي

01:14:54.799 --> 01:14:58.230
بين ايالات متحده و اتحد شوروي
باقي مانده بود

01:15:01.584 --> 01:15:04.409
شوروي، مخفيانه شروع به طراحي

01:15:04.453 --> 01:15:06.747
سلاح هاي جديد کشتار جمعي، نمود

01:15:06.791 --> 01:15:10.037
شامل يک بمب هيدروژني 57 مگاتُني

01:15:10.100 --> 01:15:13.625
بزرگترين سلاح هسته اي ساخته شده

01:15:24.129 --> 01:15:27.312
اين بمب هيولا نمونه کوچکي از

01:15:27.377 --> 01:15:29.661
نسخه مدلي از بمب با  100مگاتُن بود

01:15:29.739 --> 01:15:32.962
و قابل حمل و پرتاب با هواپيما بود

01:16:25.625 --> 01:16:29.731
در حاليکه ما اينجا  نشسته بوديم
خروشچف بمب غول پيکر خود را منفجر کرد

01:16:29.775 --> 01:16:32.425
که در حالت بدبينانه، اينکار ناديده
انگاشتن سازمان ملل متحد بود

01:16:32.625 --> 01:16:34.925
<i>آدلاي استيونسون، سفير ايالات متحده در سازمان ملل
(1961 - 1965)</i>

01:16:35.025 --> 01:16:39.224
با اين اقدام، اتحاد شوروي
اهانت را به رَنج اضافه نمود

01:16:39.278 --> 01:16:43.680
آنها با اين کار مهلت قانوني منع
آزمايش تسليحات اتمي را، نقض کردند

01:16:43.729 --> 01:16:47.572
آنها آلودگي هوا را به حدود جديدي بالا بردند

01:16:47.631 --> 01:16:52.827
آنها مسابقه جديدي براي ساخت
بمب هاي کشنده بيشتر، شروع کردند

01:16:53.749 --> 01:16:57.569
آنها از صحبت هاي بشردوستانه
سازمان ملل چشم پوشيدند

01:16:57.647 --> 01:17:00.413
و همه مردمان صلح دوست

01:17:00.497 --> 01:17:03.884
براي آنها روشن است که هيچ توجيهي وجود ندارد

01:17:03.939 --> 01:17:08.959
براي آنها انفجار عظيم بلا استفاده است

01:17:09.022 --> 01:17:11.757
آنها بدون کاربردند

01:17:11.822 --> 01:17:16.244
آنها)خطرات بارشهاي راديواکتيو براي نوع بشر)
(را ميدانند)

01:17:16.322 --> 01:17:20.925
نمايندگي ايالات متحده، عميقا متاسف است

01:17:20.999 --> 01:17:24.513
به ديدگاه جهاني اهانت شده است

01:17:24.586 --> 01:17:29.858
و ما فکر ميکنيم که متعاقب اين
اتفاقات دلسرد کننده

01:17:29.927 --> 01:17:33.952
ساير نمايندگي ها هم بايد
ديدگاه هاي خود را بيان کنند

01:17:34.026 --> 01:17:37.807
در مورد اين اقدام جديد
شوک آور و ناراحت کننده

01:17:38.325 --> 01:17:44.284
!به اين دليل که جناب رئيس
امروز جهان يک قدم بزرگ رو به عقب برداشته است

01:17:44.324 --> 01:17:46.990
به سمت هرج و مرج و فاجعه

01:17:47.059 --> 01:17:51.108
روس ها داوطلبانه مهلت قانوني منع
آزمايش تسليحات اتمي را، نقض کرده بودند

01:17:51.181 --> 01:17:53.839
ايالات متحده سريعا پاسخ داد

01:17:53.903 --> 01:17:58.234
با آزمايش تسليحاتي در مقياس گسترده
بصورت تلافي جويانه

01:18:11.925 --> 01:18:16.388
تنش ها زماني بالا گرفت که
نزديک به 100آزمايش هسته اي انجام گرفت

01:18:16.453 --> 01:18:19.971
بين محدوده آزمايش در نوادا
تا اقيانوس آرام

01:18:20.015 --> 01:18:24.799
تحت اسامي رمز
نوگات، اِستوراکس و دومينيک

01:18:43.925 --> 01:18:48.925
"آزمايش موشک "پُلاريس
<i>"قدرت: "محرمانه</i>

01:18:52.925 --> 01:18:55.583
اهميت اول اين آزمايش عبارت بود از

01:18:55.647 --> 01:18:58.519
عدم دقت در سيستمهاي دفاعي و تهاجمي
اين سلاح

01:18:58.578 --> 01:19:02.692
که از زمان آغاز مهلت قانوني توقف داوطلبانه آزمايش هاي
اتمي، بر روي موشک نصب شده بود ولي سنجيده نشده بود

01:19:19.925 --> 01:19:23.925
<i>سلاح ضد زيردريايي
قدرت: محرمانه</i>

01:19:24.525 --> 01:19:27.931
عمليات ها در جزيره جانستُن و کريسمس
ادامه پيدا کردند

01:19:27.994 --> 01:19:30.038
در خلال عمليات دومينيک

01:19:30.645 --> 01:19:34.624
ايالات متحده با بريتانيا، مذاکراتي
براي استفاده از جزيره کريسمس داشت

01:19:34.703 --> 01:19:38.488
که از اين جزيره براي آزمايشهاي
گرماهسته اي خود، استفاده مي کرد

01:19:40.564 --> 01:19:46.023
بمب هاي چند مگا تُني در بمب افکن هاي استراتژيک
بار گيري شدندB-52

01:19:46.091 --> 01:19:51.298
اين هواپيماها از هاوايي پرواز و بمب ها را
در راس جنوبي جزيره کريسمس رها مي کردند

01:22:02.625 --> 01:22:06.008
وزارت دفاع، به برنامه هاي خود
:در فضا ادامه داد

01:22:06.061 --> 01:22:10.520
با انجام پنج آزمايش در ارتفاع
بسيار بالا، بر فراز جزيره جانستُن

01:22:10.564 --> 01:22:15.403
اکثر اين بمبها توسط نيروي هوايي ايالات متحده
بر روي موشک "تور" حمل مي شد

01:22:15.457 --> 01:22:17.148
براي ادامه تحقيقات و

01:22:17.182 --> 01:22:21.561
خنثي سازي کلاهک هاي اتمي دشمن
در ارتفاع هاي بسيار بالا

01:22:23.010 --> 01:22:27.413
آزمايش سلاح هاي هسته اي به
عصر فضا پيوست

01:25:06.925 --> 01:25:10.925
<i>کِنِدي پيمان منع جزئي آزمايش
هسته‌اي را امضاء کرد</i>

01:25:12.725 --> 01:25:16.207
اين گام کوچک به سمت حفظ امنيت
مي توانست توسط سايرين هم دنبال گردد

01:25:16.271 --> 01:25:18.207
اقدامي کم و بيش محدود

01:25:18.266 --> 01:25:20.938
ولي بسيار مشکل

01:25:20.991 --> 01:25:24.381
رشادت و درک ما
با اين موفقيت محکم تر شد که

01:25:24.447 --> 01:25:29.996
حمايت از تمايل افراد به پژوهش
براي صلح ضرورت دارد

01:25:30.045 --> 01:25:34.055
بعنوان رئيس جمهور ایالات متحده آمریکا و
با مشاوره و رضايت مجلس سنا

01:25:34.109 --> 01:25:38.506
اکنون من اسناد و مفاد اين مصوبه را امضاء ميکنم

01:25:38.541 --> 01:25:47.425
<i>آزمايش"تايت رُپ" آخرين آزمايش اتمسفري
بود که توسط ايالات متحده انجام شد</i>

01:25:47.625 --> 01:25:49.751
<i>اين بمب از جزيره جانستُن شليک شد</i>

01:25:49.804 --> 01:25:53.107
يک موشک"نايک -هرکول" دفاع هوايي
(يک سامانه موشکي زمين به هوا)

01:25:53.156 --> 01:25:57.406
و در ارتفاع بسيار بالا بر فراز
جزيره جانستُن منفجر شد

01:25:57.456 --> 01:26:03.116
اين نقطه پاياني بر همه مجموعه
آزمايش هاي اتمسفري ايالات متحده بود

01:26:03.161 --> 01:26:09.571
زمانيکه ما در سال 1963 به پيمان
منع جزئي آزمايش هسته‌اي پيوستيم

01:26:09.640 --> 01:26:14.183
که هرگونه آزمايش اتمسفري را منع ميکرد

01:27:28.925 --> 01:27:35.925
<i>بين سالهاي 1945 تا 1962، ايالات متحده 331
آزمايش هسته ايِ اتمسفريک انجام داده بود</i>

01:27:36.925 --> 01:27:39.625
<i>صد کشور پيمان منع جزئي
آزمايش هسته‌اي را تاييد کردند</i>

01:27:39.726 --> 01:27:42.112
<i>و اين به تهديد آلودگي هسته اي که در نتيجه</i>

01:27:42.213 --> 01:27:44.625
<i>آزمايشات هسته اي اتمسفري حاصل مي شد، پايان داد</i>

01:27:45.025 --> 01:27:46.925
<i>...با اين حال</i>

01:27:49.025 --> 01:27:51.925
<i>يــــک ســــــال بـــعــــد</i>

01:31:00.001 --> 01:32:28.029
..:: کانال تلگرام و اینستاگرام بلبل جان ::..
.:: Telegram: @bollbolljan ::.
.:: Instagram: @bollbolljan_Com ::.